[ãõÞóÏøöãóÉ ÇáúßÊÇÈ]
ÈöÓúãö Çááøóåö ÇáÑøóÍúãóäö ÇáÑøóÍöíãö ÃóãøóÇ ÈóÚúÏó ÍóãúÏö Çááøóåö¡ æóÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÓøóáóÇãö Úóáóì ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóåóÐöåö " ÝõÕõæáñ æóÃóÈúæóÇÈñ Ýöí ÃõÕõæáö ÇáúÝöÞúåö ". ÊóÔúãóáõ Úóáóì ãóÚúÑöÝóÉö ØõÑõÞö ÇÓúÊöäúÈóÇØö ãóÚóÇäöí ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóÇÓúÊöÎúÑóÇÌö ÏóáóÇÆöáöåö¡ æóÃóÍúßóÇãö ÃóáúÝóÇÙöåö¡ æóãóÇ ÊóÊóÕóÑøóÝõ Úóáóíúåö ÃóäúÍóÇÁõ ßóáóÇãö ÇáúÚóÑóÈö¡ æóÇáúÃóÓúãóÇÁõ ÇááøõÛóæöíøóÉõ¡ æóÇáúÚöÈóÇÑóÇÊõ ÇáÔøóÑúÚöíøóÉõ¡ æóÇóááøóåó äóÓúÃóáõ ÇáÊøóæúÝöíÞó áöãóÇ íõÞóÑøöÈõäóÇ Åáóíúåö¡ æóíõÒúáöÝõäóÇ áóÏóíúåö¡ Åäøóåõ æóáöíøõ Ðóáößó æóÇáúÞóÇÏöÑõ Úóáóíúåö
[ÈóÇÈõ ÇáúÚóÇãøö]
[ÝóÕúáñ Ýöí ÇáÙøóæóÇåöÑö ÇáøóÊöí íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåóÇ]
ÈóÇÈõ ÇáúÚóÇãøö
æóÝöíåö ÝõÕõæáñ: ÝóÕúáñ Ýöí ÇáÙøóæóÇåöÑö ÇáøóÊöí íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåóÇ
ãöäú ÇáÙøóæóÇåöÑö ÇáøóÊöí íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåóÇ: ãóÇ Ñõæöíó Ýöí ÎóÈóÑö ÇÈúäö ÚõãóÑó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -: ÓõÆöáó Úóäú ÇáúãóÇÁö íóßõæäõ Ýöí ÇáúÝóáóÇÉö ãöäú(1/40)
ÇáúÃóÑúÖö¡ æóãóÇ íóäõæÈõåõ ãöäú ÇáÏøóæóÇÈøö æóÇáÓøöÈóÇÚö¡ ÝóÞóÇáó: ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãóÇÁõ ÞõáøóÊóíúäö áóãú íóÍúãöáú ÎóÈóËðÇ» ¡ ÝóÓõÆöáó Úóäú Íõßúãö ÇáäøóÌóÇÓóÇÊö¡ ÝóÃóÌóÇÈó Úóäú ÇáÏøóæóÇÈøö æóÇáÓøöÈóÇÚö ÈöÌóæóÇÈò ãõØúáóÞò¡ ÝóÏóáøó Úóáóì äóÌóÇÓóÉö ÓõÄúÑö ÇáÓøöÈóÇÚö¡ áóæúáóÇ Ðóáößó áóÈóíøóäóåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÝóÕøóáó Íõßúãóåõ Ýöí ÇáúÌóæóÇÈö. ÝóåóÐóÇ¡ æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóÇåõ¡ åõæó ãöäú ÇáÙøóæóÇåöÑö ÇáøóÊöí íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåóÇ Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÃóÍúßóÇãö ÈöåóÇ. æóãöäú ÇáÙøóæóÇåöÑö ÇáøóÊöí íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåóÇ: Ãóäú íóÑöÏó áóÝúÙõ Úõãõæãò ãóÚúØõæÝñ Úóáóíúåö æóãóÚó Ðóáößó Ýóíõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Ýöí äóÝúÓöåö ÅÐóÇ ÃõÝúÑöÏó ÚóãøóÇ ÞóÈúáóåõ.
ÝóÇáúÌóæóÇÈõ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáóåõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåõ ÈöäóÝúÓöåö ãöäú ÛóíúÑö ÊóÖúãöíäò ÈöãóÇ ÞóÈúáóåõ ÅáøóÇ Ãóäú ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáäøóÙöíÑö ÈöãóÇ ÚõØöÝó Úóáóíúåö. äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇóááøóÇÆöí íóÆöÓúäó ãöäú ÇáúãóÍöíÖö} [ÇáØáÇÞ: 4] Åáóì Þóæúáöåö(1/41)
{æóÃõæáóÇÊõ ÇáúÃóÍúãóÇáö ÃóÌóáõåõäøó} [ÇáØáÇÞ: 4] æóÅöäú ßóÇäó ãóÚúØõæÝðÇ Úóáóì ÛóíúÑöåö ÝóÅöäøóåõ íõãúßöäõ ÅÌúÑóÇÁõ Íõßúãöåö Úóáóì ãóÇ ÃóæúÌóÈóåõ ÙóÇåöÑõ áóÝúÙöåö ãöäú ÛóíúÑö ÊóÖúãöíäò áóåõ ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåõº áöÃóäøóåõ áóæú æóÑóÏó ãõäúÝóÑöÏðÇ ÚóãøóÇ ÊóÞóÏøóãóåõ áóÒöãóåõ ÇáúÍõßúãõ ÈöãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ ãöäú ÛóíúÑö ÇÝúÊöÞóÇÑò Åáóì æõÑõæÏö ÈóíóÇäò Ýöíåö. æóáóíúÓó áöÃóÍóÏò Ãóäú íóÞúÕõÑó åóÐóÇ ÇáúÍõßúãó Úóáóì ÇáúãõØóáøóÞóÉö ãöäú ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ ÒóæúÌõåóÇ ãöäú ÃóÌúáö Ãóäøó ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåõ ãöäú ÐößúÑö ÇáúÚöÏóÏö æóÇÑöÏñ Ýöí ÈóíóÇäö ÇáúãõØóáøóÞóÉö Ïõæäó ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ ÒóæúÌõåóÇ æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇóááøóÇÆöí íóÆöÓúäó ãöäú ÇáúãóÍöíÖö} [ÇáØáÇÞ: 4] æóÐóáößó Ãóäøó ßõáøó áóÝúÙò ÞóÇÆöãñ ÈöäóÝúÓöåö ÛóíúÑö ãõÝúÊóÞöÑò Åáóì ÛóíúÑöåö ãóÊóì ÍóãóáúäóÇåõ Úóáóì ÛóíúÑöåö æóÞóÕóÑúäóÇ Íõßúãóåõ Úóáóíúåö ÝóÞóÏú ÎóÕøóÕúäóÇåõ. æóÇáÊøóÎúÕöíÕõ áóÇ íóÌõæÒõ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò¡ ÝóæóÌóÈó ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó Íóãúáõ ÇááøóÝúÙö Úóáóì ãõÞúÊóÖóÇåõ ãõäúÝóÑöÏðÇ ÚóãøóÇ ÞóÈúáóåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÃõæáóÇÊõ ÇáúÃóÍúãóÇáö ÃóÌóáõåõäøó Ãóäú íóÖóÚúäó Íóãúáóåõäøó} [ÇáØáÇÞ: 4] ÛóíúÑõ ãõßúÊóÝò ÈöäóÝúÓöåö Ýöí ÅÝóÇÏóÉö ÇáúÍõßúãö áöÃóäøó ãóÚúäóÇåõ ÛóíúÑõ ãóÝúåõæãò ãöäú ÙóÇåöÑöåö ÅÐú áóíúÓó ÇáúÃóÌóáõ ãõÎúÊóÕøðÇ ÈöÇáúÚöÏóÏö Ïõæäó ÛóíúÑöåóÇ. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ ßóÇäó ãóÚúÞõæáðÇ ãöäú ÙóÇåöÑö ÇáúÂíóÉö ÚöäúÏó ÇáúãõÎóÇØóÈöíäó ÈöåóÇ æóáóãú íóßõæäõæÇ ãõÝúÊóÞöÑöíäó ÚöäúÏó ÓóãóÇÚöåóÇ Ýöí ãóÚúÑöÝóÉö ÍõßúãöåóÇ Åáóì ÈóíóÇäò íóÑöÏõ ãöäú ÛóíúÑöåóÇ¡ æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóíúåö «Ãóäøó ÝõÑóíúÚóÉó ÈöäúÊó ãóÇáößò áóãøóÇ ÃóÊóÊú ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÊóÓúÃóáõåõ Úóäú ÇáöÇäúÊöÞóÇáö Úóäú ÈóíúÊö ÒóæúÌöåóÇ Ýöí ÚöÏøóÊöåóÇ - æóßóÇäó ÞóÏú ÞõÊöáó ÚóäúåóÇ - ÞóÇáó áóåóÇ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -: áóÇ ÍóÊøóì íóÈúáõÛó ÇáúßöÊóÇÈõ ÃóÌóáóåõ» .(1/42)
Ýóáóãú ÊóÍúÊóÌú åóÐöåö ÇáúãóÑúÃóÉõ ãóÚó ÓóãóÇÚö åóÐóÇ ÇááøóÝúÙö Åáóì ÈóíóÇäò ãöäú ÛóíúÑöåö ãóÚó ßóæúäöåóÇ ÌóÇåöáóÉð ÈöÇáúÍõßúãö¡ æóáóæú áóãú íóßõäú åóÐóÇ ÇááøóÝúÙõ ãõßúÊóÝöíðÇ Ýöí ÅáúÒóÇãöåóÇ ÇáÓøõßõæäó Ýöí ÈóíúÊö ÒóæúÌöåóÇ ãóÇ ÏóÇãóÊú ãõÚúÊóÏøóÉð áóãóÇ ÇÞúÊóÕóÑó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóåóÇ Úóáóíúåö ÍóÊøóì íóÑõÏøóåõ ÊöÈúíóÇäñ íóÒõæáõ ãóÚóåõ ÇáúÅöÔúßóÇáõ áóÇ ÓöíøóãóÇ æóÞóÏú Úóáöãó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóäøóåóÇ ÌóÇÁóÊú ãõÓúÊóÝúÊöíóÉð áóåõ ÌóÇåöáóÉð ÇáúÍõßúãó. æóíóÏõáøõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó ÚóÈúÏó Çááøóåö Èúäó ãóÓúÚõæÏò ßóÇäó íóÞõæáõ (ãóäú ÔóÇÁó ÈóÇåóáúÊõåõ Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃõæáóÇÊõ ÇáúÃóÍúãóÇáö ÃóÌóáõåõäøó Ãóäú íóÖóÚúäó Íóãúáóåõäøó} [ÇáØáÇÞ: 4] äóÒóáó ÈóÚúÏó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 234](1/43)
ÇÍúÊóÌøó ÈöÐóáößó Úóáóì ãóäú ÎóÇáóÝóåõ ÈöÚöÏøóÉö ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ ÒóæúÌõåóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÍóÇãöáðÇ ÃóäøóåóÇ ÃóÈúÚóÏõ ÇáúÃóÌóáóíúäö. ÝóßóÇäó ÚöäúÏóåõ Ãóäøó Úõãõæãó åóÐóÇ ÇááøóÝúÙö ßóÇÝò Ýöí ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÍóãúáö áöÓóÇÆöÑö ÇáúãõÚúÊóÏøóÇÊö. ÝóÈóÇäó ÈöÐóáößó ÕöÍøóÉõ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú æõÌõæÈö ÇÚúÊöÈóÇÑö Íõßúãö ÇááøóÝúÙö ÈöäóÝúÓöåö Ïõæäó ÊóÖúãöíäöåö ÈöãóÇ åõæó ãóÚúØõæÝñ Úóáóíúåö ãóÊóì ÇßúÊóÝóì ÈöäóÝúÓöåö Ýöí ÅÝóÇÏóÉö ÇáúÍõßúãö. æóãöäú äóÙóÇÆöÑö Ðóáößó Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ ÝóÇÞúØóÚõæÇ ÃóíúÏöíóåõãóÇ ÌóÒóÇÁð ÈöãóÇ ßóÓóÈóÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 38] Åáóì Þóæúáöåö {Ýóãóäú ÊóÇÈó ãöäú ÈóÚúÏö Ùõáúãöåö æóÃóÕúáóÍó} [ÇáãÇÆÏÉ: 39] ßóáóÇãñ ãõßúÊóÝò ÈöäóÝúÓöåö áóæú ÇõÈúÊõÏöÆó ÇáúÎöØóÇÈõ Èöåö ÕóÍøó ãóÚúäóÇåõ¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÌúÚóáóåõ ãõÖóãøóäðÇ áöÈóíóÇäö ÇáÓøóÑöÞóÉö. ÝóäóÓúÊóÏöáøõ Èöåö Úóáóì ÓõÞõæØö ÇáúÞóØúÚö ÈöÇáÊøóæúÈóÉö¡ æóáóíúÓó åóÐóÇ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì Ýöí ÔóÃúäö ÇáúãõÍóÇÑöÈöíäó: {ÅáøóÇ ÇáøóÐöíäó ÊóÇÈõæÇ ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú ÊóÞúÏöÑõæÇ Úóáóíúåöãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 34] ¡ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì ÑóÇÌöÚñ Åáóì ÇáúãóÐúßõæÑóíúäö áöÃóäøó Ýöíåö ßöäóÇíóÉð áóÇ ÈõÏøó Ãóäú íóßõæäó áóåõ ãóÙúåóÑñ íóÑúÌöÚõ Åáóíúåö æóåõãú ãóäú ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõåõãú¡ æóáöÃóäøóåõ ÇÓúÊöËúäóÇÁñ ÛóíúÑõ ãõßúÊóÝò ÈöäóÝúÓöåö ÅáøóÇ ÈöÊóÖúãöíäöåö ÈöãóÇ ÞóÈúáóåõ. æóßõáøõ áóÝúÙò ãóÚúØõæÝò Úóáóì ÛóíúÑöåö áóÇ íóÓúÊóÞöáøõ ÈöäóÝúÓöåö ÅáøóÇ ÈöÊóÖúãöíäöåö ÈöãóÇ ÞóÈúáóåõ æóÌóÈó ÑóÏøõåõ Åáóíúåö(1/44)
æóÊóÖúãöíäõåõ Èöåö¡ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóæóÇÍöÏóÉð Ãóæú ãóÇ ãóáóßóÊú ÃóíúãóÇäõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 3] ¡ åóÐóÇ ÎöØóÇÈñ áóæú ÇõÈúÊõÏöÆó áóãú íõÝöÏú ãóÚúäðì¡ ÝóÕóÍøó Ãóäøóåõ ãóÚúØõæÝñ Úóáóì ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåõ¡ æóÃóäøó ÇáäøößóÇÍó ÇáúãóÈúÏõæÁó ÈöÐößúÑöåö ãõÖúãóÑñ Ýöíåö¡ ÝóÕóÇÑó ÊóÞúÏöíÑõ ÇáúÂíóÉö {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö} [ÇáäÓÇÁ: 3] æóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ãóáóßóÊú ÃóíúãóÇäõßõãú¡ æóíóßõæäõ ÇáäøößóÇÍõ ÇáúãõÖúãóÑõ Ýöí ãöáúßö Çáúíóãöíäö åõæó ÇáäøößóÇÍó ÇáúãóÈúÏõæÁó ÈöÐößúÑöåö æóåõæó ÇáúÚóÞúÏõ áöÇÞúÊöÖóÇÁö ÇááøóÝúÙö ÅÖúãóÇÑóåõ ÈöÚóíúäöåö. æóãóäú Íóãóáóåõ Úóáóì ÇáúæóØúÁö ÝóÅöäøóãóÇ ÃóÖúãóÑó Ýöíåö ãóÚúäðì áóãú íóÌúÑö áóåõ ÐößúÑñ Ýöí ÇáúÎöØóÇÈö æóÊóÑóßó ãóÇ åõæó ãóÐúßõæÑñ Ýöíåö æóåóÐóÇ áóÇ íóÌõæÒõ.(1/45)
[ÝóÕúá ÊóäóÇæóáó ÇááøóÝúÙ ãóÚúäóíóíúäö åõæó Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ãóÌóÇÒ æóÝöí ÇáúÂÎóÑö ÍóÞöíÞóÉ]
ÝóÕúáñ: ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóãóÊóì ÊóäóÇæóáó ÇááøóÝúÙõ ãóÚúäóíóíúäö åõæó Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ãóÌóÇÒñ æóÝöí ÇáúÂÎóÑö ÍóÞöíÞóÉñ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Íóãúáõåõ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö¡ æóáóÇ íõÕúÑóÝõ Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò áöÃóäøó ÇáúÃóÙúåóÑó ãöäú ÇáúÃóÓúãóÇÁö Ãóäøó ßõáøó ÔóíúÁò ãöäúåóÇ Ýóåõæó ãõÓúÊóÚúãóáñ Ýöí ãóæúÖöÚöåö¡ æóáóÇ íõÚúÞóáõ ãöäúåõ ÇáúÚõÏõæáõ Èöåö Úóäú ãóæúÖöÚöåö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò. æóÇáúÍóÞöíÞóÉõ åöíó ÇááøóÝúÙõ ÇáúãõÓúÊóÚúãóáõ Ýöí ãóæúÖöÚöåö ÇáúãóæúÖõæÚö áóåõ Ýöí ÇááøõÛóÉö. æóÇáúãóÌóÇÒõ åõæó ÇáúãóÚúÏõæáõ Èöåö Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö æóÇáúãõÓúÊóÚúãóáõ Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö ÇáúãóæúÖõæÚö áóåõ Ýöí ÃóÕúáö ÇááøõÛóÉö æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚúÏóáó Èöåö Úóäú ÌöåóÊöåö æóãóæúÖöÚöåö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò. æóßóÇäó ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö ÇáúßóÑúÎöíøõ íóÞõæáõ: áóÇ íóÌõæÒõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ áöáúãóÚúäóíóíúäö ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏò áöÃóäøó åóÐóÇ íõæÌöÈõ ßóæúäó ÇááøóÝúÙö ÍóÞöíÞóÉð ãóÌóÇÒðÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò¡ æóåóÐóÇ ãõÍóÇáñ Ãóæú ßóÇäóÊú ÇáúÍóÞöíÞóÉõ ãóÇ ÇõÓúÊõÚúãöáó Ýöí ãóæúÖöÚöåö æóÇáúãóÌóÇÒõ ãóÇ ÇõÓúÊõÚúãöáó Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö. æóãõÍóÇáñ Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙñ æóÇÍöÏñ ãõÓúÊóÚúãóáðÇ Ýöí ãóæúÖöÚöåö æóãóÚúÏõæáðÇ Èöåö Úóäú ãóæúÖöÚöåö Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò.(1/46)
æóÐóáößó äóÍúæõ ÇáúÞõÑúÁö Åäøóåõ ÍóÞöíÞóÉñ Ýöí ÇáúÍóíúÖö ãóÌóÇÒñ Ýöí ÇáØøõåúÑö ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Íóãúáõåõ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúãóÌóÇÒö æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÑóÇÏó ÇáúãóÚúäóíóÇäö ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò.(1/47)
æóãöäú äóÙóÇÆöÑö Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóáóÇ ÊóäúßöÍõæÇ ãóÇ äóßóÍó ÂÈóÇÄõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 22] æóÇÓúãõ ÇáäøößóÇÍö ÍóÞöíÞóÉñ áöáúæóØúÁö ãóÌóÇÒñ áöáúÚóÞúÏö. ÝóÇáúæóÇÌöÈõ ÅÐóÇ æóÑóÏó ãõØúáóÞðÇ Íóãúáõåõ Úóáóì ÇáúæóØúÁö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÛóíúÑöåö.
æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóäúÊóÙöãóåõãóÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áöãóÇ æóÕóÝúäóÇ. æóßóÐóáößó ßóÇäó íóÞõæáõ Ýöí ÇááøóÝúÙö ÅÐóÇ ÊóäóÇæóáó ãóÚúäóíóíúäö æóåõæó ÕóÑöíÍñ Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ßöäóÇíóÉñ Úóäú ÇáúÂÎóÑö Åäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÑóÇÏó ÇáúãóÚúäóíóÇäö ÌóãöíÚðÇ ÈöáóÝúÙò æóÇÍöÏò áöÃóäøó åóÐóÇ íõæÌöÈõ ßóæúäó ÇááøóÝúÙö ÕóÑöíÍðÇ ßöäóÇíóÉð Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò æóåóÐóÇ ãõÍóÇáñ¡ æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøóåõ ãóÊóì ÃóÑóÇÏó ÃóÍóÏóåõãóÇ ÝóßóÃóäøóåõ ÞóÏú äóÕøó Úóáóíúåö ÈöÚóíúäöåö ÝóÇäúÊóÝóì Ãóäú íóßõæäó ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÇáúÂÎóÑö. æóãóÊóì æóÑóÏó ãõØúáóÞðÇ æóÌóÈó Íóãúáõåõ Úóáóì ÇáÕøóÑöíÍö Ïõæäó ÇáúßöäóÇíóÉö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÇáúßöäóÇíóÉõ¡ æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Ãóæú áóÇãóÓúÊõãú ÇáäøöÓóÇÁó} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] . ÝóÇááøóãúÓõ ÍóÞöíÞóÉñ ÈöÇáúíóÏö æóäóÍúæöåóÇ Ýóåõæó ßöäóÇíóÉñ Úóäú ÇáúÌöãóÇÚö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö(1/48)
ÇáúãóÚúäóíóíúäö ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò. æóíóÏõáøõ Úóáóì ÇäúÊöÝóÇÁö ÅÑóÇÏóÉö ÇáúãóÚúäóíóíúäö ÌóãöíÚðÇ Ãóäøó ÇáÕøóÍóÇÈóÉó áóãøóÇ ÇÎúÊóáóÝóÊú Ýöí ãõÑóÇÏö ÇáúÂíóÉö Ãóäøó ßõáøó ãóäú ÃóËúÈóÊó ÇáúãõÑóÇÏó ÃóÍóÏó ÇáúãóÚúäóíóíúäö äóÝóì ÇáúãóÚúäóì ÇáúÂÎóÑó Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏðÇ¡ æóÐóáößó Ãóäøó ÃóãöíÑó ÇáúãõÄúãöäöíäó ÚóáöíøðÇ æóÇÈúäó ÚóÈøóÇÓò - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - ÞóÇáóÇ ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÌöãóÇÚõ¡ æóßóÇäó ÚöäúÏóåõãóÇ Ãóäøó ÇááøóãúÓó ÈöÇáúíóÏö(1/49)
ÛóíúÑõ ãõÑóÇÏò¡ æóÞóÇáó ÚõãóÑõ æóÚóÈúÏõ Çááøóåö Èúäõ ãóÓúÚõæÏò ÑóÍúãóÉõ Çááøóåö ÚóáóíúåöãóÇ ÇáúãõÑóÇÏõ ÇááøóãúÓõ ÈöÇáúíóÏö Ïõæäó ÇáúÌöãóÇÚö¡ ÝóßóÇäóÇ ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó áóÇ íóÑóíóÇäö áöáúÌõäõÈö Ãóäú íóÊóíóãøóãó ÝóÍóÕóáó ãöäú ÇÊøöÝóÇÞöåöãú ÇäúÊöÝóÇÁõ ÅÑóÇÏóÉö ÇáúãóÚúäóíóíúäö ÌóãöíÚðÇ ÈöáóÝúÙò æóÇÍöÏò æóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõãú ßóÇäõæÇ áóÇ íõÌöíÒõæäó ÅÑóÇÏóÉó ÇáúãóÚúäóíóíúäö ÈöáóÝúÙò æóÇÍöÏò Úóáóì ÇáúÍóÏøö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇåõ.
[ÝóÕúá ÇáÙøóæóÇåöÑ ÇáøóÊöí íóÞúÖöí ÚóáóíúåóÇ ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÍóÇáö ÝóíóäúÞõáõ Íõßúãå Åáóì ÖöÏøö ãõæÌóÈö áóÝúÙöåö]
ÝóÕúáñ: ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóãöäú ÇáÙøóæóÇåöÑö ãóÇ íóÞúÖöí Úóáóíúåö ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÍóÇáö ÝóíóäúÞõáõ Íõßúãóåõ Åáóì ÖöÏøö ãõæÌóÈö áóÝúÙöåö Ýöí ÍóÞöíÞóÉö ÇááøõÛóÉö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇÚúãóáõæÇ ãóÇ ÔöÆúÊõãú} [ÝÕáÊ: 40] {Ýóãóäú ÔóÇÁó ÝóáúíõÄúãöäú æóãóäú ÔóÇÁó ÝóáúíóßúÝõÑú} [ÇáßåÝ: 29] {æóÇÓúÊóÝúÒöÒú ãóäú ÇÓúÊóØóÚúÊó ãöäúåõãú} [ÇáÅÓÑÇÁ: 64] æóäóÍúæõ Ðóáößó. Ýóáóæú æóÑóÏó åóÐóÇ ÇáúÎöØóÇÈõ ãõÈúÊóÏöÆðÇ ÚóÇÑöíøðÇ Úóäú ÏóáóÇáóÉö ÇáúÍóÇáö áóßóÇäó ÙóÇåöÑõåõ íóÞúÊóÖöí ÅÈóÇÍóÉó ÌóãöíÚö ÇáúÃóÝúÚóÇáö¡ æóåõæó Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö æóÚöíÏñ æóÒóÌúÑñ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö Íõßúãõ ÇááøóÝúÙö ÇáúãõØúáóÞö ÇáúÚóÇÑöí Úóäú ÏóáóÇáóÉö ÇáúÍóÇáö.(1/50)
æóãöäú äóÙóÇÆöÑö Ðóáößó Þóæúáõ ÇáäøóÌóÇÔöíøö
ÅÐóÇ Çááøóåõ ÚóÇÏóì Ãóåúáó áõÄúãò æóÑöÞøóÉò ... ÝóÚóÇÏóì Èóäöí ÇáúÚóÌúáóÇäö ÑóåúØó ÇÈúäö ãõÞúÈöáö
ÞóÈöíáóÉñ áóÇ íóÛúÏöÑõæäó ÈöÐöãøóÉò ... æóáóÇ íóÙúáöãõæäó ÇáäøóÇÓó ÍóÈøóÉó ÎóÑúÏóáö
æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÇáäøóÇÓó íóÊóãóÏøóÍõæäó ÈöäóÝúíö ÇáúÛóÏúÑö æóÇáÙøõáúãö Úóäú ÃóäúÝõÓöåöãú æóåõæó Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö Ðóãøñ æóåöÌóÇÁñ ÝóÎóÑóÌó ÇááøóÝúÙõ ãóÎúÑóÌó ÇáúåöÌóÇÁö¡ ÝóßóÇäó ãóÚúäóÇåõ: Ãóäøóåõãú ÃóÞóáøõ ãöäú Ãóäú íõæËóÞó áóåõãú ÈöÐöãøóÉò íóÛúÏöÑõæäó ÈöåóÇ¡ æóÃóÚúÌóÒõ ãöäú Ãóäú íóÙúáöãõæÇ ÃóÍóÏðÇ ÝóßóÇäóÊú ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÍóÇáö äóÇÞöáóÉð áöÍõßúãö ÇááøóÝúÙö Åáóì ÖöÏøö ãõÞúÊóÖóÇåõ æóãõæÌóÈöåö áóæú ßóÇäó æõÑõæÏõåõ ãõØúáóÞðÇ. æóãöãøóÇ ÇÚúÊóÈóÑó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ãöäú ãóÓóÇÆöáö ÇáúÝöÞúåö Þóæúáõåõãú: ãóäú ÞóÇãóÊú ÇãúÑóÃóÊõåõ áöÊóÎúÑõÌó ÝóÞóÇáó áóåóÇ: Åäú ÎóÑóÌúÊö ÝóÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ÃóäøóåóÇ Åäú ÞóÚóÏóÊú Ëõãøó ÎóÑóÌóÊú ÈóÚúÏó Ðóáößó áóãú íóÍúäóËú. æóßóÐóáößó áóæú ÞóÇáó ÇáÑøóÌõáõ: ÊóÛóÏøó ÚöäúÏöí Çáúíóæúãó¡ ÝóÞóÇáó: Åäú ÊóÛóÏøóíúÊ ÝóÚóÈúÏöí ÍõÑøñ¡ Ãóäøó åóÐóÇ Úóáóì Ðóáößó ÇáúÛóÏóÇÁö ÈöÚóíúäöåö¡ ÝóÅöäú ÊóÛóÏøóì ÚöäúÏóåõ ÈóÚúÏó Ðóáößó áóãú íóÍúäóËú. æóßóÐóáößó áóæú ÞóÇáó: (æóÇóááøóåö Åäú ÊóÛóÏøóíúÊ Çáúíóæúãó ÝóÚóÈúÏöí ÍõÑøñ) ÝóÕóÇÑóÊú Çáúíóãöíäõ Úóáóì Çáúíóæúãö áöÏóáóÇáóÉö ÇáúÍóÇáö ÚóáóíúåóÇ.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóãöãøóÇ íóÌöÈõ ãõÑóÇÚóÇÊõåõ ãöäú ãõÛóÇáóØóÇÊö ÇáúÎõÕõæãö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö: ÇÍúÊöÌóÇÌõåõãú Ýöí ÒóÚúãöåöãú(1/51)
ÈöÚõãõæãö ÃóáúÝóÇÙò ãöäú ÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøõäøóÉö ãóÊóì ÍóÕóáóÊú Úóáóíúåöãú æóßõÔöÝó Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåóÇ áóãú íóÊóÍóÕøóáú ãöäúåóÇ ÔóíúÁñ äóÍúæõ ÇÍúÊöÌóÇÌö ÈóÚúÖöåöãú Ýöí Ãóäøó ÑóÞóÈóÉó ÇáÙøöåóÇÑö ÔóÑúØõåóÇ Ãóäú Êóßõæäó ãõÄúãöäóÉð ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóáóÇ ÊóíóãøóãõæÇ ÇáúÎóÈöíËó ãöäúåõ ÊõäúÝöÞõæäó} [ÇáÈÞÑÉ: 267] . æóÇáúßóÇÝöÑõ ÎóÈöíËñ æóáóÇ íóÌõæÒõ ÒóÚúãñ ÈöÇáÙøóÇåöÑö¡ æóäóÍúäõ ãóÊóì ÓóáøóãúäóÇ Ãóäøó ÇáúÚöÊúÞó ãöäú ÇáúÅöäúÝóÇÞö áóãú íóßõäú Ýöí áóÝúÙö ÇáúÂíóÉö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ãóÇ ÞóÇáõæÇ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúÎóÈöíËó åõæó ßõÝúÑõ ÇáúßóÇÝöÑö áóÇ Úóíúäõ ÝöÚúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÐóãøó ãöäú ÃóÌúáöåóÇ. æóÇóáøóÐöí ÃóäúÝóÞóåõ ÇáúãõÚúÊöÞõ ÈöÚöÊúÞöåö áóíúÓó åõæó ÇáúßõÝúÑó æóÅöäøóãóÇ åõæó ÇáúÚöÊúÞõ¡ æóÇáúÚöÊúÞõ áóíúÓó ÈöÎóÈöíËò æóßóíúÝó íóßõæäõ ÎóÈöíËðÇ æóåõæó ÞõÑúÈóÉñ Åáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ Ýóáóãú íóÍúÕõáú áöåóÐöåö ÇáúÂíóÉö ÊóÚóáøõÞñ ÈöåóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö. æóäóÙöíÑõåõ ÇÍúÊöÌóÇÌõ ãóäú ÇÍúÊóÌøó ãöäúåõãú ÈöÓõÞõæØö ÍóÞøö ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÃóÎúÐö ÕóÏóÞóÉö ÇáÓøóÇÆöãóÉö¡ ÅÐóÇ(1/52)
ÃóÚúØóÇåóÇ ÑóÈøõ ÇáúãóÇáö ÇáúãóÓóÇßöíäó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Åäú ÊõÈúÏõæÇ ÇáÕøóÏóÞóÇÊö ÝóäöÚöãøóÇ åöíó æóÅöäú ÊõÎúÝõæåóÇ æóÊõÄúÊõæåóÇ ÇáúÝõÞóÑóÇÁó Ýóåõæó ÎóíúÑñ áóßõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 271] . ÝóíóÓúÊóÏöáøõ ÈöÙóÇåöÑö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ýóåõæó ÎóíúÑñ áóßõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 271] Úóáóì ÓõÞõæØö ÍóÞøö ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÃóÎúÐöåóÇ ãóÊóì ÃóÎúÑóÌóåóÇ ÑóÈøõ ÇáúãóÇáö. æóåóÐóÇ äóÙöíÑõ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ Ýöí ÇáúÝóÕúáö ÇáøóÐöí ÞóÈúáóåõ áöÃóäøó åóÐöåö ÇáúÂíóÉó ÅäøóãóÇ ÊóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÃóÚúØóÇåóÇ ÇáúÝõÞóÑóÇÁó æóÃóÎúÝóÇåóÇ Ýóåõæó ÎóíúÑñ áóåõ æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì Ãóäøó ÇáúÅöãóÇãó áóÇ íóÃúÎõÐõåóÇ ãöäúåõ ËóÇäöíðÇ. æóãóæúÖöÚõ ÏóáóÇáóÉö ÇáúÂíóÉö áóÇ íóÊóäóÇÝóì áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ: ÅÎúÝóÇÄõåóÇ ÎóíúÑñ áóåõ¡ æóáöáúÅöãóÇãö ãóÚó Ðóáößó ÃóÎúÐõåóÇ¡ ÝóÅöÐóäú áóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöí ÇáúÂíóÉö Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö¡ Èóáú ÏóáóÇáóÊõåóÇ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÞóæúáöäóÇ ÃóÙúåóÑõ ãöäúåóÇ Úóáóì Þóæúáö ÇáúãõÎóÇáöÝö¡ áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ åõæó ÎóíúÑñ áóåõ áöÃóäøó ÇáúÅöãóÇãó íóÃúÎõÐõ ãóÑøóÉð ÃõÎúÑóì ÝóíóÍúÕõáõ áóåõ ÇáÕøóÏóÞóÉõ ãóÑøóÊóíúäö Ýóíóßõæäõ ÎóíúÑðÇ áóåõ ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö.
æóãöäú äóÙóÇÆöÑö ÇÍúÊöÌóÇÌöåöãú ÈöãóÇ Ñõæöíó Úóäú «ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ãóÓóÍó ÑóÃúÓóåõ ËóáóÇËðÇ Ýöí ÇáúæõÖõæÁö» ÞóÇáõæÇ: ÝóåóÐóÇ Ãóæúáóì ãöäú ÑöæóÇíóÉö ãóäú Ñóæóì " ÇáúãóÓúÍó ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð " áöÃóäøóåõ ÒóÇÆöÏñ Úóáóíúåö æóÎóÈóÑõ ÇáÒøóÇÆöÏö Ãóæúáóì æóãóÊóì ÍóãóáúÊ Úóáóíúåöãú ãóÚúäóì åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö æóÞóÇÈóáúÊå ÈöãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö áóãú íõÚúÊóÑóÖú Úóáóíúåö áöÃóäøóÇ áóãú äóÎúÊóáöÝú Ýöíåö Ãóäøóåõ íóãúÓóÍõ ËóáóÇËðÇ æóÅöäøóãóÇ ÇáúÎöáóÇÝõ ÈóíúäóäóÇ æóÈóíúäóåõ Ýöí ÊóÌúÏöíÏö ÇáúãóÇÁö áößõáøö ãóÓúÍóÉò¡ æóáóíúÓó áöåóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÐößúÑñ Ýöí ÇáúÎóÈóÑö¡ æóÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Èöåö ÖóÑúÈñ ãöäú ÇáúãõÛóÇáóØóÉö. æóäóÍúæõåõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá ÈöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí Ïóãö ÇáúÍóíúÖö «ÍõÊøöíåö Ëõãøó ÇõÞúÑõÕöíåö Ëõãøó ÇÛúÓöáöíåö ÈöÇáúãóÇÁö» .(1/53)
Úóáóì Ãóäøó ÛóÓúáó ÇáäøóÌóÇÓóÇÊö áóÇ íóÌõæÒõ ÅáøóÇ ÈöÇáúãóÇÁö æóåóÐóÇ ÛóáóØñ¡ æóáóíúÓó Ýöíåö ÈóíóÇäõ ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö áöÃóäøó ÇáøóÐöí ÊóÖúãóäøóåõ ÇáúÎóÈóÑõ ÇáúÃóãúÑõ ÈöÛóÓúáö Ïóãö ÇáúÍóíúÖö ÈöÇáúãóÇÁö¡ æóãóÊóì ÃõÒöíáó ÇáÏøóãõ ÈöÎóáøò Ãóæú äóÍúæöåö áóãú íóÈúÞó åõäóÇßó Ïóãñ ÊóäóÇæóáóåõ áóÝúÙõ ÇáúÎóÈóÑö¡ ÝóÅöÐóäú áóÇ ÊóÚóáøõÞó áöåóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö ÈöãóÓúÃóáóÉö ÇáúÎöáóÇÝö. æóãöËúáõåõ ÇÓúÊöÏúáóÇáõ ãóäú ÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì äóÌóÇÓóÉö ÇáúãóÇÁö ÈöãóæúÊö (ÇáÐøõÈóÇÈö Ýöíåö) ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÇáúãóíúÊóÉõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] æóÇáúÂíóÉõ ÅäøóãóÇ ÃóæúÌóÈóÊú ÊóÍúÑöíãó ÇáúãóíúÊóÉö¡ æóÇáúãóÇÁõ ÇáøóÐöí Ýöíåö ãóíúÊóÉñ áóÇ íõÓóãøóì ãóíúÊóÉð ÝóßóíúÝó íóÌõæÒõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ Úõãõæãö áóÝúÙò áóãú íóÊóäóÇæóáú ÇáúãóÇÁó ÈöÍóÇáò. æóäóÙöíÑõåõ ÇÓúÊöÏúáóÇáõ ãóäú íóÓúÊóÏöáøó Úóáóì ÖóãóÇäö ÇáúÚóÇÑöíøóÉö æóÇáÓøóÑöÞóÉö ÚöäúÏó ÇáúåóáóÇßö ÈöÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Úóáóì ÇáúíóÏö ãóÇ ÃóÎóÐóÊú ÍóÊøóì ÊóÑõÏøóåõ» . æóÇáúÎóÈóÑõ ÅäøóãóÇ ÃóæúÌóÈó ÑóÏøó ÇáúãóÃúÎõæÐö ÈöÚóíúäöåö¡ æóÇáúÞöíãóÉõ ÇáøóÊöí íõÑöíÏõ ÇáúãõÎóÇáöÝõ ÊóÖúãöíäóåóÇ ÅíøóÇåõ áóÇ ÐößúÑó áóåóÇ Ýöí ÇáúÎóÈóÑö ÝóÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö ÓóÇÞöØñ. æóãöãøóÇ íóßúËõÑõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ ãöäú ÃóáúÝóÇÙö ÇáúÚõãõæãö Èóíúäó ÇáúãõäóÇÙöÑöíäó ÍóÏöíËõ ÇáúÞóÇÓöãö Èúäö ãõÍóãøóÏò Úóäú(1/54)
ÚóÇÆöÔóÉó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: «ãóäú ÃóÏúÎóáó Ýöí ÃóãúÑöäóÇ ãóÇ áóíúÓó Ýöíåö Ýóåõæó ÑóÏøñ» æóíõÑúæóì: «ãóäú ÃóÏúÎóáó Ýöí ÏöíäöäóÇ ãóÇ áóíúÓó ãöäøóÇ Ýóåõæó ÑóÏøñ» æóåóÐóÇ ÇááøóÝúÙõ ãöãøóÇ áóÇ íóÕöÍøõ (áöÃóÍóÏò) ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Èöåö Úóáóì ãõÎóÇáóÝóÉò Ýöí ÝóÓóÇÏö ÇáúÚõÞõæÏö æóÇáúÞõÑóÈö¡ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ íóÍúÊóÇÌõ Ýöí ÅËúÈóÇÊö ãóÇ ÑóÇãó ÅËúÈóÇÊöåö Åáóì ÏóáóÇáóÉö ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö¡ ÅÐóÇ ßóÇäó ÃóßúËóÑõ ãóÇ Ýöíåö Ãóäøó ÇáÔøóíúÁó ÅÐóÇ ÍóÕóáó ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ ßóÇäó ãóÑúÏõæÏðÇ. äóÙöíÑõ Ðóáößó ÇÎúÊöáóÇÝõåõãú Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí ÇáÏøóÇÑö ÇáúãóÛúÕõæÈóÉö. ÅÐóÇ ÇÍúÊóÌøó ãõÈúØöáõæåóÇ ÈöåóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö.(1/55)
Þöíáó áóåõãú: ÞóÏú ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ãóäúåöíøñ Úóäú Ðóáößó¡ ÝóãóÇ ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì Ãóäøó ÌóæóÇÒó ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÍóÇáö áóíúÓó ãöäú ÃóãúÑöåö¡ ÅÐú áóíúÓó íõãúäóÚõ Ãóäú íóßõæäó ÅÈóÇÍóÉõ ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí åóÐöåö ÇáÏøóÇÑö áóíúÓó ãöäú ÃóãúÑöåö¡ æóíóßõæäõ ÌóæóÇÒõåóÇ æóÓõÞõæØõ ÇáúÝóÑúÖö ÈöåóÇ ãöäú ÃóãúÑöåö¡ æóåóÐóÇ ãóæúÖöÚõ ÎöáóÇÝò¡ ÝóíóÍúÊóÇÌõ ÇáúãõÍúÊóÌøõ ÈöÇáúÎóÈóÑö Åáóì Ãóäú íõÞöíãó ÏóáóÇáóÉð ãöäú ÛóíúÑö ÇáúÎóÈóÑö Úóáóì Ãóäøó ÌóæóÇÒóåóÇ áóíúÓó ãöäú ÃóãúÑöåö ÝóíóÓúÞõØõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá Èöåö æóåóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈõ ãöäú ÇÍúÊöÌóÇÌö ÇáúãõÎóÇáöÝöíäó ÃóßúËóÑõ ãöäú Ãóäú íõÍúÕóì¡ æóÅöäøóãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäúåõ ØóÑóÝðÇ áöäõäóÈøöåó Èöåö Úóáóì äóÙóÇÆöÑöåö¡ æóáöÆóáøóÇ íóÍúÓõäó ÇáÙøóäøó Èöåö ÝöíãóÇ íóÏøóÚöíåö ÙóÇåöÑðÇ ÍóÊøóì íõæóÇÝöÞó Úóáóì ÊóÕúÍöíÍö æóÌúåö ÇáÏøóáóÇáóÉö ãöäúåõ¡ ÝóÅöäøó ÃóßúËóÑó ÇÍúÊöÌóÇÌóÇÊöåöãú ÊóÌúÑöí åóÐóÇ ÇáúãóÌúÑóì¡ ÝóãóÊóì ØõæáöÈó ÈöÊóÍúÞöíÞöåö ÇÖúãóÍóáøó.(1/56)
[ÈóÇÈñ Ýöí ÕöÝóÉö ÇáäøóÕø]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇáäøóÕøõ: (ßõáøõ) ãóÇ íóÊóäóÇæóáõ ÚóíúäðÇ ãóÎúÕõæÕóÉð ÈöÍõßúãò ÙóÇåöÑö ÇáúãóÚúäóì Èóíøöäö ÇáúãõÑóÇÏö Ýóåõæó äóÕøñ æóãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ ÇáúÚõãõæãõ Ýóåõæó äóÕøñ ÃóíúÖðÇ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáÔøóÎúÕö ÇáúãõÚóíøóäö ÅÐóÇ ÃõÔöíÑó Åáóíúåö ÈöÚóíúäöåö æóÈóíúäó Íõßúãöåö æóÈóíúäó ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ ÇáúÚõãõæãõ. ÅÐú ßóÇäó ÇáúÚõãõæãõ ÇÓúãðÇ áöÌóãöíÚö ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ æóÇäúØóæóì ÊóÍúÊóåõ.(1/59)
æóÇáúãóäúÕõæÕõ Úóáóíúåö ãóÇ äõÕøó Úóáóíúåö ÈöÇÓúãöåö. æóãöäú ÇáÏøóáöíáö Úóáóì Ðóáößó Ãóäøó ÃóÍóÏðÇ ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó áóÇ íóãúÊóäöÚõ ãöäú ÅØúáóÇÞö ÇáúÞóæúáö ÈöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÏú äóÕøó Úóáóì ÊóÍúÑöíãö ÇáúÃõãøö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÃõãøóåóÇÊõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] æóÃóäøó ÞóØúÚó ÇáÓøóÇÑöÞö ãóäúÕõæÕñ Úóáóíúåö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 38] æóßóÐóáößó ÌóáúÏõ ÇáÒøóÇäöí¡ æóÅöíÌóÇÈõ ÇáúÞöÕóÇÕö Úóáóì ÞóÇÊöáö ÇáúÚóãúÏö. æóßõáøñ ÅäøóãóÇ äóÕøó Úóáóì Íõßúãöåö ÈöÚõãõæãö áóÝúÙò íóäúÊóÙöãõ ãóÇ Ôóãóáóåõ ÇáöÇÓúãõ ãöäú ÛóíúÑö ÅÔóÇÑóÉò Åáóì Úóíúäò ãóÎúÕõæÕóÉò¡ æóáóíúÓó ÌóæóÇÒõ ÏõÎõæáö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö Úóáóì áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö æóÌóæóÇÒõ ÊóÎúÕöíÕöåö ÈöãóÇäöÚò ãöäú Ãóäú íóßõæäó äóÕøðÇ ÅÐóÇ áóãú ÊóÞõãú ÏóáóÇáóÉõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö. ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúÚóÏóÏó ÇáøóÐöí íóÊóäóÇæóáõåõ ÇÓúãõ ÇáúÚóÔóÑóÉö ãóäúÕõæÕñ Úóáóíúåö ÈöÐößúÑö ÇáúÚóÔóÑóÉö ãóÚó ÌóæóÇÒö ÏõÎõæáö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÚóáóíúåóÇ¡ æóáöÃóäøó ÇáúãõÔóÇÑó Åáóíúåö ÈöÚóíúäöåö íóÌõæÒõ ÅÏúÎóÇáõ ÇáÔøóÑúØö Úóáóíúåö æóÊóÚúáöíÞõåõ ÈöÍóÇáò ÃõÎúÑóì¡ æóáóãú íóãúäóÚú Ðóáößó Ãóäú íóßõæäó äóÕøðÇ ÅÐóÇ ÚóÑöíó ãöäú ÔóÑúØò Ãóæú ÐößúÑö ÍóÇáò.
æóÇáäøóÕøõ Ýöí ÇááøõÛóÉö: åõæó ÇáúãõÈóÇáóÛóÉõ Ýöí ÅÙúåóÇÑö ÇáÔøóíúÁö æóÅöÈóÇäóÊöåö. Ýóãöäúåõ Þóæúáõåõãú: äóÕóÕúÊ ÇáúÍóÏöíËó Åáóì ÝõáóÇäò¡ ÈöãóÚúäóì Ãóäøöí ÃóÙóåóÑúÊõ ÃóÕúáóåõ. æóãóÎúÑóÌóåõ. ÞóÇáó ÇáÔøóÇÚöÑõ:
ÃóäõÕøõ ÇáúÍóÏöíËó Åáóì Ãóåúáöåö ... ÝóÅöäøó ÇáúÃóãóÇäóÉó Ýöí äóÕøöåö
æóãöäúåõ äóÕóÕúÊ ÇáÏøóÇÈøóÉõ Ýöí ÇáÓøóíúÑö ÅÐóÇ ÃóÙúåóÑúÊ ÃóÞúÕóì ãóÇ ÚöäúÏóåóÇ.(1/60)
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÚöÑ:
ÊóÞúØóÚõ ÇáúÎóÑúÞó ÈöÓóíúÑö äóÕøò
¡ æóãöäúåõ ÇáúãöäóÕøóÉõ¡ æóåõæó ÇáúÝóÑúÔõ ÇáøóÐöí íõÑúÝóÚõ áöíóÞúÚõÏó Úóáóíúåö ÇáúÚóÑõæÓõ (áöíóßõæäó ÙóÇåöÑðÇ) áöáúÍóÇÖöÑóíúäö¡ æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö ÇáúßóÑúÎöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÞõæáõ Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÕøö äóÍúæðÇ ãöãøóÇ ÐóßóÑúäóÇ. æóßóÇäó íóÞõæáõ ÃóíúÖðÇ Ýöí ÇááøóÝúÙö ÇáúãõÍúÊóãöáö áöÖõÑõæÈò (ãöäú) ÇáÊøóÃúæöíáö Ãóäøó ãóÇ ÞóÇãóÊú áóåõ ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÈóÚúÖö ÇáúãóÚóÇäöí Ãóäøóåõ (åõæó) ÇáúãõÑóÇÏõ ÌóÇÒó áóåõ Ãóäú íóÞõæáó (Åäøó) åóÐóÇ äóÕøñ ÚöäúÏöí¡ æóßóÐóáößó ÅÐóÇ Ñóæóì Ðóáößó ÇáÊøóÃúæöíáó Úóäú ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íõÞóÇáó Åäøó Ðóáößó äóÕøõ ÇáúßöÊóÇÈö áöÈóíóÇäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãõÑóÇÏó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ýöíåö. æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÞóÏú ÌóÚóáúäóÇ áöæóáöíøöåö ÓõáúØóÇäðÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 33] íóÍúÊóãöáõ ÇáÓøõáúØóÇäõ ÇáúãóÚóÇäöíó ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉó. ÝóÅöÐóÇ ÞóÇãóÊú ÇáÏøóáóÇáóÉõ ÚöäúÏóäóÇ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó (Èöåö) ÇáúÞóæóÏõ ÌóÇÒó Ãóäú íóÞõæáó ÞóÏú äóÕøóÊú åóÐöåö ÇáúÂíóÉõ Úóáóì ÅíÌóÇÈö ÇáúÞóæóÏö áöæóáöíøö ÇáúãóÞúÊõæáö ÙõáúãðÇ(1/61)
[ÈóÇÈñ Ýöí ãóÚúäóì ÇáúãõÌúãóáö] [ÝóÕúá ÇáúãõÌúãóáõ Úóáóì æóÌúåóíúäö]
ÝóÕúáñ: ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇáúãõÌúãóáõ Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÞóÇÑöÈõ ãóÚúäóÇåõ ãóÚúäóì ÇáúÚõãõæãö (áöÃóäøó ÇáúÚõãõæãó) áóÇ ÈõÏøó ãöäú Ãóäú íóÔúÊóãöáó Úóáóì ÌõãúáóÉò ÅÐóÇ ßóÇäó íóÞúÊóÖöí ÌóãúÚðÇ ãöäú ÇáúÃóÓúãóÇÁö æóßõáøõ ÌóãúÚò Ýóåõæó ÌõãúáóÉñ. ÝóãóÚúäóì ÇáúÚóÇãøö æóÇáúãõÌúãóáö áóÇ íóÎúÊóáöÝóÇäö Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö. ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íõÚóÈøóÑó ÈöÇáúãõÌúãóáö Úóäú ÇáúÚóÇãøö
æóÞóÏú ÐóßóÑó ÃóÈõæ ãõæÓóì ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ÇáúÚóÇãøó Ýöí ãóæóÇÖöÚó ÝóÓóãøóÇåõ ãõÌúãóáðÇ¡ æóåóÐóÇ ßóáóÇãñ Ýöí ÇáúÚöÈóÇÑóÉö áóÇ íóÞóÚõ Ýöí ãöËúáöåö ãõÖóÇíóÞóÉñ. æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: Ãóäú íóßõæäó ÇáúÅöÌúãóÇáõ Ýöí áóÝúÙò æóÇÍöÏò ãóÌúåõæáò ÝóåóÐóÇ áóÇ íóßõæäõ ÚõãõæãðÇ æóáóÇ ÚöÈóÇÑóÉó Úóäúåõ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÝöí ÃóãúæóÇáöåöãú ÍóÞøñ áöáÓøóÇÆöáö æóÇáúãóÍúÑõæãö} [ÇáÐÇÑíÇÊ: 19] ¡ (æóäóÍúæõ Þóæúáö) ÇáúÞóÇÆöáö ÃóÚúØö ÒóíúÏðÇ (ÍóÞøóåõ) æóåõæó ãóÇ ÃõÈóíøöäõåõ áóß ÈóÚúÏó åóÐóÇ¡ ÝóåóÐóÇ ãõÌúãóáñ áóíúÓó Ýöíåö ãóÚúäóì ÇáúÚõãõæãö
ÝóÇáúãóÚúÞõæáõ ÚöäúÏóåõãú ãöäú ÅØúáóÇÞö áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö: Ãóäøóåõ ÇááøóÝúÙõ ÇáúãõÔúÊóãöáõ Úóáóì ãõÓóãøóíóÇÊò ÞóÏú ÚõáøöÞó(1/63)
Èöåö Íõßúãñ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Úóáóì ÙóÇåöÑöåö æóãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ áóÝúÙõåõ ÛóíúÑõ ãõÝúÊóÞöÑò Åáóì ÈóíóÇäò ãöäú ÛóíúÑöåö. äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] æóãóÇ ÃóÔúÈóåóåõ ãöäú ÃóáúÝóÇÙö ÇáúÌóãúÚö ÇáúãõØúáóÞö.
æóÃóãøóÇ ÇáúãõÌúãóáõ: Ýóåõæó ÇááøóÝúÙõ ÇáøóÐöí íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ Íõßúãöåö ÚöäúÏó æõÑõæÏöåö¡ æóíóßõæäõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÈóíóÇäò ãöäú ÛóíúÑöåö æóåõæó Úóáóì ÞöÓúãóíúäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ íóßõæäõ ÅÌúãóÇáõåõ Ýöí äóÝúÓö ÇááøóÝúÙö ÈöÃóäú íóßõæäó ÇááøóÝúÙõ Ýöí äóÝúÓöåö ãõÈúåóãðÇ ÛóíúÑó ãóÚúáõæãò ÇáúãõÑóÇÏõ ÚöäúÏó ÇáúãõÎóÇØóÈöíäó. æóÇáúÞöÓúãõ ÇáúÂÎóÑõ: Ãóäú íóßõæäó ÇááøóÝúÙõ ãöãøóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ áóæú ÎóáøóíúäóÇ æóãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ÙóÇåöÑõåõ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ íóÕöíÑõ Ýöí ãóÚúäóì ÇáúãõÌúãóáö ÈöãóÇ íóÞúÊóÑöäõ Åáóíúåö ãöãøóÇ íõæÌöÈõ ÅÌúãóÇáóåõ ãöäú áóÝúÙò Ãóæú ÏóáóÇáóÉò.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáúÃóæøóáõ: ÝóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Þõáú Çááøóåõ íõÝúÊöíßõãú Ýöí ÇáúßóáóÇáóÉö} [ÇáäÓÇÁ: 176] {æóÂÊõæÇ ÍóÞøóåõ íóæúãó ÍóÕóÇÏöåö} [ÇáÃäÚÇã: 141] æó {ÍóÊøóì íõÚúØõæÇ ÇáúÌöÒúíóÉó Úóäú íóÏò æóåõãú ÕóÇÛöÑõæäó} [ÇáÊæÈÉ: 29] {ÝóÞóÏú ÌóÚóáúäóÇ áöæóáöíøöåö ÓõáúØóÇäðÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 33] æóÞóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -(1/64)
«ÃõãöÑúÊõ Ãóäú ÃõÞóÇÊöáó ÇáäøóÇÓó ÍóÊøóì íóÞõæáõæÇ áóÇ Åáóåó ÅáøóÇ Çááøóåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáõæåóÇ ÚóÕóãõæÇ ãöäøöí ÏöãóÇÁóåõãú æóÃóãúæóÇáóåõãú ÅáøóÇ ÈöÍóÞøöåóÇ» . æóÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «íóÃúÊöí Úóáóì ÇáäøóÇÓö ÒóãóÇäñ íõÄúÊóãóäõ Ýöíåö ÇáúÎóÇÆöäõ æóíõÎóæøóäõ Ýöíåö ÇáúÃóãöíäõ æóíóÊóßóáøóãõ Ýöíåö ÇáÑøõæóíúÈöÖóÉõ Þöíáó íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö æóãóÇ ÇáÑøõæóíúÈöÖóÉõ¿ . ÞóÇáó: ÓóÝöíåõ ÇáúÞóæúãö íóÊóßóáøóãõ Ýöí ÃóãúÑö ÇáúÚóÇãøóÉö» æóÞóÏú ßóÇäó ÇáÓøóÇãöÚõæäó áóåõ ãöäú Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö æóáóãú íóÚúÑöÝõæÇ ãóÚúäóÇåõ ÍóÊøóì Èóíøóäóåõ áóåõãú ÈóÚúÏó ÓõÄóÇáöåöãú ÅíøóÇåõ. æóßóÞóæúáö ÇáúÞóÇÆöáö ÃóÚúØö ÒóíúÏðÇ ÍóÞøóåõ ÝóåóÐóÇ åõæó ÇáúãõÌúãóáõ ÇáøóÐöí ÅÌúãóÇáõåõ Ýöí äóÝúÓö ÇááøóÝúÙö æóáóÇ ÓóÈöíáó Åáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáö Íõßúãöåö ÅáøóÇ ÈöÈóíóÇäò ãöäú ÛóíúÑöåö.
æóãöäú åóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈö ÃóÓúãóÇÁõ ÇáÔøóÑúÚö ÇáúãóæúÖõæÚóÉö Ýöíåö áöãóÚóÇäò áóãú Êóßõäú ãóæúÖõæÚóÉð áóåóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö¡(1/65)
äóÍúæõ ÇáÑøöÈóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö ÇáÒøöíóÇÏóÉõ íõÞóÇáõ: ÃóÑúÈóì ÝõáóÇäñ Úóáóì ÝõáóÇäò Ýöí ÇáúÞóæúáö æóÇáúÝöÚúáö¡ æóÇáÑøóÇÈöíóÉõ åöíó ÇáúÃóÑúÖõ ÇáúãõÑúÊóÝöÚóÉõ ÇáÒøóÇÆöÏóÉõ Úóáóì ãóÇ íóáöíåóÇ. æóåõæó Ýöí ÇáÔøóÑúÚö ÇÓúãñ áóãóÚóÇäò ÃõÎóÑó ÛóíúÑó ãóÇ ßóÇäó ÇÓúãðÇ áóåõ Ýöí ÇááøõÛóÉö. ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÅäøóãóÇ ÇáÑøöÈóÇ Ýöí ÇáäøóÓöíÆóÉö» æóÞóÇáó ÚõãóÑõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - " Åäøó ãöäú ÇáÑøöÈóÇ ÃóÈúæóÇÈðÇ áóÇ ÊóÎúÝóì ãöäúåóÇ ÇáÓøóáóãõ Ýöí ÇáÓøöäøö " íóÚúäöí (Ýöí) ÇáúÍóíóæóÇäö. æóÞóÇáó ÚõãóÑõ ÃóíúÖðÇ " Åäøó ÂíóÉó ÇáÑøöÈóÇ ãöäú ÂÎóÑö ãóÇ äóÒóáó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö æóÅöäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÊõæõÝøöíó (ãöäú) ÞóÈúáö Ãóäú íõÈóíøöäóåõ áóäóÇ ÝóÏóÚõæÇ ÇáÑøöÈóÇ æóÇáÑøöíÈóÉó ".(1/66)
æóßóÇäó ÚõãóÑõ ãöäú Ãóåúáö ÇááøöÓóÇäö¡ æóáóãú íóßõäú ãõÍúÊóÇÌðÇ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö ÝöíãóÇ (ßóÇäó) ØóÑöíÞõ ãóÚúÑöÝóÉö ÇÓúÊöÏúÑóÇßöåö ÇááøõÛóÉó¡ æóÃóÎúÈóÑó ãóÚó Ðóáößó Ãóäøó áóÝúÙó ÇáÑøöÈóÇ ßóÇäó ãõÝúÊóÞöÑðÇ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö ÅÐú ßóÇäó áóÝúÙðÇ ÔóÑúÚöíøðÇ ÞóÏú ÃõÑöíÏõ Èöåö ãóÇ áóÇ íóäúÊóÙöãõåõ ÇáöÇÓúãõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇááøõÛóÉö. æóÇáÒøóßóÇÉõ åöíó ÇáäøóãóÇÁõ¡ íõÞóÇáõ: ÒóßóÇ ÇáÒøóÑúÚõ ÅÐóÇ äóãóÇ. æóÇáÕøóæúãõ: ÇáúÅöãúÓóÇßõ æóÇáúßóÝøõ Úóäú ÇáÔøóíúÁö ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {Åäøöí äóÐóÑúÊõ áöáÑøóÍúãóäö ÕóæúãðÇ} [ãÑíã: 26] íóÚúäöí ÕóãúÊðÇ. æóÞóÇáó ÇãúÑõÄõ ÇáúÞóíúÓö:
ÝóÏóÚúåóÇ æóÓóáøö Çáúåóãøó Úóäúß ÈöÌóÓúÑóÉò ... Ðóãõæáò ÅÐóÇ ÕóÇãó ÇáäøóåóÇÑó æóåóÌøóÑóÇ(1/67)
æóÞóÇáó ÇáäøóÇÈöÛóÉõ:
Îóíúáñ ÕöíóÇãñ æóÎóíúáñ ÛóíúÑõ ÕóÇÆöãóÉò ... ÊóÍúÊó ÇáúÚóÌóÇÌö æóÎóíúáñ ÊóÚúáõßõ ÇááøõÌõãóÇ
æóÇáÕøóáóÇÉõ ÇáÏøõÚóÇÁõ Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ æóÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ ÕóáøõæÇ Úóáóíúåö æóÓóáøöãõæÇ ÊóÓúáöíãðÇ} [ÇáÃÍÒÇÈ: 56] ¡ æóÞóÏú ÃõÑöíÏó ÈöåóÐöåö ÇáúÃóÓúãóÇÁö ãóÚóÇäöí áóãú íóßõäú ÇáöÇÓúãõ ãóæúÖõæÚðÇ (áóåóÇ) Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ ÝóãóÊóì æóÑóÏó ÔóíúÁñ ãöäú åóÐöåö ÇáúÃóáúÝóÇÙö ãõØúáóÞðÇ æóáóãú íóßõäú ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöåóÇ ÅÔóÇÑóÉð Åáóì ãóÚúåõæÏò Ýóåõæó ãõÌúãóáñ ãõÍúÊóÇÌñ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö. æóÞóÏú ßóÇäó ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö ÇáúßóÑúÎöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÞõæáõ ãóÑøóÉð Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ ÝóÇÞúØóÚõæÇ ÃóíúÏöíóåõãóÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 38] Åäøóåõ (ãöäú ÇáúãõÌúãóáö) áóÇ íóÕöÍøõ ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ ÈöÚõãõæãöåö áöÊóÚóáøõÞö ÇáúÍõßúãö(1/68)
Ýöíåö ÈöãóÚóÇäò áóÇ íóäúÊóÙöãõåóÇ ÇáöÇÓúãõ æóáóíúÓó åõæó ÚöÈóÇÑóÉð ÚóäúåóÇ¡ ãöäú äóÍúæö ÇáúãöÞúÏóÇÑö æóÇáúÍöÑúÒö ÝóÕóÇÑó ßóÇÓúãö ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÒøóßóÇÉö æóÇáÕøóæúãö æóäóÍúæöåóÇ áöÊóÚóáøõÞö ÇáúÍõßúãö ÝöíåóÇ ÈöãóÚóÇäò áóãú íóßõäú ÇáöÇÓúãõ ãóæúÖõæÚðÇ áóåóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóåóÐóÇ ÚöäúÏöí íõæÌöÈõ ÅÌúãóÇáóåõ æóÅöäú ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ ÞóÏú ÕóÇÑó ãõÌúãóáðÇ ÚöäúÏöí ãöäú æóÌúåò ÂÎóÑó ÛóíúÑó åóÐóÇ ÞóÏú ÈóíøóäøóÇåõ Ýöí ÔóÑúÍö (ãõÎúÊóÕóÑö ÇáØøóÍóÇæöíøö) .
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáúÂÎóÑõ ãöäúåõ: Ýóåõæó Ãóäú íóÑöÏó áóÝúÙõ Úõãõæãò íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Úóáóì ÙóÇåöÑöåö ÝöíãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ ãóÚúäóÇåõ áóæú ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóíúåö. ÝóÊóÚóáøõÞõåõ ÈöãóÚúäðì íõæÌöÈõ ÅÌúãóÇáóåõ æóæõÞõæÚóåõ Úóáóì æõÑõæÏö ÇáúÈóíóÇäö Ýöíåö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÃõÍöáøóÊú áóßõãú ÇáúÃóäúÚóÇãõ ÅáøóÇ ãóÇ íõÊúáóì Úóáóíúßõãú} [ÇáÍÌ: 30] ÝóÕóÇÑó ÇááøóÝúÙõ (Èöåö) ãõÌúãóáðÇ ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó ÈöÞóæúáöåö {ÅáøóÇ ãóÇ íõÊúáóì Úóáóíúßõãú} [ÇáÍÌ: 30] (ãöãøóÇ) ÞóÏú ÍóÕóáó ÊóÍúÑöíãõåõ ÇáúÂäó æóÃõÈóíøöäõåõ áóßõãú Ýöí ÇáËøóÇäöí.(1/69)
æóÐóáößó áöÃóäøóåõ (ÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú) íõÑöíÏó ÈöÞóæúáöåö {ÅáøóÇ ãóÇ íõÊúáóì Úóáóíúßõãú} [ÇáÍÌ: 30] ÅáøóÇ ãóÇ íóÊóÈóíøóäõ áóßõãú ãöãøóÇ ÞóÏú ÍóÕóáó ÊóÍúÑöíãõåõ ÇáúÂäó. æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íõÑöíÏó ÅáøóÇ ãóÇ ÓóäõÍóÑøöãõ Úóáóíúßõãú. æóÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúæóÌúåó ÇáËøóÇäöíó áóãú íóÕöÑú áóÝúÙõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Èöåö ãõÌúãóáðÇ¡ (æóÅöäøóãóÇ íóÕöíÑõ ãõÌúãóáðÇ) ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúæóÌúåó ÇáúÃóæøóáó. æóãöËúáõåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃõÍöáøó áóßõãú ãóÇ æóÑóÇÁó Ðóáößõãú Ãóäú ÊóÈúÊóÛõæÇ ÈöÃóãúæóÇáößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] Ýóáóæú ÎóáøóíúäóÇ æóÙóÇåöÑóåõ æóÌóÈó ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Úóáóì Úõãõæãöåö ÝóáóãøóÇ ÞóÑóäó Åáóíúåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãõÍúÕöäöíäó ÛóíúÑó ãõÓóÇÝöÍöíäó} [ÇáäÓÇÁ: 24] ÇÍúÊóãóáó Ãóäú íõÑöíÏó Ãóäú íóÌúÚóáó ßóæúäóåõ Úóáóì ÕöÝóÉö ÇáúÃóÝúÚóÇáö ÔóÑúØðÇ áöáúÅöÈóÇÍóÉö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ßóÐóáößó ÝóÇááøóÝúÙõ ãõÌúãóáñ áöÃóäøó ÇáúÅöÈóÇÍóÉó ãõÚóáøóÞóÉñ ÈöÔóÑúØö ÍõÕõæáö ÇáúÅöÍúÕóÇäö ÈöÇáäøößóÇÍö æóÇáúÅöÍúÕóÇäõ áóÝúÙñ ãõÌúãóáñ ÝóÕóÇÑóÊú ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ãõÌúãóáóÉð ãõÝúÊóÞöÑóÉð Åáóì ÇáúÈóíóÇäö. æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íõÑöíÏó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ãõÍúÕöäöíäó} [ÇáäÓÇÁ: 24] ÇáúÅöÎúÈóÇÑó ÈöÍõÕõæáö ÇáúÅöÍúÕóÇäö ÈöÇáäøößóÇÍö ÝóíóÕöíÑó ÍöíäóÆöÐò ÚóÞúÏõ ÇáäøößóÇÍö ÔóÑúØðÇ áöÍõÕõæáö ÇáúÅöÍúÕóÇäö æóáóÇ íóßõæäõ áóÝúÙõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ãõÌúãóáðÇ¡ æó (ãöäú) äóÍúæö Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöÐóÇ ÊóØóåøóÑúäó ÝóÃúÊõæåõäøó ãöäú ÍóíúËõ ÃóãóÑóßõãú Çááøóåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 222] . ÝóåóÐöåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ áóÇ ÊóÞõæãõ ÈöäóÝúÓöåóÇ ÍóÊøóì íóËúÈõÊó ÃóäøóåóÇ ãöãøóÇ ÃóãóÑó Çááøóåõ Èöåö.(1/70)
æóãöãøóÇ íõÖóÇåöí Ðóáößó Ãóäú íóßõæäó ãóÇ ÊóÍúÊó ÇáöÇÓúãö ãóÚúáõæãó ÇáúãóÚúäóì ÅáøóÇ Ãóäøó ãõÑóÇÏó ÇáúãõÎóÇØöÈö Ýöíåö ÇáúÈóÚúÖõ ãöäúåõ ÛóíúÑó ãõÚóíøóäò Ýöí ÇááøóÝúÙö íõÚúáóãõ Ðóáößó ãóÚó æõÑõæÏö ÇááøóÝúÙö áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö ÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö¡ ÝóíóÕöíÑõ ÇááøóÝúÙõ ãõÌúãóáðÇ ãõÍúÊóÇÌðÇ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö. æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇÝúÚóáõæÇ ÇáúÎóíúÑó} [ÇáÍÌ: 77] áóíúÓó íóÎúáõæ Þóæúáõåõ: {æóÇÝúÚóáõæÇ ÇáúÎóíúÑó} [ÇáÍÌ: 77] ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúæõÌõæÈó Ãóæú ÇáäøóÏúÈó. ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ (Èöåö) ÇáúæõÌõæÈó ÇÓúÊóÍóÇáó ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö áöÃóäøóåõ ãóÚúáõæãñ ãóÚó æõÑõæÏö ÇááøóÝúÙö ÇãúÊöäóÇÚõ ÇÓúÊöíÚóÇÈö ÌóãöíÚöåö Úóáóì æóÌúåö ÇáúÅöíÌóÇÈö áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ßõáøõ ÎóíúÑò æóÇÌöÈðÇ¡ æóíóÓúÊóÍöíáõ ÃóíúÖðÇ ãöäúåõ ÝöÚúáõ ßõáøö ãóÇ íõÓóãøóì ÎóíúÑðÇ áöÃóäøóåõ áóÇ íõÍöíØõ Èöåö æóáóÇ íóÊóÃóÊøóì áóåõ ÝöÚúáõåõ. ÝóÕóÇÑó ÍöíäóÆöÐò ßóÞóæúáöåö ÇÝúÚóáõæÇ ÈóÚúÖó ÇáúÎóíúÑö Úóáóì æóÌúåö ÇáúæõÌõæÈö¡ æóÐóáößó ÇáúÈóÚúÖõ ÛóíúÑõ ãóÚúáõæãò ãöäú ÇááøóÝúÙö ÝóÍõßúãõåõ ãóæúÞõæÝñ Úóáóì ÇáÏøóáöíáö¡ æóåõæó Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÈöãóäúÒöáóÉö Þóæúáöåö ÕõæãõæÇ áóãøóÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÅöãúÓóÇßó Úóäú ßõáøö ÔóíúÁò ÕóÇÑó ÈöãóäúÒöáóÉö Þóæúáöåö ÇãúÓößõæÇ Úóäú ÈóÚúÖö ÇáúÃóÔúíóÇÁö. ÝóÇááøóÝúÙõ ãõÌúãóáñ ãõÝúÊóÞöÑñ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö. åóÐóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇááøóÝúÙö ÇáúÅöíÌóÇÈó. ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåö {æóÇÝúÚóáõæÇ ÇáúÎóíúÑó} [ÇáÍÌ: 77] ÇáäøóÏúÈó ÕóÍøó Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúÌöäúÓó ßõáøóåõ Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ íóÎúÊóÇÑõåõ¡ ÝóíóÕöíÑõ ÊóÞúÏöíÑõåõ ÇÝúÚóáõæÇ ãöäú ÇáúÎóíúÑö ãóÇ ÔöÆúÊõãú ÝóÅöäøóßõãú ãóäúÏõæÈõæäó Åáóíúåö æóãõËóÇÈõæäó Úóáóíúåö.
æóßóíúÝóãóÇ ÊóÕóÑøóÝóÊú ÇáúÍóÇáõ ÝóÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ ÈöÞóæúáöåö {æóÇÝúÚóáõæÇ ÇáúÎóíúÑó} [ÇáÍÌ: 77] Ýöí ÅíÌóÇÈö ÔóíúÁò ãöäú ÇáúÃóÍúßóÇãö ÓóÇÞöØñ. æóãöäú äóÍúæö Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {áóÇ íóÓúÊóæöí ÃóÕúÍóÇÈõ ÇáäøóÇÑö æóÃóÕúÍóÇÈõ ÇáúÌóäøóÉö} [ÇáÍÔÑ: 20] .(1/71)
áóÇ íóÕöÍøõ ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ ÈöÚõãõæãöåö Ýöí äóÝúíö ÇáúãõÓóÇæóÇÉö ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÔóíúÁò ãöäú ÇáúÃóÍúßóÇãö ãóÊóì ÇÎúÊóáóÝúäóÇ Ýöí ãõÓóÇæóÇÉö ÇáúßóÇÝöÑö ÇáúãõÓúáöãó Ýöí ÇáúÞöÕóÇÕö æóÇáÔøóåóÇÏóÉö æóäóÍúæöåöãóÇ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ ãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú ÈöÐóáößó äóÝúíó ÇáúãõÓóÇæóÇÉö ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ßõáøö ÔóíúÁò æóáóÇ íóÕöÍøõ ÇÚúÊöÞóÇÏõ Ðóáößó ÝöíåöãóÇ áöÃóäøó ÇáúãõÓóÇæóÇÉó ÞóÏú ÍóÕóáóÊú ÞóÈúáó Ðóáößó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÃõãõæÑò ßóËöíÑóÉò ãöäú ÍóíúËõ åõãóÇ ÌöÓúãóÇäö æóãõÍúÏóËóÇäö æóÓóæøóì ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÊóßúáöíÝö ÇáúÅöíãóÇäö æóÇáúÝóÑóÇÆöÖö æóãóÇ áóÇ íõÍúÕóì ãöäú ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáøóÊöí ÊóÓóÇæóíóÇ ÝöíåóÇ.
ÝóÕóÇÑó ÊóÞúÏöíÑõ ÇááøóÝúÙö áóÇ íóÓúÊóæöíóÇäö Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúÃóÔúíóÇÁö¡ Ëõãøó áóÇ íóÎúáõæ Ðóáößó (ÇáúÈóÚúÖõ) ãöäú Ãóäú íõÍóÕøöáó ãóÚúáõæãðÇ ÚöäúÏó ÇáúãõÎóÇØóÈöíäó áöÏóáóÇáóÉö ÇáúÍóÇáö Úóáóíúåö æóíóßõæäõ Íõßúãõåõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö¡ æóÏóáóÇáóÉõ ÇáúÍóÇáö ÇáúãõæÌöÈóÉö áößóæúäö ÇáúãóÚúäóì ãóÚúáõæãðÇ ÙóÇåöÑóÉñ Ýöí ÇáúÂíóÉö¡ æóåõæó Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ÃóÕúÍóÇÈõ ÇáúÌóäøóÉö åõãú ÇáúÝóÇÆöÒõæäó} [ÇáÍÔÑ: 20] . ÝóÅöäøóãóÇ äóÝóì ÇáúãõÓóÇæóÇÉó Èóíúäóåõãú Ýöí ÇáúÂÎöÑóÉö. æóãöäúåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóãóÇ íóÓúÊóæöí ÇáúÃóÚúãóì æóÇáúÈóÕöíÑõ} [ÝÇØÑ: 19] ãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú Èöåö äóÝúíó ÇáúãõÓóÇæóÇÉö Ýöí ßõáøö ÔóíúÁò¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó ÇáúãõÓóÇæóÇÉó Ýöí ãóÚúäóì ÇáúÈóÕóÑö (æóÅöÏúÑóÇßö ÇáúÃóÔúíóÇÁö Èöåö ÝóÔóÈøóåó ÇáúßóÇÝöÑó ÈöÇáúÃóÚúãóì æóÇáúãõÄúãöäó ÈöÇáúÈóÕöíÑö) ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Èöåö Ýöí äóÝúíö ÇáúãõÓóÇæóÇÉö ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÉö æóÇáúÈóíúÚö æóÇáÔøöÑóÇÁö æóäóÍúæö Ðóáößó. æóßóËöíÑñ ãöäú ÇáúãõÎóÇáöÝöíäó ÇáøóÐöíäó áóÇ íóÑúÌöÚõæäó Åáóì ÊóÍúÕöíáò ÝöíãóÇ íóÞõæáõæäó (íóÍúÊóÌøõæäó) ÈöåóÐóÇ æóÃóÔúÈóÇåöåö¡ ÅãøóÇ ÌóåúáðÇ ãöäúåõãú ÈöãóæóÇÖöÚö ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌö¡ æóÅöãøóÇ ÞöáøóÉó Ïöíäò.(1/72)
æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íóÙõäøõ Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÃóÍóáøó Çááøóåõ ÇáúÈóíúÚó æóÍóÑøóãó ÇáÑøöÈóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 275] ãöäú ÎóÈóÑö ÇáúãõÌúãóáö ÇáøóÐöí ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõåõ ÂäöÝðÇ áöÃóäøóåõ ÞóÑóäó Åáóíúåö ãóÇ ÃóæúÌóÈó ÅÌúãóÇáóåõ ÈöÞóæúáöåö {æóÍóÑøóãó ÇáÑøöÈóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 275] æóáóíúÓó åóÐóÇ ãöäú Ðóáößó Ýöí ÔóíúÁò ÚöäúÏóäóÇ. æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáÑøöÈóÇ áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙðÇ ãõÌúãóáðÇ Ãóæú ÚõãõæãðÇ.
ÝóÅöäú ßóÇäó ÚõãõæãðÇ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóÕöíÑó áóÝúÙõ ÇáúÈóíúÚö ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÚõãõæãöåö Ýöí ÇáúÈóíúÚö ÇáøóÐöí áóíúÓó ÈöÑöÈðÇ ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó ÃóÍóáøó Çááøóåõ ÇáúÈóíúÚó æóÍóÑøóãó ÈóíúÚó ãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏóß áóãú íõæÌöÈú Úóáóíúß ÅÌúãóÇáó áóÝúÙö ÅÈóÇÍóÉö ÇáúÈóíúÚö ÝóÅöäú ßóÇäó áóÝúÙõ ÇáÑøöÈóÇ ãõÌóãøöáðÇ ãõÝúÊóÞöÑðÇ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö ÝóÅöäøó ÇáøóÐöí íóÞóÚõ ÇáúÅöÌúãóÇáõ Ýöíåö ãöäú áóÝúÙö ÇáúÈóíúÚö ãóÇ ÔóßóßúäóÇ Ýöíåö Ãóäøóåõ ÑöÈðÇ Ãóæú áóíúÓó ÈöÑöÈðÇ. ÝóÃóãøóÇ ÇáúÈóíúÚõ ÇáøóÐöí ÞóÏú Úõáöãó (Ãóäøóåõ) áóíúÓó ÈöÑöÈðÇ ÝóÇÚúÊöÈóÇÑõ Úõãõæãö áóÝúÙö ÇáúÈóíúÚö ÔóÇÆöÚñ Ýöí ÅÈóÇÍóÊöåö¡ æóáóíúÓó Ðóáößó ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÃõÍöáøóÊú áóßõãú ÇáúÃóäúÚóÇãõ ÅáøóÇ ãóÇ íõÊúáóì Úóáóíúßõãú} [ÇáÍÌ: 30] æóáóÇ ãöËúáó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÃõÍöáøó áóßõãú ãóÇ æóÑóÇÁó Ðóáößõãú Ãóäú ÊóÈúÊóÛõæÇ ÈöÃóãúæóÇáößõãú ãõÍúÕöäöíäó} [ÇáäÓÇÁ: 24] áöÃóäøó ãóÇ íõÊúáóì ÚóáóíúäóÇ áóíúÓó íóÎúÊóÕøõ ÈöäóæúÚò ãöäú åóÐöåö ÇáúÌõãúáóÉö Ïõæäó äóæúÚò¡ æóÇáúÅöÍúÕóÇäõ áóÝúÙñ ãõÌúãóáñ ÞóÏú ÚõáøöÞóÊú ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ Èöåö ÝóÈóØóáóÊú ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Úóáóì ÇáúÅöØúáóÇÞö(1/73)
[ÝóÕúá ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌ ÈöÚõãõæãö ÇááøóÝúÙ ÇáúãõÌúãóá]
ÝóÕúáñ: ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóßõáøõ áóÝúÙò ãõÌúãóáò ÞóÇãóÊú ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ãóÚúäðì ÞóÏú ÃõÑöíÏó Èöåö ÕóÍøó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ ÈöÚõãõæãö ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ÞóÇãóÊú ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì Ãóäøóåõ ãõÑóÇÏñ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÎõÐú ãöäú ÃóãúæóÇáöåöãú ÕóÏóÞóÉð} [ÇáÊæÈÉ: 103] . ÅÐóÇ ÞóÇãóÊú ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì Ãóäøóåõ (ÞóÏú ÃõÑöíÏó) ÇáúÚõÔúÑõ Ãóæú ÒóßóÇÉõ ÇáúãóÇáö ÕóÍøó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ ÈöÚõãõæãöåö Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÚõÔúÑö æóÇáÒøóßóÇÉö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóãúæóÇáö ÅáøóÇ ãóÇ ÞóÇãó Ïóáöíáõåõ. æóäóÍúæõåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÞóÏú ÌóÚóáúäóÇ áöæóáöíøöåö ÓõáúØóÇäðÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 33] . ÝóÞóÏú ÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÞóæóÏó ãõÑóÇÏñ ÝóíóÕöÍøõ ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ (Èöåö) Ýöí (ÅíÌóÇÈ ÇáúÞóæóÏö) Úóáóì ßõáøö ÞóÇÊöáò ÙõáúãðÇ.
æóÞóÏú íóäúÊóÙöãõ ÂíóÉð æóÇÍöÏóÉð ÇáúÚõãõæãõ æóÇáúãõÌúãóáõ ãóÚðÇ Ýöí Íõßúãò æóÇÍöÏò¡ ÝóáóÇ íóãúäóÚõ ãóÇ ÝöíåóÇ ãöäú ÇáúÅöÌúãóÇáö ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ ÈöÚõãõæãö ãóÇ åõæó (ÚóÇãøñ ÝöíåóÇ) ãóÊóì ÇÎúÊóáóÝúäóÇ Ýöí Íõßúãò ÞóÏú ÊóäóÇæóáóåõ ÇáúÚõãõæãõ. æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÎõÐú ãöäú ÃóãúæóÇáöåöãú ÕóÏóÞóÉð} [ÇáÊæÈÉ: 103] . åõæó ãõÌúãóáñ Ýöí ÇáÕøóÏóÞóÉö Úõãõæãñ Ýöí ÇáúÃóãúæóÇáö. ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÃóäúÝöÞõæÇ ãöäú ØóíøöÈóÇÊö ãóÇ ßóÓóÈúÊõãú æóãöãøóÇ ÃóÎúÑóÌúäóÇ áóßõãú ãöäú ÇáúÃóÑúÖö} [ÇáÈÞÑÉ: 267] .(1/74)
åõæó Úõãõæãñ ÝöíãóÇ ßóÓóÈó æóÝöíãóÇ ÃóÎúÑóÌóÊúåõ ÇáúÃóÑúÖõ¡ ãõÌúãóáñ Ýöí ÇáúãöÞúÏóÇÑö ÇáúæóÇÌöÈö. ÝóãóÊóì ÇÎúÊóáóÝúäóÇ Ýöí ÇáúãõæÌöÈö Ýöíåö ÕóÍøó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ ÈöÇáúÚõãõæãö. æóãóÊóì ÇÎúÊóáóÝúäóÇ Ýöí ÇáúæóÇÌöÈö ÇÍúÊóÌúäóÇ Åáóì ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑö ÇáúÂíóÉö. æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞõÊöáó ãóÙúáõæãðÇ ÝóÞóÏú ÌóÚóáúäóÇ áöæóáöíøöåö ÓõáúØóÇäðÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 33] . ãóÊóì ÇÎúÊóáóÝúäóÇ Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúãóÞúÊõæáöíäó ÙõáúãðÇ ÕóÍøó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ (ÈöÇáúÂíóÉö) Ýöí ÏõÎõæáöåö Ýöí ÇáúÍõßúãö áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞõÊöáó ãóÙúáõæãðÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 33] Úõãõæãñ Ýöí ÇáúãóÞúÊõæáöíäó ÙõáúãðÇ ÝóÏóÎóáó Ýöíåö ÇáúãõÓúáöãõ æóÇáúßóÇÝöÑõ. æóãóÊóì ÇÎúÊóáóÝúäóÇ Ýöí ÇáúæóÇÌöÈö ÈöÇáúÞóÊúáö áóãú íóÕöÍøó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ ÈöÞóæúáöåö {ÓõáúØóÇäðÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 33] ÍóÊøóì íóËúÈõÊó Ãóäøó ÇáúÍõßúãó ÇáøóÐöí ÑóÇãó ÇáúÎóÕúãõ ÅËúÈóÇÊóåõ ãõÑóÇÏñ¡ ÝóíóÕöÍøõ (ÍöíäóÆöÐò ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ) ÈöÚõãõæãöåö Ýöí ÇáúÍõßúãö ÇáúæóÇÌöÈö Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ.(1/75)
[ÝóÕúáñ ÇáúÃóÓúãóÇÁõ ÇáúãõÔúÊóÑóßóÉõ]
ÝóÕúáñ: æóÇáúÃóÓúãóÇÁõ ÇáúãõÔúÊóÑóßóÉõ ãóÊóì æóÑóÏóÊú ãõØúáóÞóÉð Ýóåöíó ãõÌúãóáóÉñ áóÇ íóÕöÍøõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö ÝöíåóÇ. ãöËúáõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÞóÏú ÌóÚóáúäóÇ áöæóáöíøöåö ÓõáúØóÇäðÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 33] æóÇáÓøõáúØóÇäõ ÇÓúãñ íóÞóÚõ Úóáóì ãóÚóÇäò ãõÎúÊóáöÝóÉò ãõÔúÊóÑóßóÉò Ýöí (åóÐóÇ) ÇáöÇÓúãö áöÃóäøó ÇáúÍõÌøóÉó ÊõÓóãøóì ÓõáúØóÇäðÇ. æóÇáÓøõáúØóÇäõ ÇáøóÐöí íóãúáößõ ÇáúÃóãúÑó æóÇáäøóåúíó æóÛóíúÑó Ðóáößó. æóäóÍúæõåõ Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö æóÌóÏúÊ íóßõæäõ ãöäú ÇáúãóæúÌöÏóÉö æóåöíó ÇáúÛóÖóÈõ¡ æóãöäú ÇáúãóÍóÈøóÉö¡ æóãöäú æõÌúÏóÇäö ÇáÔøóíúÁö. æóßóÞóæúáöåö ÑóÃóíúÊ ÚóíúäðÇ æóÐóáößó íóÞóÚõ Úóáóì ÇáÏøóäóÇäöíÑö¡ æóÚóáóì Úóíúäö ÇáúÍóíóæóÇäö¡ æóÚóíúäö ÇáúãóÇÁö¡ æóÚóíúäö ÇáÑøõßúÈóÉö.(1/76)
æóãöËúáõ Þóæúáöåö) {æóÇáúÈóÍúÑö ÇáúãóÓúÌõæÑö} [ÇáØæÑ: 6] . Þöíáó Åäøóåõ ÇáúÝóÇÑöÛõ æóÞöíáó Åäøóåõ ÇáúãóáúÂäö. ÝóãóÊóì æóÑóÏó ãöËúáõåõ ãõØúáóÞðÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÞóÇáó Åäøóåõ Úõãõæãñ íóÊóäóÇæóáõ ÌóãöíÚó ãóÇ Ôóãóáóåõ ÇáöÇÓúãõ Èóáú íóßõæäõ ãóæúÞõæÝõ ÇáúãóÚúäóì Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö. æó (ßóÐóÇ) ßóÇäó íóÞõæáõ ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö (ÇáúßóÑúÎöíøõ) - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí åóÐóÇ æóíóÍúÊóÌøõ Ýöíåö ÈöÃóäøóåõ ãóÊóì ÃóÑóÇÏó ÃóÍóÏó ÇáúãóÚúäóíóíúäö ÝóßóÃóäøóåõ ÞóÏú ÕóÑøóÍó (Èöåö) æóÓóãøóÇåõ ÈöÚóíúäöåö ÝóáóÇ íóÊóäóÇæóáõ ÇáúãóÚúäóì ÇáúÂÎóÑó¡ æóáóíúÓó åóÐóÇ ßóÇáúÃõÎõæøóÉö æóÇáúÅöäúÓóÇäö Ýöí Åäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóäóÇæóáó ÇáÐøóßóÑó æóÇáúÃõäúËóì æóÇáúÃóÎó ãöäú ÇáúÃõãøö æóÇáúÃóÎó ãöäú ÇáúÃóÈö áöÃóäøó ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí Èöåö Óõãøöíó ÇáúÌóãöíÚõ ÅÎúæóÉñ åõæó ãóÚúäðì æóÇÍöÏñ ãöäú ÃóÌúáöåö Óõãøöíó ßõáøõ æóÇÍöÏò ÃóÎðÇ æóßõáøõ æóÇÍöÏò ÅäúÓóÇäðÇ. ÝóÐóáößó Úõãõæãñ íóÕöÍøõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåõ. æóÃóãøóÇ ÓóÇÆöÑõ ÇáúÃóÓúãóÇÁö ÇáøóÊöí ÞóÏøóãúäóÇ æóäóÙóÇÆöÑõåóÇ ÝóÅöäøóåóÇ ÊóÊóäóÇæóáõ ÇáÔøóíúÁó æóÖöÏøóåõ Úóáóì æõÌõæåò ãõÎúÊóáöÝóÉò Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÑóÇÏó ÈöÇááøóÝúÙö ÇáúæóÇÍöÏö ÌóãöíÚõ ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ ÇáöÇÓúãõ. æóÞóÏú ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöíãóäú ÃóæúÕóì ÈöËõáõËö ãóÇáöåö áöãóæóÇáöíåö æóáóåõ ãóæúáðì ÃóÚúáóì æóãóæúáðì ÃóÓúÝóáõ¡ Åäøó ÇáúæóÕöíøóÉó ÈóÇØöáóÉñ ÅÐóÇ áóãú íõÈóíøöäú. æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÍúÊóÌøõ áöÐóáößó ÈöÃóäøó ÇáöÇÓúãó íóÊóäóÇæóáõ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Úóáóì æóÌúåö(1/77)
ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóÃóÍóÏõåõãóÇ ãõäúÚöãñ æóÇáúÂÎóÑõ ãõäúÚóãñ (Úóáóíúåö) ¡ Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÑóÇÏóÇ ÌóãöíÚðÇ ÈöÇááøóÝúÙö. æóßóÇäó íóÓúÊóÏöáøõ Èöåö Úóáóì (Ãóäøó) ÇáöÇÓúãó ÇáúæóÇÍöÏó ÅÐóÇ ÊóäóÇæóáó ÖöÏøóíúäö áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÑóÇÏóÇ (ÌóãöíÚðÇ) ÈöáóÝúÙò æóÇÍöÏò¡ æóßóÇäó íóÐúßõÑõ ÃóíúÖðÇ Ãóäøó ãöäú ãóÐúåóÈö ÇáúÅöãóÇãö ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ãóäøó ÇáúÍóÞöíÞóÉó æóÇáúãóÌóÇÒó áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÑóÇÏóÇ ÌóãöíÚðÇ ÈöáóÝúÙò æóÇÍöÏò. æóíõÓúÊóÏóáøõ Úóáóíúåö ÈöÞóæúáöåö Ýöíãóäú ÞóÇáó Åäú ÔóÑöÈúÊ ãöäú ÇáúÝõÑóÇÊö ÝóÚóÈúÏöí ÍõÑøñ Åäøó åóÐóÇ Úóáóì ÇáúßóÑúÚö æóáóÇ íóÍúäóËõ Åäú ÇÓúÊóÞóì ÈößõæÒò Ãóæú ÛóíúÑöåö ÝóÔóÑöÈó áöÃóäøó (ÇáúÍóÞöíÞóÉó) ÞóÏú ËóÈóÊó ÃóäøóåóÇ ãõÑóÇÏõåõ¡ æóÃóäøóåõ íóÍúäóËõ ÈöåóÇ ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö ÝóÇäúÊóÝóì ÇáúãóÌóÇÒõ¡ æóßóÐóáößó ÞóÇáó Ýöíãóäú ÍóáóÝó áóÇ íóÃúßõáõ ãöäú åóÐöåö ÇáúÍöäúØóÉö ÔóíúÆðÇ Ãóäøó ÚöäúÏó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Úóáóì Úóíúäö ÇáúÍöäúØóÉö Ãóäú íóÞúÖöãóåóÇ æóáóÇ íóÍúäóËõ Åäú ÃóßóáóåóÇ ÎõÈúÒðÇ áöÃóäøó ÇáúÍóÞöíÞóÉó ÞóÏú(1/78)
ÊóäóÇæóáóåóÇ Çáúíóãöíäõ ÝóáóÇ íóÏúÎõáõ ÝöíåóÇ ÇáúãóÌóÇÒõ. æóÞóÇáó ÃóÈõæ íõæÓõÝó æóãõÍóãøóÏñ Åäú ßóÑóÚó Ãóæú ÔóÑöÈó ÈößõæÒò ÍóäöËó Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇáúÃõæáóì æóíóÍúäóËõ Åäú Ãóßóáó ÇáúÎõÈúÒó Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö ÝóÞóÏú ÕóÇÑó ÚöäúÏóåõãóÇ ÇááøóÝúÙóÉõ ÇáúæóÇÍöÏóÉõ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÑóÇÏó ÈöåóÇ ÇáúÍóÞöíÞóÉõ æóÇáúãóÌóÇÒõ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò.(1/79)
[ÈóÇÈñ ãóÚóÇäöí ÍõÑõæÝö ÇáúÚóØúÝö æóÛóíúÑöåóÇ]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈõ ãöãøóÇ íõÍúÊóÇÌõ Åáóì ÐößúÑöåö Ýöí ÊóÚúÑöíÝö Íõßúãö ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáúãóÚúØõæÝö ÈóÚúÖöåóÇ Úóáóì ÈóÚúÖò¡ æóãóÇ ÊóÏúÎõáõ Úóáóíúåö ÇáúÃóÏóæóÇÊõ ÇáøóÊöí ÊóÊóÛóíøóÑõ ÝóÇÆöÏóÉõ ÇáúßóáóÇãö ÈöÏõÎõæáöåóÇ Úóáóíúåö. ÇáúæóÇæõ Ýöí ÇááøõÛóÉö áöáúÌóãúÚö. æóÐóáößó ÍóÞöíÞóÊõåóÇ æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÍúßöí Úóäú ãõÍóãøóÏò Ãóäøóåõ ÞóÇáó: ÇáúæóÇæõ ÈóÇÈõåóÇ ÇáúÌóãúÚõ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝö.(1/83)
æóÚóáóì åóÐóÇ Èóäóì ãóÓóÇÆöáó ÇáúÌóÇãöÚö ÇáúßóÈöíÑö Ýöí ÇáúÃóíúãóÇäö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáÑøóÇÓöÎõæäó Ýöí ÇáúÚöáúãö} [Âá ÚãÑÇä: 7] . ãóäú ÌóÚóáóåóÇ áöáúÌóãúÚö ÌóÚóáó ÊóãóÇãó ÇáúßóáóÇãö ÚöäúÏó Þóæúáöåö {æóÇáÑøóÇÓöÎõæäó Ýöí ÇáúÚöáúãö} [Âá ÚãÑÇä: 7] ÝóíõÝöíÏõ Ãóäøó ÇáÑøóÇÓöÎöíäó Ýöí ÇáúÚöáúãö íóÚúáóãõæäó ÊóÃúæöíáóåõ¡ Ëõãøó ÇÓúÊóÃúäóÝó áóåõãú ÎóÈóÑðÇ ÂÎóÑó ÝóÞóÇáó {íóÞõæáõæäó ÂãóäøóÇ Èöåö} [Âá ÚãÑÇä: 7] (æóãóÚúäóÇåõ æóíóÞõæáõæäó ÂãóäøóÇ Èöåö) . æóãóäú ÌóÚóáóåóÇ áöáöÇÓúÊöËúäóÇÁö¡ æóÌóÚóáó ÊóãóÇãó ÇáúßóáóÇãö ÚöäúÏó Þóæúáöåö ÅáøóÇ Çááøóåõ Ëõãøó ÇÓúÊóÃúäóÝó áöáÑøóÇÓöÎóíúäö ÂÎóÑó ÝóÞóÇáó: {æóÇáÑøóÇÓöÎõæäó Ýöí ÇáúÚöáúãö íóÞõæáõæäó ÂãóäøóÇ Èöåö} [Âá ÚãÑÇä: 7] ÝóåóÐöåö ÇáúæóÇæõ ÊóÍúÊóãöáõ ÇáúÌóãúÚó æóÊóÍúÊóãöáõ ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝó æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÅäøóÇ ÃóæúÍóíúäóÇ Åáóíúß ßóãóÇ ÃóæúÍóíúäóÇ Åáóì äõæÍò æóÇáäøóÈöíøöíäó ãöäú ÈóÚúÏöåö} [ÇáäÓÇÁ: 163] . åóÐöåö ÇáúæóÇæõ áöáúÌóãúÚö áöÃóäøóåóÇ ÃóÏúÎóáóÊú ÇáúãóÚúØõæÝó Ýöí Íõßúãö ÇáúãóÚúØõæÝö Úóáóíúåö ÇáúãóÈúÏõæÁö ÈöÐößúÑöåö. æóäóÙöíÑõåõ Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö åóÐöåö ØóÇáöÞñ æóåóÐöåö¡ ÝóÏóÎóáóÊú ÇáËøóÇäöíóÉõ Ýöí ÎóÈóÑö ÇáúÃõæáóì æóÍõßúãöåóÇ áöÃóÌúáö ÏõÎõæáö ÇáúæóÇæö ÚóáóíúåóÇ. æóáóæú ÞóÇáó åóÐöåö ØóÇáöÞñ æóåóÐöåö ØóÇáöÞñ ËóáóÇËðÇ (Ãóæú ÞóÇáó æóåóÐöåö ØóÇáöÞñ¡ æóåóÐöåö ØóÇáöÞñ Åäú ÏóÎóáóÊú ÇáÏøóÇÑó) ßóÇäóÊú ÇáúæóÇæõ áöáöÇÓúÊöÆúäóÇÝö æóÊóØúáõÞõ ÇáúÃõæáóì æóÇÍöÏóÉð¡ æóÇáËøóÇäöíóÉõ ËóáóÇËðÇ Ãóæú ÈöÇáÔøóÑúØö ÅÐóÇ ÚóáøóÞóåõ Èöåö. æóãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÇáúÍóÓóäö ÍõÌøóÉñ (ÝöíãóÇ íóÍúßöíåö Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ ÞóÏú ÇÍúÊóÌøó Èöåö Þóæúãñ ãöäú ÃóÆöãøóÉö ÇááøõÛóÉö¡ ãöäúåõãú(1/84)
ÃóÈõæ ÚõÈóíúÏò Ýöí " ÛóÑöíÈö ÇáúÍóÏöíËö " æóÛóíúÑõåõ. æóÍóßóì áóäóÇ ËóÚúáóÈñ Ãóäøóåõ ÞóÇáó: ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÇáúÍóÓóäö ÍõÌøóÉñ Ýöí ÇááøõÛóÉö. æóÍóßóì (áöí) ÃóÈõæ Úóáöíøò ÇáäøóÍúæöíøõ) ÇáúÝóÇÑöÓöíøõ Úóäú ÇÈúäö ÇáÓøöÑóÇÌö ÇáäøóÍúæöíøö Ãóäøó ÇáúãõÈóÑøóÏó ÓõÆöáó Úóäú ÇáúÛóÒóÇáóÉö ãóÇ åöíó¡ ÝóÞóÇáó: ÇáÔøóãúÓõ ÞóÇáó ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÇáúÍóÓóäö æóßóÇäó ÝóÕöíÍðÇ(1/85)
áöÛõáóÇãöåö: (ÇõäúÙõÑú) åóáú ÏóáóßóÊú ÛóÒóÇáóÉõ ÝóÎóÑóÌó æóÑóÌóÚó ÝóÞóÇáó: áóãú ÃóÑó ÛóÒóÇáóÉð. æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó ãõÍóãøóÏñ åóáú ÒóÇáóÊú ÇáÔøóãúÓõ¡ Ëõãøó ÃóäúÔóÏó ÇáúãõÈóÑøóÏõ:
íõæÖöÍúäó Ýöí ÞóÑúäö ÇáúÛóÒóÇáóÉö ÈóÚúÏóãóÇ ... ÊóÑóÔøóÝúäó ÐõÑóÇÈó ÇáúÛóãóÇãö ÇáÑøóßóÇÆößö
æóÞóÇáó ÇáúãõÈóÑøóÏõ: ÇáúæóÇæõ áöáúÌóãúÚö æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó ÝöíåóÇ Úóáóì ÇáÊøóÑúÊöíÈö áöÃóäøóß ÅÐóÇ ÞõáúÊ: ÑóÃóíúÊ ÒóíúÏðÇ æóÚóãúÑðÇ áóãú íõÚúÞóáú ãöäú ÇááøóÝúÙö ÑõÄúíóÉõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ÞóÈúáó ÇáúÂÎóÑö ÅÐú ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ÑóÂåõãóÇ ãóÚðÇ Ãóæú ÑóÃóì ÚóãúÑðÇ ÞóÈúáó ÒóíúÏò.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÞóÇáó áöí ÃóÈõæ ÚõãóÑó ÛõáóÇãõ ËóÚúáóÈò ÇáúæóÇæõ ÚöäúÏó ÇáúÚóÑóÈö áöáúÌóãúÚö æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó (ÚöäúÏóåõãú ÝöíåóÇ) Úóáóì ÇáÊøóÑúÊöíÈö. æóÃóÎúØóÃó ãóäú ÞóÇáó ÅäøóåóÇ ÊóÏõáøõ Úóáóì ÇáÊøóÑúÊöíÈö. æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó Þóæúáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ ÊóÞõæáõæÇ ãóÇ ÔóÇÁó Çááøóåõ æóÔóÇÁó ÝõáóÇäñ æóáóßöäú ÞõæáõæÇ ãóÇ ÔóÇÁó Çááøóåõ Ëõãøó ÔóÇÁó ÝõáóÇäñ» . Ýóáóæú ßóÇäóÊú ÇáúæóÇæõ áöáÊøóÑúÊöíÈö áóãóÇ ßóÇäó ãóãúäõæÚðÇ ãöäú Ãóäú ÊóÞõæáóåóÇ ÈöÇáúæóÇæö ßóãóÇ áóãú íõãúäóÚú Ãóäú ÊóÞõæáóåóÇ ÈöËõãøó. æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÐóßóÑó ãõæÓóì æóåóÇÑõæäõ Ýöí ãóæóÇÖöÚó ßóËöíÑóÉò ãöäú ßöÊóÇÈöåö ÝóÈóÏóÃó Ýöí(1/86)
ÈóÚúÖöåóÇ ÈöãõæÓóì (æóÝöí) ÈóÚúÖöåóÇ ÈöåóÇÑõæäó æóßóÐóáößó ÇáúÌöäøõ æóÇáúÅöäúÓõ. Ýóáóæú ßóÇäóÊú áöáÊøóÑúÊöíÈö áóÇãúÊóäóÚó æõÌõæÏõ ÇáÊøóÞúÏöíãö æóÇáÊøóÃúÎöíÑö (ãóÚðÇ) ÝöíåöãóÇ. ÝóÅöäú Þöíáó: íóáúÒóãõß Ýöí ÇáúÌóãúÚö ãöËúáõåõ áöÃóäøó ÇáúÌóãúÚó íõæÌöÈõ ßóæúäóåõãóÇ ãóÚðÇ. Þöíáó áóåõ: áóãú äõÑöÏú ÈöÞóæúáöäóÇ åöíó áöáúÌóãúÚö æõÌõæÏóåõãóÇ ãóÚðÇ¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÏúäóÇ ÃóäøóåóÇ ÊóÌúãóÚõ ÇáöÇÓúãóíúäö Ýöí Íõßúãò æóÇÍöÏò. æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäóÇ ãóÌúãõæÚóíúäö Ýöí ÇáúÍõßúãö æóíóßõæäõ ÇáÊøóÇáöí ãõÞóÏøóãðÇ Úóáóì ÇáúÃóæøóáö Ýöí ÇááøóÝúÙö ÊóÇÑóÉð¡ æóÇáúÃóæøóáõ ãõÞóÏøóãðÇ Úóáóì ÇáÊøóÇáöí ÊóÇÑóÉð ÃõÎúÑóì.
æóÅöäøóãóÇ ãóäóÚúäóÇ Ãóäú íóßõæäó ÝöíåóÇ ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ÊóÑúÊöíÈö ÇáúÍõßúãö. ÝóÃóãøóÇ ÇáÊøóÑúÊöíÈõ Ýöí ÇááøóÝúÙö ÝóãóæúÌõæÏñ ÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÕóÍöíÍñ áóÇ íóÞúÏóÍõ Ýöíåö ãóÇ ÐóßóÑúÊ. æóíóÏõáøõ Úóáóì ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÞúÊóÖöí ÇáÊøóÑúÊöíÈó Ýöí ÇááøõÛóÉö Ãóäøó «ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãøóÇ ØóÇÝó ÈöÇáúÈóíúÊö æóÎóÑóÌó ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö¡ ÕóÚöÏó ÇáÕøóÝóÇ æóÞóÇáó äóÈúÏóÃõ ÈöãóÇ ÈóÏóÃó Çááøóåõ Èöåö» . Ýóáóæú ßóÇäó ÇáÊøóÑúÊöíÈõ ãóÚúÞõæáðÇ ãöäú ÇááøóÝúÙö áóãóÇ ÇÍúÊóÇÌó Ãóäú íóÞõæáó «äóÈúÏóÃõ ÈöãóÇ ÈóÏóÃó Çááøóåõ Èöåö» áöÃóäøó ÇáúÞóæúãó áóãú íóßõäú íõÔúßöáõ Úóáóíúåöãú ãóÇ ßóÇäó ØóÑöíÞõ ãóÚúÑöÝóÊöåö ÇááøõÛóÉó.(1/87)
æóÞóÏú ÊóÌöíÁõ ÇáúæóÇæõ ÈöãóÚúäóì " Ãóæú " ÝóÊóßõæäõ áöÃóÍóÏö ãóÇ ÊóÏúÎõáõ Úóáóíúåö äóÍúæõ Þóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö ãóËúäóì æóËõáóÇËó æóÑõÈóÇÚó} [ÇáäÓÇÁ: 3]
ÝóÇáúãóÚúäóì Ãóæú ËõáóÇËó Ãóæú ÑõÈóÇÚó¡ æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ãõæáöí ÃóÌúäöÍóÉò ãóËúäóì æóËõáóÇËó æóÑõÈóÇÚó} [ÝÇØÑ: 1] .
æóÃóãøóÇ " Èóáú " ÝóáöáöÇÓúÊöÏúÑóÇßö æóÅöËúÈóÇÊö ÇáúÍõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö ÈóÏúÁðÇ ÈöÇáÊøóÇáöí ÊóÞõæáõ ÑóÃóíúÊ ÒóíúÏðÇ Èóáú ÚóãúÑðÇ¡ æóåóÐöåö ØóÇáöÞñ Èóáóì åóÐöåö. Ýóåöíó ÊõÔóÇßöáõ ÇáúæóÇæó Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö.
æóÃóãøóÇ " ÇáúÝóÇÁõ " ÝóÅöäøóåóÇ áöáúÌóãúÚö ÃóíúÖðÇ ÅáøóÇ ÃóäøóåóÇ ÊóÞúÊóÖöí ÇáÊøóÚúÞöíÈó ãóÚó Ðóáößó ÈöáóÇ ãõåúáóÉò æóáóÇ ÊóÑóÇÎò¡ áöÃóäøóß ÅÐóÇ ÞõáúÊ ÑóÃóíúÊ ÒóíúÏðÇ ÝóÚóãúÑðÇ ÚõÞöáó ãöäúåõ ÑõÄúíóÉõ ÚóãúÑòæ ÈóÚúÏó ÒóíúÏò ÈöáóÇ ÊóÑóÇÎò. æóßóÐóáößó ÞóÇáó Ãóåúáõ ÇááøõÛóÉö ÝöíåóÇ.(1/88)
æóÃóãøóÇ " Ãóæú " ÝóÅöäú Ãóåúáó ÇááøõÛóÉö ÞóÇáõæÇ åöíó áöáÔøóßøö Ãóæú áöáÊøóÎúíöíÑö æóÃóÕúáõåóÇ ÃóäøóåóÇ ÊóÊóäóÇæóáõ ÃóÍóÏó ãóÇ ÊóÏúÎõáõ Úóáóíúåö áóÇ ÌóãöíÚóåõ¡ æóåóÐóÇ ÍóÞöíÞóÊõåóÇ æóÈóÇÈõåóÇ. äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ãóæú ßöÓúæóÊõåõãú Ãóæú ÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò} [ÇáãÇÆÏÉ: 89] æóÞóæúáõåõ {ãöäú ÕöíóÇãò Ãóæú ÕóÏóÞóÉò Ãóæú äõÓõßò} [ÇáÈÞÑÉ: 196] ÊóÊóäóÇæóáõ ÃóÍóÏó ÇáúãóÐúßõæÑóÇÊö áóÇ ÌóãöíÚóåóÇ. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóåóÐóÇ ÍõßúãõåóÇ ÅÐóÇ ÏóÎóáóÊú Úóáóì ÇáúÅöËúÈóÇÊö. æóÅöÐóÇ ÏóÎóáóÊú Úóáóì ÇáäøóÝúíö ÊóäóÇæóáóÊú ßõáøó æóÇÍöÏò ãöãøóÇ ÏóÎóáóÊú Úóáóíúåö Úóáóì ÍöíóÇáöåö. äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊõØöÚú ãöäúåõãú ÂËöãðÇ Ãóæú ßóÝõæÑðÇ} [ÇáÅäÓÇä: 24] . æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Ãóæú ÇáúÍóæóÇíóÇ Ãóæú ãóÇ ÇÎúÊóáóØó ÈöÚóÙúãò} [ÇáÃäÚÇã: 146] . ÞóÏú äóÝóì ÈöåóÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäú ÇáúãóÐúßõæÑóÇÊö Úóáóì ÍöíóÇáöåö áóÇ Úóáóì ãóÚúäóì ÇáúÌóãúÚö.
æóãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ: Ýöíãóäú ÞóÇáó: æóÇóááøóåö áóÇ ßóáøóãúÊ ÒóíúÏðÇ Ãóæú ÚóãúÑðÇ Ãóäøóåõ ÃóíøóåõãóÇ ßóáøóãó ÍóäöËó. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóåóÐóÇ Ýöí ÇáúãóÚúäóì ÛóíúÑõ ãõÎóÇáöÝò áöÍõßúãöåö Ýöí ÇáúÅöËúÈóÇÊö áöÃóäøóåóÇ Íöíäó ÏóÎóáóÊú Úóáóì ÇáäøóÝúíö äóÝóÊú ßõáøó æóÇÍöÏò ãöãøóÇ ÏóÎóáó Úóáóíúåö Úóáóì ÍöÏóÉò¡ áóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÌóãúÚö. ßóãóÇ ÃóäøóåóÇ ÅÐóÇ ÏóÎóáóÊú Úóáóì ÇáöÇËúäóíúäö ÃóËúÈóÊóÊú ÃóÍóÏóåõãóÇ ÈöÛóíúÑö Úóíúäöåö¡ æóßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÅÐóÇ ÝõÚöáó Úóáóì ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö ßóÇäó ÝóÇÚöáðÇ ÈöãõæÌóÈö Íõßúãö ÇáúÂíóÉö áóÇ (Úóáóì) ãóÚúäóì ÇáúÌóãúÚö. .(1/89)
æóÞóÏú ÊóÌöíÁõ " Ãóæú " ÈöãóÚúäóì " ÇáúæóÇæö ". ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóÃóÑúÓóáúäóÇåõ Åáóì ãöÇÆóÉö ÃóáúÝò Ãóæú íóÒöíÏõæäó} [ÇáÕÇÝÇÊ: 147] ãóÚúäóÇåõ æóíóÒöíÏõæäó¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {Ýóåöíó ßóÇáúÍöÌóÇÑóÉö Ãóæú ÃóÔóÏøõ ÞóÓúæóÉð} [ÇáÈÞÑÉ: 74] ¡ æóãóÚúäóÇåõ æóÃóÔóÏøõ ÞóÓúæóÉð. æóÃóäúÔóÏóäóÇ ÃóÈõæ ÚõãóÑó ÛõáóÇãõ ËóÚúáóÈò Úóäú (ËóÚúáóÈò Úóäú) ÇÈúäö ÇáúÃóÚúÑóÇÈöíøö:
Åäøó ÈöåóÇ ÃóßóÊóáó Ãóæú ÑöÒóÇãóÇ ... (ÎõæóíúÑöÈóÇäö íõäúÝöÞóÇäö) ÇáúåóÇãóÇ(1/90)
æóÃóäúÔóÏóäóÇ ÃóíúÖðÇ:
Ýóáóæú ßóÇäó ÇáúÈõßóÇÁõ íóÑõÏøõ ÔóíúÆðÇ ... ÈóßóíúÊ Úóáóì ÒöíóÇÏò Ãóæú ÚóäóÇÞò
Úóáóì ÇáúãóÑúÃóíúäö ÅÐú ãóÖóíóÇ ÌóãöíÚðÇ ... áöÔóÃúäöåöãóÇ ÈöÍõÒúäò æóÇÍúÊöÑóÇÞò
ÝóÞóÇáó ÒöíóÇÏñ Ãóæú ÚóäóÇÞò Ëõãøó ÞóÇáó: Úóáóì ÇáúãóÑúÃóíúäö¡ ÝóÏóáøó Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó ÇáúÌóãúÚó. .
æóÃóãøóÇ " Ëõãøó " Ýóåöíó áöáÊøóÑúÊöíÈö æóÇáÊøóÑóÇÎöí¡ ÊóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó ÇáËøóÇäöí ÈóÚúÏó ÇáúÃóæøóáö ßóÐóÇ ÍõßúãõåóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö. æóÞóÏú ÊóÌöíÁõ ÈöãóÚúäóì ÇáúæóÇæö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Ãóæú ãöÓúßöíäðÇ ÐóÇ ãóÊúÑóÈóÉò} [ÇáÈáÏ: 16] {Ëõãøó ßóÇäó ãöäó ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ} [ÇáÈáÏ: 17] . ãóÚúäóÇåõ æóßóÇäó ãöäú ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ. æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {Ëõãøó ÂÊóíúäóÇ ãõæÓóì ÇáúßöÊóÇÈó ÊóãóÇãðÇ Úóáóì ÇáøóÐöí ÃóÍúÓóäó} [ÇáÃäÚÇã: 154] ¡ íóÚúäöí æóÂÊóíúäóÇ ãõæÓóì ÇáúßöÊóÇÈó. æóÞóÏú Þöíáó: Åäøó ÇáúãóÚúäóì (Ýöíåö) ÃóäøóåóÇ ÏóÎóáóÊú Úóáóì ÎöØóÇÈö ÇáúãõÊóßóáøöãö ÕöáóÉð áößóáóÇãöåö áóÇ Úóáóì Íõßúãö (ÇáúßóáóÇãö) ÇáúãõÊóÞóÏøöãö¡ ßóÃóäøó ÊóÞúÏöíÑóåõ Ëõãøó ÈóÚúÏóãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÃóÐúßõÑõ áóßõãú Ãóäøó åóÐóÇ ÇáúÍõßúãó ÅäøóãóÇ (åõæó áöãóäú) ßóÇäó ãöäú ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ æóÈóÚúÏóãóÇ ÐóßóÑúÊ (áóßõãú) ÃóÚúáóãúÊõßõãú ÃóäøóÇ ÂÊóíúäóÇ ãõæÓóì ÇáúßöÊóÇÈó. æóäóÍúæõ Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöáóíúäóÇ ãóÑúÌöÚõåõãú Ëõãøó Çááøóåõ ÔóåöíÏñ Úóáóì ãóÇ íóÝúÚóáõæäó} [íæäÓ: 46] æóãóÚúäóÇåõ(1/91)
æóÇóááøóåõ ÔóåöíÏñ (Úóáóì ãóÇ íóÝúÚóáõæäó) . æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÅöäøöí áóÛóÝøóÇÑñ áöãóäú ÊóÇÈó æóÂãóäó æóÚóãöáó ÕóÇáöÍðÇ Ëõãøó ÇåúÊóÏóì} [Øå: 82] . ÇáúãóÚúäóì æóÞóÏú ÇåúÊóÏóì. æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóáóÞóÏú ÎóáóÞúäóÇßõãú Ëõãøó ÕóæøóÑúäóÇßõãú Ëõãøó ÞõáúäóÇ áöáúãóáóÇÆößóÉö ÇõÓúÌõÏõæÇ áöÂÏóãó} [ÇáÃÚÑÇÝ: 11] .
ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåö ÎóáóÞúäóÇßõãú ÍóÞöíÞóÉó ÇááøóÝúÙö ÝóÞóæúáõåõ Ëõãøó ÞõáúäóÇ áöáúãóáóÇÆößóÉö {ÇõÓúÌõÏõæÇ áöÂÏóãó} [ÇáÃÚÑÇÝ: 11] ÈöãóÚúäóì æóÞõáúäóÇ áöáúãóáóÇÆößóÉö. æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåö ÎóáóÞúäóÇßõãú Ëõãøó ÕóæøóÑúäóÇßõãú ÂÏóãó ßóÞóæúáöåö {æóÇóááøóåõ ÎóáóÞóßõãú ãöäú ÊõÑóÇÈò} [ÝÇØÑ: 11] ÝóÅöäøó Þóæúáóåõ {Ëõãøó ÞõáúäóÇ áöáúãóáóÇÆößóÉö ÇõÓúÌõÏõæÇ} [ÇáÃÚÑÇÝ: 11] ãóÍúãõæáñ Úóáóì ÍóÞöíÞóÊöåö. .
æóÈóÚúÏõ áöáÊøóÑúÊöíÈö Ýöí ÍóÞöíÞóÉö ÇááøõÛóÉö. ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {Ëõãøó ÈóÚóËúäóÇßõãú ãöäú ÈóÚúÏö ãóæúÊößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 56] æóåóÐóÇ áóÇ ÎöáóÇÝó Ýöíåö Èóíúäó Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö.
æóÞóÏú ÊóÌöíÁõ ÈöãóÚúäóì ãóÚó: ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {ÚõÊõáøò ÈóÚúÏó Ðóáößó Òóäöíãò} [ÇáÞáã: 13] íóÚúäöí ãóÚó Ðóáößó. æóÞóÏú Þöíáó (ÅäøóåóÇ) ÑóÌóÚóÊú Åáóì ÌõãúáóÉö ÇáúÎöØóÇÈö ßóÃóäøóåõ ÞóÇáó ÚõÊõáøò æóÃóÞõæáõ áóßõãú ÈóÚúÏóãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑöí áóåõ Åäøóåõ Òóäöíãñ.(1/92)
¡ æó " ãóÚó " áöáúãõÞóÇÑóäóÉö¡ æóÞóÏú ÊóÌöíÁõ ÈöãóÚúäóì ÈóÚúÏõ. ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöäøó ãóÚó ÇáúÚõÓúÑö íõÓúÑðÇ} [ÇáÔÑÍ: 5] .
æóÅöáóì áöáúÛóÇíóÉö " ÈöãóÚúäóì ÍóÊøóì¡ æóÞóÏú ÊóÏúÎõáõ ÊóÇÑóÉð Ýöí ÇáúÍõßúãö æóáóÇ ÊóÏúÎõáõ ÃõÎúÑóì. ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {Ëõãøó ÃóÊöãøõæÇ ÇáÕøöíóÇãó Åáóì Çááøóíúáö} [ÇáÈÞÑÉ: 187]
ÝóÇááøóíúáõ ÛóíúÑõ ÏóÇÎöáò Ýöíåö¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÃóíúÏöíóßõãú Åáóì ÇáúãóÑóÇÝöÞö} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] æóÇáúãóÑóÇÝöÞõ ÏóÇÎöáóÉñ¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóáóÇ ÌõäõÈðÇ ÅáøóÇ ÚóÇÈöÑöí ÓóÈöíáò ÍóÊøóì ÊóÛúÊóÓöáõæÇ} [ÇáäÓÇÁ: 43] ÝóÇáöÇÛúÊöÓóÇáõ ÔóÑúØñ Ýöí ÅÈóÇÍóÉö ÇáÕøóáóÇÉö. æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí Ðóáößó ÚöäúÏó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: Ãóäøó ÇáúÛóÇíóÉó ÊóÏúÎõáõ Ýöí ÇáúßóáóÇãö Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: áöÅöÓúÞóÇØö ÈóÚúÖö ãóÇ ÇÔúÊóãóáó Úóáóíúåö ÇááøóÝúÙõ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÃóíúÏöíóßõãú Åáóì ÇáúãóÑóÇÝöÞö} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] æóÇáúíóÏõ ÇÓúãñ íóÊóäóÇæóáõ ÇáúÚõÖúæó Åáóì ÇáúãóäúßöÈö ÝóÏóÎóáóÊú ÇáúÛóÇíóÉõ áöÅöÓúÞóÇØö ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÑúÝöÞö ÝóßóÇäóÊú ÇáúãóÑóÇÝöÞõ ÏóÇÎöáóÉð Ýöíåö.
æóÇáúÂÎóÑõ: Ãóäú áóÇ íóäúÊóÙöãó ÇáöÇÓúãõ ÇáúÛóÇíóÉó æóãóÇ ÈóÚúÏóåóÇ ÝóÊóÕöíÑõ ÇáúÛóÇíóÉõ ÍöíäóÆöÐò ãóÔúßõæßðÇ ÝöíåóÇ ÝóáóÇ äóËúÈõÊõåóÇ ÈöÇáÔøóßøö.
æóÞóÏú ÊóÌöíÁõ " Åáóì " ÈöãóÚúäóì " ãóÚó ". ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÃúßõáõæÇ ÃóãúæóÇáóåõãú Åáóì ÃóãúæóÇáößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 2] .(1/93)
æóãóäú " ÞóÇáõæÇ ÅäøóåóÇ áöáÊøóÈúÚöíÖö æóáöÈõÏõæøö ÇáúÛóÇíóÉö æóáöáÊøóãúíöíÒö æóáöáúÅöáúÛóÇÁö. ÝóÇáÊøóÈúÚöíÖõ ÎõÐú ãöäú ãóÇáöí æóÃóÚúÊöÞú ãöäú ÚóÈöíÏöí. æóÇáöÇÈúÊöÏóÇÁõ ÎóÑóÌúÊ ãöäú ÇáúßõæÝóÉö¡ æóÃóÎóÐúÊõ ãöäú ÝõáóÇäò ãóÇáöíó¡ æóÇáÊøóãúíöíÒõ ËóæúÈñ ãöäú ÞõØúäò æóÈóÇÈñ ãöäú ÍóÏöíÏò.
æóÇáúÅöáúÛóÇÁõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {íóÛúÝöÑú áóßõãú ãöäú ÐõäõæÈößõãú} [ÇáÃÍÞÇÝ: 31] æó {ãóÇ áóßõãú ãöäú Åáóåò ÛóíúÑõåõ} [ÇáÃÚÑÇÝ: 59] ¡ æóÇáúãóÚúäóì íóÛúÝöÑú áóßõãú ÐõäõæÈóßõãú æóãóÇ áóßõãú Åáóåñ ÛóíúÑõåõ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÈóÇÁõ: ÝóÅöäøó ÇáäøóÍúæöíøöíäó íóÞõæáõæäó åöíó áöáúÅöáúÕóÇÞö ßóÞóæúáöåö ßóÊóÈúÊ ÈöÇáúÞóáóãö æóãóÓóÍúÊ ÈöÑóÃúÓöí. æóÞóÇáó ÛóíúÑõåõãú åöíó ãóÚó Ðóáößó áöáÊøóÈúÚöíÖö¡ áöÃóäøóåõãú íõÝóÑøöÞõæäó Èóíúäó Þóæúáö ÇáúÞóÇÆöáö ãóÓóÍúÊ ÈöÑóÃúÓö ÇáúíóÊöíãö æóãóÓóÍúÊ ÑóÃúÓóåõ¡ æóíóÞõæáõ ãóÓóÍúÊ íóÏöí ÈöÇáúÍóÇÆöØö¡ æóãóÓóÍúÊ ÇáúÍóÇÆöØó. ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇááøóÝúÙóíúäö ÙóÇåöÑðÇ ãóÚúÞõæáðÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó áöÏõÎõæáöåóÇ ÝóÇÆöÏóÉñ æóåöíó ÇáÊøóÈúÚöíÖõ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÅöáúÛóÇÁö¡ áöÃóäøó åóÐöåö ÇáúÃóÏóæóÇÊö ãóæúÖõæÚóÉñ áöáúÝóÇÆöÏóÉö ßóÞóæúáöäóÇ ãöäú áöáÊøóÈúÚöíÖö æóÞóÏú ÊóÏúÎõáõ áöáúÅöáúÛóÇÁö æóáóÇ äóÌúÚóáõåóÇ áöáúÅöáúÛóÇÁö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò. .
æóÃóãøóÇ " Ýöí " ÝóáöáÙøóÑúÝö ßóÞóæúáöß ËóæúÈñ Ýöí ãöäúÏöíáò¡ æóÊóãúÑñ Ýöí ÕõÑøóÉò(1/94)
æóãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ (Ýöíãóäú ÞóÇáó) : ÛóÕóÈúÊ ãöäú ÝõáóÇäò ËóæúÈðÇ Ýöí ãöäúÏöíáò Åäøóåõ ÅÞúÑóÇÑñ ÈöÇáúãöäúÏöíáö ÃóíúÖðÇ áöÃóäøóåõ ÃóÞóÑøó Ãóäøóåõ ßóÇäó ÙóÑúÝðÇ áóåõ Ýöí ÍóÇáö ÇáúÛóÕúÈö æóÕóÇÑó ãóÛúÕõæÈðÇ ãóÚóåõ.
æóÞóÏú ÊóÌöíÁõ " Ýöí " ÈöãóÚúäóì " ãöäú ". ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóÇÑúÒõÞõæåõãú ÝöíåóÇ} [ÇáäÓÇÁ: 5] íóÚúäöí ãöäúåóÇ.
æóÊóÌöíÁõ ÃóíúÖðÇ ÈöãóÚúäóì ãóÚó ÞóÇáó Çááøóåõ Ìóáøó æóÚóÒøó {ÝóÇÏúÎõáöí Ýöí ÚöÈóÇÏöí} [ÇáÝÌÑ: 29] {æóÇÏúÎõáöí ÌóäøóÊöí} [ÇáÝÌÑ: 30] ãóÚúäóÇåõ ãóÚó ÚöÈóÇÏöí. æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íõÑöíÏó Ýöí ÌõãúáóÉö ÚöÈóÇÏöí æóÝöí ÌóãóÇÚóÊöåöãú. æóÇáäøóÍúæöíøõæäó íóÞõæáõæäó Åäøó ÃóßúËóÑó ÍõÑõæÝö ÇáÕøöÝóÇÊö íóÞõæãõ ÈóÚúÖõåóÇ ãóÞóÇãó ÈóÚúÖò æóåõæó ãóæúÌõæÏñ Ýöí ßõÊõÈöåöãú.
æóÃóãøóÇ " ßõáøõ " ÝóÅöäøóåóÇ ÊóÏúÎõáõ áöÌóãúÚö ÇáúÃóÓúãóÇÁö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ßõáøõ äóÝúÓò ÐóÇÆöÞóÉõ ÇáúãóæúÊö} [Âá ÚãÑÇä: 185] æóÞóæúáö (ÇáúÞóÇÆöáö) ßõáøõ ÚóÈúÏò áöí ÍõÑøñ æóßõáøõ ÇãúÑóÃóÉò ÊóÏúÎõáõ ÇáÏøóÇÑó Ýóåöíó ØóÇáöÞñ æóíóßõæäõ ÝöíåóÇ ÈöãóÚúäóì ÇáÔøóÑúØö ÅÐóÇ ÚõáøöÞóÊú ÈöÇáúÌóæóÇÈö¡ æóáóÇ ÊóÊóäóÇæóáõ ÇáúÃóÝúÚóÇáó áöÃóäøóåóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ÏõÎõæáõåóÇ ÚóáóíúåóÇ. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóß áóÇ ÊóÞõæáõ ßõáøñ íóÏúÎõáõ ÇáÏøóÇÑó¡ æóÅöäøóãóÇ ÊóÞõæáõ ßõáøõ ÇãúÑóÃóÉò áöí ÊóÏúÎõáõ ÇáÏøóÇÑó Ýóåöíó ØóÇáöÞñ. æóáöÐóáößó ÞóÇáõæÇ ÅäøóåóÇ ÅÐóÇ ÏóÎóáóÊú ÇáÏøóÇÑó æóØóáõÞóÊú Ëõãøó ÏóÎóáóÊúåóÇ ãóÑøóÉð ÃõÎúÑóì áóãú ÊóØúáõÞú¡ áöÃóäøóåóÇ áöãóÇ áóãú ÊóÊóäóÇæóáú ÇáúÃóÝúÚóÇáó¡ æóÅöäøóãóÇ ÊóäóÇæóáóÊú ÇáúÃóÓúãóÇÁó Úóáóì æóÌúåö ÇáúÌóãúÚö æóÇÓúÊóÍóÇáó Ãóäú ÊóÌúãóÚó Åáóì äóÝúÓöåóÇ áóãú ÊóØúáõÞú ÅáøóÇ ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð¡ æóÅöäú ÏóÎóáóÊú ÇáÏøóÇÑó ÇãúÑóÃóÉñ ÃõÎúÑóì ØóáõÞóÊú ÃóíúÖðÇ áöÃóäøóåóÇ ÛóíúÑõ ÇáúÃõæáóì. .(1/95)
æóÃóãøóÇ " ßõáøóãóÇ " ÝóÅöäøóåóÇ áöÌóãúÚö ÇáúÃóÝúÚóÇáö æóÝöíåóÇ ãóÚúäóì ÇáÔøóÑúØö Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóßúÑóÇÑö. íóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó ÃóäøóåóÇ ÊóÎúÊóÕøõ ÈöÇáúÝöÚúáö æóáóÇ íóÕöÍøõ ÏõÎõæáõåóÇ Úóáóì ÇáöÇÓúãö áöÃóäøóß áóÇ ÊóÞõæáõ: ßõáøóãóÇ ÇãúÑóÃóÉñ ÅäøóãóÇ ÊóÞõæáõ: ßõáøóãóÇ ÏóÎóáóÊú ÇãúÑóÃóÉñ. æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ßõáøóãóÇ äóÖöÌóÊú ÌõáõæÏõåõãú ÈóÏøóáúäóÇåõãú ÌõáõæÏðÇ ÛóíúÑóåóÇ} [ÇáäÓÇÁ: 56] æó {ßõáøóãóÇ ÃóÑóÇÏõæÇ Ãóäú íóÎúÑõÌõæÇ ãöäúåóÇ ÃõÚöíÏõæÇ ÝöíåóÇ} [ÇáÓÌÏÉ: 20] ÇÞúÊóÖóì ßõáøó ãóÑøóÉò(1/96)
[ÈóÇÈñ Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö æóÐößúÑö ÇáöÇÎúÊöáóÇÝö Ýöíåö]
ö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇÎúÊóáóÝó ÇáúãõÊóÃóÎøöÑõæäó Ýöí Íõßúãö ÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÇãøö ÇáÙøóÇåöÑö ÅÐóÇ æóÑóÏó ãõØúáóÞðÇ ÚóÇÑöíøðÇ ãöäú ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö. ÝóÞóÇáó ÌõãúåõæÑõ Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö: ÇáúÍõßúãõ ÈöÚõãõæãö ÇááøóÝúÙö Ýöí ÇáúÃóÎúÈóÇÑö æóÇáúÃóæóÇãöÑö ÌóãöíÚðÇ ÝóáóÇ íõÕúÑóÝõ ÔóíúÁñ ãöäúåóÇ Åáóì ÇáúÎõÕõæÕö æóáóÇ íóÊóæóÞøóÝõ ÝöíåóÇ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò. æóÃóÈóÊú ØóÇÆöÝóÉñ åóÐóÇ ÇáúÞóæúáó¡ æóÇÎúÊóáóÝóÊú ÝöíãóÇ ÈóíúäóåóÇ. ÝóÞóÇáó: (ãöäúåõãú) ÞóÇÆöáõæäó ÈöÇáúÎõÕõæÕö Ýöí ÇáúÃóæóÇãöÑö æóÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÌóãöíÚðÇ æóÍóßóãõæÇ ÝöíåóÇ ÈöÃóÞóáøö ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ ÇáöÇÓúãõ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ Çáúßõáøö. æóÒóÚóãõæÇ Ãóäøó ÇááøóÝúÙó ÇáúãóæúÖõæÚó ßóÐóáößó ÈöÇáúÎõÕõæÕö Ãóæúáóì ãöäúåõ ÈöÇáúÚõãõæãö æóíõÍúÊóãóáõ ãóÚó Ðóáößó Ãóäú íõÑóÇÏó Èöåö ÇáúÚõãõæãõ. ÞóÇáõæÇ: æóáóÇ íóÌõæÒõ ÇáúÍõßúãõ ÈöÇáúÚõãõæãö ÈöÇáöÇÍúÊöãóÇáö áöÃóäøó ÇáúãõÍúÊóãöáó ÛóíúÑõ ãõÊóíóÞøóäò¡ æóáóÇ íõÚúáóãõ(1/99)
Ãóäøóåõ ãõÑóÇÏñ ÈöÇááøóÝúÙö¡ æóÇáúÎõÕõæÕõ ãõÊóíóÞøóäñ ÝóæóÌóÈó ÇáúÍõßúãõ Èöåö¡ æóÇáúæõÞõæÝõ ÚöäúÏóåõ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÚõãõæãö. æóÞóÇáó ãöäúåõãú ÂÎóÑõæäó: ÈöÇáúæóÞúÝö ÝöíåöãóÇ ÌóãöíÚðÇ. áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó ÚöäúÏóåõãú ãõÍúÊóãöáñ áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäú ÇáúãóÚúäóíóíúäö ßóÇÍúÊöãóÇáöåö áöáúÂÎóÑö¡ æóáóíúÓó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÃóæúáóì ãöäú ÇáúÂÎóÑö. ÝóßóÇäó ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúãõÌúãóáö ÇáúãõÝúÊóÞöÑö Åáóì ÇáúÈóíóÇäö. æóÝóÑøóÞóÊú ØóÇÆöÝóÉñ Èóíúäó ÇáúÃóÎúÈóÇÑö æóÇáúÃóæóÇãöÑö (ÝóæóÞóÝóÊú Ýöí ÇáúÃóÎúÈóÇÑö æóÍóßóãóÊú ÈöÇáúÚõãõæãö Ýöí ÇáúÃóæóÇãöÑö¡ æóØóÇÆöÝóÉñ æóÞóÝóÊú Ýöí Úõãõæãö ÇáúÃóæóÇãöÑö) æóÞóÇáóÊú ÈöÇáúÚõãõæãö Ýöí ÇáúÃóÎúÈóÇÑö(1/100)
æóãóÐúåóÈõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: ÇáúÞóæúáõ ÈöÇáúÚõãõæãö Ýöí ÇáúÃóÎúÈóÇÑö æóÇáúÃóæóÇãöÑö ÌóãöíÚðÇ æóÐóáößó ßóÇäó ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö (ÇáúßóÑúÎöíøõ) - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÍúßöíåö ãöäú ãóÐúåóÈö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÌóãöíÚðÇ¡ æóÌóãöíÚõ ãöäú ÔóÇåóÏúäóÇåõãú ãöäú ÔõíõæÎöäóÇ æóÇÍúÊöÌóÇÌõåõãú áöãóÓóÇÆöáöåöãú Ýöí ßõÊõÈöåöãú ÈöÚõãõæãö ÇááøóÝúÙö ãõÌóÑøóÏóÉñ ãöäú ÏóáóÇáóÉò ÊóÞúÊóÑöäõ Åáóíúåö Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÚõãõæãö íóÞúÊóÖöí Ðóáößó. æóÐóáößó ÛóíúÑõ ÎóÇÝò Úóáóì ãóäú ÚóÑóÝó ãóÐóÇåöÈóåõãú. (ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò) : æóÍóßóì áóäóÇ ÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö Èúäõ ÔöåóÇÈò Úóäú ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö ÇáúßóÑúÎöíøõ Ãóäøóåõ ÞóÇáó áóåõ: Åäøöí ÃóÞöÝõ Ýöí Úõãõæãö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö¡ æóÃóÞõæáõ ÈöÇáúÚõãõæãö Ýöí ÇáúÃóãúÑö æóÇáäøóåúíö. ÝóÞõáúÊ áöÃóÈöí ÇáØøóíøöÈö ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäú ãóÐúåóÈóåõ ßóÇäó ÇáúæóÞúÝó Ýöí æóÚöíÏö ÝõÓøóÇÞö Ãóåúáö ÇáúãöáøóÉö. ÝóÞóÇáó áöí: åóßóÐóÇ ßóÇäó ãóÐúåóÈõåõ. æóÍóßóì áöí ÃóíúÖðÇ Ãóäøóåõ ÓóãöÚó ÃóÈóÇ ÓóÚöíÏò ÇáúÈóÑúÏóÚöíøö íóÞöÝõ Ýöí ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö Ýöí ÇáúÃóãúÑö æóÇáäøóåúíö æóÝöí ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÌóãöíÚðÇ. æóÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö åóÐóÇ ÛóíúÑõ ãõÊøóåóãò ÚöäúÏöí ÝöíãóÇ íóÍúßöíåö¡ æóÞóÏú ÌóÇáóÓó ÃóÈóÇ ÓóÚöíÏò ÇáúÈóÑúÏóÚöíøö æóÔõíõæÎóäóÇ ÇáúãõÊóÞóÏøöãöíäó.(1/101)
æóáóãú ÃóÓúãóÚú ÃóäóÇ ÃóÈóÇ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íõÝóÑøöÞõ Èóíúäó ÇáúÎóÈóÑö æóÇáúÃóãúÑö æóÇáäøóåúíö Ýöí Ðóáößó Èóáú ßóÇäó íóÞõæáõ ÈöÇáúÚõãõæãö Úóáóì ÇáúÅöØúáóÇÞö. æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íóÙõäøõ Ãóäøó ãóÐúåóÈó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ÇáúÞóæúáõ ÈöÇáúæóÞúÝö Ýöí Úõãõæãö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö¡ æóÃóäøóåõ áóÇ íóÞúØóÚõ ÝöíåóÇ ÈöÚõãõæãò æóáóÇ ÎõÕõæÕò ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò¡ áöÃóäøó ãóÐúåóÈóåõ ÇáúãóÔúåõæÑó Úóäúåõ Ãóäøóåõ ßóÇäó áóÇ íóÞúØóÚõ ÈöæóÚöíÏö Ãóåúáö ÇáúßóÈóÇÆöÑö ãöäú Ãóåúáö ÇáÕøóáóÇÉö æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÛúÝöÑó Çááøóåõ áóåõãú Ýöí ÇáúÂÎöÑóÉö. æóÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó æóÅöäú ßóÇäó åóÐóÇ ãóÐúåóÈóåõ Ýöí ÇáúæóÚöíÏö ÝóÅöäøóåõ áóãú íóÐúåóÈú Åáóíúåö ãöäú ÌöåóÉö Þóæúáöåö ÈöÇáúæóÞúÝö Ýöí Úõãõæãö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö. æóÅöäøóãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåöº áöÃóäøó ÚöäúÏóåõ Ãóäøó ÇáÏøóáóÇáóÉó ÞóÏú ÞóÇãóÊú Úóáóì Ãóäøó ÇáúÂíó ÇáúãõæÌöÈóÉó áöáúæóÚöíÏö ÈöÇáÊøóÎúáöíÏö Ýöí ÇáäøóÇÑö ÅäøóãóÇ Úóäóì ÈöåóÇ ÇáúßõÝøóÇÑó áöÂíóÇÊò ÃóæúÌóÈóÊú ÎõÕõæÕóåóÇ Ýöíåöãú. äóÍúæö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøó Çááøóåó áóÇ íóÛúÝöÑõ Ãóäú íõÔúÑóßó Èöåö æóíóÛúÝöÑõ ãóÇ Ïõæäó Ðóáößó áöãóäú íóÔóÇÁõ} [ÇáäÓÇÁ: 48] . æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøó Çááøóåó íóÛúÝöÑõ ÇáÐøõäõæÈó ÌóãöíÚðÇ} [ÇáÒãÑ: 53] . æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáøóÐöíäó ÞõÊöáõæÇ Ýöí ÓóÈöíáö Çááøóåö Ýóáóäú íõÖöáøó ÃóÚúãóÇáóåõãú} [ãÍãÏ: 4] {ÓóíóåúÏöíåöãú æóíõÕúáöÍõ ÈóÇáóåõãú} [ãÍãÏ: 5] (æóÞóæúáöåö {Åöäøóåõ áÇ íóíúÆóÓõ ãöäú ÑóæúÍö Çááøóåö ÅöáÇ ÇáúÞóæúãõ ÇáúßóÇÝöÑõæäó} [íæÓÝ: 87] .(1/102)
æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {áÇ íóÕúáÇåóÇ ÅöáÇ ÇáÃóÔúÞóì} [Çááíá: 15] {ÇáøóÐöí ßóÐøóÈó æóÊóæóáøóì} [Çááíá: 16] æóÅöäøóãóÇ ÌóÚóáó ÇáÊøóÎúáöíÏó Ýöí ÇáäøóÇÑö ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ÇáúßõÝøóÇÑö ÈöåóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö æóäóÍúæöåóÇ.
æóÞóÏú ÐóßóÑó (ÃóÈõæ ãõæÓóì) ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì Ýöí ßöÊóÇÈöåö Ýöí ÇáÑøóÏøö Úóáóì ÈöÔúÑò ÇáúãóÑöíÓöíøö æóÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÇáúÃóÎúÈóÇÑö. æóÞóÇáó ÅäøóÇ ÅäøóãóÇ æóÞóÝúäóÇ Ýöí æóÚöíÏö ÝõÓøóÇÞö Ãóåúáö ÇáúãöáøóÉö áöÃóäøó Âíó ÇáúæóÚöíÏö ÈöÅöÒóÇÆöåóÇ. åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊõ ÇáøóÊöí ÊóáóæúÊåóÇ ãöãøóÇ íóÞúÊóÖöí ÙóÇåöÑõåóÇ ÏõÎõæáó ÝõÓøóÇÞö Ãóåúáö ÇáúãöáøóÉö ÝöíåóÇ ÝóÌóæøóÒúäóÇ áóåõãú ÇáúÛõÝúÑóÇäó ÈöåóÇ æóÌóæøóÒúäóÇ ÇáÊøóÚúÐöíÈó ÈöÇáúÂíö ÇáúÃõÎóÑö æóÃóÑúÌóíúäóÇ ÃóãúÑóåõãú Åáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ Ýóáóãú äóÞúØóÚú Ýöíåöãú ÈöÃóÍóÏö ÇáúÃóãúÑóíúäö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö. æóåóÐóÇ ÊóÕúÑöíÍñ ãöäúåõãú ÈöÇáúÞóæúáö ÈöÚõãõæãö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÃóíúÖðÇ. æóáóãú íõÍúßó Úóäú ÃóÍóÏò ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÎöáóÇÝõ Ðóáößó. ÝóÏóáøó Ãóäøóåõ Þóæúáõåõãú ÌóãöíÚðÇ. .
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: (æóãóÐúåóÈõ) ßõáøö ãóäú ÞóÇáó ÈöÇáúÚõãõæãö ãöãøóäú áóÇ íóÑóì ÌóæóÇÒó ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö Ãóäøó ÇááøóÝúÙó ÇáúÚóÇãøó ÇáúãõÎúÑóÌó ÍóÞöíÞóÊõåõ ÇáúÚõãõæãõ áóÇ ÇÍúÊöãóÇáó Ýöíåö áöáúÎõÕõæÕö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò ÊõÞúÑóäõ Åáóíúåö. ÝóÃóãøóÇ ÇááøóÝúÙõ ÈöãõÌóÑøóÏöåö ÝóáóÇ ÇÍúÊöãóÇáó Ýöíåö¡ æóÃóäøóåõ ãóÊóì ÃõØúáöÞó æóÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕó ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ ãóÌóÇÒðÇ ÚöäúÏó ãóäú íõÌóæøöÒõ ãöäúåõãú ÅØúáóÇÞó áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÎõÕõæÕõ. æóÇáúÞóæúáõ ÈöÚõãõæãö ÇááøóÝúÙö ÝöíãóÇ áóãú ÊóÕúÍóÈúåõ ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÎõÕõæÕö Ýöí ãóæúÖõæÚö ÇááøöÓóÇäö æóÃóÕúáö(1/103)
ÇááøõÛóÉö¡ åõæó ãóÐúåóÈõ ÇáÓøóáóÝö Ýöí ÇáÕøóÏúÑö ÇáúÃóæøóáö æóãóäú ÈóÚúÏóåõãú ãöãøóäú ÊóÇÈóÚóåõãú ãõÊóæóÇÑóËñ Ðóáößó Úóäúåõãú ÈöÇáúÝöÚúáö ÇáúãõÓúÊóÝöíÖö. íõÈóíøöäõ Ðóáößó ãõÍóÇÌøóÉõ ÇáÕøóÍóÇÈóÉö ÈóÚúÖõåõãú ÈóÚúÖðÇ Ýöí ÇáúÍóæóÇÏöËö ÇáøóÊöí ÊóäóÇÒóÚõæÇ ÝöíåóÇ ÈöÃóáúÝóÇÙö Úõãõæãò ãõÌóÑøóÏóÉò ãöäú ÏóáóÇáóÉò ÛóíúÑöåóÇ. ãöäú Ðóáößó ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÃóãöíÑö ÇáúãõÄúãöäöíäó Úóáöíøò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Íöíäó ÎóÇáóÝó ÚõËúãóÇäõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ýöí æóØúÁö ÇáúÃõÎúÊóíúäö Èöãöáúßö Çáúíóãöíäö ÝóÞóÇáó " ÃóÍóáøóÊúåõãóÇ ÂíóÉñ æóÍóÑøóãóÊúåõãóÇ ÂíóÉñ æóÇáÊøóÍúÑöíãõ Ãóæúáóì ".(1/104)
íóÚúäöí ÈöÂíóÉö ÇáÊøóÍúáöíáö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáúãõÍúÕóäóÇÊõ ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö ÅáøóÇ ãóÇ ãóáóßóÊú ÃóíúãóÇäõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] æóÈöÂíóÉö ÇáÊøóÍúÑöíãö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃóäú ÊóÌúãóÚõæÇ Èóíúäó ÇáúÃõÎúÊóíúäö ÅáøóÇ ãóÇ ÞóÏú ÓóáóÝó} [ÇáäÓÇÁ: 23] . æóÞóÇáó ÚõËúãóÇäõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - " ÃóÍóáøóÊúåõãóÇ ÂíóÉñ æóÍóÑøóãóÊúåõãóÇ ÂíóÉñ æóÇáÊøóÍúáöíáõ Ãóæúáóì ". æóÞóÏú Ñõæöíó Úóäúåõ ÇáúæóÞúÝõ Ýöíåö ÅáøóÇ Ãóäøó ÇáúãóÔúåõæÑó Úóäúåõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ÝóÇÍúÊóÌøó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÈöÚõãõæãö áóÝúÙö ÇáúÞõÑúÂäö ÛóíúÑõ ãõÝúÊóÞöÑò ãóÚóåõ Åáóì ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑöåö¡ Ëõãøó ßóÇäó ÇáúÚõãõæãóÇäö ÚöäúÏóåõãóÇ ãõÊóÚóÇÑöÖóíúäö ãóÊóì ÎóáøóíúäóÇ æóãõÞúÊóÖóì ÇááøóÝúÙö ÝöíåöãóÇ ÈöÞóæúáöåöãóÇ: ÃóÍóáøóÊúåõãóÇ ÂíóÉñ æóÍóÑøóãóÊúåóÇ ÂíóÉñ áöÇÓúÊöÛúÑóÇÞö ßõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõãóÇ ãóÇ ÊóÍúÊó ÇáöÇÓúãö. Ëõãøó ßóÇäó ãöäú ãóÐúåóÈö Úóáöíøò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÅáøóÇ ãóÇ ãóáóßóÊú ÃóíúãóÇäõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] ãõÑóÊøóÈñ Úóáóì Þóæúáöåö {æóÃóäú ÊóÌúãóÚõæÇ Èóíúäó ÇáúÃõÎúÊóíúäö} [ÇáäÓÇÁ: 23] (æóÃóäøó Þóæúáóåõ {æóÃóäú ÊóÌúãóÚõæÇ Èóíúäó ÇáúÃõÎúÊóíúäö} [ÇáäÓÇÁ: 23] ÞóÇÖò Úóáóíúåö. æóßóÇäó ÚöäúÏó ÚõËúãóÇäó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ãóäøó Þóæúáóåõ {æóÃóäú ÊóÌúãóÚõæÇ Èóíúäó ÇáúÃõÎúÊóíúäö} [ÇáäÓÇÁ: 23] . ãõÑóÊøóÈñ Úóáóì Þóæúáöåö {ÅáøóÇ ãóÇ ãóáóßóÊú ÃóíúãóÇäõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] ãóÎúÕõæÕñ¡ æóÃóäøó ÂíóÉó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÞóÇÖöíóÉñ Úóáóì ÂíóÉö ÇáúÍóÙúÑö.
æóãöËúáõåõ ÇÎúÊöáóÇÝõ Úóáöíøò æóÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ãóÓúÚõæÏò - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - Ýöí ÚöÏøóÉö ÇáúÍóÇãöáö ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ(1/105)
ÒóæúÌõåóÇ¡ ÝóÞóÇáó Úóáöíøñ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - " ÚöÏøóÊõåóÇ ÃóÈúÚóÏõ ÇáúÃóÌóáóíúäö áöÃóäøóåõ ÇÓúÊóÚúãóáó Úõãõæãó ÇáúÂíóÊóíúäö æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇóáøóÐöíäó íõÊóæóÝøóæúäó ãöäúßõãú æóíóÐóÑõæäó ÃóÒúæóÇÌðÇ íóÊóÑóÈøóÕúäó ÈöÃóäúÝõÓöåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 234] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃõæáóÇÊõ ÇáúÃóÍúãóÇáö ÃóÌóáõåõäøó Ãóäú íóÖóÚúäó Íóãúáóåõäøó} [ÇáØáÇÞ: 4] . æóÞóÇáó ÚóÈúÏõ Çááøóåö " Ãóäú ÊóÖóÚó ÍóãúáóåóÇ (áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÃõæáóÇÊõ ÇáúÃóÍúãóÇáö ÃóÌóáõåõäøó Ãóäú íóÖóÚúäó Íóãúáóåõäøó} [ÇáØáÇÞ: 4] æóÞóÇáó: ãóäú ÔóÇÁó ÈóÇåóáúÊå ÃóäøóåóÇ äóÒóáóÊú ÈóÚúÏó Þóæúáöåö {ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 234] ÝóßóÇäó ÚöäúÏóåõ ÃóäøóåóÇ ÞóÇÖöíóÉñ ÚóáóíúåóÇ ãõÎóÕøöÕóÉñ áóåóÇ ÝóÇÚúÊóÈóÑóÇ ÌóãöíÚðÇ Úõãõæãó ÇááøóÝúÙö æóáóãú íóÝúÒóÚóÇ Åáóì ÊóÃúíöíÏöåö ÈöÛóíúÑöåö. æóÃóÑóÇÏó ÚõËúãóÇäõ ÑóÌúãó ÇãúÑóÃóÉò ÌóÇÁóÊú ÈöæóáóÏò áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÝóÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò (ÃóãóÇ ÅäøóåóÇ Åäú ÎóÇÕóãóÊúßõãú ÈößöÊóÇÈö Çááøóåö ÚóÒøó æóÌóáøó ÎóÕóãúÊõßõãú¡ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {æóÍóãúáõåõ æóÝöÕóÇáõåõ ËóáóÇËõæäó ÔóåúÑðÇ} [ÇáÃÍÞÇÝ: 15] æóÞóÇáó: {æóÝöÕóÇáõåõ Ýöí ÚóÇãóíúäö} [áÞãÇä: 14] ÝóÍóÕóáó ÇáúÍóãúáõ ÓöÊøóÉó ÃóÔúåõÑò) .(1/106)
ÝóÇÍúÊóÌøó ÈöÇáúÚõãõæãö áöÃóäøó áóÝúÙó ÇáúÅöäúÓóÇäö (Ýöíåö) Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö áöáúÌöäúÓö Ýóåõæó ãõÓúÊóæúÚöÈñ áöáúßõáøö æóÞóÈöáóåõ ãöäúåõ ÚõËúãóÇäõ æóÚóÑóÝó ÕöÍøóÉó ÇÓúÊöÏúáóÇáöåö ÝóÑóÌóÚó Åáóíúåö. æóÞóÇáó ÚõãóÑõ æóÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò æóÚöãúÑóÇäõ Èúäõ ÇáúÍõÕóíúäö Ýöí Ãõãøö ÇáúãóÑúÃóÉö ÅäøóåóÇ ÊóÍúÑõãõ ÈöÇáúÚóÞúÏö æóÅöäú áóãú íóÞóÚú ÏõÎõæáñ¡ æóÞóÇáõæÇ ÅäøóåóÇ ãõÈúåóãóÉñ æóáóãú íóÑúÌöÚõæÇ ÝöíåóÇ ÅáøóÇ Åáóì ÙóÇåöÑö ÇááøóÝúÙö.(1/107)
æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò " ÃóÈúåöãõæÇ ãóÇ ÃóÈúåóãó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ". æóÞöíáó áöÇÈúäö ÚõãóÑó Åäøó ÇÈúäó ÇáÒøõÈóíúÑö íóÞõæáõ " áóÇ ÊõÍóÑøöãõ ÇáÑøóÖúÚóÉõ æóáóÇ ÇáÑøóÖúÚóÊóÇäö ÝóÞóÇáó ÞóÖóÇÁõ Çááøóåö Ãóæúáóì ãöäú ÞóÖóÇÁö ÇÈúäö ÇáÒøõÈóíúÑö) ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóÃõãøóåóÇÊõßõãú ÇááøóÇÊöí ÃóÑúÖóÚúäóßõãú æóÃóÎóæóÇÊõßõãú ãöäú ÇáÑøóÖóÇÚóÉö} [ÇáäÓÇÁ: 23] æóÇÍúÊóÌøó ÚõãóÑõ Úóáóì ÇáÒøõÈóíúÑö æóÈöáóÇáò æóãóäú ÓóÃóáóåõ ÞöÓúãóÉó ÇáÓøóæóÇÏö ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì " {áöáúÝõÞóÑóÇÁö ÇáúãõåóÇÌöÑöíäó ÇáøóÐöíäó ÃõÎúÑöÌõæÇ ãöäú ÏöíóÇÑöåöãú æóÃóãúæóÇáöåöãú} [ÇáÍÔÑ: 8] Åáóì Þóæúáöåö {æóÇóáøóÐöíäó ÊóÈóæøóÁõæÇ ÇáÏøóÇÑó(1/108)
æóÇáúÅöíãóÇäó ãöäú ÞóÈúáöåöãú} [ÇáÍÔÑ: 9] (æóÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì) {æóÇóáøóÐöíäó ÌóÇÁõæÇ ãöäú ÈóÚúÏöåöãú} [ÇáÍÔÑ: 10] . ÞóÇáó ÚõãóÑõ " ÝóÞóÏú ÌóÚóáó ÇáúÍóÞøó áöåóÄõáóÇÁö ßõáøöåöãú æóáóæú ÞóÓóãúÊå Èóíúäóßõãú áóÈóÞöíó ÇáäøóÇÓõ áóÇ ÔóíúÁó áóåõãú¡ æóáóÕóÇÑó ÏõæáóÉð Èóíúäó ÇáúÃóÛúäöíóÇÁö ãöäúßõãú ". ÝóÍóÇÌøóåõãú ÈöÚõãõæãö åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö ÝóÊóÈóíøóäõæÇ ÇáÑøõÔúÏó Ýöí Þóæúáöåö¡ æóæóÖóÍó áóåõãú ØóÑöíÞõ ÇáúÍóÞøö (Ýöíåö) ÝóÑóÌóÚõæÇ Åáóì ãóÞóÇáóÊöåö.
æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò: áóãú ÃóÌöÏú Çááøóåó ÐóßóÑó ÌóÏøðÇ æóáóãú íóÐúßõÑú ÅáøóÇ ÃóÈðÇ ÇÍúÊöÌóÇÌðÇ áöíóßõæäó ÇáúÌóÏøõ ÃóÈðÇ. æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ßóËöíÑóÉñ ÙóÇåöÑóÉñ ÚöäúÏóåõãú ãõÓúÊóÝöíÖóÉñ áóæú ÇÓúÊóÞúÕóíúäóÇåõ áóØóÇáó Èöåö ÇáúßöÊóÇÈõ æóÈöãöËúáö(1/109)
åóÐóÇ íõæÞóÝõ Úóáóì ãóÐúåóÈö ÇáúÞóæúãö æóãóÞóÇáóÇÊöåöãú. ÝóÈóÇäó ÈöãóÇ æóÕóÝúäóÇ Ãóäøó ÇáúÚõãõæãó ãöäú ãóÝúåõæãö áöÓóÇäö ÇáúÚóÑóÈö¡ æóÅöäøó Ðóáößó ãóÐúåóÈõ ÇáÓøóáóÝö ãöäú ÛóíúÑö ÎöáóÇÝò Èóíúäóåõãú Ýöíåö¡ æóãóÇ ÎóÇáóÝó Ýöí åóÐóÇ ÃóÍóÏñ ãöäú ÇáÓøóáóÝö æóãóäú ÈóÚúÏóåõãú. Åáóì Ãóäú äóÔóÃóÊú ÝöÑúÞóÉñ ãöäú ÇáúãõÑúÌöÆóÉö ÖóÇÞó ÚóáóíúåóÇ ÇáúãóÐúåóÈõ Ýöí ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÅöÑúÌóÇÁö ÝóáóÌóÃóÊú Åáóì ÏóÝúÚö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö ÑóÃúÓðÇ áöÆóáøóÇ íóáúÒóãóåóÇ áöÎõÕõæãöåóÇ ÇáúÞóæúáõ ÈöæóÚöíÏö ÇáúÝõÓøóÇÞö ÈöÙóæóÇåöÑö ÇáúÂíö ÇáúãõÞúÊóÖöíóÉö áöÐóáößó¡ ÝóÞóÏú ÕóäøóÝó Ãóåúáõ ÇáúÚöáúãö Úóáóì äõÝóÇÉö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö ßõÊõÈðÇ æóÇÓúÊóÞúÕóæúÇ ÇáúßóáóÇãó (Úóáóíúåöãú ÝöíåóÇ) æóÝöí ÇÓúÊöÞúÕóÇÁö ÇáúÞóæúáö Ýöíåö ÖóÑúÈñ (ãöäú ÇáúÅöØóÇáóÉö) æóÔóÃúäõäóÇ ÇáöÇÎúÊöÕóÇÑõ¡ æóÐößúÑõ ÇáúÌõãóáö ãóÇ ÇÓúÊóÛúäóíúäóÇ Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÝóÇÆöÏóÉö ÈöåóÇ Úóäú ÇáúÅöØóÇáóÉö¡ æóäóÓúÃóáõ Çááøóåó ÇáÊøóæúÝöíÞó.
Ïóáöíáñ ÂÎóÑõ: (ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò) : ÝóäóÞõæáõ Åäøó ãöãøóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö: Ãóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ Íõßúãõ ÇááøóÝúÙö ÇáúãõØúáóÞö ÇáúãõÔúÊóãöáö(1/110)
Úóáóì ãõÓóãøóíóÇÊò ãöäú ÃóÍóÏö æõÌõæåò ËóáóÇËóÉò: ÅãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÍõßúãõ áößõáøö ãóÇ ÇÓúÊóæúÝóÇåõ ÇáöÇÓúãõ Úóáóì ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ Ãóæú ÇáúæóÞúÝõ Ýöíåö ÍóÊøóì íóÑöÏó ÈóíóÇäõ ãõÑóÇÏö Çáúßõáøö¡ Ãóæú ÇáúÈóÚúÖö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÞóÇáó ÇáúÞóÇÆöáõæäó ÈöÇáúæóÞúÝö æóÇáúÍõßúãõ (Ýöíåö) ÈöÃóÞóáøö ãóÇ íóÞóÚõ Úóáóíúåö ÇáöÇÓúãõ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ Çáúßõáøö. ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúæóÇÌöÈõ Ýöíåö ÇáúÍõßúãó ÈöÇáúÃóÞóáøö áóãú íóÎúáõ æõÌõæÈõ Ðóáößó ãöäú ÃóÍóÏö ãóÚúäóíóíúäö: ÅãøóÇ Ãóäú íóßõæäó Ðóáößó ÈöÏóáóÇáóÉö ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö Ãóæú áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó íóÊóäóÇæóáõåõ. ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ÈöÇáúÃóæøóáö ÅäøóãóÇ íõÚóáøóÞõ æõÌõæÈõåõ ÈöÏóáóÇáóÉö ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö¡ æóáóíúÓó åóÐóÇ Íõßúãñ ÈöÇáúÃóÞóáøö ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö¡ æóÚóáóì Ãóäøó Êöáúßó ÇáÏøóáóÇáóÉó ÍõßúãõåóÇ Ãóäú Êóßõæäó ãóÈúäöíøóÉð Úóáóì ÇááøóÝúÙö¡ æóÇááøóÝúÙõ áóÇ Íõßúãó áóåõ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò¡ ÝóåóÐóÇ íõæÌöÈõ ÈõØúáóÇäó Êöáúßó ÇáÏøóáóÇáóÉö ÝóÈóØóáó Ãóäú íóßõæäó æõÌõæÈõ ÇáúÍõßúãö ÈöÇáúÃóÞóáøö. ãõÊóÚóáøöÞðÇ (ÈöÏóáóÇáóÉö ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö æóÅöäú ßóÇäó æõÌõæÈõ ÇáúÍõßúãö ÈöÇáúÃóÞóáøö ãõÊóÚóáøöÞðÇ) ÈöÇááøóÝúÙö ãöäú ÍóíúËõ ÇäúÊóÙóãóåõ æóÕóÇÑó ÚöÈóÇÑóÉð Úóäúåõ. ÝóÇáúÍõßúãõ ÈöÇÓúÊöíÚóÇÈö Çáúßõáøö æóÇÌöÈñ áöæõÌõæÏö ÇááøóÝúÙö ÇáúãõÔúÊóãöáö Úóáóì ÌóãöíÚöåö¡ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó áóãú íóÎúÊóÕøó Èößóæúäöåö ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÇáúÎõÕõæÕö Ïõæäó ÇáúÚõãõæãö ÅÐú ßóÇäó íóÊóäóÇæóáõ ÇáúÌóãöíÚó Úóáóì æóÌúåò æóÇÍöÏòº áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöËóáóÇËóÉò ãöäúåõãú Ïõæäó ÌóãöíÚöåöãú¡ Ýóãöäú ÍóíúËõ æóÌóÈó ÇáúÍõßúãõ Ýöí ËóáóÇËóÉò ãöäú ØóÑöíÞö ÇááøóÝúÙö æóÌóÈó ãöËúáõåõ Ýöí ÇáúÌóãöíÚö áöåóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÈöÚóíúäöåö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ ãöäúåõãú: ÅäøóãóÇ ÍóßóãúÊ ÈöÇáúÃóÞóáøö áöÃóäøóåõ ãõÊóíóÞøóäñ æóãóÇ ÒóÇÏó Ýóåõæó ãóÔúßõæßñ Ýöíåö. Þöíáó áóåõ: æóãöäú Ãóíúäó ÚóáöãúÊ Ãóäøóåõ ãõÊóíóÞøóäñ ÅáøóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö æóãõÎóÇáöÝõæß ÇáúÞóÇÆöáõæäó ÈöÇáúæóÞúÝö íóÞõæáõæäó Ýöí ÇáúÃóÞóáøö ßóÞóæúáöß ÃóäúÊó Ýöí ÇáúÃóßúËóÑö¡ Ýóåóáú áóåõãú ÏóáóÇáóÉñ ÛóíúÑõ ÇááøóÝúÙö Úóáóì æõÌõæÈö ÇáúÍõßúãö ÈöÇáúÃóÞóáøö(1/111)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ÚöäúÏóäóÇ æóÚöäúÏóß æõÌõæÈõ ÇáúÍõßúãö ÈöÃóÞóáøó¡ æóßóÇäó ÇáúãóÑúÌöÚõ Ýöíåö Åáóì ÇááøóÝúÙö ÇáøóÐöí åõæó ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäúåõ Ýöí ãóæúÖõæÚö ÇááøöÓóÇäö¡ æóÇááøóÝúÙõ ãóæúÌõæÏñ Ýöí ÇáúÃóßúËóÑö ßóåõæó Ýöí ÇáúÃóÞóáøö¡ ÝóåóáøóÇ ÍóßóãúÊ áóåõ ÈöãöËúáö Íõßúãöåö ÝóÈóØóáó ÈöãóÇ æóÕóÝúäóÇ Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáöíäó ÈöÇáúÎõÕõæÕö.
Ëõãøó äóÞõæáõ áöÃóÕúÍóÇÈö ÇáúæóÞúÝö: ÃóÊõËúÈöÊõæäó áöáúÎöØóÇÈö ÝóÇÆöÏóÉð ÚöäúÏó æõÑõæÏöåö ãõØúáóÞðÇ ÛóíúÑó ãóÞúÑõæäò ÈöÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö Ãóæú ÇáöÇÍúÊöãóÇáö Ãóæú ÊóÒúÚõãõæäó Ãóäøó æõÌõæÏóåõ æóÚóÏóãóåõ ÓóæóÇÁñ. ÝóÅöäú ÞóÇáõæÇ áóåõ ÝóÇÆöÏóÉñ¡ æóáöáúãõÎóÇØóÈö Ýöíåö ÛóÑóÖñ ãóÍúãõæÏñ ÅÐóÇ ßóÇäó ÍõßúãðÇ æóåõæó Ãóäøóåõ íõÚóáøöãõäóÇ Ãóäøó ÍõßúãðÇ ÞóÏú áóÒöãóäóÇ íõÑöíÏõ ÈóíóÇäóåõ Ýöí ÇáÊøóÇáöí. Þöíáó áóåõ: ÝóÇáúÈóíóÇäõ ÇáúæóÇÑöÏõ Ýöí ÇáÊøóÇáöí (áóÇ) íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙðÇ Ãóæú ÏóáóÇáóÉð ãöäúåõ. ÝóÅöäú ßóÇäó áóÝúÙðÇ ÝóÍõßúãõåõ Íõßúãõ ÇáúÃóæøóáö íóÌöÈõ ÇáúæóÞúÝõ (Ýöíåö) . æóÅöäú ßóÇäó ÏóáóÇáóÉð ãöäú áóÝúÙò ÝóßóíúÝó íóÏõáøõ Úóáóì ÛóíúÑöåö æóåõæó áóãú íóËúÈõÊú Íõßúãõåõ ÈöäóÝúÓöåö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: íóßõæäõ ÈóíóÇäõåõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì æõÑõæÏö ÇáúÅöÌúãóÇÚö Èöåö¡ ÝóãóåúãóÇ ÍóÕóáó Úóáóíúåö ÇáöÇÊøöÝóÇÞõ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ åõæó ÇáúãõÑóÇÏõ. Þöíáó áóåõ: ÝóÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÝöíãóÇ ØóÑöíÞõ ãóÚúÑöÝóÊöåö ÇáÓøóãúÚõ áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóÕúÏõÑó Úóäú ÓóãúÚò Ãóæú Úóäú ÏóáóÇáóÉò ãöäúåõ. ÝóÅöäú ßóÇäó Úóäú ÓóãúÚò ÝóÐóáößó ÇáÓøóãúÚõ Íõßúãõåõ Ãóäú íóßõæäó ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÈóíóÇäò ËóÇäò ÝóßóíúÝó íóÕöÍøõ ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Úóäú ãöËúáöåö. æóÅöäú ßóÇäó ÏóáóÇáóÉð Úóäú (ÛóíúÑö) ÓóãúÚò Ýóåöíó ÃóÈúÚóÏõ ãöäú Ãóäú íóÍúÕõáó ÚóáóíúåóÇ ÅÌúãóÇÚñ.(1/112)
æóÍõßúãõ ÇáÓøóãúÚö ÛóíúÑõ ËóÇÈöÊò¡ Úóáóì Ãóäøó ÍõÌøóÉó ÇáúÅöÌúãóÇÚö ÅäøóãóÇ ÊóËúÈõÊõ Úóäú ØóÑöíÞö ÇáÓøóãúÚö¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ÇáÓøóãúÚõ ÏóÇáøðÇ ÈöäóÝúÓöåö¡ æóßóÇäó ËõÈõæÊõ Íõßúãöåö ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáúÅöÌúãóÇÚö¡ æóÇáúÅöÌúãóÇÚõ áóÇ íóËúÈõÊõ ÍõÌøóÉð ÅáøóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÓøóãúÚö¡ ÝóÞóÏú ÕóÇÑóÊú ÍõÌøóÉõ ÇáÓøóãúÚö ãóæúÞõæÝóÉð Úóáóì ÇáúÅöÌúãóÇÚö¡ æóÍõÌøóÉõ ÇáúÅöÌúãóÇÚö ãóæúÞõæÝóÉñ Úóáóì ÇáÓøóãúÚö¡ æóåóÐóÇ ãõÍóÇáñ áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÃóÕúáðÇ áöáúÂÎóÑö æóßõáøõ æóÇÍöÏò ÝóÑúÚðÇ áöÕóÇÍöÈöåö¡ æóåóÐóÇ ÛóÇíóÉõ ÇáöÇÓúÊöÍóÇáóÉö¡ ÝóÞóÏú Âáó ÇáúÃóãúÑõ ÈöÇáúÞóÇÆöáöíäó ÈöÇáúæóÞúÝö Åáóì ÅÈúØóÇáö ÝóÇÆöÏóÉö ÇááøóÝúÙö ÑóÃúÓðÇ æóÅöÎúáóÇÁö ÌóãöíÚö ÎöØóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÎöØóÇÈö ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäú ÝóÇÆöÏóÉò¡ æóåóÐóÇ Þóæúáñ íõÄóÏøöí ÈöÞóÇÆöáöåö Åáóì ÇáöÇäúÓöáóÇÎö ãöäú ÇáÏøöíäö. ÝóáóãøóÇ ÈóØóáó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáöíäó ÈöÇáúÎõÕõæÕö æóÈöÇáúæóÞúÝö áöãóÇ ÈóíøóäøóÇ áóãú íóÈúÞó ÅáøóÇ Þóæúáõ ÃóÕúÍóÇÈö ÇáúÚõãõæãö.
æóÏóáöíáñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÈöáöÓóÇäò ÚóÑóÈöíøò ãõÈöíäò} [ÇáÔÚÑÇÁ: 195] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ ÃóÑúÓóáúäóÇ ãöäú ÑóÓõæáò ÅáøóÇ ÈöáöÓóÇäö Þóæúãöåö} [ÅÈÑÇåíã: 4] . æóÝöí áöÓóÇäö ÇáúÚóÑóÈö ÃóáúÝóÇÙñ ãóæúÖõæÚóÉñ áöáúÌöäúÓö¡ ÝóÞóæúáõåõ ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] {æóÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 38] æó {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí} [ÇáäæÑ: 2] æóÇáäøóÇÓõ æóÇáúÍóíóæóÇäõ ÊõÝöíÏõ åóÐöåö ÇáúÃóÓúãóÇÁõ Ýöí äóÝúÓöåóÇ ÌóãöíÚó ãóÇ ÊóÍúÊó ÇáúÌöäúÓö¡ æóÝöíåóÇ ÃóáúÝóÇÙñ ÊóÚõãøõ ÇáúÚõÞóáóÇÁó æóÃóáúÝóÇÙñ ÊóÚõãøõ ÛóíúÑó ÇáúÚõÞóáóÇÁö ãöËúáõ ãóäú æóãóÇ Ýöí ÇáäøóßöÑóÉö Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó åóßóÐóÇ ÞóÇáó Ãóåúáõ ÇááøõÛóÉö. æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö Ãóäøóåõ íõÓúÊóÝúåóãõ Úóäú ÌöäúÓö ÇáúÚõÞóáóÇÁö Èö " ãóäú " æóíóÕöÍøõ ÇáúÌóæóÇÈõ ÚóäúåóÇ Èö " ãóäú "(1/113)
ÔóÇÁó ãöäúåõãú¡ ÝóíóÞõæáõ ãóäú Ýöí ÇáÏøóÇÑö ÝóíõÌöíÈõåõ ÈöÑóÌõáò Ãóæú ÇãúÑóÃóÉò Ãóæú ÈöäóÍúæö Ðóáößó¡ æóíóßõæäõ ÌóæóÇÈõåõ ÕóÍöíÍðÇ æóáóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóßõæäó ÌóæóÇÈõåõ Ýöí ÇáÏøóÇÑö ÍöãóÇÑñ Ãóæú ËóæúÑñ. æóßóÐóáößó åóÐóÇ Ýöí ÇáúãõÌóÇÒóÇÉö ßóÞóæúáöåö ãóäú íõÚúØöäöí ÃõÚúØöåö¡ ÞóÇáó Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó {æóãóäú íõØöÚú Çááøóåó æóÑóÓõæáóåõ íõÏúÎöáúåõ ÌóäøóÇÊò ÊóÌúÑöí ãöäú ÊóÍúÊöåóÇ ÇáúÃóäúåóÇÑõ} [ÇáäÓÇÁ: 13] æóíóÞõæáõ: ãóÇ Ýöí ÇáÏøóÇÑö ÝóÊóÞõæáõ ÍöãóÇÑñ Ãóæú Ìóãóáñ¡ æóáóÇ íóÕúáõÍõ Ãóäú íóßõæäó ÌóæóÇÈõåõ ÑóÌõáñ æóÊóÞõæáõ Ýöí ÇáúãõÌóÇÒóÇÉö ãóÇ ÊóÃúßõáõ Âßõáõ æóãóÇ ÊóÍúãöáõ ÃóÍúãöáõ æóäóÍúæõ Ðóáößó. ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ãóäú ÊóÊóäóÇæóáõ ÌóãöíÚó ÇáúÚõÞóáóÇÁö æóÊóÚõãøõ ÇáúÌóãöíÚó Ýöíåö¡ ÝóÅöÐóÇ æóÑóÏó Ðóáößó Ýöí ßóáóÇãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÝöí ÎöØóÇÈö ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãõØúáóÞðÇ æóÌóÈó Íóãúáõåõ Úóáóì ãóæúÖõæÚöåö Ýöí (ÃóÕúáö) ÇááøõÛóÉö.
ßóãóÇ Ãóäøó ÃóÓúãóÇÁó ÇáúÃóÚúíóÇäö æóÇáúÃóÌúäóÇÓö ãóÊóì æóÑóÏóÊú ãõØúáóÞóÉð Ýöí ÎöØóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ßóÇäóÊú ãóÍúãõæáóÉð Úóáóì ãóÇ åöíó ÇÓúãñ áóåõ Ýöí ÇááøõÛóÉö æóÇáöÇÕúØöáóÇÍö¡ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÇáúãóíúÊóÉõ æóÇáÏøóãõ æóáóÍúãõ ÇáúÎöäúÒöíÑö} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] Ýóãöäú ÍóíúËõ ÚõÞöáó ÈöåóÐöåö ÇáúÃóÓúãóÇÁö ãõÓóãøóíóÇÊõåóÇ áöÃóäøóåóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö ãóæúÖõæÚóÉñ áóåóÇ¡ æóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÞóÇáó ÇáúãóíúÊóÉõ (ÇáúãóÐúßõæÑóÉõ) Ýöí ÇáúÂíóÉö áóíúÓóÊú åöíó ÇáúãóíúÊóÉó ÇáúãóÚúÞõæáóÉó ãöäú áõÛóÉö ÇáúÚóÑóÈö ßóÇäó ÇáúãóÚúÞõæáõ ÃóíúÖðÇ(1/114)
ÇÓúÊöÛúÑóÇÞó ÇáúÌöäúÓö áöÃóäøóåóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö ßóÐóáößó. æóíóÏõáøõ (Úóáóíúåö) ÃóíúÖðÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãóÇ íõÈóÏøóáõ ÇáúÞóæúáõ áóÏóíøó} [Þ: 29] ÝóãóÇ ÎóÇØóÈóäóÇ Èöåö ãöãøóÇ åõæó Ýöí ÇááøõÛóÉö Ýóåõæó ãóÍúãõæáñ Úóáóì Íõßúãöåö ÝöíåóǺ áöÃóäøóåõ ßóÐóáößó ÚöäúÏó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÞóæúáöåö {ãóÇ íõÈóÏøóáõ ÇáúÞóæúáõ áóÏóíøó} [Þ: 29] .
Ïóáöíáñ ÂÎóÑõ: æóÞóÏú ÇÍúÊóÌøõæÇ áöáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö ÃóíúÖðÇ: ÈöÃóäøó áöáúÚõãõæãö Ýöí ÇááøõÛóÉö ÕöíÛóÉð íóÊóãóíøóÒõ ÈöåóÇ ãöäú ÇáúÎõÕõæÕö áöÃóäøó Ãóåúáó ÇááøõÛóÉö íóÞõæáõæäó ãóÎúÑóÌõ ÇáúßóáóÇãö ãóÎúÑóÌõ ÇáúÚõãõæãö ßóãóÇ Ãóäøó áöáúæóÇÍöÏö ÕöíÛóÉð íóÈöíäõ ÈöåóÇ ãöäú ÇáúÌóãöíÚö¡ æóßóãóÇ Ãóäøó áöáúÎóÈóÑö ÕöíÛóÉð íóäúÝóÕöáõ ÈöåóÇ ãöäú ÇáúÃóãúÑö æóáöáöÇÓúÊöÎúÈóÇÑö ÕõæÑóÉñ íóÊóãóíøóÒõ ÈöåóÇ ãöäú ÇáúÅöÎúÈóÇÑö Ýóãöäú ÍóíúËõ æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÚúÞõæáõ ÕöíÛóÉó ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ æóÑóÏó ãõØúáóÞðÇ ãóÚúäóì åõæó ãóæúÖõæÚõåõ Ýöí ÇááøõÛóÉö. æóßóÐóáößó ÈöáóÝúÙö ÇáúÌóãúÚö æóáóÝúÙö ÇáúæóÇÍöÏö¡ æóÚõÞöáó Èößõáøö ÔóíúÁò ãöäú Ðóáößó ãóÇ åõæó ãóæúÖõæÚñ áóåõ¡ æóáóãú íóÌõÒú ÕóÑúÝõåõ Åáóì ÛóíúÑöåö¡ æóßóÐóáößó æóÌóÈó ÃóáøóÇ íõÕúÑóÝó ÇáÕøöíÛóÉõ ÇáúãóæúÖõæÚóÉõ áöáúÚõãõæãö Åáóì ÇáúÎõÕõæÕö ßóãóÇ áóÇ íõÕúÑóÝõ áóÝúÙõ ÇáúÌóãúÚö Åáóì ÇáúæóÇÍöÏö¡ æóáóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö Åáóì ÇáöÇÓúÊöÎúÈóÇÑö¡ æóáóÝúÙõ ÇáúÎóÈóÑö Åáóì ÇáúÃóãúÑö.(1/115)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÅäøóãóÇ ÇáúÚõãõæãõ æóÇáúÎõÕõæÕõ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÞóÕúÏö ÇáúãõÊóßóáøöãö Ïõæäó ÇááøóÝúÙö¡ Þöíáó áóåõ: áóæú ÌóÇÒó Ðóáößó ÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóãúÑö æóÇáúÎóÈóÑö æóÇáöÇÓúÊöÎúÈóÇÑö Ãóäøó ÌóãöíÚó Ðóáößó ÅäøóãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Íõßúãõåõ ÈöÞóÕúÏö ÇáúãõÊóßóáøöãö. ÝóÅöäú Þöíáó: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóßõæäó Þóæúáõåõãú: Åäøó åóÐóÇ Úõãõæãñ ãóÌóÇÒðÇ Þöíáó áóåõ: Åäøó ßõáøó ãóÌóÇÒò ÝóÅöäøóãóÇ åõæó ãóÌóÇÒñ Úóäú ÍóÞöíÞóÉò¡ ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó áöáúÚõãõæãö ÍóÞöíÞóÉñ Ýöí ÇááøõÛóÉö ÍóÊøóì íõÓúÊóÚóÇÑó ãöäúåõ ÇáúãóÌóÇÒõ. æóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó Þóæúáóåõãú åóÐóÇ ÚóÇãøñ ÍóÞöíÞóÉð ÅÐú áóíúÓó íóÑúÌöÚõ ãöäúåõ Åáóì ÃóÕúáò ÛóíúÑöåö åõæó ÇÓúÊöÚóÇÑóÉñ ãöäúåõ. æóÃóíúÖðÇ: áóæú ßóÇäó áóÝúÙõ ÇáúÚõãõæãö æóáóÝúÙõ ÇáúÎõÕõæÕö ÈöÃóÕúáö ÇááøõÛóÉö ÈöãóÚúäðì æóÇÍöÏò ÍóÊøóì íõÚóÈøóÑó Èößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Úóäú ãóÚúäóì ÇáúÂÎóÑö áóãóÇ ßóÇäó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÃóæúáóì ÈöÃóäú íóßõæäó ãóÎúÑóÌõåõ ãóÎúÑóÌó ÇáúÚóÇãøö ãöäúåõ ÈöÃóäú íóßõæäó ãóÎúÑóÌõåõ ãóÎúÑóÌó ÇáúÎóÇÕøö ÝóÕóÍøó Ãóäøó ÇáøóÐöí ãóÎúÑóÌõåõ ãóÎúÑóÌõ ÇáúÚóÇãøö ãóæúÖõæÚñ Ýöí ÍóÞöíÞóÉö ÇááøõÛóÉö áöáúÚõãõæãö¡ æóÇóáøóÐöí ãóÎúÑóÌõåõ ãóÎúÑóÌõ ÇáúÎóÇÕøö ãóæúÖõæÚñ Ýöí ÍóÞöíÞóÊöåö áöáúÎõÕõæÕö. æóÃóíúÖðÇ: áóæú ßóÇäó ßóãóÇ ÞóÇáó ÎóÕúãõäóÇ áóÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ãõÄóßøöÏðÇ Èöåö ÇáúÚõãõæãó ÊóÃúßöíÏó ÇáúÎõÕõæÕö Ýöí ÍóÞöíÞóÉö ÇááøõÛóÉö¡ ÝóßóÇäó ÅÐóÇ ÞóÇáó ÖóÑóÈúÊ ÛöáúãóÇäöí ßõáøóåõãú ÃóÌúãóÚöíäó ÍóÊøóì áóãú ÃõÈúÞö ãöäúåõãú ÃóÍóÏðÇ Åäøóåõ íóßõæäõ ãõÄóßøöÏðÇ áöÊóÎúÕöíÕöåö æóÏóÇáøðÇ Èöåö Úóáóì Ãóäøóåõ ÖóÑóÈó ÇáúÈóÚúÖó æóáóßóÇäó íóÌõæÒõ ãóÇ íõÄóßøóÏõ Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ ÊóÃúßöíÏó ÇáúÚõãõæãö ÍóÊøóì ÞóÇáó: ÖóÑóÈúÊ ÛõáóÇãöí æóÍúÏóåõ Ïõæäó ÛóíúÑöåö ãõÄóßøöÏðÇ Èöåö ÇáúÚõãõæãó æóÏóáóÇáóÉð Úóáóíúåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÈóØóáó åóÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ãóÇ íõÚóÈøóÑõ Èöåö Úóäú ÇáúÎõÕõæÕö áóÇ íóßõæäõ áöáúÚõãõæãö¡ æóãóÇ íõÚóÈøóÑõ Èöåö Úóäú ÇáúÚõãõæãö áóÇ íóßõæäõ áöáúÎõÕõæÕö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò.
æóÇÍúÊóÌøõæÇ ÃóíúÖðÇ: ÈöÃóäøó ÇáÖøóÑõæÑóÉó ÏóÇÚöíóÉñ áöÃóåúáö ßõáøö áõÛóÉò Åáóì Ãóäú íóßõæäó Ýöí áõÛóÊöåóÇ ÃóáúÝóÇÙñ áöáúÚõãõæãö ßóÍóÇÌóÊöåöãú Åáóì ÃóÓúãóÇÁö ÓóÇÆöÑö ÇáúãõÓóãøóíóÇÊö ÇáøóÊöí íóÎúÊóÕøõ ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåóÇ ÈöÇÓúãò íóÊóãóíøóÒõ Èöåö ãöäú ÛóíúÑöåö¡ áöÃóäøóåõãú ÈöåóÇ íóÊóæóÕøóáõæäó Åáóì ÃóÝúåóÇãöåöãú ÈóÚúÖõåõãú ÈóÚúÖðÇ ãóÇ Ýöí ÖóãóÇÆöÑöåöãú¡ æóÇáúÅöäóÇÈóÉö Úóäú ãóÞóÇÕöÏöåöãú æóÃóÛúÑóÇÖöåöãú¡ ÅÐú ßóÇäó ãóÚúáõæãðÇ Ãóäøóåõ ãõÓúÊóÍöíáñ ãóÊóì ÃóÑóÇÏó ÇáúÚöÈóÇÑóÉó Úóäú ÇáúÌöäúÓö ßõáøöåö Ãóäú íóÐúßõÑó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäú ÂÍóÇÏöåö Ãóæú íõÔöíÑó Åáóíúåö ÈöÚóíúäöåö¡ áöÃóäøó Ðóáößó íóÝõæÞõ ÇáúÅöÍúÕóÇÑó æóÇáúÚóÏóÏó æóíóãúÊóäöÚõ Ýöíåö ÇáúÅöÔóÇÑóÉõ æóÇáÊøóÚúíöíäõ¡ ÝóÇÍúÊóÇÌõæÇ ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó Åáóì ÃóáúÝóÇÙò ãóæúÖõæÚóÉò áöáúÌöäúÓö æóáöáúÌóãúÚö íõæÌöÈõ(1/116)
ÇÓúÊöÛúÑóÇÞó ÇáúÌöäúÓö ßõáøöåö æóíóÞúÊóÖöí ÇÓúÊöíÝóÇÁó ÌóãöíÚö ãóÇ ÇáöÇÓúãõ ãóæúÖõæÚñ áóåõ Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÓóáóÝó ÇáúÞóæúáõ Ýöíåö Ýöí ÈóíóÇäö ÕöÝóÉö ÇáúÚõãõæãö. ÝóáóãøóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙõ ÇáúÚõãõæãö ãóÊóì æóÑóÏó ãõØúáóÞðÇ ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÈóÇÈöåö æóãõÎúÊóÕøðÇ ÈöãóÇ æõÖöÚó áóåõ ãöäú ÇÓúÊöÛúÑóÇÞö ÇáúÌöäúÓö æóÇÓúÊöíÚóÇÈö ßõáøö ãóÇ áóÍöÞóåõ ÇáöÇÓúãõ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÎõÕõæÕö ßóãóÇ æóÌóÈó ÅÐóÇ ÎõæØöÈó ÈöÐößúÑö ÓóãóÇÁò æóÃóÑúÖò æóÑóÌõáò æóÝóÑóÓò æóäóÍúæö Ðóáößó¡ ÕóÑúÝõåóÇ Åáóì ãóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöåóÇ Ýöí ãóæúÖöÚö ÇááøõÛóÉö Ïõæäó ÛóíúÑöåö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóÇ äóÃúÈóì. Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÇááøõÛóÉö ÃóáúÝóÇÙñ ãóæúÖõæÚóÉñ áöáúÌöäúÓö æóáöáúÌóãúÚö ÊóÓúÊóÛúÑöÞõ ÌóãöíÚó ãóÇ ÊóÍúÊóåóÇ. æóÊóÊóäóÇæóáõ ßõáøó ãóÇ íóáúÍóÞõåõ ÇáöÇÓúãõ ãöäúåóÇ ÅáøóÇ Ãóäøó åóÐöåö ÇáúÃóáúÝóÇÙó ÈöÃóÚúíóÇäöåóÇ áóãøóÇ ßóÇäóÊú ÊóÕöÍøõ áöáúßõáøö æóáöáúÈóÚúÖö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÇáøóÐöíäó ÞóÇáó áóåõãú ÇáäøóÇÓõ} [Âá ÚãÑÇä: 173] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÅöÐú ÞóÇáóÊú ÇáúãóáóÇÆößóÉõ íóÇ ãóÑúíóãõ} [Âá ÚãÑÇä: 42] æóÞóæúáö ÇáúÞóÇÆöáö ÌóÇÁóäöí Èóäõæ Êóãöíãò. ÝóÓóÇÛó ÅØúáóÇÞõåóÇ ãóÚó ÅÑóÇÏóÊöåö ÇáúÈóÚúÖó Ïõæäó ÇáúÌóãúÚö æóÞóÝóÊú ãóæúÞöÝó ÇáöÇÍúÊöãóÇáö¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÍóãúáõåóÇ Úóáóì Çáúßõáøö ÈöÇáöÇÍúÊöãóÇáö ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍöíäóÆöÐò ãöäú æõÌõæÈö ÇáúÍõßúãö Ýöíåö ÈöÇáúÃóÞóáøö¡ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö ÌóãöíÚðÇ ãõäúÊóÙöãñ áóåõ Ãóæú ÇáúæóÞúÝõ Ýöíåö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúãõÑóÇÏö. Þöíáó áóåõ: Ýóáóæú ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ ÇáøóÐöí ãóÎúÑóÌõåõ ÇáúÚóÇãøõ ãõÍúÊóãöáñ áöáúÎõÕõæÕö æóÇáúÚõãõæãö ÏóÚúæóì áóÇ ÏóáóÇáóÉó ÚóáóíúåóÇ. æóáóíúÓó áöÃóäøóåõ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÚúÊóÈöÑóåõ Úóäú ÇáúÎõÕõæÕö ÕóÇÑó ãõÍúÊóãöáðÇ áóåõ æóáöáúÚõãõæãö¡ (æóÐóáößó áöÃóäøó) áóÝúÙó ÇáúÌóãúÚö ÍóÞöíÞóÉõ ÇáËøóáóÇËóÉö ÝóãóÇ ÝóæúÞóåóÇ Ýóãóäú ÇÓúÊóÚúãóáóåõ Ýöí ÇáËøóáóÇËóÉö Ýóåõæó ãõÓúÊóÚúãöáñ áóåõ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö (Ýóáóãú íõÚúÊóÈóÑú) ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Èö (Èöåö) ÚóáóíúåóÇ.(1/117)
æóÞöíáó áóåõ ßóæúäõ ÇáËøóáóÇËóÉö ÌóãúÚðÇ Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö áóÇ íõæÌöÈõ ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑó Èöåö ÚóáóíúåóÇ ÅÐú ßóÇäó Úõãõæãõ ÇááøóÝúÙö íóÊóäóÇæóáõ ãóÇ ÝóæúÞóåóÇ ßóãóÇ íóÊóäóÇæóáõåóÇ áöÃóäøó ÇÓúÊöÚúãóÇáó ÇááøóÝúÙö Ýöí ÍóÞöíÞóÉò ãóÇ áóÇ íóãúäóÚõ æõÌõæÈó ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö Ýöí ÍóÞöíÞóÉò ÃõÎúÑóì. ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúÌóãúÚõ ÍóÞöíÞóÉð (ÝöíãóÇ) ÝóæúÞó ÇáËøóáóÇËóÉö æóÌóÈó ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Ýöíåö ßóãóÇ æóÌóÈó ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Ýöí ÇáËøóáóÇËóÉö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóÚúáõæãñ ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó Þóæúáöåö {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] æóÈóíúäó Þóæúáöåö áóæú ÞóÇáó ÇõÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó¡ æóÈóíúäó Þóæúáö ÞóÇÆöáò ÇÞúØóÚõæÇ ÓõÑøóÇÞðÇ æóÈóíúäó Þóæúáöåö ÇÞúØóÚõæÇ ÇáÓøõÑøóÇÞó. ÝóÅöäøó Þóæúáóåõ ãõÔúÑößöíäó æóÓõÑøóÇÞðÇ áóÇ íóÞúÊóÖöí ÌóãöíÚó ãóÇ íóÞóÚõ Úóáóíúåö ÇáöÇÓúãõ ãóÚó ßóæúäöåö áóÝúÙó ÌóãúÚò. Þöíáó áóåõ: æóÅöäú ßóÇäó áóÝúÙó ÌóãúÚò ÝóÅöäøóåõ ãöäú ÍóíúËõ ßóÇäó äóßöÑóÉð áóãú íõæÌöÈú ÇÓúÊöÛúÑóÇÞó ÇáúÌöäúÓö ßõáøöåö¡ æóáóæú æóÌóÈó ÇÓúÊöÛúÑóÇÞõ ÇáúÌöäúÓö ÕóÇÑó ãóÚúÑöÝóÉð áöÏõÎõæáö ãóÇ ÊóÍúÊó ÇáúÌöäúÓö Ýöíåö æóßóÇäó íóÕöíÑõ ßóÞóæúáöåö ÇÞúØóÚõæÇ ÇáÓøõÑøóÇÞó æóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó áöÃóäøó ÇáúÃóáöÝó æóÇááøóÇãó Ýöí ãöËúáöåö íóÏúÎõáóÇäö áöÊóÚúÑöíÝö ÇáúÌöäúÓö¡ æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÏõÎõæáõ ÇáúÃóáöÝö æóÇááøóÇãö Úóáóíúåö æóÎõÑõæÌõåóÇ ÓóæóÇÁð ãóÚúáõæãñ ÝóÓóÇÏõåõ.(1/118)
æóáóíúÓó Ýöí åóÐóÇ äóÞúÖñ áöãóÇ ÞõáúäóÇ ãöäú Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúÌóãúÚö íóÊóäóÇæóáõ ÇáËøóáóÇËóÉó ÝóãóÇ ÝóæúÞóåóÇ ÍóÞöíÞóÉð æóÃóäøóåõ áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöÈóÚúÖö Ðóáößó Ïõæäó ÈóÚúÖò ãöäú ÞöÈóáö ÃóäøóÇ ÅäøóãóÇ ÕóÑóÝúäóÇåõ Åáóì ÇáËøóáóÇËóÉö Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö ÈöÏóáóÇáóÉò æóåõæó ÎõÑõæÌõ ÇááøóÝúÙö ãóÎúÑóÌó ÇáäøóßöÑóÉö¡ æóÐóáößó íóÞúÊóÖöí ÈóÚúÖðÇ ãóÌúåõæáðÇ ãöäú ÌõãúáóÉö ãõÍúßóãö ÇááøóÝúÙö ãóÇÖò Úóáóì ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ¡ æóÅöäøóãóÇ ÎóÕøóÕúäóÇåõ æóÞóÕóÑúäóÇåõ Úóáóì ÇáËøóáóÇËóÉö ÈöÏóáóÇáóÉò. æóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íõÑóÇÏó Èöåö ÃóßúËóÑõ ãöäúåõãú ÅáøóÇ Ãóäøó ÇáúãõÊóíóÞøóäó ãöäúåõ ËóáóÇËóÉñ ÛóíúÑõ ÃóÚúíóÇäò. Ëõãøó áóÇ íóÎúáõæ ÍöíäóÆöÐò ãöäú Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõ ÇááøóÝúÙö ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö Ãóæú íóßõæäõ ÇáúãõÎóÇØóÈõ ãõÎúÈöÑðÇ Ýöí ÞóØúÚö ËóáóÇËóÉò ãöäúåõãú. æóÞóÏú ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöíãóäú ÞóÇáó: Åäú ÊóÒóæøóÌúÊ äöÓóÇÁð Ãóæú ÇÔúÊóÑóíúÊ ÚóÈöíÏðÇ ÝóÚóÈúÏöí (ÍõÑøñ) Åäøó åóÐóÇ Úóáóì ËóáóÇËóÉò ãöäúåõãú. æóÅöäøóãóÇ íõæÌöÈõ áóÝúÙõ ÇáúÌóãúÚö ÇÓúÊöÛúÑóÇÞó ÇáúÌöäúÓö ÈöÏõÎõæáö ÇáúÃóáöÝö æóÇááøóÇãö Úóáóíúåö¡ æóÞóÏú ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÇáøóÐöí ÎóáóÞóßõãú ãöäú äóÝúÓò æóÇÍöÏóÉò æóÎóáóÞó ãöäúåóÇ ÒóæúÌóåóÇ æóÈóËøó ãöäúåõãóÇ ÑöÌóÇáðÇ ßóËöíÑðÇ æóäöÓóÇÁð} [ÇáäÓÇÁ: 1] åóÐóÇ Úõãõæãñ Ýöí ÌóãöíÚö ÇáÑøöÌóÇáö æóÇáäøöÓóÇÁö æóÅöäøóãóÇ æóÑóÏó ÈöáóÝúÙò ãõÊóßóÑøöÑò. æóÞöíáó: íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íõÑöíÏó ãöãøóÇ ÎóáóÞó ãöäúåõãóÇ æóãöäú ÕõáúÈöåöãóÇ Ïõæäó ÃóæúáóÇÏö ÃóæúáóÇÏöåöãóÇ ÝóíóÕöíÑõæäó(1/119)
ãóÐúßõæÑöíäó ÈöÇáúÅöÖóÇÝóÉö Åáóì ÌõãúáóÉö ÇáÑøöÌóÇáö æóÇáäøöÓóÇÁö ãöäú Èóäöí ÂÏóãó.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: Úóáóì ÇáúÝóÕúáö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö - ÝóßóíúÝóãóÇ ÌóÑóÊú ÇáúÍóÇáõ ÝóÞóÏú ÌóÇÒó ÅØúáóÇÞõ áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÎõÕõæÕõ. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ áóÇ íõÓóáøöãõåõ áóß ÌóãöíÚõ ÃóÕúÍóÇÈö ÇáúÚõãõæãö áöÃóäøó ãöäúåõãú ãóäú íóÞõæáõ: Åäøó áóÝúÙó ÇáúÚõãõæãö áóÇ íóßõæäõ áöáúÎõÕõæÕö ÃóÈóÏðÇ¡ æóãóÊóì ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ áóãú íóßõäú ÞóØøõ (áóÝúÙó) Úõãõæãò áöÃóäøó ãóÇ ÕóÍöÈóåõ ãöäú ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö íóÌúÑöí ÚöäúÏóåõãú ãóÌúÑóì ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö¡ ÝóåóÐóÇ ÇáÓøõÄóÇáõ ÓóÇÞöØñ Úóäú ÇáúÞóÇÆöáöíäó ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö. æóÃóãøóÇ ãóäú Óóáøóãó (æõÑõæÏó) áóÝúÙö Úõãõæãò íõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ ÝóÅöäøóåõ íóÌúÚóáõ ÅØúáóÇÞó ÇááøóÝúÙö Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö ãóÌóÇÒðÇ áóÇ ÍóÞöíÞóÉð¡ æóÇáúÍóÞöíÞóÉõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ áöáúÚõãõæãö æóáóíúÓó (Ýöí) Ãóäøó ÇááøóÝúÙó ÚõÏöáó Èöåö Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö æóÇÓúÊõÚúãöáó Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö Ýöí ÍóÇáö ãóÇ íóãúäóÚõ ÇÓúÊöÚúãóÇáóåõ ÚõÏøó æõÑõæÏõåõ ãõØúáóÞðÇ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúÎóÈóÑö ÞóÏú íóÑöÏõ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÃóãúÑõ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {íóÊóÑóÈøóÕúäó ÈöÃóäúÝõÓöåöäøó} [ÇáÈÞÑÉ: 228] æóíóÑöÏõ áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúæóÚöíÏõ æóÇáÊøóåúÏöíÏõ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÇÚúãóáõæÇ ãóÇ ÔöÆúÊõãú} [ÝÕáÊ: 40] . æóáóãú íõãúäóÚú ÌóæóÇÒõ æõÑõæÏöåö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö áöÏóáóÇáóÉò ÃóæúÌóÈóÊú Ðóáößó áóåõ ãöäú æõÌõæÈö ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö (ãóÊóì æóÑóÏó) ãõØúáóÞðÇ Úóáóì ÍóÞöíÞóÊöåö. ÝóÅöäú Þöíáó: áóæú ßóÇäó áóÝúÙõ ÇáúÚõãõæãö íóÞúÊóÖöí ÇÓúÊöíÚóÇÈó ÌóãöíÚö ãóÇ ÊóÍúÊó ÇáöÇÓúãö áóÕóÇÑó ßõáøõ ÇÓúãò ãöäúåõ ßóÇáúãóÐúßõæÑö ÈöÚóíúäöåö¡ æóßóÇäó Ðóáößó íóãúäóÚõ ÌóæóÇÒó ÏõÎõæáö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö Úóáóíúåö ßóãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ÇÓúÊöËúäóÇÁõ ÇáúãóÐúßõæÑö(1/120)
áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó: ÑóÃóíúÊ ÒóíúÏðÇ ÅáøóÇ ÒóíúÏðÇ. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÛóáóØñ áöÃóäøó ÃóÍóÏðÇ áóÇ íóÏúÝóÚõ Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÚóÔóÑóÉõ ÇÓúãðÇ áöåóÐóÇ ÇáúÚóÏóÏö íóÞúÊóÖöí ÅØúáóÇÞõåõ ÇÓúÊöíÚóÇÈó ÌóãöíÚöåö Ëõãøó áóãú íóãúÊóäöÚú ÌóæóÇÒõ æõÑõæÏö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÚóáóíúåóÇ¡ æóáóãú íõÈúØöáú Ðóáößó Ôõãõæáó ÇááøóÝúÙö ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö áöÌóãöíÚöåö. æóßóÐóáößó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ Ýöí ÇáúÚõãõæãö æóÌóæóÇÒõ æõÑõæÏö ÇáúÎõÕõæÕö æóÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ Úóáóíúåö ÛóíúÑõ ãóÇäöÚò ßóæúäó ÇááøóÝúÙö ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÌóãöíÚöåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú Êóßõæäó ÕöÝóÉó ÇáúÚõãõæãö ÇáúãõæÌöÈö áöáÔøõãõæáö æóÇáöÇÓúÊöíÚóÇÈö åöíó ãóÇ íóÕúÍóÈõåõ ÍóÑúÝõ ÇáÊøóÃúßöíÏö¡ æóåõæó Çáúßõáøõ æóÇáúÌóãöíÚõ¡ æóíóÞúÈõÍõ ãóÚóåõ ÇÓúÊöÝúåóÇãõ ÇáúãõÑóÇÏö æóãóÇ ÎóáóÇ ãöäú Ðóáößó Ýóåõæó ãõÍúÊóãöáñ áöáúÚõãõæãö æóÇáúÎõÕõæÕö¡ æóáóíúÓó ÃóÍóÏõ ÇáúãóÚúäóíóíúäö ÈöÃóæúáóì ÈöÍõßúãö ÇááøóÝúÙö ãöäú ÇáúÂÎóÑö¡ æóáóæúáóÇ Ãóäøó Ðóáößó ßóÐóáößó ãóÇ ßóÇäó áöáÊøóÃúßöíÏö æóÇáöÇÓúÊöÝúåóÇãö ãóÚúäðì æóáóÇ ÝóÇÆöÏóÉñ. Þöíáó áóåõ: áóÝúÙõ Çáúßõáøö æóÇáúÌóãöíÚö ÅÐóÇ ÏóÎóáóÇ Úóáóì ÇáúÚõãõæãö¡ ÝóÅöäøóãóÇ íõÄóßøöÏóÇäö Èöåö ãóÇ ÞóÏú ÍóÕóáó æóÇÓúÊóÞóÑøó ãöäú ÇáúãóÚúäóì æóáóÇ íõæÌöÈóÇäö ÒöíóÇÏóÉó Íõßúãò Úóáóì ãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ ÇáúÚõãõæãõ (ÇáúÚóÇÑöí) ãöäú ÇáÊøóÃúßöíÏö¡ æóÅöäøóãóÇ íõÄóßøóÏõ ÈöáóÝúÙö Çáúßõáøö æóÇáúÌóãöíÚö ßóãóÇ íõÄóßøóÏõ ÈöÇáÊøóßúÑóÇÑö¡ æóáóíúÓó íõÝöíÏõ ÇáÊøóßúÑóÇÑõ ÒöíóÇÏóÉó Íõßúãò Úóáóì ãóÇ ÍóÕóáó ÈöÇáúÚõãõæãö. ßóÞóæúáö Çááøóåö {Ãóæúáóì áóß ÝóÃóæúáóì} [ÇáÞíÇãÉ: 34] (Ëõãøó {Ãóæúáóì áóßó ÝóÃóæúáóì} [ÇáÞíÇãÉ: 35] æóÇáËøóÇäöí) ÊóÃúßöíÏñ Ýöí ÊóÞúÑöíÑö ÇáúãóÚúäóì ÇáúÍóÇÕöáö ÈóÏúÁðÇ. æóßóÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö «ÇáÐøóåóÈõ ÈöÇáÐøóåóÈö ãöËúáðÇ ÈöãöËúáò ÓóæóÇÁð ÈöÓóæóÇÁò æóÒúäðÇ ÈöæóÒúäò» ¡ æóßóÞóæúáöåö(1/121)
Ýöí ÇáÕøóÏóÞóÉö " ÝóÅöäú (áóãú) Êóßõäú ÊóÌöÏõ ÇÈúäóÉó ãóÎóÇÖò ÝóÇÈúäõ áóÈõæäò ÐóßóÑò ". æóßóÞóæúáö ÇáÔøóÇÚöÑö:
åóáøóÇ ÓóÃóáúÊ ÌõãõæÚó ßöäúÏóÉó íóæúãó æóáøóæúÇ Ãóíúäó ÃóíúäðÇ
æóßóÇáúÞóÓúãö íóÏúÎõáõ Úóáóì ÇáúßóáóÇãö Úóáóì ÌöåóÉö ÊóÞúÏöíÑö ÇáúãóÚúäóì ÇáúÍóÇÕöáö ÈöÇáúÎóÈóÑö æóÊóÞúÏöíÑõåõ ÚöäúÏó ÇáúãõÎóÇØóÈö.(1/122)
æóíóÏõáøõ Úóáóì ÕöÍøóÉö Ðóáößó Ãóäøóåõ ÞóÏú íóÏúÎõáõ Úóáóì ÇáúÃóÚúÏóÇÏö ÇáøóÊöí áóÇ ÅÔúßóÇáó Úóáóì ÃóÍóÏò Ýöí ÍõÕõæáö ÇáúãõÑóÇÏö Èöåö ÞóÈúáó ÇáÊøóÃúßöíÏö. äóÍúæõ Þóæúáöß: ÃóÎóÐúÊõ ÇáúÚóÔóÑóÉó ßõáøóåóÇ æóÞóÈóÖúÊõåóÇ ÈöÃóÓúÑöåóÇ æóáóãú íõÝöÏú ÒöíóÇÏóÉó ÚóÏóÏò (Úóáóì) ãóÇ ÚóÞóáúäóÇåõ ãöäú ÇááøóÝúÙö ÞóÈúáó ÏõÎõæáöåö¡ æóíóÏúÎõáõ Úóáóì ÇáöÇÓúãö ÇáúãõÝúÑóÏö ÇáúãõÔóÇÑö Åáóíúåö ÈöÚóíúäöåö ßóÞóæúáöß ÑóÃóíúÊ ÒóíúÏðÇ äóÝúÓóåõ æóÚóíúäóåõ ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÇáÊøóÃúßöíÏó áóÇ íõÝöíÏõ ÒöíóÇÏóÉó ãóÚúäðì Ýöí æõÌõæÈö ÇáúßóáóÇãö ÇáúÃóæøóáö. æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÇáÊøóÃúßöíÏõ íõÝöíÏõ ÒöíóÇÏóÉó ãóÚúäðì Úóáóì ãóÇ ÇÊøóÕóáó Èöåö áóãóÇ ßóÇäó ÊóÃúßöíÏðÇ¡ æóáóßóÇäó ÍöíäóÆöÐò ßóáóÇãðÇ ãõÓúÊóÞúÈóáðÇ ãõÝöíÏðÇ ÈöäóÝúÓöåö ßóÞóæúáöß: ÚóÔóÑóÉñ æóÚóÔóÑóÉñ ÃõÎúÑóì ÝóáóãøóÇ ÕóÍøó Ãóäøó áóÝúÙó Çáúßõáøö (æó) ÇáúÌóãöíÚö ÅÐóÇ ÇÊøóÕóáóÇ ÈöáóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö ÅäøóãóÇ íóÕúÍóÈóÇäöåö Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÃúßöíÏö ËóÈóÊó Ãóäøóåõ áóÇ íõÝöíÏõ ÃóßúËóÑó ãöäú ÊóÞúÑöíÑö ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ÃóÝóÇÏóäóÇåõ áóÝúÙõ ÇáúÚõãõæãö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÅÐóÇ ßóÇäó áóÝúÙõ Çáúßõáøö æóÇáúÌóãöíÚö ÅÐóÇ ÏóÎóáóÇ Úóáóì ÇáúÚõãõæãö áóÇ íõÝöíÏóÇäö ÒöíóÇÏóÉó Íõßúãò ÝóáóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöí ÏõÎõæáöåöãóÇ. Þöíáó áóåõ: Èóáú ÝöíåöãóÇ ÃóßúÈóÑõ ÇáúÝóÇÆöÏóÉö¡ åõæó ÊóÃúßöíÏõåõ æóÊóÞúÑöíÑõåõ ÚöäúÏó ÇáúãõÎóÇØóÈö ßóãóÇ Ãóäøó ÃóäúÝõÓóäóÇ æóÌóãöíÚó ãóÇ ÎóáóÞó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÏóáóÇÆöáõ Úóáóíúåö æóãóæúÕõæáñ Åáóì ÇáúÚöáúãö Èöåö. æóÇáúãõÚúÌöÒóÉõ ÇáúæóÇÍöÏóÉõ æóÇáÓøõæÑóÉõ ÇáúæóÇÍöÏóÉõ ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ÕöÍøóÉö (äõÈõæøóÉö) ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóæú ÇÞúÊóÕóÑó ÚóáóíúåóÇ ßóÇäóÊú ãõæóÕøöáóÉð Åáóì ÇáúÚöáúãö Èöåö¡ æóÞóÏú ÌóÚóáó ãóÚó Ðóáößó ßõáøó ÓõæÑóÉò ÏóáóÇáóÉð Úóáóì äõÈõæøóÊöåö¡ æóÌóãöíÚõ ãóÇ ÎóáóÞóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÏóáóÇÆöáõ Úóáóì ÊóæúÍöíÏöåö æóÍößúãóÊöåö.(1/123)
æóÞóÏú Þöíáó: Åäøó ÝóÇÆöÏóÉó ÏõÎõæáö ÍóÑúÝö Çáúßõáøö æóÇáúÌóãöíÚö Ãóäøóåõ íóãúäóÚõ ÇáÊøóÎúÕöíÕó æóíóäúÝöí Ãóäú íóßõæäó åõäóÇßó Ïóáöíáñ Úóáóíúåö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõãú Åäøó ßõáøó ãóÇ ÍóÓõäó ãóÚóåõ ÇáöÇÓúÊöÝúåóÇãõ ÝóÇáöÇÍúÊöãóÇáõ ÞóÇÆöãñ Ýöíåö áóÇ ãóÚúäóì áóåõ¡ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó ÇáúãõØúáóÞó ÇáøóÐöí íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Úóáóì ÙóÇåöÑöåö ÅÐóÇ ÕóÏóÑó (Úóäú) ÇáúÍóßöíãö ÇáøóÐöí íóÖóÚõ ÇáúÃóÔúíóÇÁó ãóæóÇÖöÚóåóÇ áóãú íóÍúÓõäú ÇÓúÊöÝúåóÇãõåõ¡ æóÅöäøóãóÇ íóÍúÓõäõ Ðóáößó Ýöíãóäú íõÙóäøõ Èöåö ÇáúÛóáóØõ æóæóÖúÚõ ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö. ÝóíõÞóÇáõ áóåõ: ÃóÍóÞøðÇ ãóÇ ÊóÞõæáõ¿ ÃóäúÊó ÕóÏõæÞñ Ýöí Ðóáößó¿ æóäóÍúæõ åóÐóÇ ãöäú ÇáúÞóæúáö. ÝóÃóãøóÇ ÇáúÍóßöíãõ ÇáøóÐöí íóÖóÚõ ÇáúÃóÔúíóÇÁó Ýöí ãóæóÇÖöÚöåóÇ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì Ýöí ßóáóÇãöåö æóíóÞúÈõÍõ ÇÓúÊöÝúåóÇãõåõ¡ æóÞóÏú íóÍúÓõäõ ÇáöÇÓúÊöÝúåóÇãõ Úóáóì æóÌúåò ÂÎóÑó¡ æóåõæó Ãóäú íõÌóæøöÒó ÇáÓøóÇãöÚõ Úóáóì äóÝúÓöåö ÇáúÛóáóØó ÝöíãóÇ ÓóÈóÞó Åáóì ÓóãúÚöåö ÝóíóÓúÊóÝúåöãõ ÇáúãõÎóÇØóÈó áóåõ áöíóÚúáóãó (Ãóäøó) ãóÇ ÓóÈóÞó Åáóì ÓóãúÚöåö ßóÇäó ÕóÍöíÍðÇ Úóáóì ãóÇ ÓóãöÚóåõ. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÇáöÇÓúÊöÝúåóÇãó ÞóÏú íóÍúÓõäõ ãöäú ãöËúáö åóÐóÇ Ýöí ÇáúÃóÚúÏóÇÏö ÇáúãóÚúáõæãóÉö ÇáøóÊöí áóÇ ÊõÔúßöáõ ãóÞóÇÏöíÑõåóÇ Úóáóì ÓóÇãöÚöåóÇ¡ ãöËúáõ Ãóäú ÊóÞõæáó ÎõÐú åóÐöåö ÇáúÃóáúÝó ÏöÑúåóãò¡ ÝóíóÞõæáó ÃóÊõÚúØöíäöí ÇáúÃóáúÝó ßõáøóåóÇ. ÝóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãõÎóÇØóÈõ ÍóßöíãðÇ æóÇáÓøóÇãöÚõ æóÇÚöíðÇ áöãóÇ ÎõæØöÈó Èöåö æóÇááøóÝúÙõ ÙóÇåöÑó ÇáúãóÚúäóì ÝóÇáöÇÓúÊöÝúåóÇãõ ÛóíúÑõ ÓóÇÆöÛò Ýöí ãöËúáöåö. ÝóÅöäú Þöíáó: áóæúáóÇ ÌóæóÇÒõ ÇáöÇÓúÊöÝúåóÇãö Ýöí áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö áóãóÇ ÓóÇÛó áöÞóæúãö ãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Íöíäó ÃóãóÑóåõãú Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÐóÈúÍö ÈóÞóÑóÉò ÝóÞóÇáõæÇ {ÇõÏúÚõ áóäóÇ ÑóÈøóß íõÈóíøöäú áóäóÇ ãóÇ åöíó} [ÇáÈÞÑÉ: 68] ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáúæõÞõæÝö Ýöí áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö æóÍõÓúäö ÇáöÇÓúÊöÝúåóÇãö ãóÚóåõ.(1/124)
Þöíáó áóåõ: (Ãóæú) ÞóÏú ÕóÇÑó Þóæúáõåõãú ÍõÌøóÉð Ýöí Ðóáößó æóãóäú ÈóÑóÇåõãú ãöäú ÇáúÎóØóÃö Ýöí ÇÓúÊöÝúåóÇãöåöãú ãóÚó ãóÇ áóÍöÞóåõãú ãöäú ÇááøóÇÆöãóÉö Ýöí ãõÑóÇÌóÚóÊöåöãú¿ æóÞóÏú Ñõæöíó Úóäú ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò Ãóäøóåõ ÞóÇáó " áóæú ÐóÈóÍõæÇ Ãóíøó ÈóÞóÑóÉò ßóÇäóÊú áóÃóÌúÒóÃóÊú Úóäúåõãú¡ æóáóßöäøóåõãú ÔóÏøóÏõæÇ Úóáóì ÃóäúÝõÓöåöãú ÝóÔóÏøóÏó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóáóíúåöãú ". æóÚóáóì Ãóäøó åóÄõáóÇÁö ÇáøóÐöíäó ÇÓúÊóÝúåóãõæÇ Ðóáößó åõãú ÇáøóÐöíäó ÞóÇáõæÇ: {ÃóÊóÊøóÎöÐõäóÇ åõÒõæðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 67] ¡ Ýóãóäú ÎóÇØóÈó äóÈöíøó Çááøóåö ÕóáóæóÇÊõ Çááøóåö Úóáóíúå ÈöãöËúáö Ðóáößó áóãú íóÈúÚõÏú ãöäú ÇáúÎóØóÃö Ýöí ÇáöÇÓúÊöÝúåóÇãö æóÇáúãõÑóÇÌóÚóÉö¡ æóÚóáóì Ãóäøó ÓõÄóÇáóåõãú ÞóÏú ÕóÇÑó ÓóÈóÈðÇ áöáÊøóÛúáöíÙö Úóáóíúåöãú ÚõÞõæÈóÉð áóåõãú Úóáóì Ðóáößó ÝóÏóáóÇáóÉõ åóÐöåö ÇáúÞöÕøóÉö Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö ÃóÙúåóÑõ ãöäúåóÇ Úóáóì äóÝúíöåö áöÃóäøóåõãú ÇÓúÊóÍóÞøõæÇ Çááøóæúãó ÚöäúÏó ÇáúãõÑóÇÌóÚóÉö. æóÇáöÇÓúÊöÝúåóÇãõ ÈöÇááøóÝúÙö ÇáúãõØúáóÞö ÇáøóÐöí ÞóÏú (ßóÇäó) íõãúßöäõåõãú ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Úóáóì ÅØúáóÇÞöåö æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÐóÈóÍõæåóÇ æóãóÇ ßóÇÏõæÇ íóÝúÚóáõæäó} [ÇáÈÞÑÉ: 71] íóÚúäöí - æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ - áöãóÇ áóÍöÞóåõãú ãöäú ÊóÛúáöíÙö ÇáúãöÍúäóÉö áöÃóÌúáö ãõÑóÇÌóÚóÊöåöãú æóÓõÄóÇáöåöãú.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÅäøóãóÇ íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö ÅÐóÇ ÃõßøöÏó ÈöÖóÑúÈò ãöäú ÇáÊøóÃúßöíÏö íóÞóÚõ ãóÚóåõ áöáÓøóÇÆöáö Úöáúãõ ÇáÖøóÑõæÑóÉö ÈöãõÑóÇÏö ÇáúãõÎóÇØóÈö.(1/125)
Þöíáó áóåõ: áóíúÓó æõÞõæÚõ Úöáúãö ÇáÖøóÑõæÑóÉö ÈöãõÑóÇÏö ÇáúÞóÇÆöáö ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáÊøóÃúßöíÏö ÅÐú ÞóÏú íóÞóÚõ Ðóáößó áóåõ ãóÚó æõÌõæÏö ÇáÊøóÃúßöíÏö ÊóÇÑóÉð æóãóÚó ÚóÏóãöåö ÃõÎúÑóì Úóáóì ÍóÓóÈö ãõÞúÊóÖóì ÇááøóÝúÙö. æóÞóÏú áóÇ íóÞóÚõ áóåõ ÇáúÚöáúãõ ãóÚó æõÌõæÏö ÇáÊøóÃúßöíÏö áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íõÄóÏøöíó ÈöÇááøóÝúÙö Úóäú ãóÚúäóÇåõ Åáóì ÛóíúÑöåö ãõáúÛöÒðÇ Ýöí ßóáóÇãöåö. æóÃóíúÖðÇ: áóæú ßóÇäó æõÞõæÚõ ÇáúÚöáúãö ÈöãõÑóÇÏö ÇáúãõÎóÇØóÈö ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ãóÇ íõÖúØóÑøõ Åáóíúåö áóãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóÚúáóãó ÃóÍóÏñ ãöäú ÇáúãõØúáöÞöíäó ãõÑóÇÏó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ áöÃóäøó ÃóÍóÏðÇ ãöäú ÇáúãõßóáøóÝöíäó áóÇ íóÚúáóãõ (ßóáóÇãó) Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÇÖúØöÑóÇÑðÇ æóÅöäøóãóÇ íóÚúáóãõåõ ÈöÇÓúÊöÏúáóÇáò æóÇßúÊöÓóÇÈò ÝóßóíúÝó íóÌõæÒõ æõÞõæÚõ (ÇáúÚöáúãö) ÈöãõÑóÇÏöåö Ýöí ÎöØóÇÈöåö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÖøóÑõæÑóÉö. ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÇáúãõÓúáöãõæäó ÞóÏú ÚóáöãõæÇ ßóËöíÑðÇ ãöäú ãõÑóÇÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÝöíãóÇ ÎóÇØóÈóåõãú Èöåö ãöäú ÛóíúÑö ÌöåóÉö ÇáÖøóÑõæÑóÉö Ïóáøó Ðóáößó Úóáóì ÈõØúáóÇäö åóÐöåö ÇáúÞóÇÚöÏóÉö.
ÝóÅöäú Þöíáó: áóÇ íóÎúáõæ æõÞõæÚõ ÇáúÚöáúãö ÈöÇáúÚõãõæãö ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÈöÇááøóÝúÙö Ãóæú ÈöÇáúãóÚúäóì Ãóæú ÈöãõÚóíøóäò íõÞóÇÑöäõ ÇááøóÝúÙó Ãóæú ÈöåöãóÇ ÌóãöíÚðÇ ÝóÅöäú ßóÇäó ãóÚúäóì ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö Ãóæú ÈöåöãóÇ ÝóÞóÏú ÎóÑóÌó ÇááøóÝúÙõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÏóÇáøðÇ ÈöäóÝúÓöåö¡ æóÝöí Ðóáößó ÈõØúáóÇäõ ÃóÕúáößõãú Åäú ßóÇäó æõÞõæÚõ ÇáúÚöáúãö Èöåö ÈöäóÝúÓö ÇááøóÝúÙö¡ æóÇááøóÝúÙõ ãóÓúãõæÚñ ãóÍúÓõæÓñ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íóÔúÊóÑößó ÇáÓøóÇãöÚõæäó áóåõ Ýöí æõÞõæÚö ÇáúÚöáúãö ÈöÕöÍøóÉö ÇáúÚõãõæãö áöÃóäøó ÇáúãóÍúÓõæÓóÇÊö áóÇ íóÞóÚõ ÝöíåóÇ ÎöáóÇÝñ ßóÇáúãóáúãõæÓö æóÇáúãóÐõæÞö æóÇáúãóÔúãõæãö æóÇáúãóÑúÆöíøö ÝóáóãøóÇ æóÌóÏúäóÇ ßóËöíÑðÇ ãöäú ÓóÇãöÚöí ÇááøóÝúÙö äóÇÝöíäó áöáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÚúÞõæáò ãöäú ÇááøóÝúÙö. Þöíáó áóåõ: ÃóãøóÇ ÇáÕøóæúÊõ Ýóåõæó ãóÓúãõæÚñ ãóÍúÓõæÓñ æóÅöäøóãóÇ íóÌöÈõ Úóáóì ÇáúÚõãõæãö Ãóæú(1/126)
ÇáúÎõÕõæÕõ ÛóíúÑõ ãóÍúÓõæÓò áöÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ íõÚúÑóÝõ ÈöÇáÑøõÌõæÚö Åáóì ãõæóÇÖóÚóÇÊö " Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö æóÇÕúØöáóÇÍöåöãú Úóáóì Íõßúãö ÇááøóÝúÙö. æóÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó Ýöíåö ÔõÈúåóÉñ Úóáóì ÈóÚúÖö ÇáäøóÇÓö Ãóæú áóÇ íõÓúÊóÏóáøõ Úóáóíúåö ãöäú ÌöåóÉö ÇááøõÛóÉö ÝóáóÇ íóÞóÚõ áóåõ ÇáúÚöáúãõ ÈöãóæúÖõæÚöåö æóãõæÌóÈö Íõßúãöåö¡ ßóãóÇ Ãóäøó Þóæúáó ÇáúÞóÇÆöáö ÑóÌõáñ æóÝóÑóÓñ ãóÍúÓõæÓñ ãóÓúãõæÚñ íóÔúÊóÑößõ ÇáÓøóÇãöÚõæäó (ßõáøõåõãú) Ýöí ÇáúÚöáúãö (ÈöæõÌõæÏöåö) æóáóíúÓó ßõáøõ ãóäú ÓóãöÚóåõ ÚóÑóÝó ãóÚúäóÇåõ ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ãöäú Ãóåúáö åóÐöåö ÇááøõÛóÉö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáúÃóÌúÓóÇãó ãóÍúÓõæÓóÉñ¡ æóåöíó ÏóáóÇÆöáõ Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æóáóíúÓó ßõáøõ ãóäú ÃóÍóÓøóåóÇ æóÔóÇåóÏóåóÇ ÚóÑóÝó æóÌúåó ÏóáóÇáóÊöåóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÓúÊóÏóáøó (ÈöåóÇ) . ßóÐóáößó ÇááøóÝúÙõ ÇáúãõØúáóÞõ íóÞúÊóÖöí ÇáúÚõãõæãó¡ æóÞóÏú íóÌõæÒõ ÎóÝóÇÁõ Íõßúãöåö Úóáóì ÈóÚúÖö ÇáÓøóÇãöÚöíäó.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÃóÎúÈöÑúäöí Úóãøóäú ÓóãöÚó ÂíóÉð Ãóæú ÓõäøóÉð ÙóÇåöÑõåõãóÇ Úõãõæãñ åóáú íóáúÒóãõåõ ÅãúÖóÇÄõåõãóÇ Úóáóì ÙóÇåöÑöåöãóÇ æóÚõãõæãöåöãóÇ Ãóæú íóÊóæóÞøóÝõ ÝöíåöãóÇ ÍóÊøóì íóÚúáóãó (Ãóåõæó ÚóÇãøñ Ãóæú ÎóÇÕøñ) æóãóäúÓõæÎñ Ãóæú äóÇÓöÎñ. ÝóÅöäú ÞõáúÊ Åäøóåõ íõãúÖöíåöãóÇ Úóáóì ÇáúÚõãõæãö ãóÚó Úöáúãöåö ÈöÃóäøó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäøóÉö ÎóÇÕøðÇ æóÚóÇãøðÇ æóäóÇÓöÎðÇ æóãóäúÓõæÎðÇ ÝóÞóÏú ÍóßóãúÊ ÈöÚõãõæãöåöãóÇ ãóÚó ÇáÔøóßøö Ýöíåö. æóÅöäú ÞõáúÊ Åäøóåõ íóÞöÝõ ÝöíåöãóÇ ÍóÊøóì íóÓúÊóÞúÑöÆó ÓóÇÆöÑó ÇáúÃõÕõæáö æóÇáÏøóáóÇÆöáö¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóÌöÏúåóÇ íõÎóÕøöÕõåóÇ ÞóÖóì ÝöíåöãóÇ ÈöÇáúÚõãõæãö ÝóÞóÏú ÊóÑóßúÊ ÇáúÞóæúáó ÈöÇáúÚõãõæãö æóÕöÑúÊ Åáóì (ãóÐúåóÈö) ÃóÕúÍóÇÈö ÇáúæóÞúÝö.(1/127)
Þöíáó (áóåõ) : ÇáøóÐöí äóÞõæáõ Ýöí Ðóáößó: Åäøó åóÐóÇ ÇáÓøóÇãöÚó Åäú ßóÇäó ÓóÃóáó ÇáÑøóÓõæáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Úóäú ÍóÇÏöËóÉò ÍóÏóËóÊú ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÝöíåóÇ ÞõÑúÂäðÇ Ãóæú ÃóÌóÇÈóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝöíåóÇ ÈöÌóæóÇÈò ÝóÚóáóíúåö ÅãúÖóÇÁõ ÇáúÍõßúãö Úóáóì ÙóÇåöÑö ãóÇ ÓóãöÚóåõ¡ æóáóíúÓó Úóáóíúåö ØóáóÈõ ÇáÏøóáöíáö ãöäú ÛóíúÑöåö Ýöí ÎõÕõæÕöåö Ãóæú Úõãõæãöåö áöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÎóÇÕøðÇ (áóãóÇ) ÊóÑóßó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈóíóÇäóåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí ÃóáúÒóãó ÝöíåóÇ ÊóäúÝöíÐó ÇáúÍõßúãö ãóÚó Ìóåúáö ÇáÓøóÇÆöáö. æóÃóãøóÇ ãóäú ÓóãöÚó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - íóÐúßõÑõ ÍõßúãðÇ ãõÈúÊóÏóÃð ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÚõãõæãö áóÝúÙò ãöäú ÛóíúÑö ÍóÇÏöËóÉò ÓõÆöáó Úóäú ÍõßúãöåóÇ Ãóæú ÓóãöÚó ÂíóÉð ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ãõÈúÊóÏóÃóÉð æóÇáÓøóÇãöÚõ áöÐóáößó ãöäú Ãóåúáö ÇáäøóÙóÑö æóÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ÝóßóÇäó ãõÎóÇØóÈðÇ ÈöãóÚúÑöÝóÉö ÍõßúãöåóÇ.
ÝóÞóÏú Þöíáó Ýöíåö æóÌúåóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Åäøóåõ áóíúÓó íóÌõæÒõ áóåõ ÇáúÍõßúãõ ÈöÙóÇåöÑöåóÇ ÍóÊøóì íóÓúÊóÞúÑöÆó ÇáúÃõÕõæáó æóÏóáóÇÆöáóåóÇ¡ åóáú ÝöíåóÇ ãóÇ íóÎõÕøõåóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóÌöÏú ÝöíåóÇ ÏóáóÇáóÉó ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÃóãúÖóÇåóÇ Úóáóì ÚõãõæãöåóÇ¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÚóÇãøöíøõ ÝóáóíúÓó áóåõ Ãóäú íóÝúÚóáó ÔóíúÆðÇ ãöäú Ðóáößó¡ æóáóßöäøóåõ ÅÐóÇ ÓõÆöáó Úóäú Íõßúãö ÍóÇÏöËóÉò ãöãøóäú íóáúÒóãõåõ ÞóÈõæáõ Þóæúáöåö ÝóÃõÌöíÈó ÝöíåóÇ ÈöÌóæóÇÈò ãõØúáóÞò ÃóãúÖóÇåõ Úóáóì ãóÇ ÓóãöÚóåõ æóáóíúÓó ÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÊóÑúßõ ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö æóáóÇ ãõæóÇÝóÞóÉñ áöÃóÕúÍóÇÈö ÇáúæóÞúÝö¡ ãöäú ÞöÈóáö ÃóäøóÇ ÅäøóãóÇ äóÙóÑúäóÇ ãóÚó ÓóãóÇÚö ÇááøóÝúÙö Ýöí ÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÝóãóÊóì ÚóÏöãúäóÇåóÇ ßóÇäó ÇáúãõæÌöÈõ áöáúÍõßúãö åõæó ÇááøóÝúÙó ÇáúÚóÇãøó æóáóãú äóÍúÊóÌú ãóÚó ÇááøóÝúÙö (Åáóì) ÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÍõßúãö æóÔõãõæáöåö ÝöíãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ ÇáöÇÓúãõ. æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóäóÇ æóÈóíúäó ÇáúÞóÇÆöáöíäó ÈöÇáúæóÞúÝö Ãóäøóåõãú íóÞöÝõæäó Ýöí Íõßúãö ÇááøóÝúÙö ÍóÊøóì íóÌöÏõæÇ ÏóáöíáðÇ ãöäú ÛóíúÑöåö Úóáóì æõÌõæÈö ÇáúÍõßúãö Èöåö. æóäóÍúäõ äóÞöÝõ áöäóäúÙõÑó åóáú Ýöí ÇáúÃõÕõæáö ãóÇ íóÎõÕøõåõ Ãóãú áóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: Ãóäøó ãóäú ßóÇäó ãõÎóÇØóÈðÇ ÈöÍõßúãö ÇááøóÝúÙö ÝóáóíúÓó íõÎóáøöíåö Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÚöäúÏó ÓóãóÇÚö ÇááøóÝúÙö ãöäú ÅíÑóÇÏö ÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö Úóáóíúåö ÍóÊøóì íóßõæäó ßóÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãóäõæØö ÈöÇáúÌõãúáóÉö.(1/128)
æóÃóãøóÇ ãóäú áóãú íóßõäú ãõÎóÇØóÈðÇ ÈöÇáúÍõßúãö Ýóåõæó ÈöãóäúÒöáóÉö ãóäú (áóãú) íóÓúãóÚúåõ¡ ÝóáóíúÓó Úóáóíúåö Ãóäú íóÚúÊóÞöÏó Ýöíåö ÚõãõæãðÇ æóáóÇ ÎõÕõæÕðÇ. æóÞóÏú ÊóÚóÓøóÝó ÈóÚúÖõåõãú Ýóáóãú íõÝóÕøöáú ÇáúÌóæóÇÈó Úóäú åóÐóÇ ÇáÓøõÄóÇáö åóÐóÇ ÇáÊøóÝúÕöíáó¡ æóÞóÇáó ÃõãúÖöí ÇááøóÝúÙó Úóáóì ÇáúÚõãõæãö¡ æóåóÐóÇ ÎóÈúØñ æóÌóåúáñ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøóåõ ãóäú Úóáöãó Ãóäøó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäøóÉö ÚóÇãøðÇ æóÎóÇÕøðÇ æóäóÇÓöÎðÇ æóãóäúÓõæÍðÇ ÝóÇÚúÊóÞóÏó ÇáúÚõãõæãó ÝöíãóÇ áóÇ íóÚúáóãõåõ (ÚóÇãøðÇ Ãóæú ÎóÇÕøðÇ) ÝóÞóÏú ÃóÞúÏóãó Úóáóì ÇÚúÊöÞóÇÏö ãóÇ áóÇ íóÚúáóãõ ÕöÍøóÊóåõ. æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáúÒöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì (ãóÚó Ðóáößó) ÅÞóÇãóÉó ÏóáóÇáóÉö ÊóÎúÕöíÕò¡ áöÃóäøóåõ íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ÃóáúÒóãóåõ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÎöáóÇÝö ãõÑóÇÏöåö¡ æóåóÐóÇ ãõÊóäóÇÞöÖñ ÝóÇÓöÏñ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóãú ÃóÌöÏú ÂíóÉð æóÎóÈóÑðÇ ÅáøóÇ ÎóÇÕøðÇ¡ æóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó Íõßúãó ÇááøóÝúÙö ÇáúÎõÕõæÕõ æóÅöäøóåõ ÅäøóãóÇ íõÕúÑóÝõ Åáóì ÇáúÚõãõæãö ÈöÏóáóÇáóÉò. Þöíáó (áóåõ) : æóãöäú Ãóíúäó æóÌóÈó ãóÇ ÞõáúÊ áóæú ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúÊ æóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú Êóßõæäó ÍóÞöíÞóÊõåõ ÇáúÚõãõæãó æóÅöäøóãóÇ íõÕúÑóÝõ Åáóì ÇáúÎõÕõæÕö ÈöÏóáóÇáóÉò¡ æóßõáøõ ÂíóÉò Ãóæú ÎóÈóÑò æóÌóÏúÊå ÎóÇÕøðÇ Ýóáóãú íóÎúáõ ãöäú ãõÞóÇÑóäóÊöåö áöÏóáóÇáóÉò ÃóæúÌóÈóÊú ÎõÕõæÕóåõ æóÅöÒóÇáóÊóåõ Úóäú ÇáúÚõãõæãö¡ æóÚóáóì Ãóäøó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãöäú ÇáúÂíö (ÇáúÚóÇãøóÉö) ÇáúãõÓúÊóæúÌöÈóÉö áöãóÇ ÊóÍúÊó ÇáöÇÓúãö ãöäú Ãóäú íóÍúÕõÑóåõ åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈõ¡ äóÍúæõ Þóæúáöåö {Åäøó Çááøóåó Èößõáøö ÔóíúÁò Úóáöíãñ} [ÇáÃäÝÇá: 75] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {íóÚúáóãõ ÓöÑøóßõãú æóÌóåúÑóßõãú æóíóÚúáóãõ(1/129)
ãóÇ ÊóßúÓöÈõæäó} [ÇáÃäÚÇã: 3] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Åäøó Çááøóåó áóÇ íóÙúáöãõ ÇáäøóÇÓó ÔóíúÆðÇ} [íæäÓ: 44] ¡ æó {ãóÇáö åóÐóÇ ÇáúßöÊóÇÈö áÇ íõÛóÇÏöÑõ ÕóÛöíÑóÉð æóáÇ ßóÈöíÑóÉð ÅöáÇ ÃóÍúÕóÇåóÇ æóæóÌóÏõæÇ ãóÇ ÚóãöáõæÇ ÍóÇÖöÑðÇ æóáÇ íóÙúáöãõ ÑóÈøõßó ÃóÍóÏðÇ} [ÇáßåÝ: 49] {æóãóÇ ãöäú ÏóÇÈøóÉò Ýöí ÇáúÃóÑúÖ ÅáøóÇ Úóáóì Çááøóå ÑöÒúÞõåóÇ} [åæÏ: 6] æ {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÃõãøóåóÇÊõßõãú æóÈóäóÇÊõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] æóãóäú ÐõßöÑó ãóÚóåóÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõ ÇáúÚõãõæãö áóÇÒöãðÇ áöãóäú ÔóÇåóÏó ÇáúãõÎóÇØóÈóÉó (Èöåö) áöÇÞúÊöÖóÇÁö ÍóÇáö ÇáúÎöØóÇÈö ãöäú ÇáúÃõãõæÑö ÇáøóÊöí íóÞóÚõ ãóÚóåóÇ ÇáúÚöáúãõ ÈöÇáúãõÑóÇÏö ãöäú ÅÔóÇÑóÇÊò æóÊóÞúÏöíÑò¡ æóÇáúÍóÇáõ ÇáúãõÞúÊóÖöíóÉõ áöÐóáößó ÛóíúÑõ ãõãúßöäò äóÞúáõåóÇ ÝóáóÇ íóÞóÚõ ÇáúÚöáúãõ áöãóÚóÇäöí ÇáúÎöØóÇÈö áöãóäú äõÞöáó Åáóíúåö ÇááøóÝúÙõ ÍóÓóÈó æõÞõæÚöåö áöãóäú ÔóÇåóÏóåõ. Ýóáóãú íóáúÒóãú ÅÐóÇ ßóÇäó åóÐóÇ åóßóÐóÇ ãóäú äõÞöáó Åáóíúåö áóÝúÙõ Úõãõæãö ÇáúÍõßúãö Èöåö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò Þöíáó áóåõ: Åäøó ÇáúãõÎóÇØóÈóÉó Êóßõæäõ ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: áöãóÇ íõÑöíÏõ Èöåö ÅÝúåóÇãó ÇáÓøóÇãöÚö Ïõæäó ÛóíúÑöåö¡ ÝóÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞúÊóÕöÑó Ýöí ãöËúáöåö ãöäú ÅÔóÇÑóÇÊö ÇáöÇäúÍöÕóÇÑö æóãóÎúÑóÌõ ÇáúßóáóÇãö Úóáóì ÇáúãöÞúÏóÇÑö ÇáøóÐöí íóÞóÚõ áöáúãõÎóÇØóÈö ÇáúÚöáúãõ ÈöãõÑóÇÏöåö ÇßúÊöÝóÇÁð ÈöÏóáóÇáóÉö ÇáúÍóÇáö æóÚöáúãö ÇáúãõÎóÇØóÈö ÈöÇáúãõÑóÇÏö.(1/130)
æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: Ãóäú íõÑöíÏó ÈöÎöØóÇÈöåö ÇáúãóÔóÇåöÏó áóåõ æóÛóíúÑóåõ¡ æóíõÑöíÏõ Ãóäú íóäúÞõáó Úóäúåõ ÝóáóÇ ÈõÏøó ÍöíäóÆöÐò ãöäú Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ ãóÚúÞõæáðÇ ãöäú áóÝúÙöåö ÛóíúÑó ãõÝúÊóÞöÑò ãóÚóåõ Åáóì ÏóáóÇáóÉö ÇáúÍóÇáö ÍóÊøóì íóÓúÊóæöíó ÇáäøóÇÞöáõ æóÇáúãóäúÞõæáõ Åáóíúåö Ýöí æõÞõæÚö ÇáúÚöáúãö ÈöÍõßúãö ÇááøóÝúÙö æóåõæó ÇáúÚõãõæãõ ÇáúãõäúÊóÙöãõ áöãóÇ ÊóÍúÊóåõ ãöäú ÇáúãõÓóãøóíóÇÊö. æóÚóáóì Ãóäøó Þóæúáó åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáö íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÇáÕøóÍóÇÈóÉõ ÇáøóÐöíäó ÔóÇåóÏõæÇ ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãõÊóÚóÈøöÏöíäó ÈöÃóÍúßóÇãö ÇááøóÝúÙö Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÊóÚóÈøóÏúäóÇ Èöåö¡ áöÃóäøóåõãú ßóÇäõæÇ íóÚúÞöáõæäó ãöäú Íõßúãö ÇááøóÝúÙö ÈöÇáúãõÔóÇåóÏóÉö ãóÇ áóãú íóßõäú íóÚúÞöáúåõ ãóäú áóãú íõÔóÇåöÏú ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóáóì ãóæúÖõæÚöß¡ æóåóÐóÇ ÎõáúÝñ ãöäú ÇáúÞóæúáö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ ãöãøóäú ÝóÑøóÞó Èóíúäó ÇáúÃóãúÑö æóÇáúÎóÈóÑö: ÝóÞóÇáó áóÇ íóÌõæÒõ ÇáúæóÞúÝõ Ýöí ÇáúÃóãúÑö áöÃóäøóÇ ãõÊóÚóÈøóÏõæäó ÈöÊóäúÝöíÐöåö æóáóæú ÓóÇÛó ÇáúæóÞúÝõ Ýöíåö áóÌóÇÒó áößõáøö æóÇÍöÏò (Ãóäú íóÞõæáó) áóÚóáøöí áóãú ÃõÚúäó ÈöåóÐóÇ ÇáúÃóãúÑö ÝóíóÊóÎóáøóÝó ÈöÐóáößó Úóäú ÃóÏóÇÆöåö ÝóíõÄóÏøöíó Ðóáößó Åáóì ÅÓúÞóÇØö ÇáúÛóÑóÖö Úóäú ÇáúÌõãúáóÉö ÝóÊóÈúØõáó ÝóÇÆöÏóÉõ ÇáúßóáóÇãö æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÇáúÎóÈóÑõ áöÃóäøó ßõáøó ãóäú ÓóãöÚóåõ ÅÐóÇ áóãú íóÚúáóãú Ãóåõæó Úóáóì ÇáúÎõÕõæÕö Ãóæú ÇáúÚõãõæãö áóãú íóßõäú Ýöíåö ÅÓúÞóÇØõ ÝóÇÆöÏóÊöåö¡ æóáöÃóäøóÇ ÛóíúÑõ ãõÊóÞóíøöÏöíäó Ýöíåö ÈöÊóäúÝöíÐö ÔóíúÁò. Þöíáó (áóåõ) : (áóÓúÊ ÊóÎúáõæ) ãöäú Ãóäú Êóßõæäó ÍóßóãúÊ Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÈöÇáúÚõãõæãö ãöäú ÌöåóÉö (ãõÞúÊóÖóì ÇááøóÝúÙö æóãõæÌöÈöåö æóáöÃóäøó ÇáÕøöíÛóÉó ÊõæÌöÈõ ÇáúÚõãõæãó Ãóæú ÍóßóãúÊ ÝöíåóÇ ÈöÇáúÚõãõæãö ãöäú ÌöåóÉö) ÏóáóÇáóÉö ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö æóÇáÕøöíÛóÉö. ÝóÅöäú ßõäúÊ ÍóßóãúÊ ÝöíåóÇ ÈöÇáúÚõãõæãö ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö ÝóÞóÏú ÃóÚúØóíúÊ Ãóäøó ÇááøóÝúÙó ãóæúÖõæÚñ áöáúÚõãõæãö ÝóæóÇÌöÈñ ÍöíäóÆöÐò Ãóäú áóÇ ÊóÎúÊóáöÝó ÃóÍúßóÇãõåõ ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÃóÍúæóÇáöåö æóãóæóÇÖöÚöåö ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúÃóÓúãóÇÁó ÇáúãõÝúÑóÏóÉó ÇáøóÊöí åöíó ÃóÓúãóÇÁõ ÇáúÃóÚúíóÇäö æóÇáúÃóÔúÎóÇÕö áóÇ ÊóÎúÊóáöÝõ ÃóÍúßóÇãõåóÇ Ýöí ÏóáóÇáóÇÊöåóÇ Úóáóì ãóÇ ÏóáøóÊú Úóáóíúåö(1/131)
ÇáÏøóáóÇáóÉõ (ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúãóæóÇÖöÚö) æóÇáúÃóÍúæóÇáö ÝóáóÇ íóÌõæÒõ (ÍöíäóÆöÐò Ãóäú íóÎúÊóáöÝó) Íõßúãõ ÇáúÎóÈóÑö¡ æóÇáúÃóãúÑõ Ýöí ÇÚúÊöÈóÇÑö ÅÌúÑóÇÁö ÇáúÍõßúãö Úóáóì ãóÇ ÊóÞúÊóÖöíåö ÕõæÑóÉõ ÇáúÚõãõæãö.
æóÅöäú ßõäúÊ ÊóÃúÈóì Ãóäú íóßõæäó áöáúÚõãõæãö ÕöíÛóÉñ ÊóÞúÊóÖöí ÇÓúÊöíÚóÇÈó ÇáúÍõßúãö ÝöíãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ ÇááøóÝúÙõ æóÇáúßóáóÇãõ ÈóíúäóäóÇ æóÈóíúäóß Ýöí ÇáúÃóÕúáö ÝóÇáúæóÇÌöÈõ ÚóáóíúäóÇ ÍöíäóÆöÐò ÇáÑøõÌõæÚõ Åáóì Íõßúãö ÇááøóÝúÙö Ýöí ãõÞúÊóÖóì ÇááøõÛóÉö ÝóÅöäú ÃóæúÌóÈó ÇáúÚõãõæãó ÞõÖöíó Èöåö æóáóÇ íóÌõæÒõ ÍöíäóÆöÐò Ãóäú íóÎúÊóáöÝó Íõßúãõ ÇáúÃóãúÑö æóÇáúÎóÈóÑö Úóáóì ÇáúÍóÏøö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ ãóÚó æõÌõæÏö ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö ÇáúãõØúáóÞö ÇáúÚóÇÑöí ãöãøóÇ íõæÌöÈõ ÊóÎúÕöíÕóåõ. æóÞóÏú ÏóáøóáúäóÇ Úóáóì æõÌõæÈö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö ÈöãóÇ íõÛúäöí Úóäú ÅÚóÇÏóÊöåö. æóÚóáóì Ãóäøó ÇáúÎóÈóÑó áöáúÅöÚúáóÇãö ÝóÅöÐóÇ æóÑóÏó ãõØúáóÞðÇ áóÒöãóäóÇ ÇÚúÊöãóÇÏõ ãõÎúÈöÑöåö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ áóÝúÙõåõ. ÝóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇáúÃóãúÑö ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö. æóÚóáóì Ãóäøó ãóÇ ÐõßöÑó áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÝóÕúáó Èóíúäó ÇáúÃóãúÑö æóÇáúÎóÈóÑö áöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó ÞóÏú íóÃúÊöí ÈöáóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö æóÇáúãõÑóÇÏõ æõÞõæÚõ ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö ãöäú ÈóÚúÖö ÇáúÌõãúáóÉö äóÍúæõ ÇáúÃóãúÑö ÈöÇáúãóÚúÑõæÝö æóÇáäøóåúíö Úóäú ÇáúãõäúßóÑö æóÇáúÌöåóÇÏö æóÛõÓúáö ÇáúãóæúÊóì æóÇáÕøóáóÇÉö Úóáóíúåöãú æóÏóÝúäöåöãú. æóÅöÐóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó áóãú íóÎúÊóáöÝú Úóáóì ãóæúÖõæÚößõãú Ãóäú íóßõæäó ãóÇ æóÑóÏó ÇáúÃóãúÑõ Èöåö (ãöäú ÇáÕøóáóÇÉö) æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóÇåõ ÅäøóãóÇ åõæó Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö (ãöäú æõÌõæÏöåö) ãöäú ÈóÚúÖö ÌõãúáóÉö ÇáúãõÎóÇØóÈöíäó ÈöÐóáößó¡ ÝóáóÇ íóßõæäõ Ýöíåö ÅÓúÞóÇØõ ÝóÑúÖö ÇáúÃóãúÑö ÝóáóÇ ÝóÑúÞó ÅÐðÇ Èóíúäó ÇáúÃóãúÑö æóÇáúÎóÈóÑö ãöäú(1/132)
åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ æóíóáúÒóãõ Ãóäú áóÇ äóÌúÚóáó ÝóÑúÖó ÇáÕøóáóÇÉö (æóÇáÒøóßóÇÉö æóÇáÕøöíóÇãö) ÚóÇãøðÇ Úóáóì ßóÇÝøóÉö ÇáäøóÇÓö. (ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóãú ÃóÍúßõãú ÈöáõÒõæãö åóÐöåö ÇáúÝõÑõæÖö ßóÇÝøóÉó ÇáäøóÇÓö ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö) Èóáú Þöíáó áóåõ: ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ÇáøóÐöí áóÒöãó ÈöÇáúÃóãúÑö ãöäú ÇáúÝóÑúÖö ÈóÚúÖó ÇáäøóÇÓö æóãóÇ ÒóÇÏó áóãú íóáúÒóãú ÈöÇáúÃóãúÑö æóÅöäøóãóÇ áóÒöãó ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö¡ (æóíóáúÒóãõåõ ãóÚó Ðóáößó ÃóíúÖðÇ Ãóäú áóÇ íóßõæäó áõÒõæãõåõ áöÐóáößó ÇáúÈóÚúÖö ãöäú ÌöåóÉö ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö æóÅöäøóãóÇ áóÒöãó ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö) áöÃóäøóÇ ÞóÏú æóÌóÏúäóÇ áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö íóÑöÏõ æóíõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÅöÐóÇ ÍóáóáúÊõãú ÝóÇÕúØóÇÏõæÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 2] ÝóáóÇ íóßõæäõ Íóãúáõåõ (Úóáóì) åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ãõÈúØöáðÇ áöÝóÇÆöÏóÊöåö. ÝóÅöäú ÇÑúÊóßóÈó åóÐóÇ ÝóÞóÏú äóÞóÖó ãóÇ ÃóÚúØóì ÈóÏúÁðÇ ãöäú ÅíÌóÇÈö ÇáúÝóÑúÞö Èóíúäó ÇáúÃóãúÑö æóÇáúÎóÈóÑö Úóáóì ÇáúÍóÏøö ÇáøóÐöí ÐõßöÑó áöÃóäøóåõ áóãú íõÝóÑøöÞú ÈóíúäóåõãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóËúÈõÊú Íõßúãñ æóÇÍöÏñ ãöäúåõãóÇ ÈöÇááøóÝúÙö Ïõæäó ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑöåö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íõÎúÈöÑóäóÇ ÈöÎóÈóÑò ãõÎúÈöÑõåõ ãóÌúåõæáñ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóßóãú ÃóåúáóßúäóÇ ãöäú ÞóÑúíóÉò} [ÇáÞÕÕ: 58] æóÞóæúáöåö: {æóÞõÑõæäðÇ Èóíúäó Ðóáößó ßóËöíÑðÇ} [ÇáÝÑÞÇä: 38] Ëõãøó áóÇ íõÈóíøöäõåõ ÃóÈóÏðÇ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÃúãõÑó ÈöÃóãúÑò ãóÌúåõæáò áóãú íóÑöÏú ÈóíóÇäõåõ ÝóáóíúÓó ßóÐóáößó ÚöäúÏóäóÇ áöÃóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ ÚöäúÏóäóÇ Ãóäú íóÑöÏó ÇáúÃóãúÑõ ÈöÔóíúÁò ãóÌúåõæáò ãóæúÞõæÝò Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö Ëõãøó áóÇ íóÑöÏõ ÈóíóÇäõåõ.(1/133)
ãöËúáõ Ãóäú íóÞõæáó ÇõÞúÊõáõæÇ ÇáúãõäóÇÝöÞöíäó ÅÐóÇ ÚóÑøóÝúÊõßõãú ÅíøóÇåõãú æóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó æóÂÊõæÇ ÇáÒøóßóÇÉó ÅÐóÇ ÈóíøóäúÊåóÇ áóßõãú Ëõãøó áóÇ íõÈóíøöäõ Ðóáößó ÃóÈóÏðÇ ÝóáóÇ íóßõæäõ ãõæÌöÈõ åóÐóÇ ÇáúÃóãúÑö ÇÚúÊöÞóÇÏó ÕöÍøóÉö ÊóäúÒöíáöåö æóßóæúäöåö ÍößúãóÉð æóÕóæóÇÈðÇ ßóãóÇ íõÎúÈöÑõäóÇ ÈöÎóÈóÑò áóÇ äóÊóÈóíøóäõ ÍóÇáó ãõÎúÈöÑöåö æóßóíúÝöíøóÇÊöåö æóÃóæúÕóÇÝóåõ ÝóáóÇ íóáúÒóãõäóÇ Ýöíåö ÃóßúËóÑõ ãöäú ÇÚúÊöÞóÇÏö ÕöÍøóÊöåö æóßóæúäöåö ÍóÞøðÇ Úóáóì ãóÇ åõæó Úóáóíúåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇáúÃóãúÑö æóÇáúÎóÈóÑö Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó íóÌõæÒõ Ýöíåö ÇáäøóÓúÎõ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ýöí ÇáúÎóÈóÑö. Þöíáó áóåõ: ÌóæóÇÒõ ÇáäøóÓúÎö Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ æóÇãúÊöäóÇÚõåõ Ýöí ÇáúÂÎóÑö áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÝóÕúáó ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú ÌöåóÉö ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ÅØúáóÇÞõ ÇááøóÝúÙö ÝöíåöãóÇ. æóáóæú ÌõÚöáó åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÝóÇÕöáðÇ ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÅíÌóÇÈö Úõãõæãö ÇáúÎóÈóÑö (Ïõæäó ÇáúÃóãúÑö ßóÇäó ÃóÞúÑóÈó áöÃóäøó áöÎóÕúãöß Ãóäú íóÞõæáó áóãøóÇ áóãú íóÌõÒú ÇáäøóÓúÎõ Ýöí ÇáúÎóÈóÑö) æóáóãú íóÌõÒú Ýöí ãõÎúÈöÑöåö ÇáÊøóÈúÏöíáõ (æóÇáÊøóÛúíöíÑõ) æóÌóÈó ÇÚúÊöÈóÇÑõ Úõãõæãöåö¡ æóáóãøóÇ ÌóÇÒó äóÓúÎõ ÇáúÃóæóÇãöÑö áóãú íóÌöÈú ÇÚúÊöÈóÇÑõ Úõãõæãöåö ÅÐú ÌóÇÒó æõÞõæÚõåõ ÊóÇÑóÉð ãóÍúÙõæÑðÇ æóÊóÇÑóÉð ãõÈóÇÍðÇ ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÓõÞõæØö åóÐóÇ ÇáÓøõÄóÇáö.(1/134)
[ÈóÇÈñ ÇáúÞóæúáõ Ýöí ÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÇãøö ÇáúãõÎúÑóÌö ÅÐóÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÞóÏú íóÑöÏõ ÇááøóÝúÙõ ÇáúÚóÇãøõ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÚõãõæãõ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Åäøó Çááøóåó Èößõáøö(1/135)
ÔóíúÁò Úóáöíãñ} [ÇáÃäÝÇá: 75] æóÞóæúáöåö {Åäøó Çááøóåó áóÇ íóÙúáöãõ ÇáäøóÇÓó ÔóíúÆðÇ} [íæäÓ: 44] æóÞóæúáõåõ: {æóáóÇ íóÙúáöãõ ÑóÈøõß ÃóÍóÏðÇ} [ÇáßåÝ: 49] æóåõæó ßóËöíÑñ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö. æóÞóÏú íóÑöÏõ ÇááøóÝúÙõ ÇáúÎóÇÕøõ æóÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ¡ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ãõÍóãøóÏñ ÑóÓõæáõ Çááøóåö} [ÇáÝÊÍ: 29] æóÞóæúáöåö {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáÑøóÓõæáõ ÈóáøöÛú ãóÇ ÃõäúÒöáó Åáóíúß ãöäú ÑóÈøöß} [ÇáãÇÆÏÉ: 67] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóáóãøóÇ ÞóÖóì ÒóíúÏñ ãöäúåóÇ æóØóÑðÇ ÒóæøóÌúäóÇßóåóÇ} [ÇáÃÍÒÇÈ: 37] æóäóÙóÇÆöÑöåö. æóÞóÏú íóÑöÏõ ÇááøóÝúÙõ ÇáúÎóÇÕøõ æóÇáúãõÑóÇÏõ (ÇáúÚõãõæãõ) ¡ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ÞóÈúáó Ðóáößó Ãóäøó ÇáúÚõãõæãó íóÕöÍøõ ÅØúáóÇÞõåõ Ýöí ÇáúÃóÍúßóÇãö ãóÚó ÚóÏóãö ÇááøóÝúÙö Ýöíåö.(1/136)
[ÇáúÈóÇÈõ ÇáÓøóÇÏöÓõ Ýöí ÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÇãøö ÇáúãõÎúÑóÌö ÅÐóÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ]
æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáäøóÈöíøõ ÅÐóÇ ØóáøóÞúÊõãú ÇáäøöÓóÇÁó} [ÇáØáÇÞ: 1] ÝóÇÝúÊóÊóÍó ÇáúÎöØóÇÈó ÈöÐößúÑö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÇáúãõÑóÇÏõ ÓóÇÆöÑõ ãóäú íóãúáößõ ÇáØøóáóÇÞó áöáúÚöÏøóÉö. æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {áóÆöäú ÃóÔúÑóßúÊó áóíóÍúÈóØóäøó Úóãóáõßó} [ÇáÒãÑ: 65] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ Êóßõäú áöáúÎóÇÆöäöíäó ÎóÕöíãðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 105] æóÇáúãõÑóÇÏõ ÓóÇÆöÑõ ÇáúãõßóáøóÝöíäó. æóÇÎúÊóáóÝó Ãóåúáõ ÇáúÚöáúãö Ýöí ÌóæóÇÒö æõÑõæÏö ÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÇãö æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÎõÕõæÕõ¡ ÝóÞóÇáó ßóËöíÑñ ãöäúåõãú åóÐóÇ áóÇ íóãúÊóäöÚõ æóÞóÏú æõÌöÏó Ðóáößó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáøóÐöíäó ÞóÇáó áóåõãú ÇáäøóÇÓõ Åäøó ÇáäøóÇÓó ÞóÏú ÌóãóÚõæÇ áóßõãú} [Âá ÚãÑÇä: 173] æóÚõãõæãõåõ íóÞúÊóÖöí ÏõÎõæáó ÌóãöíÚö ÇáäøóÇÓö Ýöí ÇááøóÝúÙóíúäö æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈóÚúÖõåõãú áöÃóäøó ÇáúÞóÇÆöáöíäó ÛóíúÑõ ÇáúãóÞõæáö áóåõãú. æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáäøóÇÓõ ÇÊøóÞõæÇ ÑóÈøóßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 1] áóãú íóÏúÎõáú Ýöíåö ÇáúÃóØúÝóÇáõ æóÇáúãóÌóÇäöíäõ¡ æóãöËúáõåõ ßóËöíÑñ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö. æóßóÇäó (ÔóíúÎõäóÇ) ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ãöãøóäú íõÌóæøöÒõ Ðóáößó æóíóÞõæáõ: Åäøó ÅØúáóÇÞó ÇááøóÝúÙö Ýöí ãöËúáöåö ãóÌóÇÒñ áóíúÓó ÈöÍóÞöíÞóÉò. æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: áóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ áóÝúÙö ÇáúÚóÇãøö æóÇáúãõÑóÇÏõ (Èöåö) ÇáúÎõÕõæÕõ.(1/137)
áöÃóäøó ÇáÏøóáóÇáóÉó ÇáúãõæÌöÈóÉó áöáúÎõÕõæÕö ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇáúÌõãúáóÉö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóáóÈöËó Ýöíåöãú ÃóáúÝó ÓóäóÉò ÅáøóÇ ÎóãúÓöíäó ÚóÇãðÇ} [ÇáÚäßÈæÊ: 14] ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÞóÇáó Åäøó åóÐöåö ÇáÕøöíÛóÉó ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäú ÃóáúÝö (ÓóäóÉò) ßóÇãöáóÉò. ßóÐóáößó ÞöíóÇãõ ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ÅÑóÇÏóÉö ÇáúÎõÕõæÕö ÊóÌúÚóáõ ÇááøóÝúÙó ÎóÇÕøðÇ¡ æóíóÊóÈóíøóäõ Ãóäøóåõ áóãú íóßõäú áóÝúÙó Úõãõæãò ÞóØøõ. æóáóíúÓó æõÌõæÏõ ÇááøóÝúÙö ÇáøóÐöí íóÕúáõÍõ áöáúÚõãõæãö ÈöãõæÌöÈò Ãóäú íóßõæäó ÚõãõæãðÇ Èóáú åõæó (áóÝúÙñ) ÎóÇÕøñ ÕõæÑóÊõåõ ÛóíúÑõ ÕõæÑóÉö áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö ßóãóÇ Ãóäøó æõÌõæÏó áóÝúÙö (ÇáúÃóáúÝö ãöäú) Þóæúáöåö {ÃóáúÝó ÓóäóÉò ÅáøóÇ ÎóãúÓöíäó ÚóÇãðÇ} [ÇáÚäßÈæÊ: 14] áóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú Êóßõæäó åóÐöåö ÇáÕøöíÛóÉõ åöíó ÕöíÛóÉó ÇáúÃóáúÝö ÇáúãõØúáóÞóÉö ÇáúÚóÇÑöíøóÉö ãöäú ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö Èóáú ÇáÕøöíÛóÊóÇäö ãõÎúÊóáöÝóÊóÇäö ßóÐóáößó ÇÞúÊöÑóÇäõ ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö Åáóì ÇááøóÝúÙö ÇáøóÐöí íóÕúáõÍõ áöáúÚõãõæãö íõÛóíøöÑõ ÕöíÛóÉö ÇááøóÝúÙö æóíóãúäóÚõ ßóæúäóåõ ÚóÇãøðÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ. ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö Ýóåõæó ÍóÞöíÞóÉñ ÝöíãóÇ æóÑóÏó Ýöíåö ãõÓúÊóÚúãóáñ Ýöí ãóæúÖöÚöåö.
æóáóíúÓó Ãóäøó ÏóáóÇáóÉó ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑóÉò ãóÚó ÇááøóÝúÙö ÈöãóÇäöÚö Ãóäú íóßõæäó Ýöí ãóÚúäóì ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇááøóÝúÙö áöÃóäøóÇ ÞóÏú æóÌóÏúäóÇ ÇááøóÝúÙó ÇáúãõØúáóÞó ÇáøóÐöí ÞóÏú ÃõÑöíÏó Èöåö Ýöí ÇÓúÊöËúäóÇÁö ÈóÚúÖöåö ÞóÏú ÇõÞúÊõÕöÑó Ýöíåö Úóáóì ÇáúÅöØúáóÇÞö ãöäú ÛóíúÑö ÐößúÑö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ãõÊøóÕöáðÇ Èöåö Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúãóæóÇÖöÚö æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏú ÐõßöÑó Ýöí ÈóÚúÖöåóÇ æóáóãú íóßõäú æõÌõæÏõ Ðóáößó Ýöí ÇáúßóáóÇãö æóÌóæóÇÒõåõ Ýöíåö ÈöãóÇäöÚò Ãóäú íóßõæäó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ ãõÑóÇÏðÇ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì Ýöí ÞöÕøóÉö áõæØò - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - {ÝóÃóÓúÑö ÈöÃóåúáößó ÈöÞöØúÚò ãöäú Çááøóíúáö æóÇÊøóÈöÚú ÃóÏúÈóÇÑóåõãú æóáóÇ íóáúÊóÝöÊú(1/138)
ãöäúßõãú ÃóÍóÏñ æóÇãúÖõæÇ ÍóíúËõ ÊõÄúãóÑõæäó} [ÇáÍÌÑ: 65] Ýóáóãú íóÓúÊóËúäö ÇãúÑóÃóÊóåõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö æóåöíó ãõÓúÊóËúäóÇÉñ Ýöí ÇáúãóÚúäóì æóÅöäú áóãú íóÐúßõÑúåóÇ Ëõãøó ÞóÇáó Ýöí ãóæúÖöÚò ÂÎóÑó {ÝóÃóÓúÑö ÈöÃóåúáöß ÈöÞöØúÚò ãöäú Çááøóíúáö æóáóÇ íóáúÊóÝöÊú ãöäúßõãú ÃóÍóÏñ ÅáøóÇ ÇãúÑóÃóÊóß} [åæÏ: 81] ÝóÃóÙúåóÑó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁó Ýöí åóÐöåö ÇáúÂíóÉö¡ Ëõãøó áóãú íóÎúÊóáöÝú Íõßúãõ ÇááøóÝúÙóíúäö Ýöí Ãóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãõÓúÊóËúäðì ãöäúåõ ÇáúãóÑúÃóÉõ Ýöí ÇáúãóÚúäóì¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ãóÐúßõæÑóÉð Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ÛóíúÑó ãóÐúßõæÑóÉò Ýöí ÇáúÂÎóÑö. æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøóßõãú æóãóÇ ÊóÚúÈõÏõæäó ãöäú Ïõæäö Çááøóåö ÍóÕóÈõ Ìóåóäøóãó} [ÇáÃäÈíÇÁ: 98] æóãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú Èöåö ÇáúãóÓöíÍó æóÚõÒóíúÑðÇ ÕóáóæóÇÊõ Çááøóåö ÚóáóíúåöãóÇ (ÃóÌúãóÚöíäó) ÝóÃóäúÒóáó ÇáúÂíóÉó ãõØúáóÞóÉð ÇßúÊöÝóÇÁð ÈöÇáÏøóáóÇáóÉö ÇáøóÊöí ÃóÞóÇãóåóÇ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íõÚóÐøöÈõåõãóÇ (Ýöí ÇáúÂÎöÑóÉö) ¡ æóßóÇäó Ðóáößó ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇááøóÝúÙö¡ ÝóáóãøóÇ ÞóÇáó ÇáúãõÔúÑößõæäó åóÐóÇ ÇáúãóÓöíÍõ æóÇáúÚõÒóíúÑõ ÞóÏú ÚõÈöÏóÇ ãöäú Ïõæäö Çááøóåö ÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {Åäøó ÇáøóÐöíäó ÓóÈóÞóÊú áóåõãú ãöäøóÇ ÇáúÍõÓúäóì ÃõæáóÆößó ÚóäúåóÇ ãõÈúÚóÏõæäó} [ÇáÃäÈíÇÁ: 101] Ëõãøó áóãú íóÎúÊóáöÝú Íõßúãõ ÇááøóÝúÙö ÈóÚúÏó äõÒõæáö åóÐöåö ÇáúÂíóÉö æóÞóÈúáóåóÇ. ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÏóáóÇáóÉó ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÝóíóäúÈóÛöí Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú áóÇ íóÎúÊóáöÝó Íõßúãõ ÇááøóÝúÙö ÝöíåöãóÇ Ýöí ßóæúäöåö ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ãóæúÖöÚöåö æóÃóäøóåõ áóíúÓó ÈöáóÝúÙö Úõãõæãò.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ íõÄóÏøöí Åáóì ÅÈúØóÇáö ÇáúãóÌóÇÒö æóÇáöÇÊøöÓóÇÚö Ýöí ÇááøõÛóÉö áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÞöíóÇãõ ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ßóæúäöåö ãóÌóÇÒðÇ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúãóÐúßõæÑö ãóÚóåõ æóíóßõæäõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøöí ÃóÑóÇäöí ÃóÚúÕöÑõ(1/139)
ÎóãúÑðÇ} [íæÓÝ: 36] (ÈöãóäúÒöáóÉö Åäøöí ÃóÑóÇäöí ÃóÚúÕöÑõ ãóÇ íóÕöíÑõ ÎóãúÑðÇ) æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Åäøó ÇáøóÐöíäó íõÄúÐõæäó Çááøóåó æóÑóÓõæáóåõ} [ÇáÃÍÒÇÈ: 57] ÈöãóäúÒöáöåö: Åäøó ÇáøóÐöíäó íõÄúÐõæäó ÃóæúáöíóÇÁó Çááøóåö {æóÌóÇÁó ÑóÈøõß} [ÇáÝÌÑ: 22] ßóÞóæúáöåö ÌóÇÁó ÃóãúÑõ ÑóÈøöß ". ÝóÊóÕöíÑõ ÇáÏøóáóÇÆöáõ ÇáúãõæÌöÈóÉõ áößóæúäö ÇááøóÝúÙö ãóÌóÇÒðÇ åöíó ÇáúãõæÌöÈóÉó Ãóäú íóßõæäó ÍóÞöíÞóÉð. Þöíáó áóåõ: áóãøóÇ áóãú íóßõäú Ðóáößó Ýöí ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö áóãú íóáúÒóãú (ãöËúáõåõ Ýöí) ÇáÏøóáóÇÆöáö ÇáúÞóÇÆöãóÉö ãóÞóÇãó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö. æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íóÊóØóÑøóÞó ÈöãóÇ ÐóßóÑúÊ Åáóì ÅÈúØóÇáö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú Íõßúãö ÇááøóÝúÙö áóÌóÇÒó Ãóäú íóÊóØóÑøóÞó Èöåö Åáóì Ãóäú ÊóÌúÚóáó ÇááøóÝúÙó ÇáúãõÓúÊóËúäóì ãóÌóÇÒðÇ ßóãóÇ ÞõáúÊ Ýöí ÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÓóæóÇÁð. æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÞõæáõ Ýöí ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö: Åäøó ÏõÎõæáóåõ Úóáóì ÇáúßóáóÇãö áóÇ íóÌúÚóáõåõ ãóÌóÇÒðÇ. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáúÝóÕúáó ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó ÇáúÞóÑúíóÉó áóÇ Êóßõæäõ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÃóåúáöåóÇ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÈöÍóÇáò¡ æóÇáúÎóãúÑó áóÇ íóßõæäõ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÇáúÚóÕöíÑö¡ æóßóÐóáößó ÓóÇÆöÑõ ÃóáúÝóÇÙö ÇáúãóÌóÇÒö (íóÌõæÒõ Ãóäú) áóÇ íóßõæäó ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÇáúãõÑóÇÏö ÈöåóÇ (ÍóÞöíÞóÉð) . æóÞóæúáõåõ {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] ÅÐóÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ¡ æóåõãú ÚóÈóÏóÉõ ÇáúÃóæúËóÇäö¡ ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäúåõãú ÍóÞöíÞóÉð áóÇ ãóÌóÇÒðÇ ÝóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó Þóæúáöåö {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] æóãõÑóÇÏõåõ ÚóÈóÏóÉõ ÇáúÃóæúËóÇäö áöÏóáóÇÆöáó ÞóÇãóÊú æóÈóíúäó Þóæúáöåö ÇõÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó ÇáøóÐöíäó åõãú ÚóÈóÏóÉõ ÇáúÃóæúËóÇäö Ýöí Ãóäøóåõ áóÇ íõÌúÚóáõ ÇááøóÝúÙõ ãóÌóÇÒðÇ Èóáú åõæó ÍóÞöíÞóÉñ (Ýöíåöãú) ÝóáöÐóáößó áóãú íóáúÒóãú ãóÇ ÐóßóÑúÊ.(1/140)
{ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö} [ÇáäÓÇÁ: 3] åõæó Úõãõæãñ íóÞúÊóÖöí ÙóÇåöÑõåõ ÅÈóÇÍóÉó ÌóãöíÚö ÇáäøöÓóÇÁö ÝóáóãøóÇ ÞóÇáó {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÃõãøóåóÇÊõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] æóãóÇ ÐõßöÑó ÈóÚúÏóåóÇ Ïóáøó Úóáóì (Ãóäøó) ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÞóæúáöåö {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 3] ãóäú ÚóÏóÇ ÇáúãóÐúßõæÑóÇÊö ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö Ýöí åóÐöåö ÇáúÂíóÉö. æóäóÍúæõåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] Ýóáóæú ÎóáøóíúäóÇ æóÇáúÚõãõæãó ßóÇäóÊú ÇáúÃóãóÉõ æóÇáúÍõÑøóÉõ Ýöí Ðóáößó ÓóæóÇÁð¡ ÝóáóãøóÇ ÞóÇáó Ýöí ÇáúÅöãóÇÁö {ÝóÅöäú ÃóÊóíúäó ÈöÝóÇÍöÔóÉò ÝóÚóáóíúåöäøó äöÕúÝõ ãóÇ Úóáóì ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö ãöäú ÇáúÚóÐóÇÈö} [ÇáäÓÇÁ: 25] ÎóÕøóåõäøó ãöäú ÇáúÂíóÉö ÇáúÃõæáóì¡ æóÈóíøóäó Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÇáúÃõæáóì ÇáúÍóÑóÇÆöÑõ¡ æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ßóËöíÑñ.
æóÞóÇáó Þóæúãñ: áóÇ íóßõæäõ ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÞõÑúÂäò ãöËúáöåö. áöÃóäøó ÇáÊøóÎúÕöíÕó áóãøóÇ ßóÇäó ÈóíóÇäðÇ áöáúãõÑóÇÏö ÈöÇááøóÝúÙö áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó ÈóíóÇäõåõ ÅáøóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÓøõäøóÉö áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] æóíõÞóÇáõ áóåõãú: Åäøó åóÐóÇ ÝöíãóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÈóíóÇäö ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -. ÝóÃóãøóÇ ãóÇ Èóíøóäóåõ ÊóÚóÇáóì Ýóáóãú íóÏúÎõáú Ýöí Ðóáößó.(1/141)
[ÇáúÈóÇÈõ ÇáÓøóÇÈöÚõ Ýöí ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí íóÞóÚõ ÈöåóÇ ÇáÊøóÎúÕöíÕõ]
õ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇáúÃóÕúáõ Ýöí Ðóáößó: Ãóäøó æõÑõæÏó ÇáÊøóÎúÕöíÕö íõÈóíøöäõ Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÇãøö ÈóÚúÖõ ãóÇ Ôóãöáóåõ ÇáöÇÓúãõ. ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ÊóÎúÕöíÕõ Úõãõæãö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÞõÑúÂäò ãöËúáöåö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó} [ÇáäÓÇÁ: 3](1/142)
ÃóáóÇ ÊóÑóì: (Ãóäøó) ãóÇ ßóÇäó ãöäúåõ ÙóÇåöÑó ÇáúãóÚúäóì ÛóíúÑõ ãõÍúÊóÇÌò Åáóì ÈóíóÇäö ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ßóÐóáößó ãóÇ Èóíøóäó Çááøóåõ ÊóÎúÕöíÕóåõ ãöãøóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÈóíóÇäò ÝóáóíúÓó ÈóíóÇäõåõ ãóæúßõæáðÇ Åáóì ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -. æóÃóíúÖðÇ: íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó ãóÚúäóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö} [ÇáäÍá: 44] áöÊõÈóáøöÛóåõ ÅíøóÇåõãú æóÊõÙúåöÑóåõ æóáóÇ ÊóßúÊõãóåõ. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÞóÏú æóßøóáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáúÃõãøóÉó Ýöí ßóËöíÑò ãöãøóÇ æóÑóÏó Èöåö áóÝúÙõ ÇáúÞõÑúÂäö ÇáúãõÝúÊóÞöÑö Åáóì ÇáúÈóíóÇäö Åáóì ÇáäøóÙóÑö æóÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö¡ ßóãóÇ «ÞóÇáó áöÚõãóÑó Èúäö ÇáúÎóØøóÇÈö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ýöí ÇáúßóáóÇáóÉö íóßúÝöíß ÂíóÉõ ÇáÕøóíúÝö» æóÝöí ÃóÔúíóÇÁó ßóËöíÑóÉò ãöäú ÇáÑøöÈóÇ æóÛóíúÑöåö¡ æóÚóáóì Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÈóíóÇäðÇ ÝóãóÇ ÇáøóÐöí íóãúäóÚõ Ãóäú íóßõæäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì åõæó ÇáúãõÊóæóáøöíó áöÈóíóÇäöåö ÊóÇÑóÉð æóÊóÇÑóÉð íóÃúãõÑõ ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Èöåö.
æóãöäú ÍóíúËõ ÌóÇÒó äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÞõÑúÂäò ãöËúáöåö ÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõåõ (Èöåö) áöÃóäøó ÇáäøóÓúÎó Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÈóíóÇäñ (áöãõÏøóÉö) ÇáúÝóÑúÖö ÇáúÃóæøóáö æóÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÈóíóÇäõ ÇáúÍõßúãö Ýöí ÈóÚúÖö ãóÇ Ôóãöáóåõ ÇáöÇÓúãõ(1/143)
æóÃóíúÖðÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÊöÈúíóÇäðÇ áößõáøö ÔóíúÁò} [ÇáäÍá: 89] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {áöäõÈóíøöäó áóßõãú} [ÇáÍÌ: 5] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ãóÇ ÝóÑøóØúäóÇ Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö ãöäú ÔóíúÁò} [ÇáÃäÚÇã: 38] æóÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {Ëõãøó Åäøó ÚóáóíúäóÇ ÈóíóÇäóåõ} [ÇáÞíÇãÉ: 19] ÝóåóÐóÇ íóÞúÊóÖöí æõÞõæÚó ÈóíóÇäö ÇáúßöÊóÇÈö ÈöÞõÑúÂäò ãöËúáöåö.
æóíóßõæäõ ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö ÇáËøóÇÈöÊóÉö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóáóßõãú äöÕúÝõ ãóÇ ÊóÑóßó ÃóÒúæóÇÌõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 12] æóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ íóÑöËõ ÇáúãõÓúáöãõ ÇáúßóÇÝöÑó æóáóÇ ÇáúßóÇÝöÑõ ÇáúãõÓúáöãó» æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö} [ÇáäÓÇÁ: 3](1/144)
æóÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ ÊõäúßóÍõ ÇáúãóÑúÃóÉõ Úóáóì ÚóãøóÊöåóÇ» æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÅÐóÇ ÍóÖóÑó ÃóÍóÏóßõãú ÇáúãóæúÊõ Åäú ÊóÑóßó ÎóíúÑðÇ ÇáúæóÕöíøóÉõ áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó} [ÇáÈÞÑÉ: 180] æóÞóÇáó {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕóì ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] . æóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -: «áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÃóäúÝöÞõæÇ ãöäú ØóíøöÈóÇÊö ãóÇ ßóÓóÈúÊõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 267](1/145)
æóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóíúÓó ÝöíãóÇ Ïõæäó ÎóãúÓö ÃóæóÇÞò ÕóÏóÞóÉñ» æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó.
æóíóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö ÃóíúÖðÇ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] Ëõãøó ÎóÕøó ÇáúÅöãóÇÁó ÈöÌóáúÏö ÇáúÎóãúÓöíäó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÚóáóíúåöäøó äöÕúÝõ ãóÇ Úóáóì ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö ãöäú ÇáúÚóÐóÇÈö} [ÇáäÓÇÁ: 25] .
æóáóãú íóÐúßõÑú ÇáúÚóÈúÏó æóÇÊøóÝóÞóÊú ÇáúÃõãøóÉõ (Úóáóì) Ãóäøó ÇáúÚóÈúÏó íõÌúáóÏõ ÎóãúÓöíäó¡ ÝóÎóÕøóÕúäóÇ ÇáúÂíóÉó ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö.
æóíóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÏóáóÇáóÉö ÇáúÚóÞúáö.(1/146)
ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáäøóÇÓõ ÇÊøóÞõæÇ ÑóÈøóßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 1] æóÝöí ÚõÞõæáöäóÇ Ãóäøó ãõÎóÇØóÈóÉó ÇáúãóÌóÇäöíäö æóÇáúÃóØúÝóÇáö ÈöÐóáößó ÓóÝóåñ. ÝóÕóÇÑóÊú ÇáúÂíóÉõ ãóÎúÕõæÕóÉð ÈöÇáúÚóÞúáö áöÃóäøóåõ ÍõÌøóÉõ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì ÊõÈóíøöäõ ãõÑóÇÏóåõ ÈöÇáúÂíóÉö¡ æóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÊóÎúÕöíÕöåö ÈöÞõÑúÂäò Ãóæú ÓõäøóÉò. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÇáúÚóÞúáö áöÃóäøó ÇáÊøóÎúÕöíÕó ÅÐóÇ ßóÇäó ãóÚúäóÇåõ ÈóíóÇäó ÇáúãõÑóÇÏö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÍõÕõæáõ ÇáúÈóíóÇäö ÞóÈúáó æõÌõæÏö ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö¡ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ æõÌõæÏõ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúÌõãúáóÉö ÇáúãõÓúÊóËúäóì ãöäúåóÇ. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú Êóßõæäó ãöäú ÇáúÞóÇÆöáöíäó ÈöÏóáóÇáóÉö ÇáúÚóÞúáö æóÃóäøóåõ ÍõÌøóÉñ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì¡ Ãóæú ÊóÞõæáó ÈöäóÝúíöåóÇ. ÝóÅöäú ßõäúÊ ãöãøóäú íóäúÝöí ÏóáóÇÆöáó ÇáúÚõÞõæáö ÝóÇáúßóáóÇãõ ÈóíúäóäóÇ æóÈóíúäóß Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÏóáóÇÆöáö ÇáúÚõÞõæáö æóÃóäøóåóÇ ÊõÝúÖöí ÈöäóÇ Åáóì ÍóÞöíÞóÉö ÇáúÚõáõæãö ÇáøóÊöí ØóÑöíÞõåóÇ ÇáúÚóÞúáõ. æóÅöäú ßõäúÊ ãöãøóäú íõÞöÑøõ ÈöÍõÌóÌö ÇáúÚõÞõæáö ÅáøóÇ Ãóäøóß ãóäóÚóÊú ÇÓúÊöÚúãóÇáóåõ Ýöí ÊóÎúÕöíÕö ÇáúÚõãõæãö ÎóÇÕøóÉð¡ ÝóÅöäøó åóÐóÇ ÎõáúÝñ ãöäú ÇáúÞóæúáö ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÏóáóÇÆöáó ÇáúÚõÞõæáö áóÇ íóÌõæÒõ æõÌõæÏõåóÇ ÚóÇÑöíøóÉð ãöäú ãóÏúáõæáöåóÇ¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáÓøóãúÚö ÈöäóÞúÖöåóÇ.(1/147)
ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáó Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó: {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáäøóÇÓõ ÇÊøóÞõæÇ ÑóÈøóßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 1] æóÞóÏú ÃóÞóÇãó ÞóÈúáó Ðóáößó Ýöí ÚõÞõæáöäóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÎöØóÇÈõ ÇáúãóÌóÇäöíäö æóÇáúÃóØúÝóÇáö¡ ÝóÞóÏú ÕóÇÑóÊú ÏóáóÇÆöáõ ÇáúÚóÞúáö ÞóÇÖöíóÉð áöÍõßúãö ÇááøóÝúÙö Úóáóì ÇáúãõßóáøóÝöíäó Ïõæäó ÇáúÃóØúÝóÇáö æóÇáúãóÌóÇäöíäö ßóãóÇ ÊóäúÞõáõ ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÚóÞúáö Íõßúãó ÇááøóÝúÙö Úóäú ÇáúÍóÞöíÞóÉö Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÇÚúãóáõæÇ ãóÇ ÔöÆúÊõãú} [ÝÕáÊ: 40] ÝóÌóÚóáóåõ ÒóÌúÑðÇ æóäóåúíðÇ æóÍóÞöíÞóÊõåõ Ãóäøóåõ ÃóãúÑñ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÅäøóãóÇ ÚóáöãúÊ ÎõÕõæÕó åóÐöåö ÇáúÂíóÉö ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö. Þöíáó áóåõ: ÝóÞóÏú ßõäúÊ ÊõÌóæøöÒõ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúÂíóÉö æóÍõÕõæáö ÇáúÅöÌúãóÇÚö Úóáóì ãóÚúäóÇåóÇ ãõÎóÇØóÈóÉó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÇáúãóÌóÇäöíäó æóÇáúÃóØúÝóÇáó æóÃóãúÑóåõ ÅíøóÇåõãú ÈöÇáÊøóÞúæóì æóæóÚöíÏóåõãú Úóáóì ÊóÑúßöåóÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: äóÚóãú ÝóÞóÏú ÃóÍóÇáó Ýöí Þóæúáöåö¡ æóíóáúÒóãõåõ ÅÌóÇÒóÉõ ÎöØóÇÈö (Çááøóåö ÊóÚóÇáóì) ÇáúÌóãóÇÏóÇÊö æóÊóßúáöíÝöåóÇ ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö¡ æóßóÝóì ÈöåóÐóÇ ÎöÒúíðÇ áöãóäú ÈóáóÛóåõ.
ÝóÅöÐóÇ (ÕóÍøó ÌóæóÇÒõ) ÊóÎúÕöíÕö ÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÇãøö ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÚóÞúáö æóáóíúÓó Ðóáößó ßóÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáøóÐöí áóÇ íóÕöÍøõ æõÌõæÏõåõ ÞóÈúáó ÇáúãõÓúÊóËúäóì ãöäúåõ¡ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁó áóæú ÇäúÝóÑóÏó ÞóÈúáó ÐößúÑö ÇáúãõÓúÊóËúäóì ãöäúåõ áóãú íõÚúÞóáú ãöäúåõ ÔóíúÁñ æóÏóáóÇáóÉõ ÇáúÚóÞúáö ÈöÇäúÝöÑóÇÏöåóÇ ãõæÌöÈóÉñ áöÃóÍúßóÇãöåóÇ ÇáúãõÊóÚóáøöÞóÉö ÈöåóÇ¡ æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ(1/148)
Ãóäú íóäúÚóÏöãó ãóÇ íõæÌöÈõ ÊóÎúÕöíÕó ÇááøóÝúÙö ÈöÓóãúÚò Ãóäú íóßõæäó ãóÚúäóÇåõ ãóÝúåõæãðÇ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇááøóÝúÙö ÇáúãóÎúÕõæÕö äóÍúæõ Ãóäú íóÞõæáó ÇáÑøóÌõáõ áöÚóÈöíÏöåö ÅÐóÇ ÃóãóÑúÊõßõãú ÈöÓóÞúíö ÇáúãóÇÁö ÝóÇÓúÞõæäöí ÅáøóÇ ÝõáóÇäðÇ¡ Ýóíóßõæäõ ÝõáóÇäñ ÎóÇÑöÌðÇ ãöäú åóÐóÇ ÇáúÃóãúÑö ãóÎúÕõæÕðÇ ãöäúåõ ÈöÞóæúáöåö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö áöáúÃóãúÑö¡ æóÅöäøóãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ÅÝúÑóÇÏõ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÞóÈúáó ÐößúÑö ÇáúãõÓúÊóËúäóì ãöäúåõ ÅÐóÇ ÚóÈøóÑó Úóäúåõ ÈöáóÝúÙö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó ÇÈúÊöÏóÇÁð ÅáøóÇ ÝõáóÇäðÇ¡ æóáóæú ÞóÇáóåõ áóãú íóßõäú ßóáóÇãðÇ ãõÚúÊóÏöáðÇ æóáóãú íõÚúÞóáú ãöäúåõ ÔóíúÁñ ÝóáöÐóáößó áóãú íóÕöÍøó.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóæú ÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÚõãõæãö ÈöÇáúÚóÞúáö áóÌóÇÒó äóÓúÎõåõ Èöåö áöÃóäøó ÇáäøóÓúÎó ÈóíóÇäñ áöãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö¡ ßóãóÇ Ãóäøó ÇáÊøóÎúÕöíÕó ÈóíóÇäõ ÇáúãõÑóÇÏö ÈöÍõßúãö ÇááøóÝúÙö. Þöíáó áóåõ: áóæú ÝóåöãúÊ ãóÇ ÃóáúÒóãúÊäóÇ áóßóÝóíúÊäóÇ ãõÄúäóÊóß æóÞóÖóíúÊ áóäóÇ Úóáóì äóÝúÓöß æóÐóáößó Ãóäøóåõ áóÇ ÓóÈöíáó Åáóì ãóÚúÑöÝóÉö ÊóæúÞöíÊö ãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÚóÞúáö¡ æóÐóáößó Ãóäøó ÃóÍúßóÇãó ÇáúÃóÔúíóÇÁö Ýöí ÇáúÚóÞúáö Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóäúÍóÇÁò: ãöäúåóÇ ãóÇ Ýöíåö ÅíÌóÇÈõåõ äóÍúæõ ÔõßúÑö ÇáúãõäúÚöãö¡ æóÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáÊøóæúÍöíÏö¡ æóÊóÕúÏöíÞö ÇáÑøõÓõáö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ - (æóãöäúåóÇ ãóÇ Ýöíåö ÍóÙúÑõåõ äóÍúæõ ÇáúßõÝúÑö æóÇáÙøõáúãö æóÇáúßóÐöÈö æóäóÍúæö Ðóáößó) .
æóåóÐóÇäö ÇáúÈóÇÈóÇäö íóÌúÑöíóÇäö Ýöí Íõßúãö ÇáúÚóÞúáö Úóáóì ÔóÇßöáóÉò æóÇÍöÏóÉò áóÇ íóÌõæÒõ ÝöíåóÇ ÇáÊøóÛúíöíÑõ (æóÇáöÇäúÞöáóÇÈõ Ýöí ÈóÇÈö ÇáúÅöíÌóÇÈö Ãóæú ÇáöÇãúÊöäóÇÚó. æóÞöÓúãñ ËóÇáöËñ: æóåõæó Ýöí ÇáúÚóÞúáö¡ æóÃóÍúæóÇáõåõ ËóáóÇËóÉñ: íóÌõæÒõ ÍóÙúÑõåõ ÊóÇÑóÉð æóÅöÈóÇÍóÊõåõ ÊóÇÑóÉð ÃõÎúÑóì æóÅöíÌóÇÈõåõ ÃõÎúÑóì Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ãöäú ÍõÓúäò Ãóæú(1/149)
ÞõÈúÍò¡ æóÅöäøóãóÇ íõÚúáóãõ Íõßúãõåõ ÈöÇáÓøóãúÚö ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÚóÇáöãö ÈöãóÕóÇáöÍö ÇáúÚöÈóÇÏö æóÈöãóÇ íóßõæäõ ãöäú åóÐöåö ÇáúÃóÝúÚóÇáö ÍóÓóäðÇ Ãóæú ÞóÈöíÍðÇ¡ Ëõãøó áóÇ íóÎúáõæ ÇáÓøóãúÚõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó æóÇÑöÏðÇ ÈöÇáúÈóÇÈóíúäö ÇáúÃóæøóáóíúäö ÇááøóÐóíúäö ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÝöíåöãóÇ ÇáöÇäúÞöáóÇÈõ æóÇáÊøóÛóíøõÑõ) ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò äóÓúÎõ ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáõåõ ÈöæóÌúåò¡ æóáóÇ æõÑõæÏõ ÇáÓøóãúÚö ÈöÎöáóÇÝöåö. æóÃóãøóÇ ÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÇáÓøóãúÚõ ÍóÇßöãðÇ ÈöÍóÙúÑöåö Ãóæú ÅÈóÇÍóÊöåö Ãóæú ÅíÌóÇÈöåö¡ æóÚóáóì Ãóíøö åóÐöåö ÇáúæõÌõæåö ßóÇäó æõÑõæÏõåõ Ýóåõæó ãöãøóÇ ÌóæøóÒóåõ ÇáúÚóÞúáõ æóÍóÓøóäóåõ¡ ÝóßóíúÝó íóÌõæÒõ Ãóäú íóÍúßõãó ÇáúÚóÞúáõ ÈöÒóæóÇáöåö æóÇÑúÊöÝóÇÚöåö. æóÞóÏú ÞõáúäóÇ: Åäøó ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáóåõ ÝóÅöäøóãóÇ ÍóÙøõ ÇáúÚóÞúáö Ýöíåö ÊóÌúæöíÒõ æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö ÈöÃóÍóÏö åóÐöåö ÇáúæõÌõæåö¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÍúßõãó ÈóÚúÏó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö Ýöíåö ÈöÎöáóÇÝöåö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáäøóÓúÎó ÅäøóãóÇ åõæó ÊóæúÞöíÊõ ãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö ÈóÚúÏó Ãóäú ßóÇäó Ýöí ÊóÞúÏöíÑöäóÇ æóÊóæóåøõãöäóÇ ÈóÞóÇÄõåõ æóáóÇ ÍóÙøó áöáúÚóÞúáö Ýöí ÊóæúÞöíÊö ãõÏøóÉö ÇáúÝóÑúÖö¡ áöÃóäøó Ðóáößó ãõÊóÚóáøöÞñ ÈöÚöáóáö ÇáúãóÕóÇáöÍö¡ (æóÚöáóáõ ÇáúãóÕóÇáöÍö) áóÇ ÊõÚúáóãõ ÃóÚúíóÇäõåóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÚóÞúáö. æóÃóíúÖðÇ: Ýóáóæú ÌóÇÒó Ðóáößó Ýöíåö áóÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚóÞúáõ ÈóÏúÁðÇ ãõæÌöÈðÇ áöáúÍõßúãö ÇáäøóÇÓöÎö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö Ýöíåö. æóÞóÏú ËóÈóÊó Ãóäøóåõ áóÇ ÍóÙøó áóåõ Ýöí Ðóáößó ÝóÇãúÊóäóÚó ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÌóæóÇÒõ äóÓúÎö ÇáÓøóãúÚö ÈöÇáúÚóÞúáö. æóÃóãøóÇ ÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÈöÇáúÚóÞúáö ÝóáóíúÓó ßóÐóáößó¡ áöÃóäøó ÏóáóÇáóÉó ÇáúÚóÞúáö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöáÊøóÎúÕöíÕö åöíó ãóÇ ßóÇäó æóÇÞöÚðÇ ãöäúåõ Úóáóì ÃóÍóÏö ÇáúæóÌúåóíúäö ÇáúÃóæøóáóíúäö ÇááøóÐóíúäö íóÌúÑöíóÇäö Ýöí Íõßúãö ÇáúÚóÞúáö Úóáóì ÔóÇßöáóÉò æóÇÍöÏóÉò¡ ÝóÊóÈóíøóäó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÇááøóÝúÙö ÈóÚúÖõ ãóÇ Ôóãöáóåõ ÇáöÇÓúãõ. æóáöÐóáößó íóÌõæÒõ Ýöí ÇáúÃóáúÝóÇÙö æóáóÇ íóÌõæÒõ ãöËúáõåõ Ýöí ÏóáóÇáóÉö ÇáúÚóÞúáö¡ áöÃóäøó ÏóáóÇÆöáó ÇáúÚóÞúáö áóÇ íóÌõæÒõ ÝöíåóÇ ÇáÊøóÎúÕöíÕõ æóßóÐóáößó ÕóÇÑó ÇáúÚóÞúáõ ÞóÇÖöíðÇ Úóáóì ÇáÓøóãúÚö ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ æóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÞúÖöíó ÇáÓøóãúÚõ Úóáóì ÇáúÚóÞúáö.(1/150)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóÇ íóãúÊóäöÚõ ÌóæóÇÒõ ÇáäøóÓúÎö ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÚóÞúáö áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÚúÑöÖõ ãóÇ íóãúäóÚõ ÇáúÚóÞúáó ÝóíóÏõáøõ (ÇáúÚóÞúáõ) Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóáúÒóãõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö ãöËúáõ ãóÇ ßóÇäó íóáúÒóãõ ÞóÈúáó Ðóáößó¡ ßóÇáÓøóãúÚö ÅÐóÇ æóÑóÏó ÈöãöËúáöåö. Þöíáó áóåõ: Åäøó åóÐóÇ áóíúÓó ÈöäóÓúÎò æóáóÇ Ýöí ãóÚúäóÇåõ áöÃóäøó ãöËúáóåõ áóæú æõÌöÏó Ýöí ÇáÓøóãúÚö áóãú íóßõäú äóÓúÎðÇ¡ æóáóæú ßóÇäó ãöËúáõ åóÐóÇ äóÓúÎðÇ áóßóÇäóÊú ÇáÔøóÑóÇÆöÚõ ßõáøõåóÇ ãóäúÓõæÎóÉð áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóáúÒóãõ Ýöí ÍóÇáö ÇáúÚóÌúÒö æóÊóÚóÐøõÑö ÇáäøóÞúáö æóßõáøõ Íõßúãò ßóÇäó ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÚöäúÏó æõÑõæÏöåö Úóáóì æóÞúÊò Ãóæú ÔóÑúØò æóßóÇäó Ðóáößó ãóÚúáõæãðÇ ãöäú ÍóÇáöåö ÈöÓóãúÚò Ãóæú ÚóÞúáò ÝóÅöäú ãóÖóì ÇáúæóÞúÊõ æóÚõÏöãó ÇáÔøóÑúØõ áóÇ íõæÌöÈõ ßóæúäóåõ ãóäúÓõæÎðÇ. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ßóËöíÑðÇ ãöäú ÇáúÝõÑõæÖö ãóÚúÞõæÏóÉñ ÈöÃóæúÞóÇÊò æóÔõÑõæØò ãóÊóì ÝóÇÊóÊú (ÃóæúÞóÇÊõåóÇ) Ãóæú ÚõÏöãóÊú ÔóÑóÇÆöØõåóÇ ÓóÞóØó ÝöÚúáõåóÇ äóÍúæó ÇáúÌõãõÚóÉö æóÇáúÃõÖúÍöíøóÉö¡ æóáóÇ íóÞõæáõ ÃóÍóÏñ Åäøó ÇáúÌõãõÚóÉó ÞóÏú ÕóÇÑóÊú ãóäúÓõæÎóÉð ÈöÝóæóÇÊö ÇáúæóÞúÊö¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáäøóÓúÎó ÅäøóãóÇ íóÕöÍøõ ÅØúáóÇÞõåõ Ýöí ÇáúÃõãõæÑö ÇáúæóÇÑöÏóÉö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÔøóÑúÚö ãöãøóÇ ßóÇäó Ýöí ÊóÞúÏöíÑöäóÇ æóÊóæóåøõãöäóÇ ÈóÞóÇÄõåõ ÝóÃóãøóÇ ãóÇ ßóÇäó ãõæóÞøóÊðÇ Ãóæú ãóÔúÑõæØðÇ¡ æóßóÇäó Ðóáößó Ýöí ÍóÇáöåö ãóÚúáõæãðÇ ãóÚó æõÑõæÏö ÇááøóÝúÙö ÝóáóíúÓó Ðóáößó ÈöäóÓúÎò.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó: ÇÌúáöÏú Çáúíóæúãó (åóÐóÇ) ÇáÒøóÇäöíó ãöÇÆóÉð æóáóÇ ÊóÌúáöÏúåõ ÛóÏðÇ¡ Ãóæú ÞóÇáó: Õóáøö Çáúíóæúãó æóáóÇ ÊõÕóáøö ÛóÏðÇ Ãóäøó ÝóæóÇÊó ÇáúæóÞúÊö ÞóÈúáó ÇáúÝöÚúáö áóÇ íõæÌöÈõ äóÓúÎðÇ¡ æóáóæú ÞóÇáó: ÇÖúÑöÈúåõ ãöÇÆóÉð Ãóæú Õóáøö Ëõãøó ÞóÇáó: ÛóÏðÇ áóÇ ÊóÖúÑöÈúåõ Ãóæú áóÇ ÊõÕóáøö¡ ßóÇäó Ðóáößó äóÓúÎðÇ áöÃóäøóÇ (ÞóÏú) ßõäøóÇ äóÊóæóåøóãõ æóäõÞóÏøöÑõ(1/151)
ÈóÞóÇÁó ÇáúÝóÑúÖö ãóÇ áóãú íóäúÓóÎúåõ¡ ÝóáöÐóáößó ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ Ýöíåö Úóáóì ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÝóÅöäú Þöíáó: ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÚóÞúáö Úóáóì ÒóæóÇáö ÇáúÝóÑúÖö Ýöí ÍóÇáö ÇáúÚóÌúÒö¡ æóÊóÚóÐøõÑö ÇáäøóÞúáö Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö¡ æóÅöäú áóãú íõÓóãøó äóÓúÎðÇ áöÃóäøó ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö ÅÐóÇ ßóÇäó ÅäøóãóÇ åõæó ÈóíóÇäõ ãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö¡ æóÞóÏú ÃóÎóÐó ÇáúÚóÞúáõ ÈöÞöÓúØöåö Ýöí ÅíÌóÇÈö Ðóáößó ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö¡ æóÅöäú áóãú íõÓóãøó Èöåö. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÛóáóØñ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ßõáøõ ãóÇ íõÈóíøóäõ Èöåö ãõÏøóÉõ ÇáúÍõßúãö íóßõæäõ äóÓúÎðÇ æóáóÇ Ýöí (ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö) ¡ áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ Þöíáó: Õõãú ÓóÇÆöÑó ÇáúÃóíøóÇãö ÅáøóÇ íóæúãó ÇáúÝöØúÑö áóãú íóßõäú äóÓúÎðÇ æóáóÇ Ýöí (ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö) ¡ áöÃóäøó ÇáäøóÓúÎó æóãóÇ Ýöí ãóÚúäóÇåõ áóåõ ÔóÑöíØóÉñ ãóÊóì ÚõÏöãóÊú ÒóÇáó ÇáúãóÚúäóì. æóåõæó Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÇáÊøóÞúÏöíÑö ÈóÞóÇÁõ ÇáúÍõßúãö ÝóíóÑöÏõ ÈóÚúÏóåõ ãóÇ íõÈóíøöäõ ÂÎöÑó ãõÏøóÊöåö ÝóÃóãøóÇ ãóÇ ßóÇäó ãóÚúáõæãðÇ ãóÚó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ áóÇÒöãò Ýöí æóÞúÊò ÅãøóÇ ÈöÓóãúÚò Ãóæú ÈöÚóÞúáò ÝóáóíúÓó Ðóáößó Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö Ýöí ÔóíúÁò.
æóäóÍúäõ æóÅöäú ßõäøóÇ äóÞõæáõ Åäøó
ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö æóäóÓúÎóåóÇ ãõÊóÚóáøöÞóÉñ ÈöÇáúãóÕóÇáöÍö
ßóÇáúãóÑóÖö æóÇáÕøöÍøóÉö æóÇáúÝóÞúÑö æóÇáúÛöäóì æóÓóÇÆöÑö ãóÇ íóÝúÚóáõåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÝóÅöäøó áöáäøóÓúÎö ãóÚúäðì ÞóÏú ÇÎúÊóÕøó Èöåö æóÔóÑóÇÆöØó ÞóÏú æóÞóÝó ÚóáóíúåóÇ ãóÊóì ÚóÏöãó ãöäúåóÇ ÔóíúÁñ áóãú íóßõäú äóÓúÎðÇ. æóáóæú ßóÇäó ãóÇ ÐóßóÑóåõ åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáõ Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö áóßóÇäó ÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÃóíúÖðÇ Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÞóÕóÏó Èöåö ÞóæúãðÇ Ïõæäó Þóæúãò ãöãøóäú Ôóãöáóåõ ÇáöÇÓúãõ ßóãóÇ ÃõÑöíÏó ÈöÇáúÃóãúÑö ÇáúãõØúáóÞö ÍóÇáñ Ïõæäó ÍóÇáò¡ æóåöíó ÍóÇáõ ÇáúÅöãúßóÇäö Ïõæäó ÍóÇáö ÇáúÚóÌúÒö¡ æóáóæóÌóÈó Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÝõÑõæÖõ ÇáúãõÈúÊóÏóÃóÉõ ßõáøõåóÇ Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö áöÊóÚóáøõÞöåóÇ ÈöÇáúãóÕóÇáöÍö.(1/152)
[ÈóÇÈ ÊóÎúÕöíÕö ÇáúÚõãõæãö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö]
ÈóÇÈñ Ýöí ÊóÎúÕöíÕö ÇáúÚõãõæãö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÃóãøóÇ ÊóÎúÕöíÕõ Úõãõæãö ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäøóÉö ÇáËøóÇÈöÊóÉö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóÈöÇáúÞöíóÇÓö ÝóÅöäøó ãóÇ ßóÇäó ãöäú Ðóáößó ÙóÇåöÑó ÇáúãóÚúäóì Èóíøöäó ÇáúãõÑóÇÏö ÛóíúÑó ãõÝúÊóÞöÑò Åáóì ÇáúÈóíóÇäö ãöãøóÇ áóãú íóËúÈõÊú ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóáóÇ ÈöÇáúÞöíóÇÓö. æóãóÇ ßóÇäó ãöäú ÙóÇåöÑö ÇáúÞõÑúÂäö Ãóæú ÇáÓøõäøóÉö ÞóÏú ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö.(1/155)
Ãóæú ßóÇäó Ýöí ÇááøóÝúÙö ÇÍúÊöãóÇáñ áöáúãóÚóÇäöí Ãóæú ÇÎúÊóáóÝó ÇáÓøóáóÝõ Ýöí ãóÚúäóÇåõ¡ æóÓóæøóÛõæÇ ÇáöÇÎúÊöáóÇÝó Ýöíåö æóÊõÑößó ÇáÙøóÇåöÑõ ÈöÇáöÇÌúÊöåóÇÏö¡ Ãóæú ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ Ýöí äóÝúÓöåö ãõÌúãóáðÇ ãõÝúÊóÞöÑðÇ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö ÝóÅöäøó ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö ãóÞúÈõæáñ Ýöí ÊóÎúÕöíÕöåö æóÇáúãõÑóÇÏö Èöåö. æóßóÐóáößó íóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõ ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ÈöÇáúÞöíóÇÓö æóåóÐóÇ ÚöäúÏöí ãóÐúåóÈõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ. æóÚóáóíúåö ÊóÏõáøõ ÃõÕõæáõåõãú æóãóÓóÇÆöáõåõãú.
æóÞóÏú ÞóÇáó (ÃóÈõæ ãõæÓóì) ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí (ßöÊóÇÈöåö) ÇáúÍõÌóÌö ÇáÕøóÛöíÑö áóÇ íõÞúÈóáõ ÎóÈóÑñ ÎóÇÕøñ Ýöí ÑóÏøö ÔóíúÁò ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÙóÇåöÑó ÇáúãóÚúäóì Ãóäú íóÕöíÑó ÎóÇÕøðÇ Ãóæú ãóäúÓõæÎðÇ ÍóÊøóì íóÌöíÁó Ðóáößó ãóÌöíÆðÇ ÙóÇåöÑðÇ íóÚúÑöÝõåõ ÇáäøóÇÓõ æóíóÚúáóãõæäó Èöåö ãöËúáõ ãóÇ ÌóÇÁó Úóäú (ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -) Ãóäú «áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» «æóáóÇ ÊõäúßóÍõ ÇáúãóÑúÃóÉõ Úóáóì ÚóãøóÊöåóÇ» . ÝóÅöÐóÇ ÌóÇÁó åóÐóÇ ÇáúãóÌöíÁó Ýóåõæó ãóÞúÈõæáñ áöÃóäøó ãöËúáóåõ áóÇ íóßõæäõ æóåúãðÇ. æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ Ñõæöíó Úóäú ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÍóÏöíËñ ÎóÇÕøñ æóßóÇäó ÙóÇåöÑõ ãóÚúäóÇåõ ÈóíóÇäó (ÇáÓøõäóäö) æóÇáúÃóÍúßóÇãö Ãóæú ßóÇäó íóäúÞõÖõ ÓõäøóÉð ãõÌúãóÚðÇ ÚóáóíúåóÇ Ãóæú íõÎóÇáöÝõ ÔóíúÆðÇ ãöäú ÙóÇåöÑö ÇáúÞõÑúÂäö ÝóßóÇäó áöáúÍóÏöíËö æóÌúåñ æóãóÚúäðì íõÍúãóáõ Úóáóíúåö áóÇ íõÎóÇáöÝõ Ðóáößó Íõãöáó ãóÚúäóÇåõ Úóáóì ÃóÍúÓóäö æõÌõæåöåö æóÃóÔúÈóåöåö ÈöÇáÓøõäóäö æóÃóæúÝóÞöåö áöÙóÇåöÑö ÇáúÞõÑúÂäö ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ãóÚúäðì íóÍúãöáõ Ðóáößó Ýóåõæó ÔóÇÐøñ.(1/156)
ÞóÇáó ÚöíÓóì: æóßõáøõ ÂíóÉò ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ßóÇäóÊú ÎóÇÕøóÉð Ýöí Þóæúáö ÌóãóÇÚóÉò ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö ÝóÇáúÃóÎúÈóÇÑõ ãóÞúÈõæáóÉñ Ýöíãóäú Úóäóì ÈöåóÇ æóáöÃóåúáö ÇáúÚöáúãö ÇáäøóÙóÑõ Ýöí Ðóáößó ÈöÃóÍúÓóäö ãóÇ íóÃúÊöíåöãú Ýöí Ðóáößó ãöäú ÇáúÃóÎúÈóÇÑö æóÃóÔúÈóåöåóÇ ÈöÇáÓøõäóäö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 38] åöíó ÎóÇÕøóÉñ Ýöí Þóæúáö ÌóãóÇÚóÉö Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö áöÈóÚúÖö ÇáÓøõÑøóÇÞö Ïõæäó ÈóÚúÖò ÝóÇáúÃóÎúÈóÇÑõ ãóÞúÈõæáóÉñ Ýöíãóäú Úóäóì ÈöåóÇ ãöäúåõãú. æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì(1/157)
{æóÇóáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÃóÒúæóÇÌóåõãú æóáóãú íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ ÅáøóÇ ÃóäúÝõÓõåõãú} [ÇáäæÑ: 6] åóÐöåö ÇáúÂíóÉõ ÎóÇÕøóÉñ Ýöí Þóæúáö Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö ÌóãöíÚðÇ áöÃóäøó ÇáÕøóÛöíÑóíúäö ÇááøóÐóíúäö áóãú íóÚúÞöáóÇ áóãú íóÏúÎõáóÇ Ýöí Þóæúáö ÃóÍóÏö ÇáúÚõáóãóÇÁö ÝóáóãøóÇ ÃóÌúãóÚõæÇ Úóáóì ÃóäøóåóÇ ãóÎúÕõæÕóÉñ ÞõÈöáó ÇáúÎóÈóÑö ÇáúÎóÇÕøö Ýöíãóäú Úóäóì ÈöåóÇ¡ æóßóÐóáößó ãóÇ ÃóÔúÈóåó åóÐóÇ. æóÞóÇáó (ÚöíÓóì) Ýöí ÇáúÍõÌóÌö ÇáúßóÈöíÑö: ßõáøõ ÃóãúÑò ãóäúÕõæÕò Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ÝóÌóÇÁó ÎóÈóÑñ íóÑõÏøõåõ Ãóæú íóÌúÚóáõåõ ÎóÇÕøðÇ æóåõæó ÚóÇãøñ ÈóÚúÏó Ãóäú íóßõæäó ÙóÇåöÑõ ÇáúãóÚúäóì áóÇ íóÍúÊóãöáõ (ÊóÝúÓöíÑó ÇáúãóÚóÇäöí) ÝóÅöäøó Ðóáößó ÇáúÎóÈóÑó Åäú áóãú íóßõäú ÙóÇåöÑðÇ ÞóÏú ÚóÑóÝóåõ ÇáäøóÇÓõ æóÚóáöãõæÇ Èöåö ÍóÊøóì áóÇ íóÔöÐøó ãöäúåõãú ÅáøóÇ ÇáÔøóÇÐøõ Ýóåõæó ãóÊúÑõæßñ.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóáóãú íóÐúßõÑú Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö Ãóäøóåõ ãöãøóÇ ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ Ãóæú áóãú íóËúÈõÊú ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÝóäóÕøó ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó Úóáóì Ãóäøó ÙóÇåöÑó ÇáúÞõÑúÂäö ÇáøóÐöí áóãú íóËúÈõÊú ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö áóÇ íõÎóÕøõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö.(1/158)
æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ åõæó ãóÐúåóÈõ ÇáÕøóÏúÑö ÇáúÃóæøóáö ÚöäúÏóäóÇ. ÞóÏú Ñõæöíó åóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ Úóäú ÌóãóÇÚóÉò ãöäúåõãú¡ áöÃóäøó ÚõãóÑó æóÚóÇÆöÔóÉó æóÃõÓóÇãóÉó Èúäó ÒóíúÏò ÃóäúßóÑõæÇ Úóáóì «ÝóÇØöãóÉó ÈöäúÊö ÞóíúÓò ÑöæóÇíóÊóåóÇ Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãú íóÌúÚóáú áóåóÇ Óõßúäóì æóáóÇ äóÝóÞóÉð» æóÞóÇáó ÚõãóÑõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - " áóÇ äóÏóÚõ ßöÊóÇÈó Çááøóåö ÑóÈøöäóÇ æóÓõäøóÉó äóÈöíøöäóÇ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÞóæúáö ÇãúÑóÃóÉò ".(1/159)
æóÃóäúßóÑóÊú ÚóÇÆöÔóÉõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ - ÍóÏöíËó " ÇÈúäö ÚõãóÑó æóÚõãóÑó - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Åäøó ÇáúãóíøöÊó íõÚóÐøóÈõ ÈöÈõßóÇÁö Ãóåúáöåö Úóáóíúåö» ÝóÞóÇáóÊú: ÞóÇáó Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó {æóáóÇ ÊóÒöÑõ æóÇÒöÑóÉñ æöÒúÑó ÃõÎúÑóì} [ÇáÃäÚÇã: 164] . æóÅöäøóãóÇ ÃóäúßóÑóÊú ÇÚúÊöÞóÇÏó ÙóÇåöÑöåö Ãóäøóåõ íõÚóÐøóÈõ áöÃóÌúáö ÝöÚúáö ÛóíúÑöåö.
æóÇóáøóÐöí ÚöäúÏóäóÇ Ýöíåö Ãóäøó ÚõãóÑó æóÇÈúäó ÚõãóÑó ÅäøóãóÇ ÌóæøóÒóÇ Ðóáößó Úóáóì æóÌúåò áóÇ íóÞúÈõÍõ ãöËúáõåõ¡ æóáóÇ Êóßõæäõ ÚóÇÆöÔóÉõ ãõÎóÇáöÝóÉð áóåõãóÇ Ýöí ãóÚúäóÇåõ æóÐóáößó Ãóäøó ÇáúÈõßóÇÁó ÚöäúÏó ÇáúÚóÑóÈö åõæó ÇáÊøóÚúÏöíÏõ¡ æóßóÇäõæÇ íõÚóÏøöÏõæäó Úóáóì ãóæúÊóÇåõãú Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö ÈöãóÇ ßóÇäõæÇ íóÊóÈóÇÑóæúäó Èöåö ãöäú ÇáúÛóÇÑóÇÊö æóÇáÓøöÈóÇÁö æóÇáúÞóÊúáö ÝóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöÈóÚúÖö ãóäú ÓóãöÚóåõ íõÚóÏøöÏõ ÈöãöËúáöåö Åäøóåõ íõÚóÐøóÈõ áöåóÐöåö ÇáúÃóÝúÚóÇáö¡ æóßóÇäó ÞóÈõæáõ ÚõãóÑó æóÇÈúäöåö áóåõ Úóáóì æóÌúåò ÕóÍöíÍò¡ æóÑóÏøõ ÚóÇÆöÔóÉõ áóåõ Úóáóì æóÌúåò ÂÎóÑó ÕóÍöíÍò ÃóíúÖðÇ.(1/160)
ÝóÅöäú Þöíáó: ÅäøóãóÇ ÃóäúßóÑóÊú ÚóÇÆöÔóÉõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ - Ðóáößó áöÃóäøó ÇáúÚóÞúáó íõÍöíáõåõ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ýöí ÇáúÍößúãóÉö ÊóÚúÐöíÈõ ÇáúÅöäúÓóÇäö áöÃóÌúáö ÝöÚúáö ÛóíúÑöåö. Þöíáó áóåõ: (Åäøóåõ) æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÚóÞúáõ íóÑõÏøõåõ ãóÊóì Íõãöáó Úóáóì ÙóÇåöÑöåö ÝóÞóÏú ÃóÎúÈóÑóÊú ÚóÇÆöÔóÉõ Ãóäøó ãõÎóÇáóÝóÊóåõ áöÙóÇåöÑö ÇáúÞõÑúÂäö ÃóÍóÏõ ãóÇ íõÑóÏøõ Èöåö æóíóãúäóÚõ ÞóÈõæáóåõ (æóÞóÏú) Ñõæöíó Úóäú ÇÈúäö ÃóÈöí ãõáóíúßóÉó Ãóäøó ÃóÈóÇ ÈóßúÑò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - ÌóãóÚó ÃóÕúÍóÇÈó ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÞóÇáó " Åäøóßõãú ÊõÍóÏøöËõæäó Úóäú ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóÍóÇÏöíËó ÊóÎúÊóáöÝõæäó ÝöíåóÇ Ýóãóäú ÈóÚúÏóßõãú ÃóÔóÏøõ ÇÎúÊöáóÇÝðÇ Ýóãóäú ÌóÇÁóßõãú íóÓúÃóáõßõãú ÇáúÍóÏöíËó Úóäú ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÞõæáõæÇ ÚöäúÏóäóÇ ßöÊóÇÈõ Çááøóåö ÝóÃóÍöáøõæÇ ÍóáóÇáóåõ æóÍóÑøöãõæÇ ÍóÑóÇãóåõ " ÝóÃóãóÑóåõãú ÈöÇáÑøõÌõæÚö Åáóì ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóãóäóÚó ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖó Úóáóíúåö ÈöÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö.
æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí Ðóáößó: Ãóäøó ÇáúÃóÍúßóÇãó ÇáøóÊöí áóíúÓó ÝöíåóÇ äóÕøñ æóáóÇ ÅÌúãóÇÚñ ØóÑöíÞõ ÅËúÈóÇÊöåóÇ æóÌúåóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ ßóÇäó áöáøóåö ÊóÚóÇáóì (Úóáóíúåö) Ïóáöíáñ ÞóÇØöÚñ íõæóÕøöáõ Åáóì ÇáúÚöáúãö Èöåö ÍóÊøóì áóÇ íóßõæäó(1/161)
ÇáúÚóÇÏöáõ Úóäúåõ ãõÕöíÈðÇ Èóáú ãõÎúØöÆðÇ ÊóÇÑößðÇ áöÍõßúãö Çááøóåö æóÇáËøóÇäöí: ãóÇ ßóÇäó ØóÑöíÞõåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó æóÛóÇáöÈõ ÇáÙøóäøö áóíúÓó Úóáóíúåö Ïóáöíáñ ÞóÇØöÚñ íõæóÕøöáõ Åáóì ÇáúÚöáúãö (ÈöÇáúãóØúáõæÈö) æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí íóÞõæáõ Ýöíåö ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Åäøó ßõáøó ãõÌúÊóåöÏò ãõÕöíÈñ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóØúáõæÈõ (æóÇÍöÏðÇ ÚöäúÏóåõãú) ÝóäóÞõæáõ: Úóáóì åóÐóÇ Ãóäøó ßõáøó ÔóíúÁò ËóÈóÊó ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÑúßõåõ ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó.
(æóÚõãõæãõ ÇáúÞõÑúÂäö íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöÌóãöíÚö ãóÇ ÊóÍúÊóåõ ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÑúßõåõ) ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ æóÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÍöÏö áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöãóÎúÈóÑöåö¡ æóÅöäøóãóÇ(1/162)
ÞóÈöáõæåõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÍõÓúäö ÇáÙøóäøö ÈöÇáÑøóÇæöí¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ Èöåö Úóáóì ÙóÇåöÑö ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäóäö ÇáËøóÇÈöÊóÉö ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó. æóáöåóÐöåö ÇáúÚöáøóÉö ÈöÚóíúäöåóÇ áóãú íóÌõÒú äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÑóÝúÚõ ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÇáúÞóæúáõ ÈöÇáúÚõãõæãö ØóÑöíÞõ ÅËúÈóÇÊöåö (ÇáäøóÙóÑõ æóÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ) Ýóåõæó ãöËúáõ ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ãöäú ÌöåóÉö ÇáËøõÈõæÊö ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÌõæÒó ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöåöãóÇ. Þöíáó áóåõ: ÃóãøóÇ Þóæúáõß Åäøó ØóÑöíÞó ÅËúÈóÇÊö ÇáúÚõãõæãö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá æóÇáäøóÙóÑõ ÝóÅöäú ßõäúÊ ÃóÑóÏúÊ Èöåö Ãóäøóåõ áóÇ ØóÑöíÞó áóåõ ÅáøóÇ Ðóáößó ÝóÅöäøóåõ áóíúÓó ßóÐóáößó¡ áöÃóäøó ÇáúÞóæúáó ÈöÇáúÚõãõæãö áóÇ ÎöáóÇÝó Ýöíåö Èóíúäó ÇáÓøóáóÝö (ãöäú) ÇáÕøóÏúÑö ÇáúÃóæøóáö æóÇáÊøóÇÈöÚöíäó (ãöäú) ÈóÚúÏöåöãú áöãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ Ýöí ÕóÏúÑö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö. æóÅöäú ßóÇäó áóåõ ãóÚó Ðóáößó ÏóáóÇÆöáõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáäøóÙóÑö ÊõæÌöÈõ ÕöÍøóÉó ÇáúÞóæúáö (Èöåö) ãóÚó Ðóáößó ÝóáóíúÓó ØóÑöíÞõ ÅËúÈóÇÊö ÇáúÚõãõæãö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó æóÛóÇáöÈó ÇáÙøóäøö æóÅöäøóãóÇ ØóÑöíÞõ ÅËúÈóÇÊöåö ÇáÏøóáóÇÆöáõ ÇáúãõæÌöÈóÉõ áöáúÚöáúãö ÈöÕöÍøóÊöåö. æóÃóãøóÇ ÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÍöÏö ÝóÛóíúÑõ ãõæÌöÈò áöáúÚöáúãö ÈöãóÎúÈóÑöåö æóÅöäøóãóÇ åõæó ãóÞúÈõæáñ ÇÌúÊöåóÇÏðÇ Úóáóì ÌöåóÉö ÍõÓúäö ÇáÙøóäøö ÈöÇáÑøóÇæöí¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÊóÑúßõ ãõæÌóÈö ÇáúÚõãõæãö ãöäú ÇáúÍõßúãö¡ æóÞóÏú ËóÈóÊó ãöäú ÌöåóÉò ÊõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóÞóÏú ÌóÇÒó ÊóÑúßõ ãóÇ ßóÇäó ãõÈóÇÍðÇ Ãóæú ãóÍúÙõæÑðÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÚóÞúáö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö¡ æóÞóÏú ßóÇäó ËõÈõæÊõåõ ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó æóåõæó ÏóáóÇÆöáõ ÇáúÚóÞúáö ÇáøóÊöí åöíó ÂßóÏõ Ýöí ÈóÇÈö(1/163)
ËõÈõæÊöåóÇ ãöäú Úõãõæãö ÇááøóÝúÙö áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó ÞóÏú íõØúáóÞõ æóáóÇ íõÑóÇÏõ Èöåö ÍóÞöíÞóÊõåõ æóáóÇ íóÌõæÒõ æõÌõæÏõ Ïóáöíáö ÇáúÚóÞúáö ÚóÇÑöíøðÇ ãöäú ãóÏúáõæáöåö. Þöíáó áóåõ: ÃóãøóÇ ãóÇ ßóÇäó ãóÍúÙõæÑðÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÚóÞúáö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö Ýóåõæó Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÌõæÒõ ÇÓúÊöÈóÇÍóÊõåõ ÈöÍóÇáò. æóÇáúÂÎóÑõ: íóÌõæÒõ ÇÓúÊöÈóÇÍóÊõåõ ÊóÇÑóÉð æóÍóÙúÑõåõ ÃõÎúÑóì Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ íóÏõáøõ Úóáóíúåö ÇáÓøóãúÚõ. ÝóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ ÇÓúÊöÈóÇÍóÊõåõ ÈöÍóÇáò¡ ÝóäóÍúæõ ÇáúßõÝúÑö æóÇáÙøõáúãö æóÇáúßóÐöÈö. æóÃóãøóÇ ãóÇ íõÌóæøöÒõ ÇáúÚóÞúáõ ÇÓúÊöÈóÇÍóÊóåõ ÊóÇÑóÉð æóÍóÙúÑóåõ ÃõÎúÑóì (Úóáóì ÍóÓóÈö) æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö Èöåö ãöäú ÌöåóÉö ãóäú åõæó ÚóÇáöãñ ÈöãóÕóÇáöÍö Çáúßõáøö ÝóÅöäøóÇ áóÇ äóÚúÑöÝõ ÌóæóÇÈó ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ýöí Íõßúãö åóÐóÇ ÇáúÞöÓúãö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö Ýöí ÅÈóÇÍóÊöåö Ãóæú ÍóÙúÑöåö¡ æóÇáäøóÇÓõ Ýöíåö ãõÎúÊóáöÝõæäó. Ýóãöäúåõãú ãóäú íóÍúÙõÑõåõ æóãöäúåõãú ãóäú íõÈöíÍõåõ æóãöäúåõãú ãóäú íóãúäóÚõ Ãóäú íõØúáöÞó Ýöíåö ÍóÙúÑðÇ Ãóæú ÅÈóÇÍóÉð.
æóäóÍúäõ æóÅöäú ßõäøóÇ äóÞõæáõ ÈöãóÇ áóíúÓó Ýöí ÇáúÚóÞúáö ÅíÌóÇÈõåõ æóáóÇ ÍóÙúÑõåõ æóÞóÏú ÞóÇãóÊú áóåõ ÃóÏöáøóÉñ ÕóÍöíÍóÉñ Úóáóì ÅÈóÇÍóÊöåö Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö¡ ÝóÅöäøóÇ ãóÊóì ÃóÔóÑúäóÇ Åáóì ÔóíúÁò ÈöÚóíúäöåö ãöäú åóÐöåö ÇáúÌõãúáóÉö ÝóÅöäøóãóÇ íóÞóÚõ ÇáúÞóÖóÇÁõ ÈöÅöÈóÇÍóÊöåö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÛóÇáöÈö ÇáÙøóäøö Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ ÖóÑóÑó íóáúÍóÞõåõ ÈöãõæóÇÞóÚóÊöåö ÃóßúËóÑõ ãöäú ÇáäøóÝúÚö ÇáøóÐöí íóÑúÌõæåõ Èöåö. ÃóáóÇ ÊóÑóì ÃóäøóÇ ÅäøóãóÇ
äõÈöíÍõ áóåõ ÊóäóÇæõáó ÇáúÃóØúÚöãóÉö æóÇáúÃóÔúÑöÈóÉö ãóÇ áóãú íóÛúáöÈú Ýöí Ùóäøöåö Ãóäøóåõ íõÄóÏøöíåö Åáóì ÖóÑóÑò
¡ æóÐóáößó ãóÚúáõæãñ ãöäú ÍóÇáöåö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÔøóÑúÚö áöÃóäøóåõ áóæú ÛóáóÈó Úóáóì Ùóäøöåö Ãóäøóåõ ãóãúäõæÚñ áóãóÇ ÌóÇÒó(1/164)
ÊóäóÇæõáõåõ.
æóäõÈöíÍõ áóåõ
ÇáÊøóÕóÑøõÝó æóÇáÓøóÝóÑó áöáÊøöÌóÇÑóÇÊö æóäóÍúæöåóÇ ãóÇ áóãú íõÄóÏøö Åáóì ÖóÑóÑò ÃóßúËóÑó ãöãøóÇ íóÑúÌõæ ãöäú äóÝúÚöåö Ýöí ÛóÇáöÈö Ùóäøöåö
(áöÃóäøóåõ) áóæú ÛóáóÈó Úóáóì Ùóäøöåö Ãóäøó Ýöí ÇáØøóÑöíÞö ÓóÈõÚðÇ Ãóæú áõÕõæÕðÇ Êõåúáößõåõ áóãóÇ ÌóÇÒó áóåõ ÇáúÅöÞúÏóÇãõ Úóáóíúåö¡ æóÅöäú ÛóáóÈó Ýöí Ùóäøöåö ÇáÓøóáóÇãóÉõ ÌóÇÒó áóåõ. ÝóÞóÏú ÊóÈóíøóäó Ãóäøó ÇÓúÊöÈóÇÍóÉó ßõáøö ÔóíúÁò ãöäú åóÐóÇ ÈöÚóíúäöåö ÅäøóãóÇ ØóÑöíÞõåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ æóÛóÇáöÈõ ÇáÙøóäøö Ïõæäó ÍóÞöíÞóÉö ÇáúÚöáúãö ÝóÌóÇÆöÒñ ÊóÑúßõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóÓóÞóØó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö ÅäøóÇ ÞóÏú ÊóÑóßúäóÇ ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõåõ æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó ØóÑöíÞõ ÅÈóÇÍóÊöåö æóÍóÙúÑöåö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ ÈóÚúÏó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö ÃóíúÖðÇ. æóÅöäú ßóÇäóÊú ÙóæóÇåöÑõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäóäö ÊóÞúÖöí ÈöÅöÈóÇÍóÊöåö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÓóÎøóÑó áóßõãú ãóÇ Ýöí ÇáÓøóãóÇæóÇÊö æóãóÇ Ýöí ÇáÃóÑúÖö} [ÇáÌÇËíÉ: 13] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {åõæó ÇáøóÐöí ÌóÚóáó áóßõãú ÇáúÃóÑúÖó ÐóáõæáðÇ} [Çáãáß: 15] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÚóÝóÇ Çááøóåõ ÚóäúåóÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 101] æóäóÙóÇÆöÑõåõ ãöäú ÇáúÂíóÇÊö. áöÃóäøó åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö ÎóÇÕøóÉñ ÝóíóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõåóÇ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóÞóÏú ßóÇäó Íõßúãõ Ðóáößó ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö ØóÑöíÞõåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöí (ÅÈóÇÍóÊöåö Ãóæú ÍóÙúÑöåö) . Ëõãøó ãóÇ áóãú íóÑöÏú Ýöí ÅÈóÇÍóÊöåö ÓóãúÚñ áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÅÐú ßóÇäó ÊóÌúæöíÒõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ÞóÇÆöãðÇ Ýöí ÅÈóÇÍóÊöåö Ãóæú ÍóÙúÑöåö ÝóÌóÇÒó ÞóÈõæáõ (ÎóÈóÑö) ÇáúæóÇÍöÏö Ýöíåö. æóÚóáóì Ãóäøó åóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöáóÇáó ÈöÚóíúäöåö íõæÌöÈõ Úóáóì ÞóÇÆöáöåö ÌóæóÇÒó äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ãöäú(1/165)
ÍóíúËõ ÌóæøóÒó Èöåö ÍóÙúÑó ÇáúãõÈóÇÍö ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÚóÞúáö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö ÝóíóáúÒóãõåõ Ãóäú íõÌöíÒó ÊóÑúßó Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö ÑóÃúÓðÇ æóÇáöÇäúÊöÞóÇáó Úóäúåõ Åáóì ÖöÏøöåö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ßóãóÇ ÌóÇÒó ÊóÑúßõ ãóÇ ßóÇäó ãõÈóÇÍðÇ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Åáóì ÖöÏøöåö æóåóÐóÇ áóÇ íóÞõæáõåõ ÃóÍóÏñ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó (ÞóÇÆöáñ) : ÝóÅöäøó ÇáÕøóÍóÇÈóÉó ãõÊøóÝöÞõæäó Úóáóì ÞóÈõæáö ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóÇáúÞöíóÇÓö Ýöí ÇáúÃóÍúßóÇãö¡ æóÞóÏú ÇÓúÊóÝóÇÖó Ðóáößó Úóäúåõãú ßóÇÓúÊöÝóÇÖóÉö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö¡ æóÞóÏú ÞóÇãóÊú Úóáóì æõÌõæÈö ÇáúÞóæúáö ÈöåöãóÇ ÃóÏöáøóÉñ ÕóÍöíÍóÉñ (áóíúÓó ØóÑöíÞõåóÇ) ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó æóÛóÇáöÈó ÇáÙøóäøö ÝóáóÇ ÝóÑúÞó ÈóíúäóåõãóÇ æóÈóíúäó ÇáúÚõãõæãö ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ ÝóåóáøóÇ ÌóæøóÒúÊ ÊóÎúÕöíÕóåõ ÈöåöãóÇ. Þöíáó áóåõ: Åäøó ÇáúÃóãúÑó æóÅöäú ßóÇäó Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúÊ ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖó ÈöåöãóÇ Úóáóì Úõãõæãö ÇáúÞõÑúÂäö ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ßõáøó Úõãõæãò Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ÔóÃúäõåõ ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÝóÅöäøóåõ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöãõæÌóÈöåö¡ æóáóíúÓó ÇáúÍõßúãõ ÈöãõæÌóÈöåö Ýöí ÔóíúÁò ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóáóÇ ÛóÇáöÈö ÇáÙøóäøö. æóÇáúÍõßúãõ (ÈöãõæÌóÈö) ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóÇáúÞöíóÇÓö Ýöí ÔóíúÁò ÈöÚóíúäöåö ãöäú ÌöåóÉö ÛóÇáöÈö ÇáÙøóäøö áóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÍóÞöíÞóÉö¡ æóÅöäú ßóÇäó ËõÈõæÊõåõãóÇ Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó.
ßóãóÇ äóÞõæáõ Åäøó (ÞóÈõæáó) ÔóåóÇÏóÉö ÔóÇåöÏóíúäö ÚóÏúáóíúäö Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö æóÇÌöÈñ ÈöäóÕøö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] Ëõãøó ÅÐóÇ ÚóíøóäóÇ ÇáÔøóåóÇÏóÉó Ýöí ÑóÌõáóíúäö ÈöÃóÚúíóÇäöåöãóÇ ßóÇäó ØóÑöíÞõ ÞóÈõæáöåöãóÇ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó æóÛóÇáöÈó ÇáÙøóäøö áóÇ ÍóÞöíÞóÉó ÇáúÚöáúãö ÈöãóÇ ÔóåöÏóÇ Èöåö æóáöÐóáößó ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ (Ýöíåö) Úóáóì ãóÇ æóÕóÝúäóÇ(1/166)
æóÃóíúÖðÇ Ýóáóæú ÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõ Úõãõæãö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö áóßóÇäó Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÊóÎúÕöíÕöåö ÑóÝúÚõ ÇáúÚöáúãö ÈöãõæÌóÈö ÇáúÚõãõæãö ÑóÃúÓðÇ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó íóÍúÕõáõ ãóÌóÇÒðÇ Ëõãøó íóßõæäõ ÇáúÍõßúãõ ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÛóÇáöÈö ÇáÙøóäøö áóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúíóÞöíäö. æóáóÇ ÌóÇÆöÒðÇ ÑóÝúÚõ ãõæÌóÈö Íõßúãö ÇáúÚõãõæãö ÇáúãõæÌöÈö áöáúÚöáúãö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö áöÃóäøó Ðóáößó íóÕöíÑõ Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö æóåóÐóÇ ÓóÏöíÏñ Úóáóì ÇáúÃóÕúáö ÇáøóÐöí ßóÇäó íóÐúåóÈõ Åáóíúåö ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö ÇáúßóÑúÎöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí Ãóäøó ãóÇ ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ ãöäú ÃóáúÝóÇÙö ÇáúÚõãõæãö ÓóÞóØóÊú ãóÚóåõ ÏóáóÇáóÉõ ÇááøóÝúÙö æóÇÍúÊöíÌó Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúÍõßúãö Åáóì ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑöåö Ýóáóãú íóÌöÈú ÅÓúÞóÇØõ (Íõßúãö ÇááøóÝúÙö) ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõ ÚöíÓóì Èúäö ÃóÈóÇäó Åäøó ÇáúÚõãõæãó ÇáøóÐöí ÞóÏú ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö íóÌõæÒõ (ÞóÈõæáõ) ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ýöí ÊóÎúÕöíÕöåö ÝóÅöäøóåõ íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó (ÅäøóãóÇ) ÞóÇáóåõ áöÃóäøóåõ ßóÇäó ãöäú ãóÐúåóÈöåö Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúÚõãõæãö ÅÐóÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ ÓóÞóØó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá Èöåö Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÍõßúãö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕö Èöåö Úóáóì ãóÇ ßóÇäó íóÐúåóÈõ Åáóíúåö ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö ÇáúßóÑúÎöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -. ÝóÅöäú ßóÇäó åóÐóÇ ãóÐúåóÈóåõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ÝóáóÇ ÅÔúßóÇáó ãóÚó åóÐóÇ Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö ãóÞúÈõæáñ Ýöí ÅÎúÑóÇÌö ÈóÚúÖö ãóÇ Ôóãöáóåõ áóÝúÙõ ÇáúÚõãõæãö ãöäú Íõßúãöåö áöÓõÞõæØö Íõßúãö Úõãõæãö ÇááøóÝúÙö áóæú ÚóÑöíó ãöäú ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö.
æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó ãóÐúåóÈõåõ ÇáúÞóæúáó ÈöÚõãõæãö ÇááøóÝúÙö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕö. ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ÃóÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕó ÇáúÈóÇÞöí ãóÚó Ðóáößó ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö áöÃóäøó ãóÇ ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ÝóÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ ÔóÇÆöÚñ Ýöí ÊóÑúßö Íõßúãö ÇááøóÝúÙó Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí íóÐúåóÈõ Åáóíúåö ÇáúÞóÇÆöáõæäó ÈöÐóáößó ÝóÕóÇÑó ãõæÌóÈõ Íõßúãö ÇáúÚõãõæãö Ýöí(1/167)
åóÐöåö ÇáúÍóÇáö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÛóÇáöÈö ÇáÙøóäøö¡ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó ÍóÕóáó ãóÌóÇÒðÇ¡ æóÇáúãóÌóÇÒõ áóÇ íõÓúÊóÚúãóáõ ÅáøóÇ Ýöí ãóæúÖöÚò íóÞõæãõ ÇáÏøóáöíáõ Úóáóíúåö. æóãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ Íõßúãóåõ ÌóÇÒó ÊóÑúßõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö. æóÌóãöíÚõ ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó Ýöí ÇáúÝóÕúáö ÇáøóÐöí ÞóÏøóãúäóÇ ÐößúÑóåõ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÐúåóÈóåõãú Ãóäøó ßõáøó ãóÇ ËóÈóÊó ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÊóÑúßõåõ ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó. (æóßóÐóáößó ßóÇäó íóÞõæáõ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí Ðóáößó¡ æóåõæó ÃóÕúáñ ÕóÍöíÍñ ÊóÓúÊóãöÑøõ ãóÓóÇÆöáõåõãú Úóáóíúåö) æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáö ÇÊøöÝóÇÞõ ÇáúãõÓúáöãöíäó ÌóãöíÚðÇ Úóáóì ÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö (äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö) ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö¡ ÅÐóÇ ßóÇäó ãóÇ ËóÈóÊó ÈöÇáúßöÊóÇÈö íõÝúÖöí (ÈöäóÇ) Åáóì ÍóÞöíÞóÉö ÇáúÚöáúãö¡ æóÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÍöÏö áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó æóÅöäøóãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚóãóáó ÝóßóÐóáößó ÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÈöåóÐöåö ÇáúãóËóÇÈóÉö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: Åäøó Ãóåúáó ÞõÈóÇÁó (ÞóÏú) ßóÇäõæÇ íõÕóáøõæäó Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö æóßóÇäó ËõÈõæÊõ Ðóáößó ÚöäúÏóåõãú (ãöäú ÌöåóÉò ÊõæÌöÈõ) ÇáúÚöáúãó ÝóáóãøóÇ ÃóÊóÇåõãú ÂÊò æóåõãú íõÕóáøõæäó ÃóÎúÈóÑóåõãú Ãóäøó(1/168)
ÇáúÞöÈúáóÉó ÞóÏú ÍõæøöáóÊú ÇÓúÊóÏóÇÑõæÇ Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö ÝóÊóÑóßõæÇ ãóÇ ËóÈóÊó ÚöäúÏóåõãú ÈöíóÞöíäò ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö. æóßóÐóáößó Úöáúãõ ÇáúÃóäúÕóÇÑö ÈöÅöÈóÇÍóÉö ÇáúÎóãúÑö (ßóÇäó íóÞöíäðÇ) ÝóáóãøóÇ ÃóÊóÇåõãú ÂÊò æóåõãú íóÔúÑóÈõæäóåóÇ ÝóÃóÎúÈóÑóåõãú Ãóäøó ÇáúÎóãúÑó ÞóÏú ÍõÑøöãóÊú ÃóÑóÇÞõæåóÇ æóßóÓóÑõæÇ ÇáúÃóæóÇäöíó ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÞóÏú ÓõÆöáó ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó äóÝúÓõåõ åóÐóÇ ÇáÓøõÄóÇáó æóÃóÌóÇÈó Úóäúåõ ÈöÃóäøó ãóäú ÛóÇÈó Úóäú ÍóÖúÑóÉö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãú íóßõäú Úóáóì íóÞöíäò ãöäú ÈóÞóÇÁö ÇáúÍõßúãö áöÌóæóÇÒö æõÑõæÏö ÇáäøóÓúÎö ÈóÚúÏó ÛóíúÈóÊöåö æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÓóÈöíáõ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ áöÃóäøó ÇáäøóÓúÎó áóÇ íóÌõæÒõ ÈóÚúÏó ãóæúÊö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -. ÝóãóÇ (ËóÈóÊó) ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó áóãú íóÌõÒú ÊóÑúßõåõ ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõåõ. ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ ÃóäøóåõãóÇ áóãøóÇ ÇÊøóÝóÞóÇ (Ýöí Ãóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚóãóáó) æóÌóÈó Ãóäú íóÌõæÒó ÊóÎúÕöíÕõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö. Þöíáó áóåõ: ÃóÝóáóíúÓó ÞóÏú ÇÊøóÝóÞóÇ ÚöäúÏóß Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÚóãóáö ÈöåöãóÇ æóáóãú íõæÌöÈú ÇÊøöÝóÇÞõåõãóÇ ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÇÊøöÝóÇÞóåõãóÇ Ýöí ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚóãóáó (ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõåõ ÝóåóáøóÇ ÞõáúÊ Ýöí ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãöËúáóåõ¡ æóÚóáóì Ãóäøó Þóæúáóß ÞóÏú ÇÊøóÝóÞóÇ Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÚóãóáö) ÈöåöãóÇ ÎóØóÃñ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó æõÌõæÈó ÇáúÚóãóáö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÛóíúÑõ ãõÓóÇæò áöæõÌõæÈöåö ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ æóãóÇ ËóÈóÊó ãöäú Óõäóäö ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöÇáÊøóæóÇÊõÑö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöáúÚöáúãö áöÃóäøó ÇáúæõÌõæÈó Úóáóì ãóÑóÇÊöÈó ÈóÚúÖõåóÇ ÝóæúÞó ÈóÚúÖò¡ æóÈóÚúÖõåóÇ ÂßóÏõ ãöäú ÈóÚúÖò ÝóæóÌóÈó ÇáúÚóãóáõ ÈöÇáúÞõÑúÂäö(1/169)
æóÇáÓøõäøóÉö ÇáËøóÇÈöÊóÉö æõÌõæÈðÇ ÍóÞöíÞöíøðÇ áóÇ íóÓóÚõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöí ÊóÑúßöåö (æóÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÍöÏö íóÓóÚõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöí ÊóÑúßöåö) . ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÊóÇÑößó ÇáúÚóãóáö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ãóÚó ÇÚúÊöÞóÇÏö æõÌõæÈöåö áóíúÓó ãóÃúËóãõåõ ßóãóÃúËóãö ÊóÇÑößö Úõãõæãö ÇáúÞõÑúÂäö ãóÚó ÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÞóæúáö Èöåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó (ÞóÇÆöáñ) : ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇáäøóÓúÎö æóÇáÊøóÎúÕöíÕö Ãóäøó Ýöí ÇáäøóÓúÎö ÑóÝúÚó ÇáúÍõßúãö ÈóÚúÏó ËõÈõæÊöåö¡ æóÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÈóíóÇäõ ÇáúãõÑóÇÏö. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ Þóæúáõ ãóäú áóÇ íóÏúÑöí ãóÇ ÇáäøóÓúÎõ. æóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáäøóÓúÎö æóÇáÊøóÎúÕöíÕö Ýöí Ãóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÈóíóÇäñ ÅáøóÇ Ãóäøó ÇáäøóÓúÎó Ýöíåö ÈóíóÇäõ ãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö æóÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÈóíóÇäõ ÇáúÍõßúãö Ýöí ÈóÚúÖö ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ ÇáöÇÓúãõ(1/170)
áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÍúßõãó Çááøóåõ ÈöÔóíúÁò Ëõãøó íóÑúÝóÚóåõ (áöÃóäøó) åóÐóÇ ÈóÏóÇÁñ¡ æóÇóááøóåõ íóÊóÚóÇáóì Úóäú Ðóáößó¡ æóÅöäøóãóÇ íõÈóíøöäõ Ãóäøó Ðóáößó ÇáúÍõßúãó ßóÇäó Åáóì åóÐöåö ÇáúãõÏøóÉö ÝóáóÇ ÝóÑúÞó ÈóíúäóåõãóÇ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáõ: áóÇ íóáúÒóãõäöí Úóáóì ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÌóæóÇÒõ ÇáäøóÓúÎö áöÃóäøöí áóÇ ÃóäúÓóÎõ ÇáúÞõÑúÂäó ÈöÇáÓøõäøóÉö.(1/171)
Þöíáó áóåõ: Ýóáöãó ÊóÎõÕøõåõ ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ ÝóÅöäú ÌóæøóÒúÊ ÊóÎúÕöíÕóåõ ÈöÇáÓøõäøóÉö ÝóÃóÌöÒú äóÓúÎóåõ ÈöåóÇ. Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: ÅáúÒóÇãõäóÇ ÅíøóÇßó ÇáäøóÓúÎó ÞóÇÆöãñ Úóáóíúß (Úóáóì ÚöáøóÊöß) áöÃóäøóß ÞõáúÊ: ÅäøóãóÇ ÎóÕóÕúÊ ÇáúÞõÑúÂäó ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö áöáõÒõæãö ÇáúÚóãóáö ÈöåöãóÇ ÝóÌóæøöÒú ÇáäøóÓúÎó áöåóÐöåö ÇáúÚöáøóÉö ÈöÚóíúäöåóÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÅÐóÇ ÎóÕóÕúÊ ÝóÞóÏú ÃóÈúÞóíúÊ ãöäú ÇáúÍõßúãö ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ÙóÇåöÑõ ÇááøóÝúÙö. Þöíáó áóåõ: æóÅöÐóÇ äóÓóÎúÊ ÝóÞóÏú ÃóËúÈóÊøó ãöäú ÇáúÍõßúãö ãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ÙóÇåöÑõ ÇááøóÝúÙö Ýöí ÇáúãõÏøóÉö ÇáøóÊöí ßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ËóÇÈöÊðÇ ÝöíåóÇ Åáóì æóÞúÊö ÇáäøóÓúÎö ÝóáóÇ ÝóÑúÞó ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö. Úóáóì Ãóäøó ÓõÄóÇáóäóÇ ÞóÇÆöãñ Úóáóíúß Ýöí äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÇáúãóäúÞõæáóÉö ÈöÇáÊøóæóÇÊõÑö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ßóãóÇ ÌóæøóÒúÊ ÊóÎúÕöíÕóåõ ÅÐóÇ ßóÇäó ãöäú ÃóÕúáöß ÌóæóÇÒõ äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáÓøõäøóÉö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÅÐóÇ ÎóÕóÕúÊ ÇáúÞõÑúÂäó ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÝóÞóÏú ÇÓúÊóÚúãóáúäóÇåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ Ýóåõæó Ãóæúáóì ãöäú ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Èöåö Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ æóÅöÓúÞóÇØö ÇáúÂÎóÑö¡ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÇáäøóÓúÎõ áöÃóäøóåõ íóãúäóÚõ ÈóÞóÇÁó ÇáúÍõßúãö ÚóáóíúäóÇ ÇáúÂäó. Þöíáó áóåõ: áóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÎóÈóÑö ÅáøóÇ ÈöÑóÝúÚö ÈóÚúÖö ãõæÌóÈö áóÝúÙö ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóÅöäøóãóÇ ßóáóÇãõäóÇ Ýöí Ðóáößó ÇáúÈóÚúÖö ÇáøóÐöí ÑóÝóÚúÊ Íõßúãóåõ (ÝöíãóÇ ÈóÞöíó) áöÃóäøó ãóÇ ÈóÞöíó áóãú ÃóÓúÊóÚúãöáúåõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÎóÈóÑö.(1/172)
ÝóáóãøóÇ ÌóÇÒó áóß (ÊóÑúßõ) Ðóáößó ÇáúÈóÚúÖö (ÈöÎóÈóÑö) ÇáúæóÇÍöÏö ÝóåóáøóÇ ÌóæøóÒúÊ äóÓúÎóåõ ßóãóÇ ÌóæøóÒúÊ ÊóÑúßóåõ ÅÐóÇ ÏóÎóáó Ýöí Úõãõæãö áóÝúÙò¡ ÝóßóíúÝó ÕóÇÑó ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ãóæúáóì ãöäú ÇÓúÊöÚúãóÇáö ãóÇ ÞóÇÈóáóåõ ãöäú áóÝúÙö ÇáúÞõÑúÂäö. æóåóáøóÇ ÈóÞøóíúÊ Íõßúãó ÇáúÞõÑúÂäö ãöäú ÍóíúËõ ÇáúÚöáúãõ Ïõæäó ÇáúÎóÈóÑö.
ÝóÅöäú ÞõáúÊ: áóÇ íóáúÒóãõäóÇ ãöäú ÍóíúËõ ÌóæøóÒúäóÇ ÊóÎúÕöíÕó ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ãóäøó äõÌóæøöÒó äóÓúÎóåõ ßóãóÇ áóãú íóáúÒóãúß äóÓúÎõ ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÈöÇáúÞöíóÇÓö ãöäú ÍóíúËõ (ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÇáúÞöíóÇÓö) ¡ Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ áóÇ íóÌöÈõ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøóåõ áóãú íóãúÊóäöÚú ãöäú ÊóÌúæöíÒö äóÓúÎö ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÈöÇáúÞöíóÇÓö ãöäú ÌöåóÉö ÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí ãõæÌóÈö ÍõßúãöåóÇ. æóÅöäøóãóÇ äõÌóæøöÒõåõ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøóåõ áóÇ ÓóÈöíáó Åáóì ÅËúÈóÇÊö ÇáúãóÞóÇÏöíÑö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúãóÞóÇíöíÓö áóÇ ÝöíãóÇ æóÑóÏó ÈöÎöáóÇÝö ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóáóÇ ÝöíãóÇ áóãú íóÑöÏú (ÈöÎöáóÇÝöåö) ¡ ÝóÅöäøóãóÇ ãóäóÚúäóÇ ÇáäøóÓúÎó ÈöÇáúÞöíóÇÓö ãöäú åóÐöåö ÇáúÌöåóÉö áöÃóäøó Ýöíåö ÊóÞúÏöíÑó ãõÏøóÉö ÇáúÝóÑúÖö¡ æóåóÐóÇ áóÇ ãóÏúÎóáó áöáúÞöíóÇÓö Ýöíåö áóæú áóãú íóßõäú Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö Èöåö æóÃóãøóÇ ÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÍöÏö ÝóÌóÇÆöÒñ ÅËúÈóÇÊõ ÇáúãóÞóÇÏöíÑö Èöåö Ýóãöäú (ÍóíúËõ) ÌõæøöÒó ÇáÊøóÎúÕöíÕõ Èöåö áóÒöãó ÊóÌúæöíÒõ ÇáäøóÓúÎö Èöåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: åóáú íóÌõæÒõ Ãóäú íóÎõÕøó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÙóÇåöÑó ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÍóÖúÑóÉö ÇáúæóÇÍöÏö (ÝóÅöäú)(1/173)
ÌóÇÒó Ðóáößó ÝóåóáøóÇ ÞóÈöáúÊ Þóæúáó Ðóáößó ÇáúæóÇÍöÏö Ýöí ÊóÎúÕöíÕöåö. Þöíáó áóåõ: Åäú ÎóÕøó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÙóÇåöÑó ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÍóÖúÑóÉö ÇáúæóÇÍöÏö ßóÇäó Úóáóì Ðóáößó ÇáúæóÇÍöÏö ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÊóÎúÕöíÕöåö (Úóáóì ÍóÓóÈö) ãóÇ Úóáöãóåõ áöÃóäøóåõ ßóãóÇ ËóÈóÊó ÚöäúÏóåõ ÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú ÌöåóÉò ÊõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÝóÞóÏú ËóÈóÊó ÚöäúÏóåõ ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöãöËúáöåóÇ. æóÃóãøóÇ ãóäú äóÞóáó Åáóíúåö Ðóáößó ÇáúæóÇÍöÏõ ÈöÃóäøóåõ áóãú íóËúÈõÊú ÚöäúÏóåõ ÊóÎúÕöíÕõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöÐóáößó ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÝóáóÇ íóáúÒóãõåõ ÇáúÍõßúãõ ÈöÇáúÎõÕõæÕö ÍóÊøóì íóËúÈõÊó ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó.
Ëõãøó íõÞóÇáõ (áóåõ) : åóáú íóÌõæÒõ Ãóäú íóäúÓóÎó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÍõßúãðÇ ËóÇÈöÊðÇ ÚöäúÏó ÇáúÌóãóÇÚóÉö ÈöÍóÖúÑóÉö ÇáúæóÇÍöÏö ÝóÅöäú ÞóÇáó áóÇ: Þöíáó áóåõ: Ýöí ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãöËúáõåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: äóÚóãú: Þöíáó áóåõ: ÝóãóÇ ÇáøóÐöí íóÌöÈõ Úóáóì ãóäú äõÞöáó Åáóíúåö Ðóáößó ÇáäøóÓúÎõ ÈóÚúÏó ãóæúÊö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - åóáú íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ äóÓúÎö ãóÇ Úóáöãó ÈöËõÈõæÊöåö íóÞöíäðÇ ÈöÞóæúáö ÇáúæóÇÍöÏö. (ÝóÅöäú ÞóÇáó: äóÚóãú¡ Þöíáó áóåõ: ÝóÌóæøöÒú) (äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóÊóÑúßó ÇáúÅöÌúãóÇÚö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö) . æóÅöäú ÞóÇáó: áóÇ. Þöíáó áóåõ: Ýöí ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãöËúáõåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÏú ÃóÌóÒúÊõãú ÊóÎúÕöíÕó ÇáÙøóÇåöÑö ÈöÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáøóÊöí ÊóáóÞøóÇåóÇ ÇáäøóÇÓõ ÈöÇáúÞóÈõæáö¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ãöäú ÑöæóÇíóÉö ÇáúÃóÝúÑóÇÏö ßóÞóæúáöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «áóÇ ÊõäúßóÍõ ÇáúãóÑúÃóÉõ Úóáóì ÚóãøóÊöåóÇ» ¡ æó «áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» ÝóåóáøóÇ ÌóÑóíúÊõãú Úóáóì åóÐóÇ ÇáúãöäúåóÇÌö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö.
Þöíáó áóåõ: áöÃóäøó ãóÇ ÊóáóÞøóÇåõ ÇáäøóÇÓõ ÈöÇáúÞóÈõæáö ÝóÅöäú ßóÇäó ãöäú ÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö Ýóåõæó ÚöäúÏóäóÇ íóÌúÑöí ãóÌúÑóì ÇáÊøóæóÇÊõÑö¡ æóåõæó íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÝóÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÞõÑúÂäö Èöåö ÝóÅöäú ÞóÇáó: æóáöãó ÒóÚóãúÊ Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ãöäú ÇáúÃóÎúÈóÇÑö íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó(1/174)
(Þöíáó áóåõ) : ÝóÞóÏú ÊóÑóßúÊ ãóÓúÃóáóÊóß æóÇäúÊóÞóáúÊ ÚóäúåóÇ Åáóì ÛóíúÑöåóÇ¡ Úóáóì ÃóäøóÇ äõÌöíÈõß Úóäú åóÐóÇ æóÅöäú áóãú íóáúÒóãúäóÇ Ðóáößó ÈöÍóÞøö ÇáäøóÙóÑö ÝóäóÞõæáõ: Åäøó Ðóáößó íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÙóåóÑó Ýöí ÇáÓøóáóÝö ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ æóÇáúÞóæúáõ Èöåö ãóÚó ÇÎúÊöáóÇÝöåöãú Ýöí ÔóÑóÇÆöØö ÞóÈõæáö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö æóÊóÓúæöíÛö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö Ýöí ÞóÈõæáöåóÇ æóÑóÏøöåóÇ ÝóáóæúáóÇ Ãóäøóåõãú ÞóÏú ÚóáöãõæÇ ÕöÍøóÊóåõ æóÇÓúÊöÞóÇãóÊóåõ áóãóÇ ÙóåóÑó ãöäúåõãú ÇáöÇÊøöÝóÇÞõ Úóáóì ÞóÈõæáöåö æóÇÓúÊöÚúãóÇáöåö¡ æóåóÐóÇ æóÌúåñ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöÕöÍøóÉö ÇáäøóÞúáö. æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ãöËúáóåõãú ÅÐóÇ ÇÊøóÝóÞõæÇ Úóáóì ÔóíúÁò ËóÈóÊó Èöåö ÇáúÅöÌúãóÇÚõ æóÅöäú ÇäúÝóÑóÏó Úóäúåõãú ÈóÚúÖõåõãú ßóÇäó ÔóÇÐøðÇ áóÇ íóÞúÏóÍõ ÎöáóÇÝõåõ Ýöí ÕöÍøóÉö ÇáúÅöÌúãóÇÚö¡ æóáóÇ íõáúÊóÝóÊõ ÈóÚúÏó Ðóáößó Åáóì ÎöáóÇÝö ãóäú ÎóÇáóÝó Ýöíåö¡ ÝóáöÐóáößó ÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõ ÇáÙøóÇåöÑö ÈöãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ. ÝóÅöäú Þöíáó: ÅäøóãóÇ ÍóÕóáó ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Úóäú ÇáúÎóÈóÑö æóåõæó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö. Þöíáó áóåõ: áóæú ßóÇäó (Ðóáößó) ßóÐóáößó áóßóÇäó ÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÊóÇÈöÚðÇ áöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö¡ æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÍöÏö (ÃóÞúæóì ãöäúåõ áöÃóäøóåõ ÃóÕúáõåõ) æóåõæó ÝóÑúÚñ Úóáóíúåö æóáóíúÓó ÃóÍóÏñ ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö íóÑóì ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö ãõÞóÏøóãðÇ Úóáóì ÇáúÅöÌúãóÇÚö Èóáú ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Ãóæúáóì ãöäú ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö. æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö íõÑóÏøõ ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö æóáóÇ íõÑóÏøõ ÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö. ÃóáóÇ ÊóÑóì Åáóì ãóÇ Ñóæóì ÃóÈõæ åõÑóíúÑóÉó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ãóäú ÛóÓøóáó ãóíøöÊðÇ ÝóáúíóÛúÊóÓöáú æóãóäú Íóãóáóåõ(1/175)
ÝóáúíóÊóæóÖøóÃú» æóÃóäøóåõ ÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «áóÇ æõÖõæÁó áöãóäú áóãú íõÐúßóÑú ÇÓúãó Çááøóåö Úóáóíúåö» . æóÃóÌúãóÚó ÇáúÝõÞóåóÇÁõ Úóáóì ÎöáóÇÝöåö ÝóÞóÖóì ÅÌúãóÇÚõåõãú Úóáóì ÇáúÎóÈóÑö æóßóÇäó Ãóæúáóì ãöäúåõ(1/176)
æóßóãóÇ Ñóæóì ÇáúÈóÑóÇÁõ Èúäõ ÚóÇÒöÈò Úóäú «ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóäóÊó Ýöí ÇáúãóÛúÑöÈö» æóÃóÌúãóÚó ÇáäøóÇÓõ Úóáóì ÊóÑúßöåö ÝóßóÇäó Ãóæúáóì ãöäú ÇáúÎóÈóÑö. æóßóãóÇ Ñóæóì ÓóáóãóÉó Èúäõ ÇáúãõÍóÈøöÞö «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÖóì Ýöíãóäú æóØöÆó ÌóÇÑöíóÉó ÇãúÑóÃóÊöåö ÝóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Åäú ßóÇäóÊú ØóÇæóÚóÊúåõ ÝóÚóáóíúåö ãöËúáõåóÇ æóåöíó áóåõ æóÅöäú ÇÓúÊóßúÑóåóåóÇ Ýóåöíó ÍõÑøóÉñ æóÚóáóíúåö ãöËúáõåóÇ» . æóäóÙóÇÆöÑõåóÇ ãöäú ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáøóÊöí ÞóÖóì ÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÈöÎöáóÇÝöåóÇ ÃóßúËóÑõ ãöäú Ãóäú íõÍúÕóì.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáúÅöÌúãóÇÚó áóÇ íóÌõæÒõ æõÞõæÚõ ÇáúÎóØóÃö Ýöíåö¡ æóíóÌõæÒõ æõÞõæÚõ ÇáúÎóØóÃö Ýöí ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö. ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÇáúÅöÌúãóÇÚó ÅÐóÇ æóÇÝóÞó ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö ßóÇäó åõæó ÇáúãõæÌöÈó áöáúÚóãóáö ÈöÕöÍøóÉö ÇáúÎóÈóÑö áóÇ ÇáúÎóÈóÑõ ÈöÇäúÝöÑóÇÏöåö¡ æóíóÕöíÑõ ÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÞóÇÖöíðÇ ÈöÇÓúÊöÞóÇãóÊöåö æóÕöÍøóÉö ãóÎúÑóÌöåö.(1/177)
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö íóÓóÚõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöí ãõÎóÇáóÝóÊöåö¡ æóáóÇ íóÓóÚõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöí ãõÎóÇáóÝóÉö ÇáúÅöÌúãóÇÚö¡ ÝóßóíúÝó íóßõæäõ ÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÝóÑúÚðÇ Úóáóì ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÇáÑøóÃúíó Ýöí äóÝúÓöåö ÞóÏú íóÓóÚõ ÎöáóÇÝõåõ ÈöÑóÃúíò ãöËúáöåö Ëõãøó ÅÐóÇ (ÍóÕóáó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÅöÌúãóÇÚö æóÇáÑøóÃúíö) áóãú íóÓóÚú ÎöáóÇÝõåõ áóÇ ãöäú ÍóíúËõ åõæó ÑóÃúíñ áóßöäú ãöäú ÌöåóÉö æõÞõæÚö ÇáúÅöÌúãóÇÚö Úóáóíúåö¡ ÝóÇáúÅöÌúãóÇÚõ íõÕóÍøöÍõ ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö¡ æóíóãúäóÚõ ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖó Úóáóíúåö¡ ßóãóÇ íõÕóÍøöÍõ ÇáÑøóÃúíó æóíóãúäóÚõ ãõÎóÇáóÝóÊóåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó åóÐóÇ åóßóÐóÇ ÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõ ÙóÇåöÑö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑò ÞóÏú ÊóáóÞøóÇåõ ÇáäøóÇÓõ ÈöÇáúÞóÈõæáö¡ æóÅöäú ßóÇäó æõÑõæÏõåõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö æóáóÇ íóáúÒóãõäóÇ Úóáóì Ðóáößó ÌóæóÇÒõ ÊóÎúÕöíÕöåö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÅÐóÇ ÚóÑöíó ãöäú ÇáúãóÚóÇäöí ÇáøóÊöí æóÕóÝúäóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÞóÏú ÎóÇáóÝó ÚõËúãóÇäõ ÇáúÈóÊøöíøõ Ýöí ÊóÍúÑöíãö äößóÇÍö ÇáúãóÑúÃóÉö Úóáóì ÚóãøóÊöåóÇ æóæõÑõæÏõåõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÂÍóÇÏö áöÃóäøó ÑöæóÇíóÉó ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó ãõÎóÕøöÕóÉñ¡ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃõÍöáøó áóßõãú ãóÇ æóÑóÇÁó Ðóáößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] . Þöíáó áóåõ: ÞóÏú Ñóæóì åóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÌóãóÇÚóÉñ ÛóíúÑõ ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó ãöäúåõãú ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò æóÃóÈõæ ÓóÚöíÏò ÇáúÎõÏúÑöíøõ æóÛóíúÑõåõãóÇ¡ æó (ÞóÏú) ÊóáóÞøóÇåõ ÇáÓøóáóÝõ ÈöÇáúÞóÈõæáö ÝóÕóÇÑó Ýöí ãóÚúäóì ÇáúÎóÈóÑö(1/178)
ÇáúãõÊóæóÇÊöÑö æóÈöãöËúáöåö íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö ÚöäúÏóäóÇ áöÇÓúÊöÝóÇÖóÊöåö Ýöí ÇáúÃõãøóÉö æóÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáäøóÇÓö áöÍõßúãöåö¡ æóÚõËúãóÇäõ ÇáúÈóÊøöíøõ áóíúÓó ÈöÎöáóÇÝò Úóáóì ãóäú ÊóÞóÏøóãóåõ. æóÞóÏú ÎóÇáóÝó Ýöí Ðóáößó ÇáúÎóæóÇÑöÌõ¡ (ÃóíúÖðÇ) æóáóßöäøóåõãú ÔõÐõæÐñ áóÇ íõÚúÊóÏøõ Èöåöãú Ýöí ÇáúÅöÌúãóÇÚö. æóÚóáóì Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃõÍöáøó áóßõãú ãóÇ æóÑóÇÁó Ðóáößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] áóíúÓó ÈöÚõãõæãò Èóáú åõæó ãõÌúãóáñ ãóæúÞõæÝõ ÇáúÍõßúãö Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö áöÃóäøó ÇáúÅöÈóÇÍóÉó Ýöíåö ãõÚóáøóÞóÉñ ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöÍúÕóÇäö áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ãõÍúÕöäöíäó ÛóíúÑó ãõÓóÇÝöÍöíäó} [ÇáäÓÇÁ: 24] æóÇáúÅöÍúÕóÇäõ áóÝúÙñ ãõÌúãóáñ ÝóÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö.
ÝóÅöäú ÓóÃóáõæÇ Úóäú Þóæúáöåö {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö} [ÇáäÓÇÁ: 3] æóÊóÎúÕöíÕöåö ÈöÞóæúáöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «áóÇ ÊõäúßóÍõ ÇáúãóÑúÃóÉõ Úóáóì ÚóãøóÊöåóÇ» ßóÇäó ÇáúÌóæóÇÈõ Ýöíåö ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ¡ æóáöÃóäøó åóÐóÇ ÎóÇÕøñ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ÝóÅöäú Þöíáó: ÎóÕóÕúÊõãú Þóæúáó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {Þõáú áóÇ ÃóÌöÏõ Ýöí ãóÇ ÃõæÍöíó Åáóíøó ãõÍóÑøóãðÇ Úóáóì ØóÇÚöãò íóØúÚóãõåõ} [ÇáÃäÚÇã: 145] ÇáúÂíóÉó ÈöÎóÈóÑö ÃóÈöí ËóÚúáóÈóÉó ÇáúÎõÔóäöíøö æóÇáúÍóßóãö Èúäö ÚóãúÑòæ ÇáúÛöÝóÇÑöíøö Ýöí «Çáäøóåúíö Úóäú(1/179)
ßõáøö Ðöí äóÇÈò ãöäú ÇáÓøöÈóÇÚö æóÐöí ãöÎúáóÈò ãöäú ÇáØøóíúÑö» . æóÈöÎóÈóÑö ÇáúãöÞúÏóÇÏö Èúäö ãóÚúÏöí ßóÑöÈó Ýöí «ÊóÍúÑöíãö ÇáúÍõãõÑö ÇáúÃóåúáöíøóÉö» (æóÞóÏú ÎóÇáóÝóßõãú ãóÇáößõ Èúäõ ÃóäóÓò Ýöí Ðöí ÇáäøóÇÈö ãöäú ÇáÓøöÈóÇÚö¡ æóßóÇäó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò æóÚóÇÆöÔóÉõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - íõÈöíÍóÇäö(1/180)
ÇáúÍõãõÑó ÇáúÃóåúáöíøóÉó) æóÐóÇ ÇáäøóÇÈö ãöäú ÇáÓøöÈóÇÚö æóíóÍúÊóÌøóÇäö Ýöíåö ÈöÙóÇåöÑö ÇáúÂíóÉö æóáóãú íóáúÊóÝöÊóÇ Åáóì ÑöæóÇíóÉö ãóäú Ñóæóì Ðóáößó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -. Þöíáó áóåõ: ÃóÞóáøõ ãóÇ Ýöí Ðóáößó Ãóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÊóÍúÑöíãö Ðöí ÇáäøóÇÈö ãöäú ÇáÓøöÈóÇÚö æóÇáúÍõãõÑö ÇáúÃóåúáöíøóÉö ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÂíóÉö. áöÃóäøó ÇáúÂíóÉó ÅäøóãóÇ ÝöíåóÇ Ãóäøóåõ áóãú íóäúÒöáú Úóáóíúåö ÊóÍúÑöíãõ ÛóíúÑö ãóÇ ÐõßöÑó ÝöíåóÇ¡ æóãóÇ ÚóÏóÇ ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÇáúÂíóÉö áóãú ÊóÞúÊóÖö ÇáúÂíóÉõ ÍóÙúÑóåõ æóáóÇ ÅÈóÇÍóÊóåõ¡ ÝóáóíúÓó Ýöí ÊóÍúÑöíãöåö ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÂíóÉö. æóÌöåóÉñ ÃõÎúÑóì Ãóäøóåõ Ñõæöíó Ãóäøó ÇáúãõÔúÑößöíäó ÞóÏú ßóÇäõæÇ íõÍóÑøöãõæäó ÃóÔúíóÇÁó ãöäú äóÍúæö ÇáÓøóÇÈöíóÉö æóÇáúæóÕöíáóÉö ÝóäóÒóáóÊú ÇáúÂíóÉõ ÑóÏøðÇ áöÞóæúáöåöãú ÝóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {Þõáú áóÇ ÃóÌöÏõ Ýöí ãóÇ ÃõæÍöíó Åáóíøó ãõÍóÑøóãðÇ} [ÇáÃäÚÇã: 145] íóÚúäöí ãöãøóÇ íõÍóÑøöãõæäó {ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ãóíúÊóÉð} [ÇáÃäÚÇã: 145] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÂíóÉö. (ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó ÝöíåóÇ ÅÐú) ßóÇäó äõÒõæáõåóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö Úóáóì ÅÈóÇÍóÉö ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÐúßõæÑó ÝöíåóÇ.
æóÃóíúÖðÇ: Ýóáóæú ßóÇäó ãóÇ Ýöí åóÐöåö ÇáúÂíóÉö ÚõãõæãðÇ Ýöí ÅÈóÇÍóÉö ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÐúßõæÑó ÝöíåóÇ áóÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö¡ áöÃóäøó ãóÇ ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÚöäúÏóäóÇ. æóÞóÏú ÇÊøóÝóÞóÊú ÇáúÃõãøóÉõ Úóáóì ÊóÍúÑöíãö ÃóÔúíóÇÁó ÛóíúÑö ãóÐúßõæÑóÉò Ýöí åóÐöåö ÇáúÂíóÉö æóåöíó ÇáúÎóãúÑõ æóáóÍúãõ ÇáúÞõÑõæÏö æóäóÍúæõåóÇ ÝóÕóÇÑóÊú ÇáúÂíóÉõ ÎóÇÕøóÉð ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö. æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì: Ãóäøó ÇáÕøóÍóÇÈóÉó ÞóÏú ÇÎúÊóáóÝóÊú Ýöí ÊóÍúÑöíãö Ðöí ÇáäøóÇÈö ãöäú ÇáÓøöÈóÇÚö æóÇáúÍõãõÑö ÇáúÃóåúáöíøóÉö æóáõÍõæãö ÇáúÎóíúáö¡ æóáóãú íõäúßöÑú ÈóÚúÖõåõãú Úóáóì ÈóÚúÖò ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöíåö.(1/181)
æóãóÊóì ÇÎúÊóáóÝóÊú ÇáÕøóÍóÇÈóÉõ Ýöí ÊóÎúÕöíÕö ÂíóÉö ÓóæøóÛóÊú ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöí ÊóÑúßö ÍõßúãöåóÇ ãöäú ÛóíúÑö äóßöíÑò ãöäú ÈóÚúÖöåöãú Úóáóì ÈóÚúÖò ÝöíåóÇ¡ ÌóÇÒó ÞóÈõæáõ ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ýöí ÊóÎúÕöíÕöåóÇ. ÝóÅöäú ÓóÃóáõæÇ Úóäú Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóáóÇ ÊóÍöáøõ áóåõ ãöäú ÈóÚúÏõ ÍóÊøóì ÊóäúßöÍó ÒóæúÌðÇ ÛóíúÑóåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 230] . æóÙóÇåöÑõåõ íóÞúÊóÖöí ÅÍúáóÇáóåóÇ áöáÒøóæúÌö ÇáúÃóæøóáö ÈöäóÝúÓö ÇáúÚóÞúÏö ÅÐóÇ ØóáøóÞóåóÇ¡ æóÅöäú áóãú íóÞóÚú ÏõÎõæáñ¡ áöÃóäøóåõ áóãú íóÔúÑöØú Ýöíåö ÏõÎõæáðÇ Ëõãøó ÌóÚóáúÊõãú ÇáÏøõÎõæáó ÔóÑúØðÇ Ýöíåö ÈöÎóÈóÑö ÑöÝóÇÚóÉó ÇáúÞõÑóÙöíøö Íöíäó ØóáøóÞó ÇãúÑóÃóÊóåõ ÝóÊóÒóæøóÌóÊú ÚóÈúÏó ÇáÑøóÍúãóäö Èúäó ÇáÒøõÈóíúÑö ÝóÌóÇÁóÊú ÊóÔúßõæ (Åáóíúåö) Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöáõ ÅáóíúåóÇ ÝóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÃóÊõÑöíÏöíäó Ãóäú ÊóÑúÌöÚöí Åáóì ÑöÝóÇÚóÉó áóÇ¡ ÍóÊøóì ÊóÐõæÞöí ÚõÓóíúáóÊóåõ æóíóÐõæÞó ÚõÓóíúáóÊóß» . ÝóÎóÕóÕúÊõãú ÙóÇåöÑó ÇáúÞõÑúÂäö ÈöåóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö¡ æóåõæó ÎóÈóÑõ æóÇÍöÏò æóÇáúÎöáóÇÝõ ÞóÇÆöãñ ÝöíãóÇ æóÑóÏó Ýöíåö¡ áöÃóäøó ÓóÚöíÏó Èúäó ÇáúãõÓóíøöÈö íóÞõæáõ: ÊóÍöáøõ áöáÒøóæúÌö ÇáúÃóæøóáö ÈöÇáúÚóÞúÏö.(1/182)
Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÛóáóØñ áöÃóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÙóÇåöÑö ÇááøóÝúÙö ÇÑúÊöÝóÇÚõ ÊóÍúÑöíãö ÇáËøóáóÇËö ÈöäößóÇÍö ÇáËøóÇäöí¡ Èóáú ÙóÇåöÑõåóÇ íóÞúÊóÖöí ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÍöáøõ áóåõ ÅáøóÇ ÈöÇáúæóØúÁö. æóÐóáößó áöÃóäøó áóÝúÙó ÇáúÂíóÉö ãõäúÊóÙöãñ áöáúÚóÞúÏö æóÇáúæóØúÁö ÌóãöíÚðÇ¡ áöÃóäøó Þóæúáóåõ {ÍóÊøóì ÊóäúßöÍó ÒóæúÌðÇ ÛóíúÑóåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 230] íóÊóäóÇæóáõ ÇáúæóØúÁó áöÃóäøóåõ ÍóÞöíÞóÉñ Ýöíåö ÚöäúÏóäóÇ æóÐößúÑõ ÇáÒøóæúÌöíøóÉö íõÝöíÏõ ÇáúÚóÞúÏó ÝóÞóÏú ÇÔúÊóãóáó ÙóÇåöÑõ ÇáúÂíóÉö Úóáóì ÇáúãóÚúäóíóíúäö æóÌóÚóáóåõãóÇ ÔóÑúØðÇ Ýöí æõÞõæÚö ÊóÍúÑöíãò ÝóÇÊøóÈóÚúäóÇåõ¡ æóáóãú äõÎóÇáöÝúåõ Åáóì ÛóíúÑöåö æóáóÇ ÎóÕóÕúäóÇåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö. æóÚóáóì Ãóäøóåõ ÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÇáúÞóæúáõ ÈóíúäóäóÇ Ýöí Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö ÅÐóÇ ÊóáóÞøóÇåõ ÇáäøóÇÓõ ÈöÇáúÞóÈõæáö ÕóÇÑó ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáÊøóæóÇÊõÑö ÝóíóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõ ÙóÇåöÑö ÇáúÞõÑúÂäö Èöåö¡ æóåóÐóÇ ÕöÝóÉõ åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö¡ áöÃóäøó ÇáÕøóÍóÇÈóÉó ÞóÏú ÊóáóÞøóÊúåõ ÈöÇáúÞóÈõæáö æóÇÓúÊóÚúãóáóÊúåõ.(1/183)
æóáóíúÓó ãóÚúäóì ÊóáóÞøöí ÇáäøóÇÓö ÅíøóÇåõ ÈöÇáúÞóÈõæáö Ãóäú áóÇ íõæÌóÏó (áóåõ) ãõÎóÇáöÝñ¡ æóÅöäøóãóÇ ÕöÝóÊõåõ Ãóäú íóÚúÑöÝóåõ ÚõÙúãõ ÇáÓøóáóÝö æóíóÓúÊóÚúãöáõæäóåõ ãöäú ÛóíúÑö äóßöíÑò ãöäú ÇáúÈóÇÞöíäó Úóáóì ÞóÇÆöáöåö¡ Ëõãøó Åäú ÎóÇáóÝó ÈóÚúÏóåõãú Ýöíåö ãõÎóÇáöÝñ ßóÇäó ÔóÇÐøðÇ áóÇ íõáúÊóÝóÊõ Åáóíúåö. æóáóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäó ÇáÕøóÍóÇÈóÉö Ýöí Ãóäøó ÇáÒøóæóÇÌó ÇáËøóÇäöíó áóÇ íóÑúÝóÚõ ÊóÍúÑöíãó ÇáËøóáóÇËö ãóÇ áóãú íóÏúÎõáú ÈöåóÇ¡ æóÅöäú ÕóÍøó åóÐóÇ Úóäú ÓóÚöíÏö Èúäö ÇáúãõÓóíøöÈö ÝóÅöäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú áóÇ íóßõæäó ÓóãöÚó ÈöåóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö¡ æóÃóäøóåõ áóæú ÓóãöÚóåõ áóÕóÇÑó Åáóíúåö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÞóÏú ÕóÇÑó ÇáöÇÊøöÝóÇÞõ ÈóÚúÏó ÓóÚöíÏö Èúäö ÇáúãõÓóíøöÈö Úóáóì Íõßúãö åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö ÝóÓóÞóØó ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöíåö ßóÃóäøóåõ áóãú íóßõäú. ÝóÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõ ÇáÙøóÇåöÑö Èöåö áöÃóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó ÚöäúÏóäóÇ Èóíúäó ÅÌúãóÇÚò íóÞóÚõ ÈóÚúÏó ÎöáóÇÝò ßóÇäó ãöäú Ãóåúáö ÚóÕúÑò ãõÊóÞóÏøöãò æóÈóíúäó ÅÌúãóÇÚò íóÍúÕõáõ Úóäú ÛóíúÑö ÎöáóÇÝò Ýöí ËõÈõæÊö ÍõÌøóÊöåöãóÇ æóáõÒõæãö ÇáúãóÕöíÑö ÅáóíúåöãóÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÎóÕóÕúÊõãú Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 38] ÈöÎóÈóÑö ÇáúãöÌóäøö æóÝöí ÇáäøóÇÓö ãóäú íóÞõæáõ íõÞúØóÚõ Ýöí ÇáúÞóáöíáö æóÇáúßóËöíÑö. Þöíáó áóåõ: áóæú ÝóåöãúÊ ÚóäøóÇ ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ Ýöí ÚóÞúÏö ÇáúãóÐúåóÈö áóßóÝóíúÊ äóÝúÓóß ãõÄúäóÉó åóÐöåö ÇáúÃóÓúÆöáóÉö ÇáúÝóÇÑöÛóÉö. áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 38] ÎóÇÕøñ ÈöÇÊøöÝóÇÞö ÇáÓøóáóÝö ãöäú ÇáÕøóÍóÇÈóÉö (áóÇ)(1/184)
ÎöáóÇÝó (Ýöíåö Èóíúäóåõãú) æóÅöäøóãóÇ ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí ãöÞúÏóÇÑö ãóÇ íõÞúØóÚõ Ýöíåö¡ ÝóÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú¡ ÚóÔóÑóÉñ æóÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú ÎóãúÓóÉñ æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó ãöäúåõãú: ÃóÑúÈóÚóÉñ¡ æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó ãöäúåõãú: ËóáóÇËóÉñ¡ ÝóÍóÕóáó Íõßúãõ ÇááøóÝúÙö ÎóÇÕøðÇ ÈöÇÊøöÝóÇÞöåöãú¡ æóãóÚó Ðóáößó ÝóÞóÏú ÓóæøóÛó ßõáøõ ÝóÑöíÞò ãöäúåõãú (áöÛóíúÑöåö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó) Ýöí ÇáúãöÞúÏóÇÑö ÇáøóÐöí ÞóÏøóÑóåõ ÝóÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇÊøöÝóÇÞõ ÇáúÌóãöíÚö Úóáóì ÎõÕõæÕöåö. æóÇáúÂÎóÑõ: ÊóÓúæöíÛõåõãú ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöí ÊóÑúßö ÙóÇåöÑöåö. æóãóäú ÞóÇáó: Åäøóåõ íõÞúØóÚõ Ýöí ÇáúÞóáöíáö æóÇáúßóËöíÑö áóÇ íõÚóÏøõ ÎöáóÇÝðÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö Èóáú åõæó ÔõÐõæÐñ æóáóÇ íõáúÊóÝóÊõ Åáóíúåö. Ëõãøó íóÕöíÑõ ÇáúßóáóÇãõ ÍöíäóÆöÐò ÈóíúäóäóÇ æóÈóíúäó åóÐóÇ ÇáÓøóÇÆöáö Ýöí ÕöÝóÉö ÇáúÅöÌúãóÇÚö¡ æóáóíúÓó Ðóáößó ãöäú ãóÓúÃóáóÊöäóÇ Ýöí ÔóíúÁò.
æóÞóÏú ÐóßóÑó ÈóÚúÖõ ÇáúãõÎóÇáöÝöíäó ÚóäøóÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ÃóÔúíóÇÁó áóíúÓóÊú ãöãøóÇ äóÞõæáõåõ æóáóÇ íõÍúÊóÌøõ Èöåö æóáóíúÓó åõæó Ýöí ÍóÏøö ãóäú íóÊóÔóÇÛóáõ Èöåö ÃóíúÖðÇ¡ (æóáóßöäøóÇ äóÐúßõÑõ ãöäúåõ ØóÑóÝðÇ íóßõæäõ Ýöíåö ÊóäúÈöíåñ áöáúãõÈúÊóÏöÆö Úóáóì ãóæúÖöÚö ÚóæóÇÑöåö æóÝóÓóÇÏö ãóÇ ÇÍúÊóÌøó Èöåö) . ÐóßóÑó ÃóÎúÈóÇÑðÇ ÒóÚóãó ÃóäøóÇ ÞóÈöáúäóÇåóÇ ÝóÊóÑóßúäóÇ áóåóÇ ÇáúÃóÕúáó ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ¡ æóáóíúÓó (íóÊóÚóáøóÞõ ÞóÈõæáõåóÇ ÝöíãóÇ) äóÍúäõ Ýöíåö (ÈöÔóíúÁò) æóíõÔúÈöåõ Ãóäú íóßõæäó æóÌóÏóåóÇ áöÈóÚúÖö ÓóáóÝöåö ÝóäóÞóáóåóÇ Åáóì åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö ãöäú ÛóíúÑö Úöáúãò ãöäúåõ ÈöÍóÞöíÞóÉö ãóæúÖöÚöåóÇ¡ ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇåóÇ æóÈóíøóäøóÇ ÐóåóÇÈóåõ Úóäú æóÌúåö ÇáÕøóæóÇÈö ÝöíåóÇ(1/185)
áöÆóáøóÇ íóãõÑøó Úóáóì ÈóÚúÖö ÇáúãõÈúÊóÏóÆöíäó ÝóíóÙõäøóåóÇ ÔõÈóåðÇ (áöÃóäøó ãóäú Èöåö) ÃóÏúäóì ãõÓúßóÉò ãöäú Ýóåúãò áóÇ íóÎúÝóì Úóáóíúåö ÝóÓóÇÏõåóÇ. ãöäúåóÇ Ãóäøóåõ ÐóßóÑó ÍóÏöíËó ÃóÈöí ÝóÒóÇÑóÉó Ýöí ÇáúæõÖõæÁö ÈöÇáäøóÈöíÐö¡ æóÞóÇáó: ßóÇäó ÃóÈõæ ÝóÒóÇÑóÉó äóÈøóÇÐðÇ ÝóÊóÑóßõæÇ Íõßúãó ÇáúÞõÑúÂäö - ÒóÚóãó - Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Ýóáóãú ÊóÌöÏõæÇ ãóÇÁð ÝóÊóíóãøóãõæÇ ÕóÚöíÏðÇ ØóíøöÈðÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] ÝóÞóÇáó ãóÚúäóÇåõ ãóÇÁð Ãóæú äóÈöíÐó ÇáÊøóãúÑö(1/186)
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ Åäøó ÃóÈóÇ ÝóÒóÇÑóÉó ßóÇäó äóÈøóÇÐðÇ ÝóÅöäøóåõ ßóÐöÈñ æóÊóÑóÎøõÕñ Úóáóì ÃóÈöí ÝóÒóÇÑóÉó¡ áöÃóäøó ÃóÈóÇ ÝóÒóÇÑóÉó ßóÇäó ãöäú ÇáÒøõåøóÇÏö æóÍóÏøóËóäóÇ ÈöÐóáößó ÚóÈúÏõ ÇáúÈóÇÞöí Èúäõ ÞóÇäöÚò Ýöí ßöÊóÇÈöåö (ÇáúãóÔúåõæÑö) ÇáøóÐöí ÕóäøóÝóåõ Ýöí ÇáØøóÈóÞóÇÊö¡ æóáóåõ ÃóÍóÇÏöíËõ ßóËöíÑóÉñ ÞóÏú äóÞóáóåóÇ Úóäúåõ ÇáúÃóÆöãøóÉõ ãöËúáõ ÓõÝúíóÇäó ÇáËøóæúÑöíøö æóÔõÚúÈóÉó (æóÅöÓúÑóÇÆöíáó æóÔóÑöíßò) Ýöí äõÙóÑóÇÆöåöãú¡ æóáóæú ßóÇäó äóÈøóÇÐðÇ ãóÇ äóÞóáõæÇ Úóäúåõ ÂËóÇÑó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -¡ ÝóåóÐóÇ(1/187)
íóÏõáøõ Úóáóì ßóÐöÈö åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáö æóÞöáøóÉö Ïöíäöåö æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ Åäøó åóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËó ÎöáóÇÝõ ãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ýóáóãú ÊóÌöÏõæÇ ãóÇÁð ÝóÊóíóãøóãõæÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] ÝóáóíúÓó ßóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúÂíóÉó ÃóæúÌóÈóÊú ÇáÊøóíóãøõãó ÚöäúÏó ÚóÏóãö ßõáøö ÌõÒúÁò ãöäú ãóÇÁò áöÃóäøó Þóæúáóåõ {ãóÇÁð} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] áóÝúÙñ ãóäúßõæÑñ íóÊóäóÇæóáõ ßõáøó ÌõÒúÁò ãöäúåõ Úóáóì ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ãõäúÝóÑöÏðÇ ÈöäóÝúÓöåö Ãóæú ãõÎóÇáöØðÇ áöÛóíúÑöåö¡ æóáóÇ íóãúÊóäöÚõ ÃóÍóÏñ Ãóäú íóÞõæáó Ýöí äóÈöíÐö ÇáÊøóãúÑö ãóÇÁñ ÝóÌóÇÁó ÇáúÎóÈóÑõ ãõæóÇÝöÞðÇ áöãóÚúäóì ÇáÙøóÇåöÑö ÛóíúÑó ãõÎóÇáöÝò áóåõ æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÞóÈõæáö ÎóÈóÑö ÇáúæõÖõæÁö ÈöäóÈöíÐö ÇáÊøóãúÑö ÊóÎúÕöíÕñ áöÚõãõæãò æóáóÇ ÙóÇåöÑò¡ áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÇáó {ÝóÇÛúÓöáõæÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] æóáóãú íóÞõáú ÈöãóÇÐóÇ æóÇáúÍóÇáõ ÇáøóÊöí íóÌöÈõ ÝöíåóÇ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúãóÇÁö (æóäóÈöíÐõ ÇáÊøóãúÑö) ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑò ÈöáóÝúÙö Úõãõæãò¡ ÝóÅöäøóãóÇ æóÑóÏó ÇáúÎóÈóÑõ Ýöí ÊóÈúÞöíóÉö Íõßúãö ÇáúãóÇÁö ÇáøóÐöí ÊóÖóãøóäóÊúåõ ÇáúÂíóÉõ. æóÐóßóÑó ÍóÏöíËó ÇáúÞóåúÞóåóÉö (ÝóÞóÇáó: æóÞóÏú ÞóÇáó) Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó {æóáóÇ ÊõÈúØöáõæÇ ÃóÚúãóÇáóßõãú} [ãÍãÏ: 33] ÝóÃóÈúØóáó ØóåóÇÑóÊóåõ ÈöÍóÏöíËö ÃóÈöí ÇáúÚóÇáöíóÉö ÇáÑøöíóÇÍöíøö¡ æóÍóÏöíËõåõ - ÒóÚóãó - ßóÇáÑøöíóÇÍö.(1/188)
æóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÛóÈóÇæóÊöåö æóÌóåúáöåö ÈöåóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö áöÃóäøóåõ áóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäó Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö Ýöí ÌóáóÇáóÉö ãóÍóáøö ÃóÈöí ÇáúÚóÇáöíóÉö æóÕöÏúÞöåö æóÃóãóÇäóÊöåö æóÅöäú ßóÇäó åóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËõ ÞóÏú Ñõæöíó ãóæúÕõæáðÇ ãöäú ÚöÏøóÉö æõÌõæåò ãöäú ÛóíúÑö ØóÑöíÞö ÃóÈöí ÇáúÚóÇáöíóÉö ÑóæóÇåõ ÚöãúÑóÇäõ Èúäõ ÍõÕóíúäò æóÃóäóÓñ æóÌóÇÈöÑñ¡ æóÑóæóÇåõ ãõÑúÓóáðÇ(1/189)
ÇáúÍóÓóäõ æóÃóÈõæ ÇáúÚóÇáöíóÉö æóÅöÈúÑóÇåöíãõ æóÇáÒøõåúÑöíøõ. æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóíúÓó ÞóÈõæáõ åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö ãöãøóÇ äóÍúäõ Ýöíåö (Ýöí ÔóíúÁò) áöÃóäøóÇ áóãú äóÎõÕøó Èöåö ÙóÇåöÑðÇ æóáóÇ ÚõãõæãðÇ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊõÈúØöáõæÇ ÃóÚúãóÇáóßõãú} [ãÍãÏ: 33] ÙóÇåöÑõåõ äóåúíõ ÇáúÅöäúÓóÇäö Úóäú Ãóäú íõÈúØöáó Úóãóáóåõ¡ æóäóÍúäõ (áóãú) äõÈúØöáú Úóãóáóåõ ÈöÇáúÞóåúÞóåóÉö æóÅöäøóãóÇ ÃóÈúØóáóåõ Çááøóåõ ÇáøóÐöí Íóßóãó ÈöÈõØúáóÇäöåö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøóåõ ãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ áóÇ ÓóÈöíáó áöÃóÍóÏò Åáóì ÅÈúØóÇáö Úóãóáöåö Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö áöÃóäøó Úóãóáóåõ ÇáøóÐöí(1/190)
ÞóÏú Úóãöáóåõ ãõäúÊóÞöÖñ ãóÚúÏõæãñ áóÇ íóÕöÍøõ Çáäøóåúíõ Úóäú ÅÈúØóÇáöåö¡ ÝóÅöÐóäú áóíúÓó ÇáúãõÑóÇÏõ Çáäøóåúíó Úóäú ÅÈúØóÇáö ÇáúÚóãóáö Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö¡ æóÅöäøóãóÇ ãóÚúäóÇåõ Çáäøóåúíõ Úóäú Ãóäú íóÝúÚóáó ãöäú ÇáúãóÚóÇÕöí ãóÇ íõÈúØöáõ ËóæóÇÈó Úóãóáöåö æóåóÐóÇ áóíúÓó ÈöÙóÇåöÑò æóáóÇ ãóÐúßõæÑò Ýöí áóÝúÙö ÇáúÂíóÉö. ÝóßóíúÝó íóßõæäõ ÞóÈõæáõ ÍóÏöíËö ÇáúÞóåúÞóåóÉö ÊóÎúÕöíÕðÇ áöÙóÇåöÑò. æóÃóíúÖðÇ: áóæú ßóÇäó ÇáÙøóÇåöÑõ íóÊóäóÇæóáõ ÝöÚúáóäóÇ Úóáóì ãóÇ ÒóÚóãúÊ æóÎóÕøóÕúäóÇåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ßóÇäó ãõÓúÊóÞöíãðÇ Úóáóì ÃóÕúáöäóÇ áöÃóäøó ÇáúÚóÇãøó ÇáøóÐöí ÞóÏú ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö íóÌõæÒõ Ãóäú íõÎóÕøó ãöäúåõ ÈóÚúÖõ ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ ÇáúÚõãõæãõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö. Ëõãøó ÎóáøóØó ÊóÎúáöíØðÇ ÂÎóÑó ÝóÞóÇáó: æóÞóÈöáõæÇ ÔóåóÇÏóÉó ÇáúÞóÇÈöáóÉö æóÍúÏóåóÇ. æóÃóíøõ ÙóÇåöÑò íóãúäóÚõ ÞóÈõæáó ÔóåóÇÏóÉö ÇáúÞóÇÈöáóÉö Ýöí ÇáúæöáóÇÏóÉö ÍóÊøóì íõÐúßóÑó Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö. æóÅöäøóãóÇ ÐóßóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö Ýöí ÇáúãõÏóÇíóäóÇÊö æóÇáúæóÕöíøóÉö Ýöí ÇáÓøóÝóÑö æóÇáÑøóÌúÚóÉö æóÇáÒøöäóÇ. ÝóÃóãøóÇ ÇáÔøóåóÇÏóÉõ Úóáóì ÇáúæöáóÇÏóÉö ÝóáóÇ ÐößúÑó áóåóÇ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö Ýóäóßõæäó ÈöÞóÈõæáöäóÇ ÔóåóÇÏóÉó ÇáúÞóÇÈöáóÉö ãõÎóÕøöÕöíäó áóåóÇ. .(1/191)
æóÒóÚóãó åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáõ ÃóäóÇ áóÇ äóÞúÈóáõ ÎóÈóÑó ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäó æóÞóÏú ÑóæóÇåõ - ÒóÚóãó ÈöÖúÚóÉõ ÚóÔóÑó ãöäú ÇáÕøóÍóÇÈóÉö¡ æóáóíúÓó ÈöãõÎóÇáöÝò áöáúÞõÑúÂäö¡ áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÅäøóãóÇ ÐóßóÑó ßóíúÝó äóÊóæóËøóÞõ¡ æóåóÐöåö ÞóÖöíøóÉñ ÞóÖóì ÈöåóÇ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -. ÝóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ ÞóÏú ÑóæóÇåõ ÈöÖúÚóÉó ÚóÔóÑó ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú ÍóÏøóËóäöí ÑóÌõáñ ãöäú ßöÈóÇÑö Ãóåúáö ÇáúãóÚúÑöÝóÉö ÈöÇáúÍóÏöíËö Ãóäøóåõ ÇÌúÊóåóÏó Ýöí Ãóäú íóÌöÏó Ýöí ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö ÍóÏöíËðÇ æóÇÍöÏðÇ ÕóÍöíÍðÇ Ýóáóãú íóÌöÏúåõ. æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúãõÎúÊóÕóÑö Úöáóáó ÇáúÃóÍóÇÏöíËö ÇáúãóÑúæöíøóÉö Ýöíåö æóÞóÇáó ÇáÒøõåúÑöíøõ æóåõæó ãöäú ÃóÝúÞóåö Ãóåúáö ÇáúãóÏöíäóÉö Ýöí ÚóÕúÑöåö ÇáúÞóÖóÇÁõ ÈöÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö ÈöÏúÚóÉñ¡ æóÅöäøó Ãóæøóáó ãóäú ÞóÖóì(1/192)
Èöåö ãõÚóÇæöíóÉõ. æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ËóÈóÊóÊú ÇáÑøöæóÇíóÉõ áóãóÇ áóÒöãó ÇáúÚóãóáõ Èöåö áóæú ÇäúÝóÑóÏó Úóäú ãõÎóÇáóÝóÊöåö ÇáúÞõÑúÂäó æóÐóáößó áöÃóäøó ÃóßúËóÑó ãóÇ Ýöíåö Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÞóÖóì ÈöÇáúíóãöíäö ãóÚó ÇáÔøóÇåöÏö» ÝóåóÐöåö ÍößóÇíóÉõ ÞóÖöíøóÉò ãöäúåõ (- Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -) áóÇ íõÚúáóãõ ßóíúÝöíøóÊõåóÇ æóáóÇ ãóÚúäóÇåóÇ¡ æóÞóÏú äóÞúÖöí äóÍúäõ ÈöÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö Ýöí æõÌõæåò. ÝóÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Èöåö ÓóÇÞöØñ ÅÐú áóíúÓó åõæó Úõãõæãó áóÝúÙò (ãöäúåõ) ÝóíõÚúÊóÈóÑó ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ ÇÓúãõåõ. æóáóíúÓó ÇáúÎóÕúãõ ÈöÃóæúáóì ÈöÏóÚúæóÇåõ Ýöí ÕóÑúÝöåö Åáóì ãóÐúåóÈöåö Ïõæäó Ãóäú ÃóÍúãöáóåõ Úóáóì æóÌúåò íõæóÇÝöÞõ ãóÐúåóÈöí ÝóßóíúÝó Èöåö ãóÚó ãõÎóÇáóÝóÊöåö Ýöí Íõßúãö ÇáúßöÊóÇÈö ÅÐóÇ Íóãóáóåõ Úóáóì ãóÐúåóÈö ÇáúãõÎóÇáöÝö. æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: Åäøóåõ áóíúÓó ÈöãõÎóÇáöÝò áöáúÞõÑúÂäö ÝóÞóÏú ÕóÏóÞó áöÃóäøó ÇáúÎóÈóÑó Íõãöáó Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí (íóÌöÈõ) Íóãúáõåõ Úóáóíúåö ÝóáóíúÓó ãöäú ÙóÇåöÑöåö ãóÇ íõÎóÇáöÝõ ÇáúÞõÑúÂäó ÅáøóÇ Ãóäøó ãóÐúåóÈó ÇáúãõÎóÇáöÝö Ýöíåö ÎöáóÇÝõ ÇáúÞõÑúÂäö áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÍóÇáó ÇáúãõÏóÇíóäóÉö ÃóæúÍóÇáó ÇáúÍõßúãö ÚöäúÏó ÇáÊøóÌóÇÍõÏö¡ æóÙóÇåöÑõåõ íóÞúÊóÖöí ÇáúÍóÇáóíúäö ÌóãöíÚðÇ. æóÚóáóì Ãóäøóåõ Åäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáÊøóæóËøõÞó ÈöåöãóÇ Ýöí ÍóÇáö ÇáúãõÏóÇíóäóÉö ÝóÅöäøóãóÇ ÇáúãóÞúÕöÏõ Ýöíåö ÍóÇáõ ÇáúÍõßúãö ÚöäúÏó(1/193)
ÇáÊøóÌóÇÍõÏö ÝóáóÇ ãóÍóÇáóÉó Ãóäøóåõ ÞóÏú ÃóÝóÇÏó æõÌõæÈó ÇáúÍõßúãö ÈöÔóåóÇÏóÉö ÑóÌõáóíúäö Ãóæú ÑóÌõáò æóÇãúÑóÃóÊóíúäö ÚöäúÏó ÇáÊøóÌóÇÍõÏö¡ æóÇáúÃóãúÑõ Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì ÃóÞóáøö ãöäú ÇáúÚóÏóÏö ÇáúãóÐúßõæÑö æóãóäú Íóßóãó ÈöÃóÞóáøó ãöäúåõ ÝóÞóÏú ÎóÇáóÝó ÇáúÞõÑúÂäó ßóãóÇ Ãóäøó ãóäú Íóßóãó ÈöÔóåóÇÏóÉö (ÔóÇåöÏò) æóÇÍöÏò ÈöÛóíúÑö íóãöíäò ßóÇäó ãõÎóÇáöÝðÇ áöáúÞõÑúÂäö æóíóãöíäõ ÇáØøóÇáöÈö áóÇ ÐößúÑó áóåóÇ Ýöí ÇáúÂíóÉö ÝóæõÌõæÏõåóÇ æóÚóÏóãõåóÇ æóÇÍöÏñ Ýóáóãú íóäúÝóßøó ÇáúÍõßúãõ ÈöÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö ãöäú ãõÎóÇáóÝóÉö Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö.
æóßóãóÇ Ãóäøó ãóäú ÌóæøóÒó Ãóäú íóßõæäó ÍóÏøõ ÇáÒøóÇäöí ÃóÞóáøó ãöäú ãöÇÆóÉò ßóÇäó ãõÎóÇáöÝðÇ áöáúÞõÑúÂäö ÊóÇÑößðÇ áöÍõßúãöåö ÝóßóÐóáößó ãóäú ÇÞúÊóÕóÑó Ýöí ÇáúãõÏóÇíóäóÉö Úóáóì ÃóÞóáøö ãöäú ÇáÔøõåõæÏö ÇáúãóÐúßõæÑöíäó Ýöí ÇáúÂíóÉö ÝóÞóÏú ÎóÇáóÝó ÍõßúãóåóÇ æóáóíúÓó åóÐóÇ ãöäú ÇáÊøóÎúÕöíÕö Ýöí ÔóíúÁò áöÃóäøóåõ áóíúÓó Ýöíåö Úõãõæãõ áóÝúÙò íóäúÊóÙöãõ ãõÓóãøóíóÇÊò ÝóíóÎõÕøõåõ ÈöÇáúÎóÈóÑö. ÝóÅöäú Þöíáó: ÎóÕøó Èöåö ÍóÇáðÇ Ïõæäó ÍóÇáò. Þöíáó áóåõ: ÇáúÍóÇáõ ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑóÉò Ýöí ÇáúÂíóÉö ÝóíóÎõÕøóåóÇ ÈöÇáúÎóÈóÑö ÝóáóíúÓó Ýöíåö ÅÐóäú ÃóßúËóÑõ ãöäú ÐößúÑö ÇáúÚóÏóÏö ÇáúãóÐúßõæÑö ÝöíåóÇ. ÝóÅöäú Þöíáó: áóæú ÌóãóÚó Èóíúäó ÇáúÎóÈóÑö æóÇáúÂíóÉö áóãú íóÓúÊóÍöáú áöÃóäøóåõ áóæú ÞóÇáó Ãóæú ÑóÌõáñ æóÇãúÑóÃóÊóÇäö Ãóæú ÔóÇåöÏñ æóíóãöíäñ ßóÇäó ÕóÍöíÍðÇ. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó ßõáøõ ãóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÌúãóÚóåõ Åáóì ãóÇ ÞóÈúáóåõ Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò íóÌõæÒõ ÅáúÍóÇÞõåõ Èöåö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö áöÃóäøóåõ ßóÇäó (áóÇ) íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÞõæáó ÕóáøõæÇ Åäú ÔöÆúÊõãú Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö æóÅöäú ÔöÆúÊõãú Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö¡ Ëõãøó áóãú íóãúäóÚú ÌóæóÇÒõ Ðóáößó ãöäú Ãóäú Êóßõæäó ÇáÕøóáóÇÉõ Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö ãóäúÓõæÎóÉð ÈöÇáÕøóáóÇÉö Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö. æóßóÇäó áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÞõæáó Åäú ÔöÆúÊõãú ÝóÇÌúáöÏõæÇ ÇáÒøóÇäöíó ãöÇÆóÉð æóÅöäú ÔöÆúÊõãú ÊöÓúÚöíäó ÝóßóÇäó íóßõæäõ(1/194)
ãöÞúÏóÇÑõ ÇáÖøóÑúÈö ãóæúßõæáðÇ Åáóì ãóÔöíÆóÉö ÇáúÅöãóÇãö æóãóÚó Ðóáößó áóÇ íóÎúÑõÌõ ãóäú ÞóÇáó Åäøó ÍóÏøó ÇáÒøóÇäöí ÊöÓúÚõæäó ãöäú Ãóäú íóßõæäó ãõÎóÇáöÝðÇ áöáúÞõÑúÂäö. æóÞóÏú ßóÇäó íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó Ãóæú ÑóÌõáñ æóÇãúÑóÃóÊóÇäö Ãóæú ÑóÌõáñ Åäú áóãú íóßõäú ÑóÌõáñ æóÇãúÑóÃóÊóÇäö ãöäú ÛóíúÑö íóãöíäò æóáóÇ íõÎúÑöÌõ ÌóæóÇÒõ Ðóáößó ÞóÇÆöáóåõ ÇáúÂäó ãöäú Ãóäú íóßõæäó ãõÎóÇáöÝðÇ áöáúÞõÑúÂäö æóåóÐóÇ áóÇ íõÎúÝöí æóÌúåó ÝóÓóÇÏö ÇáúÞóæúáö Èöåö Úóáóì Ãóíøö Ýóåúãò.
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ðóáößó áóãú íóÌõÒú ãõÎóÇáóÝóÉõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÝóÞóÏú ÕóÍøó Ãóäøó ÇáúÞóæúáó ÈöÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö ÎöáóÇÝõ ÇáúßöÊóÇÈö æóåóÐóÇ ÃóÈúÚóÏõ Ýöí ÇáúÌóæóÇÒö ãöäú ÊóÎúÕöíÕö ÇáÙøóÇåöÑö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö áöÃóäøó åóÐóÇ áóíúÓó Ýöíåö ÊóÎúÕöíÕñ ÈöæóÌúåò æóÅöäøóãóÇ Ýöíåö ÇáäøóÓúÎõ áóæú ËóÈóÊó Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö (áöãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ) . æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ËóÈóÊó ÇáúÍõßúãõ ÈöÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÑøöæóÇíóÉö áóãóÇ ÌóÇÒó ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ Èöåö Úóáóì ÇáúÂíóÉö ãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì. æóåöíó Ãóäøó Íõßúãó ÇáúÂíóÉö ãõÓúÊóÚúãóáñ ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö áóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäó ÇáúãõÓúáöãöíäó Ýöíåö¡ æóÇáúÍõßúãõ ÈöÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö ãõÎúÊóáóÝñ Ýöíåö Ýóíóßõæäõ ãóäúÓõæÎðÇ ÈöÇáúÂíóÉö áöÃóäøóåõ áóíúÓó ãóÚó ÇáúÎóÕúãö ÊóÇÑöíÎõ ÇáúÍõßúãö Ãóäøóåõ ßóÇäó ÈóÚúÏó äõÒõæáö ÇáúÂíóÉö Ãóæú ÞóÈúáóåóÇ æóãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáõåõ ÝóÇáúãõÓúÊóÚúãóáõ Ýöíåö ãóÇ ÇÊøóÝóÞõæÇ Úóáóíúåö æóåõæó ÇáúÂíóÉõ¡ æóãóÇ ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöíåö ãöäú Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑö Ýóåõæó ãóÊúÑõæßñ ÈöÇáúÂíóÉö (ÅÐú áóãú) íóËúÈõÊú Ãóäøóåõ äóÇÓöÎñ áóåóÇ ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: íóÌõæÒõ Ãóäøó ÇáúÍõßúãó ÈöÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö æóÇÑöÏñ ãóÚó ÇáúÂíóÉö ÝóáóÇ íóßõæäõ äóÇÓöÎðÇ (áóåóÇ) Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó ãöäú æõÌõæåò: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ãöäú ÃóÕúáöäóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÍóÞó ÈöÍõßúãö ÇáúÂíóÉö ãöäú ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÅáøóÇ ÈöãóÇ íóÌõæÒõ ÈöãöËúáöåö ÇáäøóÓúÎõ áöÃóäøó ÇáúÂíóÉó ÊõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó æóÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÍöÏö áóÇ íõæÌöÈõåõ ÝóáóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Èöåö ÚóáóíúåóÇ áöãóÇ ÈóíøóäøóÇ. æóæóÌúåñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ÈöÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö æóÇÑöÏðÇ ãóÚó ÇáúÂíóÉö áóãóÇ ÊóÑóßó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈóíóÇäóåõ æóÐóßóÑóåõ ÚóÞöíÈó ÇáúÂíóÉö¡ æóáóßóÇäó íóßõæäõ Ýöíåö Úõãõæãõ áóÝúÙò íõæÌöÈõ ÅáúÍóÇÞóåõ ÈöÇáúÂíóÉö.(1/195)
ÝóáóãøóÇ áóãú íóÑöÏú Úóäúåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí Ðóáößó ÈóíóÇäñ æóÅöäøóãóÇ ÐóßóÑó Ýöíåö ÞóÖöíøóÉð ãöäúåõ Ýóáóæú ßóÇäó ãõÑóÇÏðÇ ãóÚó ÇáúÂíóÉö áóãóÇ ÃóÎøóÑó ÈóíóÇäóåõ Åáóì Ãóäú íõÎúÊóÕóãó Åáóíúåö ÝóíóÞúÖöíó. ÝóËóÈóÊó Ãóäøó Íõßúãó ÇáúÂíóÉö ãõÞóÑøñ Úóáóì ãóÇ æóÑóÏó æóÃóäøó ÎóÈóÑó ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö Åäú ßóÇäó (ãóÚúäóÇåõ) ãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÞóÈúáó ÇáúÂíóÉö Ãóæú ÈóÚúÏóåóÇ. ÝóÅöäú ßóÇäó ÞóÈúáóåóÇ Ýóåõæó ãóäúÓõæÎñ ÈöåóÇ. æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏóåóÇ ÝóÇáúÂíóÉõ ãóäúÓõæÎóÉñ Èöåö.
æóáóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÎóÈóÑö ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö ÍößóÇíóÉõ ÝöÚúáò ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí ÞóÖöíøóÉò ãóÌúåõæáóÉò áóÇ äóÏúÑöí ßóíúÝó ßóÇäóÊú æóãöËúáõåóÇ áóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Èöåö Úóáóì ÇáúÂíóÉö ãöäú æóÌúåóíúäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÈóíóÇäó áóÇ íóÞóÚõ ÈöãöËúáöåö áöÃóäøó ÇáúÈóíóÇäó ÅäøóãóÇ íóÞóÚõ ÈöáóÝúÙò ãóÚúáõæãö ÇáúãóÚúäóì ÙóÇåöÑö ÇáúãõÑóÇÏö æóáóÇ íóÌõæÒõ (Ãóäú íóßõæäó) ãõæóßøóáðÇ Åáóì ÞóÖöíøóÉò ÅÐóÇ äõÞöáóÊú Úóäúåõ ßóÇäóÊú ãóÌúåõæáóÉð ÚöäúÏóåõãú. æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: (Ãóäøóåõ íóßõæäõ) ÒöíóÇÏóÉð Ýöí Íõßúãö ÇáúÂíóÉö áöÃóäøóåóÇ ÊóÞúÊóÖöí Ãóäú Êóßõæäó ÈóíóÇäðÇ áöãõÑóÇÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ýöí åóÐöåö ÇáÒøöíóÇÏóÉö ãóÚó ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÇáúÂíóÉö æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßöáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - (ÇáäøóÇÓó) Åáóì ãöËúáö åóÐöåö ÇáúÞóÖöíøóÉö ãóÚó Úöáúãöåö Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì (áóãú) íóÞúÊóÕöÑú ÈöÍõßúãö ÇáúÈóíóÇäö Úóáóì ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÇáúÂíóÉö Ïõæäó ãóÇ ÞóÖóì Èöåö ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -. ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö áóãú íóÑöÏú ãóæúÑöÏó ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ýöí Íõßúãö ÇáúÂíóÉö æóÅöËúÈóÇÊö Íõßúãöåö ãóÚóåóÇ¡ æóÃóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ Ãóäú íóßõæäó ÞóÈúáó ÇáúÂíóÉö Ãóæú ÈóÚúÏóåóÇ. ÝóÅöäú ßóÇäó ÞóÈúáóåóÇ Ýóåõæó ãóäúÓõæÎñ ÈöåóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏóåóÇ Ýóåõæó äóÇÓöÎñ áóåóÇ æóäóÓúÎõ ÇáúÂíóÉö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò.(1/196)
æóÚóáóì Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáóåõ ÈöÒöíóÇÏóÉò Ýóåõæó äóÓúÎñ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ íóáúÒóãõäóÇ ÚöäúÏó æõÑõæÏö ÇáúÂíóÉö ÇÚúÊöÞóÇÏõ æõÌõæÈö ÇáúÍõßúãö ÈöÇáúÚóÏóÏö ÇáúãóÐúßõæÑö ÝöíåóÇ Ãóæú ÇãúÊöäóÇÚõ ÌóæóÇÒöåö ÈöÃóÞóáøó ãöäúåõ áöÃóäøóåõ áóÇ ÅÔúßóÇáó Úóáóì Ãóíøö ÚóÞúáò ÓóãöÚó ÇáúÂíóÉó (ÅáøóÇ æó) ÅäøóåóÇ ÊóãúäóÚõ ÇáúÍõßúãó ÈöÔóåóÇÏóÉö ÑóÌõáò (æóÇÍöÏò) æóÈöÔóåóÇÏóÉö ÇãúÑóÃóÉò æóÇÍöÏóÉò ÝóãóÊóì æóÑóÏó ÎóÈóÑñ ÃóÌóÇÒó ÇáúÍõßúãó ÈöÔóåóÇÏóÉö ÑóÌõáò æóÇÍöÏò ÝóÞóÏú ÏóÝóÚó Ðóáößó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáøóÐöí áóÒöãó (ãóÚó æõÑõæÏö) ÇáúÂíóÉö¡ æóåóÐóÇ åõæó ÍóÞöíÞóÉõ ÇáäøóÓúÎö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: íóáúÒóãõß Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáÊøóÎúÕöíÕõ äóÓúÎðÇ áöÃóäøó ÇáúÚõãõæãó ÞóÏú ÃóáúÒóãóäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó áõÒõæãö ÇáúÍõßúãö Èöåö æóæõÑõæÏõåõ ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáÊøóÎúÕöíÕó íóÑúÝóÚõ Ðóáößó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏó.
æóÞóÏú íóÌõæÒõ ÚöäúÏóß ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÚõãõæãö ÈöÇáúÞöíóÇÓö ÝóáóÒöãóß Úóáóì åóÐóÇ ÊóÌúæöíÒõ ÇáäøóÓúÎö ÈöÇáúÞöíóÇÓö. Þöíáó áóåõ: ãóÇ íõæÌöÈõ ÊóÎúÕöíÕó ÇáúÚõãõæãö ãöäú áóÝúÙò Ãóæú ÏóáóÇáóÉò ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú Ãóäú íóßõæäó ãõÞóÇÑöäðÇ áöáóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö¡ æóáóÇ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóÊóÃóÎøóÑó Úóäúåõ Ýóáóãú íóáúÒóãúäóÇ ãóÚó æõÌõæÏö ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö (ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÚõãõæãö ÞóØøõ æóÊóßõæäõ ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÎõÕõæÕö) ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇáúÌõãúáóÉö. æóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì áóÇ íõÎóáøöí ÃóÍóÏðÇ ãóÍúÌõæÌðÇ ÈöÍõßúãö ÂíóÉò ÙóÇåöÑõåóÇ ÙóÇåöÑõ ÇáúÚõãõæãö æóãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕõ ãöäú Ãóäú íõæÑöÏó Úóáóíúåö ÏóáóÇáóÉó ÇáúÎõÕõæÕö ÚóÞöíÈó ßóæúäöåö ãóÍúÌõæÌðÇ ÈöÇáúÚõãõæãö æóÅöäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóÊóÃóÎøóÑó Úóäúåõ ÈóíóÇäõ Ðóáößó áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ÃóáúÒóãóåõ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáúÚõãõæãö ÝöíãóÇ ÃóÑóÇÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕó ÝóßóÃóäøóåõ ÃóãóÑó ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÎöáóÇÝö ãóÇ ÃóÑóÇÏó æóãóÇ åõæó Íõßúãõåõ Ìóáøó (æóÚóÒøó) (Úóäú) Ðóáößó æóÊóÚóÇáóì. ÝóæóÌóÈó Ãóäú Êóßõæäó ÏóáóÇáóÉõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãõÞúÊóÑöäóÉð ÈöáóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö ßóÇÞúÊöÑóÇäö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÈöÇáúÌõãúáóÉö(1/197)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÏú æóÑóÏóÊú Ýöí ÕöíóÇãö ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö ÔóÑúØõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚö (æó) æõÑõæÏõåõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö áöãóÇ Ñõæöíó (Ãóäøóåõ) Ýöí ÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ãóÓúÚõæÏò {ÝóÕöíóÇãõ ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò} [ÇáãÇÆÏÉ: 89] ãõÊóÊóÇÈöÚóÇÊò ÝóãóäóÚúÊ Èöåö ÅØúáóÇÞó ãóÇ Ýöí ÇáúÂíóÉö æóåóÐóÇ (íóÌúÑöí ÚöäúÏóß) ãóÌúÑóì ÇáäøóÓúÎö æóãóÇ ÚóÏøó ãõÎóÇáöÝõß Ýöí ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö æóÇáäøóÝúíö ãóÚó ÇáúÌóáúÏö ãóÇ ÃóÌóÒúÊóåõ Ýöí Ðóáößó. Þöíáó áóåõ: áóãú íóßõäú ÍóÑúÝõ ÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ãóÓúÚõæÏò ÚöäúÏóåõãú æóÇÑöÏðÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö áöÃóäøó Ãóåúáó ÇáúßõæÝóÉö Ýöí Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö ßóÇäõæÇ íóÞúÑóÁõæäó ÈöÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö ßóãóÇ íóÞúÑóÁõæäó ÈöÍóÑúÝö ÒóíúÏò. æóÞóÇáó ÅÈúÑóÇåöíãõ ÇáäøóÎóÚöíøõ: ßóÇäõæÇ íõÚóáøöãõæäóÇ æóäóÍúäõ Ýöí ÇáúßõÊøóÇÈö ÍóÑúÝó ÚóÈúÏö Çááøóåö ßóãóÇ íõÚóáøöãõæäóÇ(1/198)
ÍóÑúÝó (ÒóíúÏò) . æóßóÇäó ÓóÚöíÏõ Èúäõ ÌõÈóíúÑò íõÕóáøöí Èöåöãú Ýöí ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó ÝóíóÞúÑóÃõ áóíúáóÉð ÈöÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö æóáóíúáóÉð ÈöÍóÑúÝö ÒóíúÏò ÝóÅöäøóãóÇ ÃóËúÈóÊõæÇ åóÐöåö ÇáÒøöíóÇÏóÉó ÈöÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö áöÇÓúÊöÝóÇÖóÊöåö æóÔõåúÑóÊöåö ÚöäúÏóåõãú Ýöí Ðóáößó ÇáúÚóÕúÑö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÅäøóãóÇ äõÞöáó ÅáóíúäóÇ ÇáúÂäó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö áöÃóäøó ÇáäøóÇÓó ÊóÑóßõæÇ ÇáúÞöÑóÇÁóÉó (Èöåö) æóÇÞúÊóÕóÑõæÇ Úóáóì ÛóíúÑöåö¡ æóÅöäøóãóÇ ßóáóÇãõäóÇ Úóáóì ÃõÕõæáö ÇáúÞóæúãö æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ Úóáóì ÃóÕúáöåöãú. æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ åóÐöåö ÇáúãóÓóÇÆöáó Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúãõÎúÊóÕóÑö ÈöÃóßúËóÑó ãöäú åóÐóÇ æóÅöäøóãóÇ ÐóßóÑúäóÇ åóÇåõäóÇ ãöÞúÏóÇÑó ãóÇ íõæÞóÝõ Èöåö Úóáóì ØóÑöíÞóÉö ÇáúÚõãõæãö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó æóÌúåó ÞóÈõæáöäóÇ áöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ýöí ÊóÎúÕöíÕö ÇáúÚõãõæãö ÇáøóÐöí ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ÈöãóÇ íõÛúäöí Úóäú ÅÚóÇÏóÊöåö.
æóäóÍúäõ äõÈóíøöäõ ÇáúÂäó ÓóÇÆöÑó ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí ÌóæøóÒúäóÇ ÊóÎúÕöíÕóåóÇ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäøóÇ ÇáúÞóæúáõ Ýöíåö(1/199)
ÝóäóÞõæáõ: Åäøó ÇááøóÝúÙó ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÍúÊóãöáðÇ áöáúãóÚóÇäöí ÝóÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÍöÏö ãóÞúÈõæáñ Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúãõÑóÇÏö Èöåö ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÇáöÇÍúÊöãóÇáó íóãúäóÚõ æõÞõæÚó ÇáúÚöáúãö ÈöÇáúãõÑóÇÏö æóíóÌúÚóáõåõ ãóæúÞõæÝó ÇáúÍõßúãö Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö ÝóÇÍúÊóÌúäóÇ Åäú äóÓúÊóÏöáøó Úóáóíúåö ÈöÛóíúÑöåö ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáøóÊöí áóÇ äóÕøó ÝöíåóÇ ÝóíõÞúÈóáõ ÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÍöÏö Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÍõßúãöåóÇ æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ËóáóÇËóÉó ÞõÑõæÁò} [ÇáÈÞÑÉ: 228] Ýöíåö ÇÍúÊöãóÇáñ áöáúÍóíúÖö æóÇáØøõåúÑö ÌóãöíÚðÇ¡ æóÑóæóì ÇÈúäõ ÚõãóÑó æóÚóÇÆöÔóÉõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: «ØóáóÇÞõ ÇáúÃóãóÉö ÊóØúáöíÞóÊóÇäö æóÚöÏøóÊõåóÇ ÍóíúÖóÊóÇäö» æóßóÇäó ãóÞúÈõæáðÇ áöÃóäøóåõ Èóíøóäó ãõÑóÇÏó ÇáúÂíóÉö (ÇáúãõÝúÊóÞöÑóÉö Åáóì) ÇáúÈóíóÇäö æóÈöãöËúáö åóÐóÇ ÞóÈöáúäóÇ ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö Ýöí ÈóíóÇäö ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáúãõÌúãóáóÉö ÇáúãõÝúÊóÞöÑóÉö Åáóì ÇáúÈóíóÇäö.
æóÃóãøóÇ ãóÇ ÇÎúÊóáóÝó ÇáÓøóáóÝõ Ýöí ãóÚúäóÇåõ æóÓóæøóÛõæÇ ÇáöÇÎúÊöáóÇÝó Ýöíåö æóÊóÑúßó ÇáÙøóÇåöÑö ÈöÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ÝóÅöäøóÇ ÞóÈöáúäóÇ Ýöíåö ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö æóÓóæøóÛúäóÇ ÇáúÞöíóÇÓó ÃóíúÖðÇ Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúãõÑóÇÏö Èöåö ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÇáÓøóáóÝó áóãøóÇ ßóÇäõæÇ ÇáøóÐöíäó ÔóÇåóÏõæÇ ÇáÊøóäúÒöíáó æóáóãú íóßõäú íóÎúÝóì Úóáóíúåöãú ÇáúãóäúÕõæÕõ Úóáóíúåö ÇáøóÐöí áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÇáÊøóÃúæöíáó æóáóÇ íóÓõæÛõ ãóÚóåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ ãöãøóÇ åõæó ãóÏúáõæáñ Úóáóíúåö æóíóÓõæÛõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöíåö ÈöãóÇ ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí Íõßúãö(1/200)
áóÝúÙò ÙóÇåöÑõåõ íóÊóäóÇæóáõ Ýöí ÇááøõÛóÉö ãóÚúäðì ãóÚúÞõæáðÇ ÝóÚóÏóáó ÈóÚúÖõåõãú Úóäú ÙóÇåöÑöåö (Ëõãøó Úóáöãó) Èöåö ÇáúÂÎóÑõæäó Ýóáóãú (íõäúßöÑõæÇ Úóáóíúåöãú) ÏóáøóäóÇ Ðóáößó Úóáóì Ãóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÊóæúÞöíÝñ áóåõãú Úóáóì ÊóÓúæöíÛö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö Ýöí ãöËúáöåö ÅãøóÇ ÈöÞóæúáò ãöäúåõ æóÅöãøóÇ ÈöÍóÇáò ÔóÇåöÏõæåóÇ ÇÓúÊóÌóÇÒõæÇ ÈöåóÇ ÇáúÞóæúáó Ýöíåö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÑøóÃúíö æóÊóÑúßó ÇáÙøóÇåöÑö æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ãóæú áóÇãóÓúÊõãú ÇáäøöÓóÇÁó Ýóáóãú ÊóÌöÏõæÇ ãóÇÁð ÝóÊóíóãøóãõæÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] æóÍóÞöíÞóÉõ ÇáúãõáóÇãóÓóÉö (åöíó) Úóáóì ÇááøóãúÓö ÈöÇáúíóÏö æóÛóíúÑöåö ãöäú ÇáúÈóÏóäö¡ æóåöíó ßöäóÇíóÉñ Úóäú ÇáúÌöãóÇÚö.
Ëõãøó æóÌóÏúäóÇ ÇáÕøóÍóÇÈóÉó ÞóÏú ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöíåö ÝóÞóÇáó: ÃóãöíÑõ ÇáúãõÄúãöäöíäó Úóáöíøñ æóÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò (- ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ -) Ýöí ÂÎóÑöíäó ãöäúåõãú åõæó Úóáóì ÇáúÌöãóÇÚö æóÞóÇáó (ÚõãóÑõ æóÚóÈúÏõ Çááøóåö Èúäõ ãóÓúÚõæÏò) - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - åõæó Úóáóì ÇááøóãúÓö ÈöÇáúíóÏö æóáóãú íõäúßöÑóÇ Úóáóì ãóäú ÞóÇáó åõæó (Úóáóì) ÇáúÌöãóÇÚö ÚõÏõæáóåõãú Úóäú ÍóÞöíÞóÉö ÇááøóÝúÙö æóÕóÑöíÍöåö Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö æóÇáúßöäóÇíóÉö æóÓóæøóÛõæÇ áóåõãú ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöíåö ÝóÕóÇÑó ÅÌúãóÇÚõåõãú Úóáóì ÊóÓúæöíÛö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö Ýöíåö ãóÇäöÚðÇ ãöäú æõÞõæÚö ÇáúÚöáúãö ÈöÇáúãõÑóÇÏö ÈöäóÝúÓö ÇááøóÝúÙö Ëõãøó Ñóæóì ÍóÈöíÈõ Èúäõ ÃóÈöí ËóÇÈöÊò Úóäú ÚõÑúæóÉó Úóäú ÚóÇÆöÔóÉó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ßóÇäó íõÞóÈøöáõ ÈóÚúÖó äöÓóÇÆöåö Ëõãøó íõÕóáøöí æóáóÇ íóÊóæóÖøóÃõ» ÌóÇÒó ÇáúÍõßúãõ(1/201)
Úóáóì ãóÚúäóì ÇáúÂíóÉö ÈöåóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö æóÅöäú ßóÇäó æõÑõæÏõåõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú Ýöí ÞóÈõæáöåö ÏóÝúÚñ áöãóÇ íóÕöÍøõ ËõÈõæÊõåõ ãöäú ØóÑöíÞò ÊõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó. æóäóÙöíÑõåõ ÃóíúÖðÇ: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú ØóáøóÞúÊõãõæåõäøó ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú ÊóãóÓøõæåõäøó æóÞóÏú ÝóÑóÖúÊõãú áóåõäøó ÝóÑöíÖóÉð ÝóäöÕúÝõ ãóÇ ÝóÑóÖúÊõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 237] ÍóÞöíÞóÊõåõ Úóáóì (Ãóäøó) ÇááøóãúÓó ÈöÇáúíóÏö æóåõæó ßöäóÇíóÉñ Úóäú ÇáúÌöãóÇÚö æóÇÎúÊóáóÝó ÇáÓøóáóÝõ Ýöí ÇáúãõÑóÇÏö Èöåö. ÝóÞóÇáó (Úóáöíøñ æóÚõãóÑõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ -) Ýöí ÚóÇãøóÉö ÇáÕøóÍóÇÈóÉö Åäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÇáúÎóáúæóÉõ æóÞóÇáó ÚóÈúÏõ Çááøóåö (ÇÈúäõ ãóÓúÚõæÏò) æóÅöÍúÏóì ÇáÑøöæóÇíóÊóíúäö Úóäú ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò (Åäøó) ÇáúãõÑóÇÏó ÇáúÌöãóÇÚõ ÝóÓóæøóÛó ÇáúÌóãöíÚõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöí ØóáóÈö ÇáúãóÚúäóì ÝóÌóÇÒó ÞóÈõæáõ ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ýöí ãöËúáöåö. æóÞóÏú Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí ÍóÏöíËò ãõÑúÓóáò Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó: «ãóäú ßóÔóÝó ÎöãóÇÑó ÇãúÑóÃóÉò Ëõãøó ØóáøóÞóåóÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúãóåúÑõ» ÝóÌóÇÒó ÅËúÈóÇÊõ ÇáúãõÑóÇÏö ÈöãöËúáöåö.(1/202)
æóíóÌõæÒõ ÃóíúÖðÇ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá Úóáóì ÇáúãõÑóÇÏö Ýöí ãöËúáöåö ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÞöíóÇÓö áöÃóäøó Íõßúãó ÇááøóÝúÙö ÕóÇÑó ãõÓúÊóÏúÑóßðÇ ßõáøõåõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ÝóÓóÇÛó (ÞóÈõæáõ) ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ýöíåö æóÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÞöíóÇÓö Ýöí ÅÏúÑóÇßö ãóÚúäóÇåõ.
æóãöäú ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáøóÊöí íõÑóÏøõ ÈöåóÇ ÙóÇåöÑõ ÇáúßöÊóÇÈö ÎóÈóÑõ ÇáúÞóÓóÇãóÉö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí íóÐúåóÈõ Åáóíúåö áöÃóäøóåõ ÍóáóÝó Úóáóì ãóÇ áóÇ Úöáúãó áóåõ Èöåö¡ æóÞóÇáó Çááøóåõ {æóáóÇ ÊóÞúÝõ ãóÇ áóíúÓó áóß Èöåö Úöáúãñ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 36] æóÞóÇáó: {ÅáøóÇ ãóäú ÔóåöÏó ÈöÇáúÍóÞøö æóåõãú íóÚúáóãõæäó} [ÇáÒÎÑÝ: 86] æóáóãú íóËúÈõÊú ÎõÕõæÕõ åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö Èóáú ÇáúÅöÌúãóÇÚõ æóÇÞöÚñ (Ýöí) Ãóäøó ÃóÍóÏðÇ áóÇ íóÌõæÒõ áóåõ Ãóäú íóÔúåóÏó Úóáóì ÇáúÛóíúÑö ÈöÍóÞøò áóÇ íóÚúáóãõ ÕöÍøóÊóåõ æóËõÈõæÊóåõ ÝóßóíúÝó Èöãóäú íóÔúåóÏõ ÈöãóÇ åõæó ãõÚúÊóÑöÝñ ÈöÃóäøóåõ áóÇ íóÚúáóãõåõ æóáóãú íóÔúåóÏúåõ Ëõãøó íóÍúáöÝõ Úóáóíúåö. æóäóÍúæõ ÍóÏöíËö ÇáúãõÕóÑøóÇÉö ÅÐóÇ ÇõÓúÊõÚúãöáó Úóáóì ãóÐúåóÈö ÇáúãõÎóÇáöÝö(1/203)
ßóÇäó (ÎöáóÇÝó) ÙóÇåöÑó ÇáúÞõÑúÂäö áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ Ãóäøó ãóäú ÇÔúÊóÑóì ÔóÇÉð ÈöÕóÇÚö ÊóãúÑò ÝóæóÌóÏóåóÇ ãõÕóÑøóÇÉð Ãóäú íóÑõÏøóåóÇ æóíóÑõÏøó ãóÚóåóÇ ÕóÇÚðÇ ãöäú ÊóãúÑò¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÍöÕøóÉó ÇááøóÈóäö ÃóÞóáøõ ãöäú ÕóÇÚò. æóÞóÏú ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú ÊõÈúÊõãú Ýóáóßõãú ÑõÁõæÓõ ÃóãúæóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 279] æóãöäúåõ ÍóÏöíËõ ÇáúÞõÑúÚóÉö ãóÐúåóÈõ ÇáúãõÎóÇáöÝö Ýöíåö ÎöáóÇÝõ ÇáúßöÊóÇÈö æóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÅäøóãóÇ ÇáúÎóãúÑõ æóÇáúãóíúÓöÑõ æóÇáúÃóäúÕóÇÈõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 90] ÇáúÂíóÉó æóÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÞõÑúÚóÉö Úóáóì ãóÇ íóÞõæáõåõ ãõÎóÇáöÝõæäóÇ ãöäú ÇáúãóíúÓöÑö ÈöãóäúÒöáóÉö ãóäú ÞóÇáó áöÂÎóÑó ÞóÇÑóÚúÊõß Úóáóì Ãóäøó ãóäú ÎóÑóÌóÊú Úóáóíúåö ÇáúÞõÑúÚóÉõ Ýóåõæó ÚóÈúÏñ Ãóæú Ýóáóåõ ßóÐóÇ Ãóæú äóÍúæõ Ðóáößó áöÃóäøó ÇáúãóÑöíÖó ßóÇäó (ãóÇáößðÇ áöÌóãöíÚö) ãóÇáöåö Ýöí ÇáúãóÑóÖö ÌóÇÆöÒó ÇáÊøóÕóÑøõÝö Ýöíåö Åáóì Ãóäú íóÑöÏó ÇáúãóæúÊõ ÝóËóÈóÊó ÍóÞøõ ÇáúæóÑóËóÉö Ýöí ÇáËøõáõËóíúäö æóáóÇ íóËúÈõÊõ ÍóÞøõåõãú Ýöí ÇáËøõáõËö áóÇ Ýöí (ÍóÇáö) ÇáúÍóíóÇÉö æóáóÇ ÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö ÅÐóÇ ÃóÚúÊóÞóåõãú Ýöí ÇáúãóÑóÖö¡ ÝóáóãøóÇ ÃóÚúÊóÞóåõãú æóáóÇ ãóÇáó áóåõ (ÛóíúÑõåõãú) äóÝóÐó ÚöÊúÞõåõ Ýöí ËõáõËö ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãú (áóÇ ãóÍóÇáóÉó ÅÐú) áóÇ ÍóÞøó Ýöíåö áöÃóÍóÏò ÝóÅöÐóÇ ÃóÎúÑóÌúäóÇ ÈóÚúÖóåõãú ãöäú ÇáúÚöÊúÞö ÑóÃúÓðÇ æóÌóÚóáúäóÇåóÇ áöãóäú áóÇ íóÓúÊóÍöÞøõåóÇ ßõáøóåóÇ ÈóÏúÁðÇ ÈöÇáúÞõÑúÚóÉö ÕóÇÑó ÈöãóäúÒöáóÉö ÑóÌõáóíúäö ÊóÞóÇÑóÚóÇ æóåõãóÇ ÍõÑøóÇäö Úóáóì Ãóäøó ãóäú ÎóÑóÌóÊú Úóáóíúåö ÇáúÞõÑúÚóÉõ ãöäúåõãóÇ Ýóåõæó ÚóÈúÏñ¡ æóåóÐóÇ ÃóÝúÍóÔõ(1/204)
ãöäú ÇáúãóíúÓöÑö æóÇáúÞöãóÇÑö ÇááøóÐóíúäö ÍóÑøóãóåõãóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÝöíãóÇ ßóÇäó Ãóåúáõ ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö íóÓúÊóÚúãöáõæäóåóÇ ÝóáöÐóáößó ÕóÇÑó ãóÚúäóì åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ãõÎóÇáöÝðÇ áöáúÞõÑúÂäö. æóäóÍúæõ Ðóáößó ãöãøóÇ Ñóæóì Óõåóíúáõ Èúäõ ÃóÈöí ÕóÇáöÍò Úóäú ÃóÈöíåö Úóäú ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó «æóáóÏõ ÇáÒøöäóÇ ÔóÑøõ ÇáËøóáóÇËóÉö» æóåóÐóÇ Åäú Íõãöáó Úóáóì ÙóÇåöÑöåö ßóÇäó ãõÎóÇáöÝðÇ áöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {æóáóÇ ÊóßúÓöÈõ ßõáøõ äóÝúÓò ÅáøóÇ ÚóáóíúåóÇ æóáóÇ ÊóÒöÑõ æóÇÒöÑóÉñ æöÒúÑó ÃõÎúÑóì} [ÇáÃäÚÇã: 164] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóßõáøðÇ ÃóÎóÐúäóÇ ÈöÐóäúÈöåö} [ÇáÚäßÈæÊ: 40] Ýóáóãú íóÌõÒú ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÅÌúÑóÇÄõåõ Úóáóì ãóÚúäðì íõÎóÇáöÝõ ÇáúÞõÑúÂäó ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö.(1/205)
æóäóÙöíÑõåõ: ãóÇ Ñóæóì ÝõÖóíúáõ Èúäõ ÚóãúÑòæ Úóäú ãõÌóÇåöÏò Úóäú ÇÈúäö ÚõãóÑó Ãóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó «áóÇ íóÏúÎõáõ ÇáúÌóäøóÉó æóáóÏõ ÒöäðÇ æóáóÇ æóáóÏõåõ» æóåóÐóÇ ãöËúáõ ÇáúÃóæøóáö. æóßõáøõ åóÐöåö ÇáúÃóÍóÇÏöíËö ÇáúæóÇÑöÏóÉö ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÃóÝúÑóÇÏö ãöãøóÇ íõÎóÇáöÝõ ÙóÇåöÑó ÇáúÞõÑúÂäö ÝóÃóãøóÇ ãóÊóì ÃóãúßóäøóÇ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåóÇ Úóáóì æóÌúåò áóÇ íõÎóÇáöÝõ ÇáúÞõÑúÂäó ÇÓúÊóÚúãóáúäóÇåóÇ Úóáóì Ðóáößó ÇáúæóÌúåö æóáóãú äõáúÛöåóÇ¡ ßóãóÇ ÞóÇáóÊú ÚóÇÆöÔóÉõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ -: Ýöí Þóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Åäøó ÇáúãóíøöÊó áóíõÚóÐøóÈõ ÈöÈõßóÇÁö Ãóåúáöåö Úóáóíúåö» .
Åäú ãóÚúäóÇåõ «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãóÑøó ÈöíóåõæÏöíøò íóÈúßõæäó Úóáóíúåö ÝóÞóÇáó Åäøóåõãú íóÈúßõæäó Úóáóíúåö æóÅöäøóåõ áóíõÚóÐøóÈõ» æóÎóÈóÑõ ÇáúãõÕóÑøóÇÉö æóÎóÈóÑõ ÇáúÞõÑúÚóÉö ÌóãöíÚðÇ ãõÓúÊóÚúãóáóÇäö ÚöäúÏóäóÇ Úóáóì æóÌúåò áóÇ íõÎóÇáöÝõ ÇáúÞõÑúÂäó Ýóåõæó Ãóæúáóì ãöãøóäú ÇÓúÊóÚúãóáóåõ Úóáóì æóÌúåò íõÎóÇáöÝõ Èöåö ÙóÇåöÑó ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇåõ Ýöí ãóæóÇÖöÚó(1/206)
æóÃóãøóÇ ÍóÏöíËõ ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Ýöí æóáóÏö ÇáÒøöäóÇ Ãóäøóåõ ÔóÑøõ ÇáËøóáóÇËóÉö æóÃóäøóåõ áóÇ íóÏúÎõáõ ÇáúÌóäøóÉó (æóáóÇ æóáóÏõåõ) ÝóÅöäøóãóÇ ãóÚúäóÇåõ ÚöäúÏóäóÇ Ãóäøóåõ ÃóÔóÇÑó (Èöåö) Åáóì ÃóÔúÎóÇÕò ÈöÃóÚúíóÇäöåöãú ÝóÍóßóãó Ýöíåöãú ÈöåóÐóÇ ÇáúÍõßúãö áöÚöáúãöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÃóÍúæóÇáöåöãú ÇáøóÊöí íóÓúÊóÍöÞøõæäó ÈöåóÇ Ðóáößó æóÞóÏú Ñóæóì ÃóÈõæ ÚóÈúÏö ÇáÑøóÍúãóäö ÇáÓøõáóãöíøõ Úóäú Úóáöíøò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: ÅÐóÇ ÍõÏøöËúÊõãú Úóäú ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÍóÏöíËðÇ ÊõäúßöÑõæäóåõ ÝóÙõäøõæÇ Èöåö ÇáøóÐöí (åõæó ÃóåúäóÇ æóÇóáøóÐöí åõæó ÃóäúÞóì) . æóÞóÇáó ÚóÈúÏõ Çááøóåö Èúäõ ãóÓúÚõæÏò " ÅÐóÇ ÍóÏøóËúÊõßõãú ÈöÍóÏöíËö ÃóÊóíúÊõßõãú ÈöãöÕúÏóÇÞö Ðóáößó ãöäú ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ". ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó Íõßúãó ÇáúÎóÈóÑö ÇáúãõÎóÇáöÝö Ýöí ÙóÇåöÑöåö áöÍõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäøóÉö ÇáËøóÇÈöÊóÉö Ãóäú íõÍúãóáó Úóáóì æóÌúåò ÕóÍöíÍò ÅÐóÇ Ãóãúßóäó Íóãúáõåõ Úóáóíúåö æóÃóäú áóÇ íõÓúÊóÚúãóáó Úóáóì æóÌúåò íõÎóÇáöÝõ ÇáúÞõÑúÂäó æóÇáÓøõäøóÉó ÇáËøóÇÈöÊóÉó.(1/207)
[ÈóÇÈ ÇáúÞóæúáõ Ýöí ÊóÎúÕöíÕö ÇáúÚõãõæãö ÈöÇáúÞöíóÇÓö]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: (ßõáøõ ãóÇ) áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÇáúÞöíóÇÓö. æóÐóáößó áöÃóäøó ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö ãõÞóÏøóãñ Úóáóì ÇáúÞöíóÇÓö. ÝóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõåõ ÝóÈöÇáúÞöíóÇÓö ÃóÍúÑóì Ãóäú áóÇ íõÎóÕøó æóåóÐóÇ ãóÐúåóÈõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ. ÞóÇáó ãõÍóãøóÏõ (Èúäõ ÇáúÍóÓóäö) Ýöí ÇáÓøöíóÑö ÇáúßóÈöíÑö æóÐóßóÑó Þóæúáó ÚóØóÇÁò Ýöí ÇáúãõÍúÕóÑö ÅÐóÇ áóãú íóÌöÏú åóÏúíðÇ Ãóäøóåõ íóÕõæãõ ÚóÔóÑóÉó ÃóíøóÇãò æóíóÍöáøõ ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì åóÏúíö ÇáúãõÊúÚóÉö Ýöí ÞöíóÇãö (Õóæúãö) ÚóÔóÑóÉö ÃóíøóÇãò ãóÞóÇãóåõ ÚöäúÏó ÚóÏóãöåö¡ ÝóÞóÇáó ãõÍóãøóÏñ áóÇ íõÌúÒöíåö ÛóíúÑõ ÇáúåóÏúíö áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì äóÕøó Úóáóíúåö æóáóãú íóÐúßõÑú Ýöíåö ÕóæúãðÇ áöãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóäóÍúäõ äõÈúåöãõ ãóÇ ÃóÈúåóãó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì æóÅöäøóãóÇ ÐóßóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÇáÕøóæúãó Ýöí åóÏúíö ÇáúãõÊúÚóÉö áöãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóáóÇ íóÓúÊóÞöíãõ ÇáÑøóÃúíõ æóÇáúÞöíóÇÓõ Ýöí ÇáÊøóäúÒöíáö¡ ÅäøóãóÇ íõÞóÇÓõ Úóáóì ÇáÊøóäúÒöíáö ÝóÃóãøóÇ ÇáÊøóäúÒöíáõ ÈöÚóíúäöåö ÝóáóÇ íõÞóÇÓõ. ÞóÇÓó ÚóÈúÏõ Çááøóåö Èúäõ ãóÓúÚõæÏò ÇáúÃõãøó Úóáóì ÇáúÈöäúÊö Ýöí ÇáÏøõÎõæáö ÝóÃóäúßóÑóåõ Úóáóíúåö ÇáÕøóÍóÇÈóÉõ ÚõãóÑõ æóÛóíúÑõåõ æóÞóÇáõæÇ: (ÞóÏú) ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóÃõãøóåóÇÊõ äöÓóÇÆößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] ãõÈúåóãóÉñ.(1/211)
æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò " ÃóÈúåöãõæÇ ãóÇ ÃóÈúåóãó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ".
ÝóÇÓúÊóÝóÏúäóÇ ãöäú åóÐóÇ (ÇáúÝóÕúáö) ãöäú Þóæúáö ãõÍóãøóÏò ÔóíúÆóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ãöäú ãóÐúåóÈöåö ÇáúÞóæúáó ÈöÇáúÚõãõæãö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúãóäúÕõæÕóÇÊö áóÇ íõÞóÇÓõ ÈóÚúÖõåóÇ Úóáóì ÈóÚúÖò. æóÞóÏú Ïóáøó åóÐóÇ ãöäú Þóæúáöåö Ãóäøóåõ ßóÇäó áóÇ íóÑóì ÊóÎúÕöíÕó ÇáúÚõãõæãö ÇáøóÐöí áóãú íóËúÈõÊú ÎõÕõæÕõåõ(1/212)
ÈöÇáúÞöíóÇÓö áöÃóäøó ßõáøó ãóäú ÎóÕøó ÈöÞöíóÇÓò ÝóáóÇ ÈõÏøó (ãöäú) Ãóäú íóßõæäó ÞöíóÇÓõåõ ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÃóÕúáò ãöäú äóÕøò Ãóæú ÅÌúãóÇÚò¡ æóÞóÏú ãóäóÚó ãõÍóãøóÏñ Ðóáößó. ÝóÇáúÃóÕúáõ Ýöí ÌóãöíÚö Ðóáößó Ãóäøó ßõáøó ãóÇ ËóÈóÊó ãöäú æóÌúåò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó áóãú íóÌõÒú ÊóÑúßõåõ ÅáøóÇ ÈöãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÊóÑúßõåõ ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó áóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö æóáóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÝóÚõãõæãõ ÇáúÞõÑúÂäö ÇáøóÐöí áóãú íóËúÈõÊú ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ËóÇÈöÊñ ãöäú ÌöåóÉò ÊõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÊóÑúßõåõ ÈöÇáúÞöíóÇÓö ÅÐú áóÇ íóÞúÖöí ÈöäóÇ ÇáúÞöíóÇÓõ Åáóì ÇáúÚöáúãö (ÈöÍóÞöíÞóÉö ãóÇ íõÄóÏøöíäóÇ) Åáóíúåö ãöäú ÝõÑõæÚö ÇáÔøóÑöíÚóÉö. æóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõ ÇááøóÝúÙö ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈóÚúÖó ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ ÇááøóÝúÙõ ÈöÇáúÞöíóÇÓö áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ÍóÕóáó ÇááøóÝúÙõ ãóÌóÇÒðÇ Úóáóì Þóæúáö ÇáúÃóßúËóÑö ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö æóÓóÇÛó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöí ÊóÑúßö ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö ÝóÕóÇÑó Íõßúãõ ÇáúÚõãõæãö Ýöí åóÐóÇ ËóÇÈöÊðÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ÝóÌóÇÒó ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáäøóÙóÑö Ýöí ÊóÎúÕöíÕöåö ÈöÎõÑõæÌö áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö ãöäú ÅíÌóÇÈö ÇáúÚöáúãö ÈöãóÇ ÇäúØóæóì ÊóÍúÊóåõ ãöäú ÇáúãõÓóãøóíóÇÊö¡ áöÃóäøó Þóæúáó ãóäú ÞóÇáó Åäøó ÇáúÈóÇÞöíó ÈóÚúÏó ÇáÊøóÎúÕöíÕö Úóáóì ÇáúÚõãõæãö ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÛóÇáöÈö ÇáÙøóäøö Ïõæäó ÇáúíóÞöíäö æóÍóÞöíÞóÉö ÇáúÚöáúãö¡ æóãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáóåõ ÌóÇÒó ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöãóÇ ßóÇäó ØóÑöíÞõåõ ÛóÇáöÈó ÇáÙøóäøö ãöäú ÎóÈóÑö æóÇÍöÏò Ãóæú ÞöíóÇÓò.
æóÃóãøóÇ ãóÇ ßóÇäó æõÑõæÏõåõ ãöäú ÌöåóÉö ÑöæóÇíóÇÊö ÇáúÃóÝúÑóÇÏö ÝóÅöäú ÊóÎúÕöíÕóåõ ÌóÇÆöÒñ ÚöäúÏóäóÇ ÈöÇáúÞöíóÇÓö ãöäú ÞöÈóáö(1/214)
Ãóäøó ØóÑöíÞó ËõÈõæÊöåö Ýöí ÇáúÃóÕúáö ÇÌúÊöåóÇÏñ áóÇ íõÝúÖöí ÈöäóÇ Åáóì ÍóÞöíÞóÉö Úöáúãò æóÓóÇÛó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöí ÊóÎúÕöíÕöåö ßóãóÇ ÓóÇÛó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöí ÑóÏøöåö ÑóÃúÓðÇ. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö ãóÞúÈõæáñ Ýöí ÇáúÃóÕúáö ÇÌúÊöåóÇÏðÇ Úóáóì ÌöåóÉö ÍõÓúäö ÇáÙøóäøö ÈöÇáÑøóÇæöí æóÃóäøóåõ íóÓõæÛõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöí ÑóÏøöåö ÝóáóÃóäú íóÌõæÒó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöí ÊóÎúÕöíÕöåö Ãóæúáóì. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: åóáøóÇ ÎóÕóÕúÊ Úõãõæãó ÇáúÞõÑúÂäö ÇáøóÐöí áóãú íóËúÈõÊú ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ÈöÇáúÞöíóÇÓö ÅÐú ßóÇäó Íõßúãõ ÇáúÚõãõæãö áóÇÒöãðÇ æóÇáúÞóæúáõ ÈöÇáöÇÚúÊöÈóÇÑö æóÇÌöÈðÇ ÃóíúÖðÇ ÝóåóáøóÇ ÇÓúÊóÚúãóáúÊóåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ æóáóãú ÊõÓúÞöØú ÃóÍóÏóåõãóÇ ÈöÇáúÂÎöÑö ßóÇáúÂíóÊóíúäö ÅÍúÏóÇåõãóÇ ÎóÇÕøóÉñ æóÇáúÃõÎúÑóì ÚóÇãøóÉñ Ãóäøóåõ íóÌöÈõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ ãóÇ Ãóãúßóäó æóáóÇ íóÓúÞõØõ Íõßúãõ ÅÍúÏóÇåõãóÇ ÈöÇáúÃõÎúÑóì. Þöíáó áóåõ: Åäøó ÇáúÞóæúáó ÈöÇáúÞöíóÇÓö æóÅöäú ßóÇäó æóÇÌöÈðÇ ÝöíãóÇ íóÞõæãõ Úóáóíúåö ÇáÏøóáöíáõ ÝóÅöäøóåõ Úóãóáñ ÈöÛóÇáöÈö ÇáÙøóäøö áóÇ íõÝúÖöí ÈöäóÇ Åáóì ÍóÞöíÞóÉò áöÃóäøóÇ äõÌóæøöÒõ ÇáúÎóØóÃó Úóáóì ÃóäúÝõÓöäóÇ ÝöíãóÇ ØóÑöíÞõåõ ÇáöÇÓúÊöäúÈóÇØõ ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇáúÍóæóÇÏöËö¡ æóÚõãõæãõ ÇáúÞõÑúÂäö íõÝöíÏõäóÇ ÇáúÚöáúãó ÈöãõæÌöÈöåö Ýóáóãú íóÌõÒú ÊóÑúßõåõ ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó.
æóÃóãøóÇ ÇáúÂíóÊóÇäö ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÅÍúÏóÇåõãóÇ ÎóÇÕøóÉð ÝóÅöäøó áóäóÇ ÔóÑóÇÆöØó Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÍõßúãöåóÇ áóíúÓó åóÐóÇ ãóæúÖõæÚó ÐößúÑöåóÇ. æóãóÊóì ÌóãóÚúäóÇ Èóíúäó Íõßúãö ÇáúÂíóÊóíúäö æóÇÓúÊóÚúãóáúäóÇåõãóÇ ÝóÅöäøóãóÇ ÎóÕøóÕúäóÇ ÅÍúÏóÇåõãóÇ ÈöãöËúáöåóÇ áöÃóäøó ßõáøó æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõãóÇ ÊõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöãõÞúÊóÖóÇåóÇ. æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó ÇÓúÊöÚúãóÇáó ÇáúÚõãõæãö ãöäú ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑö Ýóáöãó ÌóÚóáúÊ ÇÚúÊöÈóÇÑó ÇáúÞöíóÇÓö Ãóæúáóì ãöäú ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÚõãõæãö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÚúÊóÈöÑõæÇ} [ÇáÍÔÑ: 2] ÚóÇãøñ Ýöí ßõáøö ãóæúÖöÚò.(1/215)
Þöíáó áóåõ: æóÇáúÞóæúáõ ÈöÇáúÚõãõæãö æóÇÌöÈñ Ýöí ßõáøö ãóæúÖöÚò Ýóáöãó ÌóÚóáúÊ ÇáúÞöíóÇÓó Ãóæúáóì ãöäúåõ ãóÚó Ôõãõæáö ÇááøóÝúÙö¿ . æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáøóÐöí ÃóãóÑóäóÇ ÈöÇáöÇÚúÊöÈóÇÑö åõæó ÇáøóÐöí ÃóãóÑóäóÇ ÈöÇáúÍõßúãö ÈöÇáúÚõãõæãö Ýóáöãó ÌóÚóáúÊ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó Ãóæúáóì ãöäú Íõßúãö ÇáúÚõãõæãö¿ . ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÞöíóÇÓö ãóÚó ÇáúÚõãõæãö Ãóæúáóì ãöäú ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Úóáóì ÇáúÚõãõæãö Ïõæäó ÇáúÞöíóÇÓö.
Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ãõÍóÇáñ áöÃóäøóåõ áóÇ íõãúßöäõß ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÚõãõæãö ãóÚó ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÞöíóÇÓö ÇáúãõæÌöÈö áöÊóÎúÕöíÕöåö æóáóÓúÊ ÊóäúÝóßøõ ãóÚóåõ ãöäú ÊóÑúßö ÇáúÚõãõæãö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áöÃóäøöí ÃóÓúÊóÚúãöáõ ÈóÚúÖó ãóÇ Ôóãóáóåõ ÇááøóÝúÙõ ãóÚó ÇáúÞöíóÇÓö. Þöíáó áóåõ: ÝóÞóÏú ÊóÑóßúÊ ÈóÚúÖóåõ¡ æóÅöäøóãóÇ ÇáúßóáóÇãõ ÈóíúäóäóÇ æóÈóíúäóß ÝöíãóÇ ÊóÑóßúÊ ãöäú Íõßúãö ÇááøóÝúÙö áóÇ ÝöíãóÇ ÇÓúÊóÚúãóáúÊ áöÃóäøó ÇÓúÊöÚúãóÇáóß áöãóÇ ÇÓúÊóÚúãóáúÊå ãöäúåõ ÛóíúÑõ ãõÎúÑöÌöß (ãöäú ÊóÑúßö ãóÇ) ÊóÑóßúÊóåõ ãöäúåõ æóÚóáóì Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÚúÊóÈöÑõæÇ íóÇ Ãõæáöí ÇáúÃóÈúÕóÇÑö} [ÇáÍÔÑ: 2] áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÚõãõæãðÇ Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÞöíóÇÓö áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö áöÚöáúãöäóÇ ãóÚó æõÑõæÏö ÇááøóÝúÙö ÈöÇãúÊöäóÇÚö (ÌóæóÇÒö) ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÞöíóÇÓö Ýöí ßõáøö ÔóíúÁò ÝóÕóÇÑó ãóÌúÑóÇåõ ãóÌúÑóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáøóÊöí áóÇ íóÕöÍøõ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÚõãõæãö ÝóíóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÍõßúãöåöãóÇ äóÍúæõ Þóæúáöåö «ÕõæãõæÇ áöÑõÄúíóÊöåö» æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇÝúÚóáõæÇ ÇáúÎóíúÑó} [ÇáÍÌ: 77] ÅÐóÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÅöíÌóÇÈõ æóäóÍúæõ Ðóáößó ãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö(1/216)
Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ Ýöí ÕöÝóÉö ÇáúãõÌúãóáö ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ ÈöÚõãõæãöåö Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÞöíóÇÓö Ýöí ãóæúÖöÚò íõÎóÇáöÝõß Ýöíåö ÎóÕúãõß.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇÚúÊöÈóÇÑó ÇáúÚõãõæãö ÂßóÏõ ãöäú ÇáúÞöíóÇÓö¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúÚõãõæãó áóÇ ÈõÏøó ãöäú (Ãóäú) íóäõÕøó áõÒõæãõ ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö ÅãøóÇ Ýöí ÇáúÌóãöíÚö æóÅöãøóÇ Ýöí ÇáúÈóÚúÖö¡ æóáóíúÓó ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÞöíóÇÓö ÌóÇÆöÒðÇ Ýöí ßõáøö ãóæúÖöÚò áöÃóäøó ãöäú ÇáúÃõÕõæáö ãóÇ áóÇ íõÞóÇÓõ Úóáóíúåö ÃóÕúáðÇ¡ æóáóíúÓó ÔóíúÁñ ãöäú ÇáúÚõãõæãö áóÇ íõÓúÊóÚúãóáõ Íõßúãõåõ ÈöÍóÇáò ÝóÕóÇÑó Íõßúãõ ÇáúÚõãõæãö ÂßóÏó ãöäú Íõßúãö ÇáúÞöíóÇÓö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÊóÑúßõåõ Èöåö. æóÚóáóì Ãóäøó ãõÎóÇáöÝóäóÇ Ýöí Ðóáößó ßóÇäó Ãóæúáóì ÇáäøóÇÓö ÈöÇáöÇãúÊöäóÇÚö ãöäú ÊóÑúßö ÇáúÚõãõæãö ÈöÇáúÞöíóÇÓö áöÃóäøó ÇáøóÐöí íóÏõáøõ ÚöäúÏóåõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇáúÚöáóáö ÌóÑúíõåóÇ Ýöí ãóÚúáõæáöåóÇ æóÃóäú áóÇ íóÑõÏøóåóÇ ÃóÕúáñ¡ æóÇáúÚõãõæãõ ÃóÕúáñ íóÑõÏøõ åóÐöåö ÇáúÚöáøóÉó ÇáøóÊöí ÊóÞúÊóÖöí ÊóÎúÕöíÕóåõ æóÊóÑúßó ÇáúÚõãõæãö ÈöåóÇ¡ ÝóåóáøóÇ ßóÇäó ÇáúÞöíóÇÓõ ãõãúÊóäöÚðÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö ÈöÇÚúÊöÑóÇÖö åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáö Úóáóíúåö æóíóßõæäõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö Ãóæúáóì ãöäúåõ. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáúÚõãõæãó íóÍúÕõáõ ãõÎóÕøöÕðÇ ÈöÞóæúáöåö ãöäú ÛóíúÑö Ïóáöíáò (áöáøóåö ÊóÚóÇáóì) Úóáóì æõÌõæÈö ÊóÎúÕöíÕöåö æóÐóáößó áöÃóäøóåõ ËóÈóÊóÊú ÇáúÚöáøóÉõ ÈöÞóæúáöåö åóÐöåö ÚöáøóÉñ áöáúÍõßúãö Ïõæäó Ãóäú íõÞöíãó ÚóáóíúåóÇ ÏóáöíáðÇ ãöäú ÛóíúÑöåóÇ¡ æóÌóÑúíõåóÇ Ýöí ãóÚúáõæáöåóÇ áóíúÓó ÈöÏóáöíáò Úóáóì ÕöÍøóÊöåóÇ áöÃóäøóåõ Þóæúáõ ÇáúãõÎóÇáöÝö ÃóíúÖðÇ ÝóÌóÚóáó Ïóáöíáóåõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÏóÚúæóÇåõ ÏóÚúæóì ÃõÎúÑóì ÃóÖóÇÝóåóÇ Åáóíúåö æóãöäú ÔóÑúØöåóÇ (ÃóíúÖðÇ ÚöäúÏóåõ) Ãóäú áóÇ íóÑõÏøóåóÇ ÃóÕúáñ Ýóáóãú íóÚúÊóÈöÑú ÝóÓóÇÏóåóÇ ÈöÑóÏøö ÇáúÚõãõæãö ÅíøóÇåóÇ æóåõæó ÃóÕúáñ ÝóÍóÕóáó ÇáúÚõãõæãõ ÅÐóÇ ÎõÕøó ÈöÇáúÞöíóÇÓö ãóÎúÕõæÕðÇ ÈöÞóæúáöåö áóÇ ÈöÏóáöíáò áöáøóåö ÚóÒøó æóÌóáøó Úóáóì ÎõÕõæÕöåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÏú ÇÓúÊóÚúãóáóÊú ÇáúÃõãøóÉõ ÇáúÞöíóÇÓó Ýöí ÊóÎúÕöíÕö ÇáúÚõãõæãö áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÇáó(1/217)
{íõæÕöíßõãú Çááøóåõ Ýöí ÃóæúáóÇÏößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 11] Åáóì Þóæúáöåö {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕóì ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] ÝóÌóÚóáó ãöíÑóÇËó ÇáúÅöÎúæóÉö ãöäú ÇáúÃõãøö ÈóÚúÏó ÞóÖóÇÁö ÇáÏøóíúäö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú ßóÇäõæÇ ÃóßúËóÑó ãöäú Ðóáößó Ýóåõãú ÔõÑóßóÇÁõ Ýöí ÇáËøõáõËö ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕóì ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] . æóÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì Ãóäøó ãöíÑóÇËó ÇáúæóáóÏö æóÓóÇÆöÑö ÇáúæóÑóËóÉö ÈóÚúÏó ÞóÖóÇÁö ÇáÏøóíúäö.
Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÛóáóØñ ãöäú æõÌõæåò: ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÐóßóÑó ãöíÑóÇËó ÇáúæóáóÏö ÈóÏúÁðÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {íõæÕöíßõãú Çááøóåõ Ýöí ÃóæúáóÇÏößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 11] Ëõãøó ÞóÇáó Ýöí ÓöíóÇÞöåö {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕóì ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] áöÃóäøóåõ ÞóÇáó: {æóÅöäú ßóÇäóÊú æóÇÍöÏóÉð ÝóáóåóÇ ÇáäøöÕúÝõ} [ÇáäÓÇÁ: 11] íóÚúäöí ÇáúÈöäúÊó Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóáöÃóÈóæóíúåö áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÇáÓøõÏõÓõ ãöãøóÇ ÊóÑóßó Åäú ßóÇäó áóåõ æóáóÏñ} [ÇáäÓÇÁ: 11] ÝóÓöíóÇÞõåõ ÇáúÎöØóÇÈõ ÈóÚúÏõ Ýöí Íõßúãö ÇáúæóáóÏö æóÇáúÃóÈóæóíúäö Ëõãøó ÚóÞøóÈóåõ ÈöÐößúÑö ÇáúÃóÈóæóíúäö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú áóåõ æóáóÏñ ÝóÞóÇáó {ÝóÅöäú áóãú íóßõäú áóåõ æóáóÏñ æóæóÑöËóåõ ÃóÈóæóÇåõ ÝóáöÃõãøöåö ÇáËøõáõËõ ÝóÅöäú ßóÇäó áóåõ ÅÎúæóÉñ ÝóáöÃõãøöåö ÇáÓøõÏõÓõ ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕöí ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò ÂÈóÇÄõßõãú æóÃóÈúäóÇÄõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 11] Ýóáóãú íóäúÞóÖö ÐößúÑõ ÇáúæóáóÏö ÍóÊøóì ÔóÑóØó ÊóÞúÏöíãó ÇáÏøóíúäö Úóáóì ÇáúãöíÑóÇËö Ëõãøó ÐóßóÑó ãöíÑóÇËó ÇáÒøóæúÌóíúäö æóÚóÞøóÈóåõ ÈöÐößúÑö ÇáÏøóíúäö Ëõãøó ÇáúÅöÎúæóÉö ãöäú ÇáúÃõãøö æóÍóßóãó Ýöíåö ÈöãöËúáö Ðóáößó ÝóÃóíúäó ãóæúÖöÚõ ÇáúÞöíóÇÓö Ýöí ÊóÞúÏöíãö ÇáÏøóíúäö Úóáóì ÇáúãöíÑóÇËö¡ æóåõæó ãóÐúßõæÑñ ãóÚó ÓóÇÆöÑö ÇáúãóæóÇÑöíËö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö Ýöí åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö¿ . æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáúÃõãøóÉó ãõÌúãöÚóÉñ Úóáóì Ðóáößó ÃóæøóáõåóÇ æóÂÎöÑõåóÇ æóãóÇ ÍóÕóáó Ýöíåö ÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÝóÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÞöíóÇÓö Ýöíåö ÎóØóÃñ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÅäøóãóÇ ÃóÌúãóÚóÊú Úóáóíúåö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÇáúãóæúÖöÚö ÇáøóÐöí ÐõßöÑó Ýöíåö ÊóÞúÏöíãõ ÇáÏøóíúäö. Þöíáó áóåõ: æóãóÇ íõÏúÑöíß ÃóäøóåóÇ ÇÌúÊóãóÚóÊú Úóáóíúåö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÞöíóÇÓö æóáóÚóáøó ÇáÕøóÏúÑó ÇáúÃóæøóáó ÅäøóãóÇ ÃóÌúãóÚõæÇ Úóáóíúåö ãöäú ÊóæúÞöíÝò Ãóæú ÞóÏú íóßõæäõ ÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÊóÇÑóÉð Úóäú ÊóæúÞöíÝò æóÊóÇÑóÉð Úóäú ÑóÃúíò.(1/218)
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóæú ÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó åóÐóÇ Ýöí Ðóáößó áóÌóÇÒó Ýöí ßõáøö ÅÌúãóÇÚò.
Þöíáó áóåõ: (ßõáøõ ãóÇ ÃóÌúãóÚó) Úóáóíúåö ÇáÕøóÏúÑõ ÇáúÃóæøóáõ ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íõÞóÇáó Ýöíåö Åäøó ÅÌúãóÇÚóåõãú ÍóÕóáó Úóäú ÊóæúÞöíÝò ãóÇ áóãú íõÎúÈöÑõæÇ Úóäú ÃóäúÝõÓöåöãú Ãóäøóåõãú ÇÊøóÝóÞõæÇ Úóáóì ÑóÃúíò. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÂíóÉó ÇáúãóæóÇÑöíËö ÎóÇÕøóÉñ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö¡ æóÞóÏú íóÌõæÒõ ÚöäúÏóäóÇ ÊóÎúÕöíÕõ ãóÇ åóÐóÇ ÓóÈöíáõåõ ãöäú ÇáÙøóÇåöÑö ÈöÇáúÞöíóÇÓö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáúÅöÌúãóÇÚó ÇáúæóÇÞöÚó Úóäú ÑóÃúíò áóíúÓó åõæó Ýöí ãóÚúäóì ÇáÑøóÃúíö áóæú ÇäúÝóÑóÏó¡ áöÃóäøó ÇáÑøóÃúíó ÅÐóÇ ÇäúÝóÑóÏó Úóäú ÇáúÅöÌúãóÇÚö ÓóÇÛó ÊóÑúßõåõ ÈöÑóÃúíò ãöËúáöåö¡ æóãóÊóì ÇäúÖóÇÝó Åáóíúåö ÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÓóÞóØó ÌóæóÇÒõ ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáÑøóÃúíö Ýöí ÎöáóÇÝöåö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøóÇ äõÌöíÒõ ÊóÎúÕöíÕó ÇáúÚõãõæãö ÈöÞöíóÇÓò íõÓóÇÚöÏõåõ ÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÝóãóÇ ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÎúÕöíÕöåö (ÈöÞöíóÇÓò) ãõÝúÑóÏò Úóäú ÇáúÅöÌúãóÇÚö ÝóÅöäøó åóÐóÇ åõæó ãóæúÖöÚõ ÇáúÎöáóÇÝö. æóÞóÇáó ãöäúåõãú ÞóÇÆöáñ: ÇáúÚõãõæãõ ÙóÇåöÑñ æóÇáúÞöíóÇÓõ ÈóÇØöäñ æóÅöÐóÇ ÇÌúÊóãóÚóÇ ßóÇäó ÇáúÈóÇØöäõ ÞóÇÖöíðÇ Úóáóì ÇáÙøóÇåöÑö ßóÑóÌõáóíúäö ÔóåöÏóÇ ÈöÚóÏóÇáóÉö ÑóÌõáò æóÂÎóÑóÇäö ÈöÌóÑúÍöåö Ýóíóßõæäõ ÔóåóÇÏóÉõ ÇáúÌóÑúÍö Ãóæúáóì áöÃóäøóåõãóÇ ÃóÎúÈóÑóÇ Úóäú ÈóÇØöäò.
æóåóÐóÇ ßóáóÇãñ ÝóÇÑöÛñ áóíúÓó ÊóÍúÊóåõ ãóÚúäðì æóÊóÔúÈöíåñ ÈóÚöíÏñ ãöãøóÇ ÐõßöÑó ãöäú ÃóãúÑö ÇáúÌóÑúÍö æóÇáÊøóÚúÏöíáö áóÇ íõÚúÊóãóÏõ Úóáóì ãöËúáöåö ÅáøóÇ ÛöÑøñ¡ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ Åäú ßóÇäó ÅäøóãóÇ Óóãøóì ãõæÌöÈó ÇáúÞöíóÇÓö ÈóÇØöäðÇ áöÃóäøóåõ ÊóæóÕøóáó Åáóíúåö ÈöäóÙóÑò æóÇÓúÊöÏúáóÇáò¡ æóÓóãøóì ÇáúÚõãõæãó ÙóÇåöÑðÇ ãöäú ÍóíúËõ åõæó ãóÐúßõæÑñ (ÈöÇÓúãöåö) ÝóÃóÞóáøõ ãóÇ íóáúÒóãõåõ Ýöí åóÐóÇ ÊóÌúæöíÒõ äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáúÞöíóÇÓö áöÃóäøóåõ ÈóÇØöäñ Ýöí ÒóÚúãöåö¡ æóÇáúãóÐúßõæÑõ ÈöÇÓúãöåö ÇáÙøóÇåöÑõ æóíóÌöÈõ Úóáóì ÞóÖöíøóÉö(1/219)
åóÐöåö Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚöáúãõ ÈöÇáúãóÍúÓõæÓóÇÊö áóãøóÇ ßóÇäó ÙóÇåöÑðÇ æóãóÇ íóÏõáøõ Úóáóíúåö ÈóÇØöäðÇ áöÃóäøóåõ ÊóæóÕøóáó Åáóíúåö ÈöäóÙóÑò (áóÇ íóÌõæÒõ) ÞöíóÇãõ Ïóáöíáò Úóáóì äóÝúíö ÇáúãóÍúÓõæÓö áöÃóäøó åóÐóÇ ÈóÇØöäñ¡ æóÇáúãóÍúÓõæÓõ ÙóÇåöÑñ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ãóÇ íóÞúÖöí Úóáóì ÇáúÍöÓøö áóÇ íóßõæäõ ÏóáöíáðÇ áöÃóäøó ÕöÍøóÉó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Èöåö ãõÊóÚóáøöÞóÉñ ÈöÕöÍøóÊöåö æóÈóíóÇäöåö. Þöíáó áóåõ: æóãóÇ íóÞúÖöí Úóáóì ÇáúÚõãõæãö ãöäú ÇáúÞöíóÇÓö áóÇ íóßõæäõ ÏóáöíáðÇ áöÃóäøó ÏóáóÇÆöáó ÇáúÃóÍúßóÇãö ãóÈúäöíøóÉñ Úóáóì ÇáÓøóãúÚö æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞúÖöíó Úóáóíúåö áöÃóäøóåõ ÝóÑúÚñ áóåõ¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÝóÑúÚõ ÞóÇÖöíðÇ Úóáóì ÇáúÃóÕúáö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áöÃóäøöí ÃóÞöíÓõåõ Úóáóì ÃóÕúáò ÂÎóÑó. Þöíáó áóåõ: ßóíúÝó ÕóÇÑó ÞöíóÇÓõåõ Úóáóì ÃóÕúáò ÂÎóÑó æóåõæó ÝóÑúÚñ áóåõ Ãóæúáóì ãöäú ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÃóÕúáò ÂÎóÑó ÛóíúÑöåö¡ æóåóáú íõÎúÑöÌõß åóÐóÇ ãöäú Ãóäú Êóßõæäó ÞóÏú ÌóÚóáúÊ ÇáúÝóÑúÚó ÂßóÏó ãöäú ÇáúÃóÕúáö æóÌóÚóáúÊ ÇáúãõÓúÊóäúÈóØó Ãóæúáóì ãöäú ÇáúãóÐúßõæÑö.
æóÃóãøóÇ ãóÇ ÐóßóÑó ãöäú (ÃóãúÑö) ÇáúÌóÑúÍö æóÇáÊøóÚúÏöíáö ÝóÅöäøó ÔóÇåöÏóíú ÇáúÌóÑúÍö ÞóÏú ÐóßóÑóÇ ÇáúÌóÑúÍó æóäóÕøóÇ Úóáóíúåö ßóãóÇ ÐóßóÑóåõ ÔóÇåöÏóÇ ÇáÊøóÚúÏöíáö æóäóÕøóÇ Úóáóíúåö æóÃóíøõ ÈóÇØöäò åóÇåõäóÇ. æóÅöäøóãóÇ ÞóÖóíúÊ ÈöÃóÍóÏö ÇáúãóÓúãõæÚöíäó Úóáóì ÇáúÂÎóÑö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áöÃóäøó ÇáúãõÎúÈöÑó ÈöÇáúÌóÑúÍö íõÎúÈöÑõ Úóäú ÈóÇØöäò Úóáöãóåõ æóÇáúãõÎúÈöÑõ ÈöÇáÊøóÚúÏöíáö ÅäøóãóÇ ÃóÎúÈóÑó Úóäú ÙóÇåöÑò íóÌõæÒõ ãóÚóåõ Ãóäú íóßõæäó ÈóÇØöäõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö. Þöíáó áóåõ: æóßóÐóÇ ÝóÞõáú Ýöí ÇáúÚõãõæãö Åäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ãóÇ ÃóÎúÈóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóäúåõ ÈöáóÝúÙö Úõãõæãò íóßõæäõ ÈóÇØöäõåõ ÈöÎöáóÇÝö ÙóÇåöÑöåö ßóãóÇ ÞõáúÊ Ýöí ÇáúãõÎúÈöÑö (Úóäú ÇáúÚóÏóÇáóÉö ÝóÅöäú ÞóÇáó äóÚóãú áóÒöãóåõ Ãóäú íõÌóæøöÒó(1/220)
Ðóáößó Ýöí ßõáøö ãóÇ ÃóÎúÈóÑó Çááøóåõ Èöåö Ãóæú ÃóãóÑó Èöåö) Åäú áóãú íõÚóÇÑöÖúåõ ÞöíóÇÓñ æóáóÇ áóÝúÙñ Ãóäú íóßõæäó ÈóÇØöäõåõ ÎöáóÇÝó ÙóÇåöÑöåö ßóãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íõÎúÈöÑó ÔóÇåöÏóÇ ÇáÊøóÚúÏöíáö Úóäú ÚóÏóÇáóÉò ÙóÇåöÑóÉò ÈóÇØöäõåóÇ ÎöáóÇÝõ ÙóÇåöÑöåóÇ. ÝóÅöäú ÌóæøóÒó Ðóáößó ÇäúÓóáóÎó Úóäú ÇáúãöáøóÉö æóæóÕóÝó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÈöãóÇ áóÇ íóÕöÝõåõ Èöåö ãõÓúáöãñ. Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: Åäøó ÇáøóÐöí ÐóßóÑúÊå ãöäú ÃóãúÑö ÇáúÌóÑúÍö æóÇáÊøóÚúÏöíáö ÔóÇåöÏñ áóäóÇ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÞóæúáöäóÇ áóæú ÌóÚóáúäóÇåõ ÃóÕúáðÇ áöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ßóÇäó Ãóæúáóì¡ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÇáúÅöÎúÈóÇÑó ÈöÇáúÚóÏóÇáóÉö áóãøóÇ ßóÇäó ãóÑúÌöÚõåõ Åáóì ÙóÇåöÑö ÇáúÍóÇáö ãöäú ÛóíúÑö íóÞöíäò æóáóÇ ÍóÞöíÞóÉö Úöáúãò ÈöÍóÇáöåö æóßóÇäó ÇáúÅöÎúÈóÇÑõ ÈöÇáúÌóÑúÍö ÅäøóãóÇ (åõæó) ÅÎúÈóÇÑñ Úóäú ÍóÞöíÞóÉò ãõÔóÇåóÏóÉò ãõæÌöÈóÉò áöáúÝöÓúÞö ßóÇäó ÇáúÌóÑúÍõ Ãóæúáóì ãöäú ÇáÊøóÚúÏöíáö. ßóÐóáößó íóäúÈóÛöí Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÞöíóÇÓö Ãóäú íóßõæäó ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö ÇáúãõæÌöÈö áöáúÚöáúãö Ãóæúáóì ãöäú ÞöíóÇÓò áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóãøóÇ ÇÊøóÝóÞúäóÇ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÎúÕöíÕö ÇáúÚõãõæãö ÈöÇáúÞöíóÇÓö ÇáúÚóÞúáöíøö æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ßóÐóáößó Íõßúãõåõ Ýöí ÇáúÞöíóÇÓö ÇáÔøóÑúÚöíøö. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÕóÍöíÍñ¡ Úóáóì ãóÇ ÃóÕøóáúäóÇ áöÃóäøó ÇáúÞöíóÇÓó ÇáúÚóÞúáöíøó áóãøóÇ ßóÇäó ãõÝúÖöíðÇ ÈöäóÇ Åáóì ÇáúÚöáúãö (ÈöÕöÍøóÉö ãóÇ ÃóÏøóÇäóÇ Åáóíúåö æóáóãú íóßõäú íóÌõæÒõ Ýöíåö ÇáÊøóÎúÕöíÕõ æóßóÇäó ÇáúÍõßúãõ) ÈöãõæÌóÈö ÇáúÚõãõæãö ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÅÐóÇ ÃóØúáóÞó ßóÇäó ÇáúÞöíóÇÓõ ÇáúÚóÞúáöíøõ ÞóÇÖöíðÇ Úóáóì ÇáúÚõãõæãö áöÃóäøóåõ íõÝúÖöí Åáóì ÇáúÚöáúãö ÈöãõæÌöÈóÇÊöåö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÍúæóÇáö¡ æóÇáúÚõãõæãõ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöãõæÌöÈóÇÊöåö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÍúæóÇáö ÅÐú ÌóÇÆöÒñ ÅØúáóÇÞõ áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÎõÕõæÕõ¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÞöíóÇÓõ ÇáÔøóÑúÚöíøõ ÝóÅöäøóãóÇ åõæó ÇÌúÊöåóÇÏñ æóÛóÇáöÈõ Ùóäøò áóÇ íõÝúÖöí Åáóì ÇáúÚöáúãö ÈöÍóÞöíÞóÉö ÇáúÍõßúãö¡ æóÞóÏú íõæÌöÈõ ÚöäúÏóäóÇ ÃóíúÖðÇ Ýöíåö ÇáÊøóÎúÕöíÕó æóßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ÈöÇáúÚõãõæãö ÇáúãõæÌöÈö áöáúÚöáúãö Ãóæúáóì ãöäú ÊóÑúßöåö ÈöÞöíóÇÓò áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ Úóáóì ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ ãöäú ÃõÕõæáö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ãõÓúÊóãöÑøðÇ ÚóáóíúåóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóíúÓó ÅËúÈóÇÊõ ÇáúÃóÍúßóÇãö Ýöí ÇáÔøóÑöíÚóÉö ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÍóÊøóì ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÇáúÞöíóÇÓõ ãõæÌöÈðÇ áöáúÚöáúãö ÝöíãóÇ íõÄóÏøöí ÈöäóÇ Åáóíúåö íóßõæäõ ãõØøóÑóÍðÇ.(1/221)
Þöíáó áóåõ: áóãú äóÞõáú Åäøó ÇáúÞöíóÇÓó ãõØøóÑóÍñ Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóáóÇ Ãóäøó ãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÛóíúÑõ ãóÍúßõæãò (Èöåö) æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ Åäøó ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÑúßõ ÇáúÚõãõæãö Èöåö áöÃóäøó ÇáúÚõãõæãó Ãóæúáóì ãöäúåõ æóáóãú ÃóÐúßõÑú åóÐöåö ÇáúÃóÓúÆöáóÉó áöÔõÈúåóÉò ãöäúåóÇ Úóáóì Ðöí ÈóÕöíÑóÉò æóáóßöäøöí ÎóÔöíÊ Ãóäú ÊóãõÑøó ÈöÈóÚúÖö ÇáúãõÈúÊóÏóÆöíäó ãöäú ßõÊõÈö ÇáúãõÎóÇáöÝöíäó íóÙõäøõåóÇ ÔõÈúåóÉð ÝóßóÔóÝúäóÇ Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåóÇ æóÃóäúÈóÃúäóÇ Úóäú ÝóÓóÇÏöåóÇ áöíõÚúÊóÈóÑó Èöåö ÓóÇÆöÑõ ÍöÌóÇÌöåöãú æóíõÚúáóãó Ãóäøó ÃóßúËóÑó ãóÇ íóÐúßõÑõæäóåõ ßóáóÇãñ ãóÇÑöÞñ íóÌúÑöí ãöäúåõãú Úóáóì ÛóíúÑö ÊóÍúÕöíáò æóáóíúÓó íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÅÝúÓóÇÏöåö Åáóì ÃóßúÈóÑö ãöäú ÇáúßóÔúÝö Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö. .
æóÞóÏú Ùóäøó ÈóÚúÖõ ÇáúãõÎóÇáöÝöíäó Ãóäøó ÔóÑúØó ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáúÞóÊúáö íóÞúÊóÖöí ÊóÎúÕöíÕó ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö. Ýóãöäúåõãú ãóäú íóÒúÚõãõ Ãóäøó æõÌõæÈó Ðóáößó ãöäú ÌöåóÉö Ãóäøóåõ Íõßúãõ ÇáúßóáóÇãö æóÍõßúãõ ÇááøóÝúÙö. æóãöäúåõãú ãóäú íóÒúÚõãõ Ãóäøó ÇááøóÝúÙó áóÇ íõæÌöÈõ Ðóáößó æóÃóäøóåõ ÞóÇáóåõ ÞöíóÇÓðÇ.(1/222)
æóÇáúæóÌúåóÇäö ÌóãöíÚðÇ ÚöäúÏóäóÇ ÝóÇÓöÏóÇäö áóÇ íóÎöíáõ æóÌúåõ ÇáúÝóÓóÇÏö ÝöíåöãóÇ Úóáóì ãõÊóÃóãøöáò äóÕóÍó äóÝúÓóåõ. ÝóÃóãøóÇ ÇáúæóÌúåõ ÇáúÃóæøóáõ: ÝóÝóÓóÇÏõåõ æóÓõÞõæØõåõ ÃóÙúåóÑõ ãöäú Ãóäú íóÔõßøó Ýöíåö ÚóÇÞöáñ. æóÐóáößó áöÃóäøó ÞóÇÆöáóåõ áóÇ íóÑúÌöÚõ Ýöíåö Åáóì áõÛóÉò æóáóÇ ÔóÑöíÚóÉò áöÃóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÇááøõÛóÉö Ãóäøó ÇáúÞóÇÆöáó ÅÐóÇ ÐóßóÑó ÔóíúÆðÇ ÚõáøöÞó Èöåö Íõßúãñ Ëõãøó ÐóßóÑó ÔóíúÆðÇ ÂÎóÑó ÛóíúÑóåõ æóÚõáøöÞó Èöåö Íõßúãñ Ãóäøó ÃóÍóÏóåõãóÇ íóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö ãõÑóÊøóÈðÇ Úóáóíúåö æóåõãóÇ ãóÚúäóíóÇäö ãõÊóÛóÇíöÑóÇäö æóáóæú ßóÇäó Ðóáößó ÕóÍöíÍðÇ áóæóÌóÈó Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÝõÑõæÖõ ÇáøóÊöí ÝóÑóÖóåóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ßõáøõåóÇ ÔõÑõæØðÇ ÈóÚúÖõåóÇ Ýöí ÈóÚúÖò ãõÑóÊøóÈðÇ ÈóÚúÖõåóÇ Úóáóì ÈóÚúÖò¡ æóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÐößúÑó ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö Ýöí ãóæúÖöÚóíúäö æóÈóíúäó ÐößúÑö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÒøóßóÇÉö æóÇáÕøöíóÇãö æóÓóÇÆöÑö ÇáúÝõÑõæÖö ÝóÊóÕöíÑõ ßõáøõåóÇ ßóÃóäøóåóÇ ÝóÑúÖñ æóÇÍöÏñ ãõÊóÚóáøöÞñ ÈóÚúÖõåõ ÈöÈóÚúÖò æóåóÐóÇ ÙóÇåöÑõ ÇáúÝóÓóÇÏö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÅäøóãóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó Ýöí ÝóÑúÖò æóÇÍöÏò ÅÐóÇ ÐõßöÑó Ýöí ãóæúÖöÚò ãõÞóíøóÏò Ëõãøó ÐõßöÑó Ýöí ÛóíúÑöåö ãõØúáóÞðÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõØúáóÞõ ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÇáøóÐöí ÐóßóÑúÊ Ýöí ÇáúÝóÑúÖö ÇáúæóÇÍöÏö ãöãøóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞóæúáõ Ýöíåö Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúÊó Ýóáöãó ÞõáúÊ Åäøó ÇáúÝóÑúÖóíúäö ÅÐóÇ ÐõßöÑó ÃóÍóÏõåõãóÇ ãõÞóíøóÏðÇ ÈöÍõßúãò æóÇáúÂÎóÑõ ãõØúáóÞðÇ Ãóäøó ÇáúãõØúáóÞó ãóÍúãõæáñ Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö.(1/223)
æóÅöäøóãóÇ ßóáóÇãõäóÇ ãóÚóß Ýöí ÝóÑúÖóíúäö æóßóÝøóÇÑóÊóíúäö ßõáøõ æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõãóÇ ãõÊóÚóáøöÞóÉñ ÈöÓóÈóÈò ÛóíúÑö ãóÇ ÊóÚóáøóÞóÊú ÇáúÃõÎúÑóì Èöåö. æóãóÇ ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇáúÝóÑúÖóíúäö ÇáúãõÎúÊóáöÝóíúäö æóÈóíúäó ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö ÇáúãõÎúÊóáöÝóÊóíúäö æóåóáú (íõÔúßöáõ Úóáóì ÃóÍóÏò Ãóäøó) ßóÝøóÇÑóÉó ÇáúÞóÊúáö ÝóÑúÖñ ÛóíúÑõ ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö æóÃóäøó (ßõáøó) æóÇÍöÏóÉò ãöäúåóÇ ãõÊóÚóáøöÞóÉñ ÈöÓóÈóÈò ÛóíúÑö ãóÇ ÊóÚóáøóÞóÊú ÇáúÃõÎúÑóì Èöåö ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÝõÑõæÖö ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÅäøóåõãóÇ ÞóÏú ÌóãóÚóåõãóÇ ÇÓúãõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÝóßóÇäó ÔóÑúØõ ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÃóÍóÏöåöãóÇ ÔóÑúØðÇ Ýöí ÇáúÃõÎúÑóì. Þöíáó áóåõ: ÝóÅöÐóÇ ÌóãóÚóåõãóÇ ÇÓúãõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÌóÈó ÚöäúÏóß Íóãúáõ ÅÍúÏóÇåõãóÇ Úóáóì ÇáúÃõÎúÑóì ÞöíóÇÓðÇ Ãóæú ãöäú ÌöåóÉö Ãóäøó ÇááøõÛóÉó ÊóÞúÊóÖöíåö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: Åäøó ÇááøõÛóÉó ÊóÞúÊóÖöí Ðóáößó. Þöíáó áóåõ: æóÚóäú ãóäú ÍóßóíúÊ åóÐóÇ ãöäú Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö ÝóáóÇ íõãúßöäõåõ Ãóäú íóÏøóÚöíó Ðóáößó Úóáóì ÃóÍóÏò ãöäúåõãú. Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: æóãöäú Ãóíúäó æóÌóÈó ÅÐóÇ ÌóãóÚóåõãóÇ ÇÓúãõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ãóäú Êóßõæäó ÅÍúÏóÇåõãóÇ ãóÍúãõæáóÉð Úóáóì ÇáúÃõÎúÑóì Ýöí ÇáÕøöÝóÉö ÇáúãóÔúÑõæØóÉö áöÅöÍúÏóÇåõãóÇ. æóáóæú ßóÇäó åóÐóÇ æóÇÌöÈðÇ áóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ßõáøõ ãóÇ ÔõÑöØó Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ãóÔúÑõæØðÇ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö¡ æóßõáøõ ãóÇ ÔõÑöØó Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö ãóÔúÑõæØðÇ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúÞóÊúáö¡ æóßóÐóáößó ßõáøõ ãóÇ ÔõÑöØó Ýöí ÌóÒóÇÁö ÇáÕøóíúÏö ãöäú ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö íóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ãóÌúãõæÚðÇ Åáóì åóÐöåö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö áöÃóäøó ÇáúÌóãöíÚó ÚöäúÏóß ãöäú ÍóíúËõ ÌóãóÚóåõãóÇ (ÇÓúãõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö) ßóÇáúãóÚúØõæÝö ÈóÚúÖöåö Úóáóì ÈóÚúÖò¡ æóÇáÕøöÝóÉõ ÇáúãóÔúÑõæØóÉõ Ýöí ÈóÚúÖöåö ãóÔúÑõæØóÉñ Ýöí ÌóãöíÚöåö Ýóíóßõæäõ ÅØúÚóÇãõ ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ ãóÔúÑõæØðÇ Ýöí ÇáúÞóÊúáö æóãóÔúÑõæØðÇ(1/224)
Ýöí Çáúíóãöíäö æóÝöí ÌóÒóÇÁö ÇáÕøóíúÏö¡ æó (Ýöí) ßõáøö ßóÝøóÇÑóÉò ÃóæúÌóÈóåóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó áöÍõÕõæáö ÇáúÅöÌúãóÇÚö ÈöÃóäøó ÈóÚúÖóåóÇ ÛóíúÑõ ãóÔúÑõæØò Ýöí ÇáúÈóÚúÖö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö. Þöíáó áóåõ: ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúÌóãöíÚõ ßóÃóäøóåõ ßóáöãóÉñ æóÇÍöÏóÉñ ãóÚúØõæÝñ ÈóÚúÖõåóÇ Úóáóì ÈóÚúÖò íóÕöíÑõ ÊóÞúÏöíÑõåóÇ {ÝóßóÝøóÇÑóÊõåõ ÅØúÚóÇãõ ÚóÔóÑóÉö ãóÓóÇßöíäó} [ÇáãÇÆÏÉ: 89] Ãóæú ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ æóíóÕöíÑõ Þóæúáõåõ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò Ãóæú ÅØúÚóÇãõ ÚóÔóÑóÉö ãóÓóÇßöíäó æóíóÕöíÑõ Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÞóÊúáö ÝóÕöíóÇãõ ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö Ýóãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóÅöØúÚóÇãõ ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ áöÃóäøóåõ ãóÔúÑõæØñ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö æóßõáøõ ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ÝóãóÔúÑõæØñ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö æóãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö ÝóãóÔúÑõæØñ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö.
ÝóÅöäú ÇÌúãóÚõæÇ ÈóÚúÏó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÔóíúÆðÇ ãöäú Ðóáößó ÛóíúÑõ ãóÔúÑõæØò Ýöí ßóÝøóÇÑóÉò ÃõÎúÑóì áóãú íóßõäú Ðóáößó ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó ÚöäúÏóß ÞóÏú æóÑóÏó Èöåö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú Êóßõæäó åóÐöåö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ßõáøóåóÇ ÈóÚúÖõåóÇ ãóäúÓõæÎñ ÈöÈóÚúÖò æóåóÐóÇ ÊóÎúáöíØñ æóåóÐóíóÇäñ áóíúÓó íóÎúÝóì ãöËúáõåõ Úóáóì ÚóÇÞöáò. æóíõÞóÇáõ áóåõ: åóáøóÇ Ïóáøóß ÍõÕõæáõ ÇáúÅöÌúãóÇÚö Úóáóì Ãóäøó ÔóÑóÇÆöØó ßõáøö ßóÝøóÇÑóÉò ãöäú åóÐöåö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÛóíúÑõ ãóÔúÑõæØóÉò Ýöí ÇáúÃõÎúÑóì Ãóäøó ÔóÑúØó ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÑóÞóÈóÉö ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö áóÇ íõæÌöÈõ ßóæúäóåõ ÔóÑúØðÇ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú ÊóáúÌóÃú ÝöíãóÇ ÇÏøóÚóíúÊó ãöäú Ðóáößó Åáóì áõÛóÉò æóáóÇ ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÔóÑúÚò æóáóÇ ÅÌúãóÇÚò Èóáú ÇáúÅöÌúãóÇÚõ ÈöÎöáóÇÝöåö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáÔøõÑõæØö ÝóåóáøóÇ ÇÓúÊóÏúáóáúÊó ÈöÐóáößó Úóáóì ÝóÓóÇÏö åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö æóÇäúÍöáóÇáöåö æóßóÇäó ÇáúÃóæúáóì ÈöÃóÕúáö ÇáúãõÎóÇáöÝö Ýöí Ðóáößó Ãóäú íóßõæäó ÔóÑúØõ ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáúÞóÊúáö ÏóáöíáðÇ Úóáóì Ãóäøó ÑóÞóÈóÉó ÇáÙøöåóÇÑö ÛóíúÑõ ãóÔúÑõæØò ÝöíåóÇ ÇáúÅöíãóÇäõ áöÃóäøó ãöäú ÃóÕúáöåö Ãóäøó ÇáúãóÎúÕõæÕó ÈöÇáÐøößúÑö íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ(1/225)
ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö æóÅöÐóÇ ÎóÕøó ÑóÞóÈóÉó ÇáúÞóÊúáö ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö íóäúÈóÛöí Ãóäú íóÏõáøó ÊóÎúÕöíÕõåõ (áóåóÇ) ÈöÐóáößó Úóáóì (Ãóäøó) ãóÇ ÚóÏóÇåõãóÇ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö.
æóÇÍúÊóÌøó ãóäú ÞóÇáó Ðóáößó: ÈöÃóäøó åóÐóÇ ÈöãóäúÒöáóÉö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáúÍóÇÝöÙöíäó ÝõÑõæÌóåõãú æóÇáúÍóÇÝöÙóÇÊö æóÇáÐøóÇßöÑöíäó Çááøóåó ßóËöíÑðÇ æóÇáÐøóÇßöÑóÇÊö} [ÇáÃÍÒÇÈ: 35] æóÈöãóäúÒöáóÉö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Úóäú Çáúíóãöíäö æóÚóäú ÇáÔøöãóÇáö ÞóÚöíÏñ} [Þ: 17] (æóÇáúãóÚúäóì æóÇáúÍóÇÝöÙóÇÊö ÝõÑõæÌóåõäøó æóÇáÐøóÇßöÑóÇÊö Çááøóåó¡ æóÚóäú Çáúíóãöíäö ÞóÚöíÏñ æóÚóäú ÇáÔøöãóÇáö ÞóÚöíÏñ) . ÝóíõÞóÇáõ áóåõ: æóáöãó ÃóæúÌóÈúÊ Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÍóíúËõ ßóÇäó ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäú ÇáúÎóÈóÑö ãõÖúãóÑðÇ Ýöí ÇáËøóÇäöí Ãóäú íóßõæäó ßóÐóáößó Íõßúãõ ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö. ÃóÞõáúÊóåõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇááøõÛóÉö Ãóæú ãöäú ÌöåóÉö ÇáÔøóÑúÚö. æóáóÇ íõãúßöäõåõ ÅËúÈóÇÊõåõ ãóÊóì ØõæáöÈó ÈöÇáÏøóáóÇáóÉö (Úóáóíúåö) ãöäú áõÛóÉò Ãóæú ÔóÑúÚò æóÅöäøóãóÇ æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó Ýöí åóÐöåö ÇáúÃóÓúãóÇÁö ÅÖúãóÇÑñ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøóåõ ßóáóÇãñ áóÇ íõÓúÊóÚúãóáõ ÈöäóÝúÓöåö Èóáú åõæó ãõÝúÊóÞöÑñ Åáóì ÖóãöíÑò Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÝóÇÆöÏóÊöåö áöÃóäøóåõ áóæú ÇäúÝóÑóÏó Úóäú ÇáÖøóãöíÑö áóãú íõÝöÏú ÔóíúÆðÇ ÅÐú áóÇ íóÕöÍøõ ÇÈúÊöÏóÇÁõ ÇáúÎöØóÇÈö ÈöÞóæúáöåö " æóÇáúÍóÇÝöÙóÇÊõ æóÇáÐøóÇßöÑóÇÊõ " æóäóÍúæõ Ðóáößó ÝóáóãøóÇ ÇÝúÊóÞóÑó Åáóì ÖóãöíÑò æóÎóÈóÑò ßóÇäó ÖóãöíÑõåõ åõæó ÇáøóÐöí ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõåõ ãõÙúåóÑðÇ (Ýöí Ãóæøóáö ÇáúÎöØóÇÈö) ¡ æóåóÐóÇ ãóÚúÞõæáñ ãöäú ÇááøõÛóÉö æóÎöØóÇÈö ÇáäøóÇÓö áóÇ íóÎúÝóì ÃóãúÑõåõ Úóáóì ÃóÍóÏò¡ æóáóæú ßóÇäó ÇÓúÊóÃúäóÝó (áöáËøóÇäöí) ÎóÈóÑðÇ áóãóÇ ßóÇäó ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäú ÇáúÎóÈóÑö ãõÖúãóÑðÇ(1/226)
Ýöíåö áöÃóäøóåõ áóæú ÞóÇáó æóÇáúÍóÇÝöÙóÇÊõ ÃóãúæóÇáóåõäøó áóãóÇ ßóÇäó ÇáúÝõÑõæÌõ ÇáúãóÐúßõæÑóÉõ ÈóÏúÁðÇ Ýöí ÐößúÑö ÇáúÃóÒúæóÇÌö ãõÖúãóÑóÉð Ýöíåöäøó æóáöÐóáößó áóæú ÞóÇáó: æóÇáÐøóÇßöÑóÇÊõ ÂÈóÇÁóåõäøó Ãóæú ÃóÈúäóÇÁóåõäøó áóãóÇ æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇÓúãõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãõÖúãóÑðÇ áóåõäøó¡ åóÐóÇ ãóÚó ßóæúäö ÈóÚúÖöåö ãóÚúØõæÝðÇ Úóáóì ÈóÚúÖò ÝóßóíúÝó íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ãóÇ áóíúÓó ÈöãóÚúØõæÝò ãõÖúãóÑðÇ Ýöíåö æóåöíó ÞóÖöíøóÉñ ÃõÎúÑóì æóÍõßúãñ ÂÎóÑõ æóÇÑöÏñ Ýöí ÓóÈóÈò ÛóíúÑö ÇáúÃóæøóáö.
æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Úóäú Çáúíóãöíäö æóÚóäú ÇáÔøöãóÇáö ÞóÚöíÏñ} [Þ: 17] áóæú ÇäúÝóÑóÏó (Þóæúáõåõ) Úóäú Çáúíóãöíäö Úóäú ÖóãöíÑò áóãú íóÓúÊóÞöãú ÇáúßóáóÇãõ (Ýöíåö) ÝóæóÌóÈó ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó Ãóäú íóßõæäó ãóÇ ÊóÃóÎøóÑó ÐößúÑõåõ ãöäú ÇáúÎóÈóÑö ãõÖúãóÑðÇ Ýöíåö. æóÃóãøóÇ ãóäú ÞóÇáó ãöäúåõãú: Åäøöí ÃóÌúÚóáõ ÇáúÅöíãóÇäó ÔóÑúØðÇ Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÑóÞóÈóÉö ÇáúÞóÊúáö æóÃóÎõÕøõ (Èöåö) ÑóÞóÈóÉó ÇáÙøöåóÇÑö. ÝóÅöäøó ÇáúÃóÕúáó Ýöí Ðóáößó ÚöäúÏóäóÇ æóÝöí ÃóãúËóÇáöåö ãöäú äóÍúæö ÔóÑúØö (ÇáäøöíøóÉö) ÈöÇáúãóÇÁö æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóÇåõ ãöäú ÅËúÈóÇÊö ÒöíóÇÏóÉò áóÇ íõäóÈøöÆõ ÚóäúåóÇ ÇááøóÝúÙõ æóáóÇ íóäúÊóÙöãõåóÇ ÝóÅöäøó Ðóáößó ÚöäúÏóäóÇ áóíúÓó ÈöÊóÎúÕöíÕò æóÅöäøóãóÇ åõæó ÒöíóÇÏóÉñ Ýöí ÇáäøóÕøö¡ æóÇáÒøöíóÇÏóÉõ Ýöí ÇáäøóÕøö ÊõæÌöÈõ ÇáäøóÓúÎó ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÒóÇÏó Ýöíåö ÅáøóÇ ÈöãöËúáö ãóÇ íóÌõæÒõ Èöåö äóÓúÎõåõ æóßóÐóÇ ßóÇäó íóÞõæáõ ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí Ðóáößó¡ æó (Ýöí) äóÙóÇÆöÑöåö.(1/227)
æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì Ãóäøó ãöäú ÃóÕúáöäóÇ Ãóäøó ÇáúãóäúÕõæÕóÇÊö áóÇ íõÞóÇÓõ ÈóÚúÖõåóÇ Úóáóì ÈóÚúÖò Úóáóì ãóÇ ÞóÏú ÍóßóíúäóÇåõ Úóäú ãõÍóãøóÏö Èúäö ÇáúÍóÓóäö Ýöí ÕóÏúÑö åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö. æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøó ÒöíóÇÏóÉó ÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö íóßõæäõ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö Ãóäøó ÙóÇåöÑó ÇáúÂíóÉö íõÝöíÏõ ÌóæóÇÒó ÑóÞóÈóÉò ãõØúáóÞóÉò ÛóíúÑö ãõÞóíøóÏóÉò ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ÝóãóÊóì ÔóÑóØúäóÇåõ ÝöíåóÇ ÝóÞóÏú ÍóÙóÑúäóÇ ãóÇ ÃóÈóÇÍóÊúåõ ÇáúÂíóÉõ ãöäú ÌóæóÇÒö ÇáÑøóÞóÈóÉö ÇáúßóÇÝöÑóÉö¡ æóåóÐóÇ åõæó ÍóÞöíÞóÉõ ÇáäøóÓúÎö (æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅËúÈóÇÊõ ãöËúáöåö ÈöÇáúÞöíóÇÓö æóáóÇ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö) .
ÝóÅöäú ÞóÇáó (ÞóÇÆöáñ) : áóæú ßóÇäóÊú ÇáÒøöíóÇÏóÉõ Ýöí ÇáäøóÕøö ÊõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ áóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÍõÏõæËõ ßõáøö ÝóÑúÖò íõæÌöÈõ äóÓúÎó ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäú ÇáúÝõÑõæÖö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó ÚóáóíúäóÇ Ãóäú äóÚúÊóÞöÏó ÞóÈúáó ÍõÏõæËöåö Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÖó Úóáóíúåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÍóÏóËó ÝóÑúÖñ ÂÎóÑõ ÝóÞóÏú ÒóÇáó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÃóæøóáõ. Þöíáó áóåõ: áóæú ÝóåöãúÊ ÚóäøóÇ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ áóßóÝóíúÊó äóÝúÓóß åóÐóÇ ÇáÓøõÄóÇáó. æóÐóáößó ÃóäøóÇ ÞõáúäóÇ Åäøó æõÑõæÏó ÇáúÝóÑúÖö ÇáúÃóæøóáö ãõØúáóÞðÇ ãöäú ÛóíúÑö (ÐößúÑö) ÇáÒøöíóÇÏóÉö íõæÌöÈõ ÌóæóÇÒóåõ Úóäú ÇáúæóÇÌöÈö æóæõÑõæÏõ ÇáÒøöíóÇÏóÉö íóãúäóÚõ ÌóæóÇÒó ÇáúÃóæøóáö æóßóæúäóåõ ÝóÑúÖðÇ (æóåóÐóÇ äóÓúÎñ) æóáóíúÓó æõÑõæÏõ ÝóÑúÖò ËóÇäò ÛóíúÑö ãõÊóÚóáøöÞò ÈöÇáúÃóæøóáö ÈöãõÄóËøöÑò Ýöí ÇáúÃóæøóáö áöÃóäøó ÇáúÃóæøóáó ãõÈúÞðì Ýöí ÇáúÍõßúãö Úóáóì ãóÇ ßóÇäó áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÌóæóÇÒõåõ ÈöÝöÚúáö ÇáËøóÇäöí. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÊóÑúßó ÇáÕøóáóÇÉö áóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöí ÌóæóÇÒö ÃóÏóÇÁö ÇáÒøóßóÇÉö¡ æóÊóÑúßõ ÇáÒøóßóÇÉö áóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöí ÌóæóÇÒö ÝöÚúáö ÇáÕøöíóÇãö Ýóáóãú íóßõäú æõÑõæÏõ ÈóÚúÖö åóÐöåö ÇáúÝõÑõæÖö ÈóÚúÏó ÇáúÃóæøóáö ãõÛóíøöÑðÇ áöÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö æóßóæúäõ ÇáúÅöíãóÇäö(1/228)
ÔóÑúØðÇ Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ãóÇäöÚðÇ ãöäú ÌóæóÇÒöåóÇ ãõØúáóÞóÉð Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÇÞúÊóÖóÊú ÇáúÂíóÉõ¡ ÝóáöÐóáößó ßóÇäó ÔóÑúØõ ÇáúÅöíãóÇäö ÝöíåóÇ ãõæÌöÈðÇ áöäóÓúÎöåóÇ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ãöËúáóåõ áóæú æóÑóÏó äóÕøðÇ ßóÇäó äóÓúÎðÇ áöÃóäøóåõ áóæú ÞóÇáó ÇÚúÊöÞõæÇ ÑóÞóÈóÉð Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö Åäú ÔöÆúÊõãú ßóÇÝöÑóÉð (æóÅöäú ÔöÆúÊõãú) ãõÄúãöäóÉð Ëõãøó ÞóÇáó ÈóÚúÏó Ðóáößó áóÇ ÊóÚúÊöÞõæÇ Ýöíåö ÑóÞóÈóÉð ßóÇÝöÑóÉð ßóÇäó Ðóáößó äóÓúÎðÇ. æóßóÐóáößó ãóäú Íóãóáó ÅÍúÏóì ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö Úóáóì ÇáúÃõÎúÑóì Ýöí ÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ÝöíåóÇ ßóÇäó äóÓúÎðÇ. æóÃóãøóÇ Þóæúáõß Åäøó æõÑõæÏó ÝóÑúÖò ËóÇäò íõÛóíøöÑõ Íõßúãó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÃóæøóáö ÝóáóíúÓó ÇáúÃóãúÑõ Ýöíåö ßóÐóáößó áöÃóäøó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáúÃóæøóáó Íõßúãõåõ ÈóÇÞò Úóáóì ãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö áóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöíåö æõÑõæÏõ ÝóÑúÖò ËóÇäò áóÒöãóåõ ÇÚúÊöÞóÇÏñ ËóÇäò ãöäú (ÛóíúÑö ÊóÃúËöíÑò ãöäúåõ) Ýöí ÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÝóÑúÖö ÇáúÃóæøóáö. ÝóÅöäú Þöíáó: ÃóáóíúÓó ßõäøóÇ äóÚúÊóÞöÏõ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúÝóÑúÖö ÇáËøóÇäöí Ãóäú áóÇ ÝóÑúÖó ÅáøóÇ ÇáúÃóæøóáõ æóáóÒöãó ÈóÚúÏó æõÑõæÏö ÇáúÝóÑúÖö ÇáËøóÇäöí Ãóäú íõäóÒøóáó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏõ ÈöÃóäú áóÇ ÝóÑúÖó ÛóíúÑõåõ.
Þöíáó áóåõ: ÇÚúÊöÞóÇÏõäóÇ ÈöÃóäú áóÇ ÝóÑúÖó ÅáøóÇ ÇáúÃóæøóáõ ÛóíúÑõ ãõÊóÚóáøöÞò ÈöÇáúÝóÑúÖö ÇáúÃóæøóáö áöÃóäøóåõ áóæú áóãú íóßõäú Úóáóíúåö ÝóÑúÖñ ÑóÃúÓðÇ áóßóÇäó Úóáóíúåö Ãóäú íóÚúÊóÞöÏó Ãóäú áóÇ ÝóÑúÖó ÝóáóíúÓó ÇÚúÊöÞóÇÏõäóÇ Ãóäú áóÇ ÝóÑúÖó ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÝóÑúÖò ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó æõÑõæÏó ÝóÑúÖò ËóÇäò ÛóíúÑõ ãõÄóËøöÑò Ýöí ÇáúÃóæøóáö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: íóáúÒóãõß Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú ÊóÌúÚóáó ÑóÞóÈóÉó ÇáÙøöåóÇÑö ãóäúÓõæÎóÉð ÈöÇãúÊöäóÇÚöß Úóäú(1/229)
ÊóÌúæöíÒöåóÇ ÚóãúíóÇÁó Ãóæú ãóÞúØõæÚóÉó ÇáúíóÏóíúäö áöÃóäøó ÙóÇåöÑó ÇáúÂíóÉö íóÞúÊóÖöí ÌóæóÇÒóåóÇ Úóáóì ÇáúÃóÕúáö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúÊ. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóáúÒóãõäóÇ ãóÇ ÐóßóÑúÊ áöÃóäøó ÇáÑøóÞóÈóÉó ÇÓúãñ áóåóÇ ÈöÌóãöíÚö ÃóÚúÖóÇÆöåóÇ ÝóÇÞúÊóÖóì ÇáÙøóÇåöÑõ ÑóÞóÈóÉð ÊóÇãøóÉð æóÅöäøóãóÇ ÔóÑóØúäóÇ Ðóáößó ÝöíåóÇ ÈöãóÇ íóÞúÊóÖöíåö (ãõæÌöÈõ ÇááøóÝúÙö æóáóíúÓóÊú ÇáÑøóÞóÈóÉõ ÇÓúãðÇ áöáúÅöíãóÇäö æóáóÇ íóÞúÊóÖöíåóÇ) ÈöÍóÇáò ÝóÒöíóÇÏóÉõ ÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ÝöíåóÇ ãõæÌöÈóÉñ áöáäøóÓúÎö Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ (Ãóäú íóßõæäó) ÔóÑúØõ ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ÊóÎúÕöíÕðÇ áöÈóÚúÖö ÇáÑøöÞóÇÈö Ïõæäó ÈóÚúÖò áóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ýöí ÇáäøóÕøö ßóãóÇ Ãóäøó ÔóÑúØó ÇáúÍöÑúÒö æóÇáúãöÞúÏóÇÑö Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö ÊóÎúÕöíÕñ áöÈóÚúÖö ÇáÓøõÑøóÇÞö Ïõæäó ÈóÚúÖò áóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ýöí ÇáäøóÕøö.
Þöíáó áóåõ: áóíúÓó ßóÐóáößó áöÃóäøó ÇÓúãó ÇáÑøóÞóÈóÉö áóÇ íóÊóäóÇæóáõ ÇáúÅöíãóÇäó æóáóÇ ÇáúßõÝúÑó (æóáóÇ) íõäúÈöÆõ ÚóäúåõãóÇ ÝóáóÇ íóßõæäõ ÔóÑúØõ ÇáúÅöíãóÇäö (ÝöíåóÇ) ÅáøóÇ Úóáóì ÌöåóÉö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ýöí ÇáäøóÕøö ÈöãóÇ áóÇ íõäúÈöÆõ Úóäúåõ ÇáöÇÓúãõ æóßóÐóáößó ÔóÑúØõ ÇáúÍöÑúÒö æóÇáúãöÞúÏóÇÑö Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö ÅáøóÇ Ãóäøó ÂíóÉó ÇáÓøóÑöÞóÉö áóÇ íóÕöÍøõ ÚöäúÏóäóÇ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá ÈöÚõãõæãöåóÇ æóåöíó ÈöãóäúÒöáóÉö ÇááøóÝúÙö ÇáúãõÌúãóáö ÈöÏóáóÇÆöáó ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇåóÇ Ýöí ãóæóÇÖöÚó Ýóãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÌóÇÒó ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáäøóÙóÑö æóÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ýöí ÈóíóÇäö ÈóÚúÖö ãóÇ ÏóÎóáó Ýöí ÇáúÍõßúãö æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÇáÑøóÞóÈóÉõ ÇáúÚóãúíóÇÁõ æóÇáúãóÞúØõæÚóÉõ ÇáúíóÏóíúäö áöÃóäøó ÇÓúãó ÇáÑøóÞóÈóÉö íóÊóäóÇæóáõåóÇ ÈöÃóÚúÖóÇÆöåóÇ Ýóáóãú íóßõäú ÇãúÊöäóÇÚõ ÌóæóÇÒö ÇáúÚóãúíóÇÁö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ýöí ÇáäøóÕøö ÅÐú ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ íóÊóäóÇæóáõåóÇ ÕóÍöíÍóÉð.(1/230)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÅäøóãóÇ íóßõæäõ ÔóÑúØõ ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ÒöíóÇÏóÉð ÝöíåóÇ æóäóÓúÎðÇ áóåóÇ áóæú æóÑóÏó ÈóÚúÏó ËõÈõæÊöåóÇ ãõØúáóÞóÉð ÝóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÌõÚöáóÊú Ýöí ÇáúÃóÕúáö ßóÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÌöÈú ÅáøóÇ ãõÞóíøóÏóÉð ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ÝóáóíúÓó Ýöí åóÐóÇ äóÓúÎñ Èóáú åõæó ÊóÎúÕöíÕñ Þöíáó áóåõ: ÅäøóãóÇ íóÌõæÒõ ÇáúÍõßúãõ ÈöæõÌõæÈöåóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö Úóáóì åóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉö ÇáúãõáúÍóÞóÉö ÈöåóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ËõÈõæÊõ ÇáÔøóÑúØö ãöäú ÇáúÌöåóÉö ÇáøóÊöí íóÌõæÒõ ÈöãöËúáöåóÇ ÇáäøóÓúÎõ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅËúÈóÇÊõ äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö æóáóÇ ãóÇ åõæó Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö (ÈöÇáúÞöíóÇÓö æóáóÇ) ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö áöÃóäøóÇ ÅäøóãóÇ äóÍúÊóÇÌõ Ãóäú äóÚúÊóÈöÑó Ðóáößó (ÝöíãóÇ æóÑóÏó) ãöäú ÌöåóÉò ÊõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÝóíõÚúÊóÑóÖõ Èöåö Úóáóì ÙóÇåöÑö ÇáúÞõÑúÂäö ÝóÃóãøóÇ ãóÇ ßóÇäó Úóáóì (ÛóíúÑö Ðóáößó ÝóáóÇ) . æóáöÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö ÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö æóÌúåñ ÂÎóÑõ¡ æóåõæó: Ãóäøó ßõáøó ãóÇ ÎóÑóÌó (ãóÎúÑóÌó) ÇáúÌóæóÇÈö áöÓóÇÆöáò ÓóÃóáó Úóäúåõ ãöäú ÂíóÉò äóÒóáóÊú Ýöíåö Ãóæú Þóæúáò ãöäú ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - (ãóÚó áõÒõæãö) ÊóäúÝöíÐö¡ åóÐóÇ ÇáúÍõßúãö æóÚöáúãö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöÌóåúáö ÇáÓøóÇÆöáö Èöåö ÝóÅöäøó ãóÇ äóÒóáó Èöåö ÅØúáóÇÞõ ÇáúÂíóÉö Ãóæú Þóæúáõ ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýóåõæó (Úóáóì) ÅØúáóÇÞöåö¡ æóãóåúãóÇ ÃóáúÍóÞúäóÇ Èöåö ãöäú ÔóÑúØò áóãú íóßõäú ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö Úóáóì Ãóíøö æóÌúåò ßóÇäó.
æóÐóáößó áöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó åõäóÇßó ÔóÑúØñ ÂÎóÑõ Ãóæú ãóÇ íõæÌöÈõ ÊóÎúÕöíÕó ÅØúáóÇÞö ÇáúÌóæóÇÈö áóãóÇ ÃóÎøóÑó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈóíóÇäóåõ áöáÓøóÇÆöáö ãóÚó ÅáúÒóÇãöåö ÅíøóÇåõ ÊóäúÝöíÐó ÇáúÍõßúãö æóÚöáúãöåö ÈöÌóåúáö ÇáÓøóÇÆöáö¡ ÝóáóÇ Êóßõæäõ ÇáÒøöíóÇÏóÉõ ÝöíãóÇ(1/231)
ßóÇäó) åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ÅáøóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáäøóÓúÎö¡ æóÑóÞóÈóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö ãöäú åóÐóÇ ÇáúÞóÈöíáö. æóÐóáößó áöÃóäøó «ÃóæúÓó Èúäó ÇáÕøóÇãöÊö ÙóÇåóÑó ãöäú ÇãúÑóÃóÊöåö ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó ÝóÌóÇÁóÊú ÇãúÑóÃóÊõåõ ÊóÓúÃóáõ ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÂíóÉó ÇáÙøöåóÇÑö ÝóÞóÇáó áóåóÇ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãõÑöíåö ÝóáúíõÚúÊöÞú ÑóÞóÈóÉð ÞóÇáóÊú áóÇ íóÌöÏõ. . . Åáóì Ãóäú ÐóßóÑó ÇáÕøöíóÇãó æóÇáúÅöØúÚóÇãó ÝóÃóãóÑóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÚöÊúÞö ÑóÞóÈóÉò ãöäú ÛóíúÑö ÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö¡ æóÃóãóÑóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöåóÇ ßóÐóáößó» . æóáóæú ßóÇäó ãöäú ÔóÑúØöåóÇ ÇáúÅöíãóÇäõ (áóÈóíøóäóåõ) ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöÃóäøó ãöËúáóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÍõßúãõ Ýöíåö ãóæúßõæáðÇ Åáóì ÇÓúÊöÏúáóÇáö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö¡ æóäóÙóÑõåõ ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÞóÏú ÃóáúÒóãóåõ ÊóäúÝöíÐó ÇáúÍõßúãö Ýöí ÇáúÍóÇáö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáÓøóÇÆöáó ßóÇäó ÌóÇåöáðÇ ÈöÇáúÍõßúãö æóáóãú íóßõäú ãöäú Ãóåúáö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÇáäøóÙóÑö Ýóíóßõæäõ Íõßúãõ ÇáÑøóÞóÈóÉö ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇÚúÊöÈóÇÑöåö ÈöÇáúÃõÕõæáö.
æóÑõæöíó ÃóíúÖðÇ «Ãóäøó ÓóáóãóÉó Èúäó ÕóÎúÑò ÙóÇåóÑó ãöäú ÇãúÑóÃóÊöåö ÝóÃóãóÑóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöÚöÊúÞö ÑóÞóÈóÉò» æóßóÇäó ÌóÇåöáðÇ ÈöÇáúÍõßúãö æóáóãú íóßõäú ãöäú Ãóåúáö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö¡ Ýóáóæú ÞóíøóÏúäóÇåóÇ ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö áóãú íóßõäú Ðóáößó ÅáøóÇ äóÓúÎðÇ Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ ÝóÏóáøó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö Ýöí ÇáúÂíóÉö ãöäú ÇáÑøóÞóÈóÉö åõæó ÑóÞóÈóÉñ ãõØúáóÞóÉñ ÛóíúÑõ ãõÞóíøóÏóÉò ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö æóÃóäøóÇ ãóÊóì ÞóíøóÏúäóÇåóÇ ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ßóÇäó Ðóáößó Úóáóì æóÌúåö äóÓúÎö ãõæÌóÈö ÇáúÂíóÉö(1/232)
ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÍõßúãöåóÇ Úóáóì ÑóÞóÈóÉò ãõØúáóÞóÉò¡ æóãöËúáõåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÅËúÈóÇÊõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö¡ æóÅöËúÈóÇÊõåõ ÈöÇáúÞöíóÇÓö ÃóÈúÚóÏõ. æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì Ãóäøó ÑóÞóÈóÉó ÇáÙøöåóÇÑö ãõØúáóÞóÉñ ãóäúÕõæÕñ ÚóáóíúåóÇ æóÑóÞóÈóÉó ÇáúÞóÊúáö ãõÞóíøóÏóÉñ ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ãóäúÕõæÕñ ÚóáóíúåóÇ ÃóíúÖðÇ æóÇáúãóäúÕõæÕóÇÊõ áóÇ íõÞóÇÓõ ÈóÚúÖõåóÇ Úóáóì ÈóÚúÖò áöÃóäøó ÇáúãóäúÕõæÕó Úóáóíúåö ÞóÏú ÇÓúÊóÛúäóì ÈöÏõÎõæáöåö ÊóÍúÊó ÇáäøóÕøö Úóäú ÞöíóÇÓöåö Úóáóì ÛóíúÑöåö ÅÐú ßóÇäó ÇáúÞöíóÇÓõ ÅäøóãóÇ íóÝúÊóÞöÑõ Åáóíúåö ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÇáäøóÕøö æóåõæó ãöËúáõ ãóÇ äóÕøó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì (Úóáóíúåö) Ýöí ÇáØøóåóÇÑóÉö ÈöÇáúãóÇÁö ãöäú ÇáúÍóÏóËö Úóáóì ÛóÓúáö ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÚúÖóÇÁó¡ æóäóÕøó Ýöí ÇáÊøóíóãøõãö Úóáóì ãóÓúÍö ÚõÖúæóíúäö¡ æóäóÕøó Úóáóì ÞóØúÚö íóÏö ÇáÓøóÇÑöÞö æóÚóáóì ÞóØúÚö íóÏö ÇáúãõÍóÇÑöÈö æóÑöÌúáöåö Ýóáóãú íóÌõÒú áöÃóÍóÏò ÞöíóÇÓõ ÇáÊøóíóãøõãö Úóáóì ÇáúæõÖõæÁö (Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö Ýöí ÃóÚúÖóÇÁö Ýöí ÇáúæõÖõæÁ) æóáóÇ ÞöíóÇÓõ ÇáÓøóÇÑöÞö Úóáóì ÇáúãõÍóÇÑöÈö Ýöí ÞóØúÚö íóÏöåö æóÑöÌúáöåö. æóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö Ãóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãóäúÕõæÕñ Úóáóì Íõßúãöåö ÝóÓóÞóØó ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÞöíóÇÓö Ýöíåö.
æóäóÙöíÑõåõ: ãóÇ äóÕøó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóáóíúåö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÞóÊúáö ÇáúÎóØóÃö ãóÚó ÇáÏøöíóÉö¡ æóäóÕøó Ýöí ÇáúÚóãúÏö Úóáóì ÇáúÞöÕóÇÕö ãöäú ÛóíúÑö ÐößúÑö ßóÝøóÇÑóÉò Ýóáóãú íóÌõÒú ÚöäúÏó ÅáúÍóÇÞö ÇáúÚóãúÏö ÈöÇáúÎóØóÃö Ýöí Íõßúãö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áöÃóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäú ÇáúÞóÊúáóíúäö ãóÐúßõæÑñ ÈöÇÓúãöåö ãóäúÕõæÕñ Úóáóì Íõßúãöåö æóáóÇ íóÌõæÒõ ÞöíóÇÓõ (ÇáúãóäúÕõæÕö ÈóÚúÖöåö) Úóáóì ÈóÚúÖò¡ æóåóÐóÇ ÃóÕúáñ ÕóÍöíÍñ ÞóÏú ÇÚúÊóÈóÑóåõ ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ æóãóäóÚõæÇ ÇáúÞöíóÇÓó Ýöí ãöËúáöåö¡ æóåõæó ãóÚúäóì Þóæúáö ãõÍóãøóÏò ÇáøóÐöí ÞóÏøóãúäóÇåõ Ýöí ÕóÏúÑö åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö Ãóäøóåõ ÅäøóãóÇ íõÞóÇÓõ Úóáóì ÇáÊøóäúÒöíáö ÝóÃóãøóÇ ÇáÊøóäúÒöíáõ (ÈöÚóíúäöåö ÝóáóÇ íõÞóÇÓõ) . ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóæúÖöÚõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí ÞóÊúáö ÇáúÚóãúÏö ãóäúÕõæÕñ Úóáóíúåö æóÚóÏóãõ ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí(1/233)
ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ÛóíúÑõ ãóäúÕõæÕò Úóáóíúåö ÝóãóÊóì ÞöÓúäóÇ ÑóÞóÈóÉó ÇáÙøöåóÇÑö Úóáóì ÑóÞóÈóÉö ÇáúÞóÊúáö Ýöí ÊóÞúíöíÏöåóÇ ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ÝóÅöäøóãóÇ ÞöÓúäóÇ ÛóíúÑó ÇáúãóäúÕõæÕö (Úóáóì ÇáúãóäúÕõæÕö) . æóßóÐóáößó ÞöíóÇÓõ ßóÝøóÇÑóÉö ÞóÊúáö ÇáúÚóãúÏö Úóáóì ÇáúÎóØóÃö. Þöíáó áóåõ: ÞóÏú äóÕøó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóáóì ÑóÞóÈóÉò ãõØúáóÞóÉò Ýóßõáøõ ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ åóÐóÇ ÇáöÇÓúãõ Ýóåõæó ãóäúÕõæÕñ Úóáóíúåö ÏóÇÎöáñ ÊóÍúÊóåõ ÝóãóÊóì ÃóáúÍóÞúäóÇåóÇ ÈöÑóÞóÈóÉö ÇáúÞóÊúáö ÝóÞóÏú ÞöÓúäóÇ ÇáúãóäúÕõæÕó Úóáóíúåö. æóßóÐóáößó Íõßúãõ ÞóÊúáö ÇáúÚóãúÏö ãóäúÕõæÕñ Úóáóíúåö ÛóíúÑõ ãóÔúÑõæØò Ýöíåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÝóãóÊóì ÞöÓúäóÇåõ Úóáóì ÇáúÎóØóÃö ÈöÅöíÌóÇÈö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöíåö ÝóÞóÏú ÞöÓúäóÇ ÇáúãóäúÕõæÕó Úóáóíúåö¡ æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó Åäøó åóÐóÇ áóíúÓó ÈöÞöíóÇÓö ÇáúãóäúÕõæÕö áóÌóÇÒó ÞöíóÇÓõ ÇáúÃõãøö Úóáóì ÇáöÇÈúäóÉö (Ýöí ÔóÑúØö ÇáÏøõÎõæáö áöÃóäøóåóÇ ãõÈúåóãóÉñ) áóíúÓó ÝöíåóÇ ÔóÑúØõ ÏõÎõæáò æóáóÇ ÛóíúÑöåö æóáóÌóÇÒó ÞöíóÇÓõ ÇáÊøóíóãøõãö Úóáóì ÇáúæõÖõæÁö Ýöí æõÌõæÈö ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö Ýöí ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÚúÖóÇÁò áöÃóäøó ÇáúÚõÖúæóíúäö ÇáúÂÎóÑóíúäö ÛóíúÑõ ãóäúÕõæÕò ÚóáóíúåöãóÇ Ýöí ÇáÊøóíóãøõãö æóáóÌóÇÒó ÞóØúÚõ íóÏö ÇáÓøóÇÑöÞö æóÑöÌúáöåö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÇáúãõÍóÇÑöÈö áöÃóäøó ÇáÑøöÌúáó ÛóíúÑõ ãóäúÕõæÕò ÚóáóíúåóÇ Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö.
ÝóáóãøóÇ ÇãúÊóäóÚó åóÐóÇ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ÚóáöãúÊ Ãóäøó åóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈó ãöäú ÇáúÞöíóÇÓö ÎóØóÃñ áóÇ íóÓõæÛõ Ýöíåö¡ æó (áóÇ) Ýöí äóÙóÇÆöÑöåö. ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÞóÏú ÞöÓúÊ ÌóÒóÇÁó ÇáÕøóíúÏö Ýöí ÇáúÎóØóÃö Úóáóì ÇáúÚóãúÏö æóÇáäøóÕøõ æóÇÑöÏñ Ýöí ÇáúÚóãúÏö áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞóÊóáóåõ ãöäúßõãú ãõÊóÚóãøöÏðÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 95] . Þöíáó áóåõ: áöÃóäøó ÇáúÎóØóÃó ÛóíúÑõ ãóäúÕõæÕò Úóáóíúåö Ýöí ÇáÕøóíúÏö æóÇáúãóäúÕõæÕõ Úóáóíúåö åõæó ÇáúÚóãúÏõ ÝóÌóÇÒó(1/234)
ÇÚúÊöÈóÇÑõ ãóÇ áóíúÓó ÈöãóäúÕõæÕò (Úóáóíúåö) ÈöÇáúãóäúÕõæÕö æóßóÝøóÇÑóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúÞóÊúáö ÌóãöíÚðÇ ãóäúÕõæÕñ ÚóáóíúåöãóÇ¡ æóßóÐóáößó ÐößúÑõ ÞóÊúáö ÇáúÚóãúÏö æóÇáúÎóØóÃö ãóäúÕõæÕñ Úóáóì ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ. æóßóãóÇ ÇÊøóÝóÞõæÇ Úóáóì Ãóäøó ßóÝøóÇÑóÉó ÇáúÞóÊúáö áóÇ ÊõÞóÇÓõ Úóáóì ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö Ýöí ÈóÇÈö ÅíÌóÇÈö ÇáúÅöØúÚóÇãö ÝöíåóÇ ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÇáÕøóæúãö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÅöØúÚóÇãõ ÛóíúÑó ãóäúÕõæÕò Úóáóíúåö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÅäøóãóÇ áóãú äóÞöÓú ßóÝøóÇÑóÉó ÇáúÞóÊúáö Úóáóì ÇáÙøöåóÇÑö Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáúÅöØúÚóÇãö ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÇáÑøóÞóÈóÉö æóÇáÕøóæúãö áöÃóäøó ßóÝøóÇÑóÉó ÇáúÞóÊúáö áóãøóÇ ÚóÙõãó ÃóãúÑõåóÇ ÈöÔóÑúØö ÇáÑøóÞóÈóÉö ÇáúãõÄúãöäóÉö áóãú íóÌõÒú áóäóÇ ÊóÎúÝöíÝõ ÍõßúãöåóÇ ÈöÌóæóÇÒö ÇáúÅöØúÚóÇãö ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÇáÑøóÞóÈóÉö æóÇáÕøóæúãö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÇáÙøöåóÇÑö áöÃóäøó Ýöíåö æóÕúÝóåóÇ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí æóÑóÏó ÅíÌóÇÈõåóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö. Þöíáó áóåõ: ÝóÇãúÊóäóÚó ÈöåóÐöåö ÇáúÚöáøóÉö ÞöíóÇÓõ ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö Úóáóì ÇáúÞóÊúáö ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö áöÃóäøó ßóÝøóÇÑóÉó ÇáÙøöåóÇÑö áóãøóÇ æóÑóÏóÊú ãóæúÑöÏó ÇáÊøóÎúÝöíÝö Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáöÇäúÊöÞóÇáö Åáóì ÇáúÅöØúÚóÇãö ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÇáÑøóÞóÈóÉö æóÇáúÚóÌúÒö Úóäú ÇáÕøöíóÇãö áóãú íóÌõÒú ÔóÑúØõ ÇáúÅöíãóÇäö ÝöíåóÇ áöÃóäøó Ðóáößó íõæÌöÈõ ÊóÛúáöíÙóåóÇ Úóáóì ãóÇ ÃóÌóÇÒóÊúåõ ÇáúÂíóÉõ ãõØúáóÞóÉð ãöäú ÛóíúÑö ÔóÑúØö ÇáÊøóÛúáöíÙö ÈöÊóÞúíöíÏö ÇáúÅöíãóÇäö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóÇ ÐóßóÑúÊ ãöäú ÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö ÅÍúÏóì ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö Úóáóì ÇáúÃõÎúÑóì ãõÓóáøóãñ áóß ÝóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íõÞóÇÓó ÈóÚúÖõåóÇ Úóáóì ÈóÚúÖò Ýöí ÇáÕøöÝóÉö áóÇ Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÒöíóÇÏóÉö ãóÚúäðì ÛóíúÑö ãóÐúßõæÑò ÝöíåóÇ ÝóÊõÞóÇÓõ ÑóÞóÈóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö Úóáóì ÑóÞóÈóÉö ÇáúÞóÊúáö Ýöí ÈóÇÈö ÅËúÈóÇÊö ÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ÝöíåóÇ æóåöíó ÕöÝóÉñ ßóãóÇ ÞöÓúäóÇ ÌóãöíÚðÇ ÇáÊøóíóãøõãó Úóáóì ÇáúæõÖõæÁö Ýöí ÇáÕøöÝóÉö æóåõæó ßóæúäõåõ Åáóì ÇáúãóÑúÝöÞóíúäö áóÇ Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÚõÖúæò ÂÎóÑó.
Þöíáó áóåõ: (åóÐóÇ) ÎóØóÃñ áöÃóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Ýöí ÇáäøóÕøö ÅÐóÇ ßóÇäóÊú äóÓúÎðÇ Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ áóãú íóÎúÊóáöÝú(1/235)
ÍõßúãõåóÇ Ãóäú Êóßõæäó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Ãóæú ÅËúÈóÇÊó ãóÚúäðì ÛóíúÑóåóÇ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Úóáóíúß Úóáóì åóÐöåö ÇáúÞóÖöíøóÉö Ãóäú áóÇ ÊõËúÈöÊó ÇáäøóÝúíó ãóÚó ÇáúÌóáúÏö ÍóÏøðÇ¡ æóáóÇ ÊõæÌöÈõ ÇáÖøóãóÇäó Úóáóì ÇáÓøóÇÑöÞö ÈóÚúÏó ÇáúÞóØúÚö¡ æóáóÇ íóáúÒóãõ ÞóÇÊöáó ÇáúÚóãúÏö ßóÝøóÇÑóÉñ áöÃóäøó Ðóáößó áóíúÓó ÈöÒöíóÇÏóÉò ÕöÝóÉò¡ æóÃóãøóÇ ÇáÊøóíóãøõãõ ÝóÅöäøóÇ áóãú äõËúÈöÊúåõ Åáóì ÇáúãöÑúÝóÞóíúäö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÇáúæõÖõæÁö ÅäøóãóÇ ÃóËúÈóÊúäóÇåõ ãöäú ÞöÈóáó Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇãúÓóÍõæÇ ÈöæõÌõæåößõãú æóÃóíúÏöíßõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] íóÞúÊóÖöí ÇáúíóÏó Åáóì ÇáúãóäúßöÈö áöÃóäøó ÇáöÇÓúãó íóÊóäóÇæóáõåõ ÝóÃóÓúÞóØúäóÇ ãóÇ ÝóæúÞó ÇáúãöÑúÝóÞóíúäö ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö æóÅöáøóÇ ÝóÙóÇåöÑõ ÇááøóÝúÙö íóÞúÊóÖöíåö æóÃóÈúÞóíúäóÇ Íõßúãó ÇááøóÝúÙö Ýöí ÇáúãöÑúÝóÞóíúäö. .
æóÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ Ýöí Ãóäøó ÔóÑúØó ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÇáÑøóÞóÈóÉö (áóãøóÇ) áóãú íóÊóäóÇæóáúåõ ÇÓúãõ ÇáÑøóÞóÈóÉö æóáóãú ÊõäúÈöÆú Úóäúåõ ßóÇäó ÒöíóÇÏóÉð ÝöíåóÇ áóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÎúÕöíÕö¡ ÞóÏú ÇÚúÊóÈóÑóåõ ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ãóÓóÇÆöáö ÇáúÃóíúãóÇäö ÃóíúÖðÇ. ÞóÇáó ãõÍóãøóÏõ (Èúäõ ÇáúÍóÓóäö) Ýöí ÇáúÌóÇãöÚö ÇáúßóÈöíÑö: áóæú ÞóÇáó ÑóÌõáñ Åäú ÇÛúÊóÓóáúÊõ ÝóÚóÈúÏöí ÍõÑøñ¡ Ãóæú ÞóÇáó: Åäú ÃóßóáúÊõ Ãóæú ÔóÑöÈúÊõ ÝóÚóÈúÏöí ÍõÑøñ æóÞóÇáó ÚóäóíúÊõ ÛõÓúáðÇ ãöäú ÌóäóÇÈóÉò Ãóæú ÞóÇáó ÚóäöíÊõ ØóÚóÇãðÇ Ïõæäó ØóÚóÇãò Ãóæú ÔóÑóÇÈðÇ Ïõæäó ÔóÑóÇÈò áóãú íõÕóÏøóÞú Ýöí ÇáúÞóÖóÇÁö æóáóÇ ÝöíãóÇ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì. æóßóÐóáößó Åäú ÞóÇáó: Åäú ÏóÎóáúÊ ÇáÏøóÇÑó ÝóÚóÈúÏöí ÍõÑøñ æóÚóäóì Åäú ÏóÎóáóåóÇ æóÚóáóíúåö ËóæúÈñ áóãú ÊóÚúãóáú äöíøóÊõåõ áöÃóäøó áóÝúÙó Çáúíóãöíäö áóÇ íõäúÈöÆõ (Úóáóì ãóÇ ÚóäóÇåõ ÝóßóÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ) äóæóì ÊóÎúÕöíÕó ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö (ÇáúãóáúÝõæÙö Èöåö) ÝóÝöí ÇááøóÝúÙö Úõãõæãñ áóãú ÊóÚúãóáú Ýöíåö ÇáäøöíøóÉõ æóÕóÇÑóÊú ÇáäøöíøóÉõ áóÛúæðÇ. æóáóæú ßóÇäó ÞóÇáó: Åäú ÇÛúÊóÓóáúÊ ÛõÓúáðÇ Ãóæú ÃóßóáúÊ ØóÚóÇãðÇ Ãóæú ÔóÑöÈúÊ ÔóÑóÇÈðÇ ÕõÏøöÞó ÝöíãóÇ Èóíúäóåõ(1/236)
æóÈóíúäó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áöÃóäøó ÇáúÛõÓúáó æóÇáØøóÚóÇãó æóÇáÔøóÑóÇÈó ÇáøóÐöí äóæóì ÊóÎúÕöíÕóåóÇ ãóÐúßõæÑóÉñ Ýöí áóÝúÙöåö ÝóÕóáóÍóÊú äöíøóÉõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÝöíåóÇ.
æóßóÐóáößó Úóáóì åóÐóÇ áóãøóÇ (áóãú) íóÊóäóÇæóáú ÇÓúãõ ÇáÑøóÞóÈóÉö ÇáúÅöíãóÇäó áóãú (íóÕöÍøó) ÊóÎúÕöíÕõåóÇ (Èöåö æóßóÇäó ãóÊóì ÔõÑöØó ÝöíåóÇ ÇáúÅöíãóÇäõ ßóÇäó ÒöíóÇÏóÉð ÝöíåóÇ áóÇ ÊóÎúÕöíÕðÇ) æóåóÐóÇ ãóÚúäðì íõÈóíøöäõ ÇáúÝóÕúáó Èóíúäó ÇáÊøóÎúÕöíÕö æóÈóíúäó ÇáÒøöíóÇÏóÉö. æóÚóáóì ÇáúãöäúåóÇÌö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ Ýöí ÇãúÊöäóÇÚö ÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ÇáúÞóæúáõ Ýöí ÔóÑúØö ÇáäøóÝúíö ãóÚó ÇáúÌóáúÏö Ãóæú ÇáÑøóÌúãö ãóÚó ÇáúÌöáúÏö áöáÒøóÇäöí áöÃóäøó ÇáúÂíóÉó ÃóæúÌóÈóÊú ÌóáúÏó ÇáúãöÇÆóÉö ÍóÏøðÇ ßóÇãöáðÇ ÝóãóÊóì ÃóáúÍóÞúäóÇ Èöåö ÇáäøóÝúíó æóÇáÑøóÌúãó ãóÚóåõ ÕóÇÑó ÌóáúÏõ ÇáúãöÇÆóÉö ÛóíúÑó ÍóÏøò áöÃóäøóåõ íóÕöíÑõ ÈóÚúÖó ÇáúÍóÏøö æóáóãú íóÞóÚú ÇáúÌóáúÏõ ÈöÇäúÝöÑóÇÏöåö ãóæúÞöÚó ÇáúÌóæóÇÒö ÝóßóÇäó ÅíÌóÇÈõ ÇáäøóÝúíö Ãóæú ÇáÑøóÌúãö ãóÚóåõ äóÓúÎðÇ Ýóáóãú íóÌõÒú Ðóáößó ÅáøóÇ ÈöãöËúáö ãóÇ íóÌõæÒõ Èöåö ÇáäøóÓúÎõ. æóßóÐóáößó ÔóÑúØõ ÇáäøöíøóÉö Ýöí ÇáØøóåóÇÑóÉö æóßóæúäö ÇáúãóÖúãóÖóÉö æóÇáöÇÓúÊöäúÔóÇÞö ÝóÑúÖðÇ Ýöí ÇáúæõÖõæÁö æóäóÙóÇÆöÑõåõ íóÌúÑöí Úóáóì ãöäúåóÇÌò æóÇÍöÏò Úóáóì ÇáúæóÕúÝö ÇáøóÐöí ÞóÏøóãúäóÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÅäøóãóÇ ßóÇäó íóßõæäõ ãóÇ ÐóßóÑúÊó äóÓúÎðÇ áóæú æóÑóÏó ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáúÂíóÉö æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ(1/237)
áóãú íóÚúáóãú Ãóäøó æõÑõæÏóåõ ßóÇäó ãõÊóÑóÇÎöíðÇ Úóäú ÇáúÂíóÉö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Íóãúáõåõ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö Èóáú ÇáúæóÇÌöÈõ ÇáúÍõßúãõ ÈöæõÑõæÏöåöãóÇ ãóÚðÇ ÝóäóÓúÊóÚúãöáåõãóÇ æóáóÇ äóÌúÚóáõ ÃóÍóÏóåõãóÇ äóÇÓöÎðÇ áöáúÂÎóÑö.
Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÎúáõæ ÇáúÎóÈóÑõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó æóÇÑöÏðÇ ãóÚó ÇáúÂíóÉö Ãóæú ÞóÈúáóåóÇ Ãóæú ÈóÚúÏóåóÇ. ÝóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏóåóÇ Ýóåõæó äóÇÓöÎñ áóåóÇ áöãóÇ ÈóíøóäøóÇ. Åäú ßóÇäó ÞóÈúáóåóÇ ÝóÇáúÂíóÉõ äóÇÓöÎóÉñ áóåõ áöÃóäøóåóÇ æóÑóÏóÊú ãõØúáóÞóÉð ãõæÌöÈóÉð áößóæúäö ÇáúÌóáúÏö ÍóÏøðÇ ßóÇãöáðÇ. æóÅöäú ßóÇäó ãóÚóåóÇ¡ æóÐóßóÑóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÚóÞöíÈó ÊöáóÇæóÉö ÇáúÂíóÉö ÝóÇáúæóÇÌöÈõ æõÑõæÏõåõ¡ æóäóÞúáõåõ Ýöí æóÒúäö äóÞúáö ÇáúÂíóÉö æóæõÑõæÏöåóÇ¡ æóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íóÑöÏó Úóäú ÇáÕøóÍóÇÈóÉö ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ ãóÚó ÇáúÌóáúÏö Úóáóì ÍóÓóÈö ÇÓúÊöÚúãóÇáöåöãú áöáúÌóáúÏö. ÝóáóãøóÇ æóÌóÏúäóÇ ÇáÕøóÍóÇÈóÉó ãöËúáó (ÚõãóÑó æóÚóáöíøò) æóÛóíúÑöåöãóÇ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú ÃóÌúãóÚöíäó - ÞóÏú ÚóÑóÝõæÇ ÇáäøóÝúíó æóáóãú íóÑóæúåõ ÍóÏøðÇ æóÅöäøóãóÇ ÑóÃóæúåõ Úóáóì æóÌúåö
ÇáúãóÕúáóÍóÉö
æóãóæúßõæáðÇ Åáóì ÑóÃúíö ÇáúÅöãóÇãö æóÇÌúÊöåóÇÏöåö ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ áóãú íóßõäú æõÑõæÏõåõ Úóáóì ãóÚúäóì Ãóäøóåõ ÈóÚúÖõ ÇáúÍóÏøö ãóÚó ÇáúÌóáúÏö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÎóÈóÑó ÇáäøóÝúíö æóÇÑöÏñ ÞóÈúáó ÇáúÂíóÉö áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó Ýöí ÍóÏöíËö ÚõÈóÇÏóÉó Èúäö ÇáÕøóÇãöÊö(1/238)
«ÎõÐõæÇ Úóäøöí ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ ÇáúÈößúÑõ ÈöÇáúÈößúÑö ÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò æóÇáËøóíøöÈõ ÈöÇáËøóíøöÈö ÇáúÌóáúÏõ æóÇáÑøóÌúãõ» æóãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ ÅäøóãóÇ ÃóÎúÈóÑó Ýöíåö Úóäú ÇáÓøóÈöíáö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí Þóæúáöåö ÚóÒøó æóÌóáøó {ÝóÃóãúÓößõæåõäøó Ýöí ÇáúÈõíõæÊö ÍóÊøóì íóÊóæóÝøóÇåõäøó ÇáúãóæúÊõ Ãóæú íóÌúÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 15] ÝóËóÈóÊó Ãóäøóåõ áóãú íóßõäú Èóíúäó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÃóãúÓößõæåõäøó Ýöí ÇáúÈõíõæÊö} [ÇáäÓÇÁ: 15]- æóßóÇäó åóÐóÇ ÍóÏøó ÇáÒøóÇäöíóÉö ãóÚó ÇáúÃóÐóì - æóÈóíúäó åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö æóÇÓöØóÉñ Íõßöãó Ýöí ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÝóËóÈóÊó Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] äóÒóáó ÈóÚúÏó Ðóáößó ÝóÕóÇÑó äóÇÓöÎðÇ áóåõ¡ æóáöåóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÞõáúäóÇ Åäøó ÇáÑøóÌúãó áóíúÓó ÈöÍóÏøò ãóÚó ÇáúÌóáúÏö¡ æóÅöäøó ÇáúÂíóÉó äóÇÓöÎóÉñ áößóæúäöåöãóÇ ÌóãöíÚðÇ ÍóÏøðÇ ãõÓúÊóÍóÞøðÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏò áöÃóäøóåóÇ äóÒóáóÊú ãõØúáóÞóÉð ÈóÚúÏó ÍóÏöíËö ÚõÈóÇÏóÉó Èúäö ÇáÕøóÇãöÊö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ.
æóßóÐóáößó ÓóÈöíáõ ÎóÈóÑö ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö ãóÚó ÇáúÂíóÉö áöÃóäøóåóÇ ÃóæúÌóÈóÊú ÚóáóíúäóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó ÇáúÚóÏóÏö ÇáúãóÐúßõæÑö(1/239)
ÝöíåóÇ æóÇáúÎóÈóÑõ íõÌöíÒõ ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑó Úóáóì ãóÇ Ïõæäóåõ æóåõãóÇ Ýöí ÇáúãóÚúäóì ÓóæóÇÁñ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÎóÈóÑõ ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö Ýöíåö ÊóÑúßõ ÈóÚúÖö ãõæÌóÈö ÇáúÂíóÉö æóÎóÈóÑõ ÇáäøóÝúíö ãóÚó ÇáúÌóáúÏö Ãóæú ÇáÑøóÌúãö ãóÚó ÇáúÌóáúÏö ÒöíóÇÏóÉñ Ýöíåö¡ æóÃóäøó ÇÎúÊöáóÇÝóåõãóÇ ãöäú ÌöåóÉö Ãóäøó Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ÊóÑúßó ÈóÚúÖö ãóÇ Ýöí ÇáúÂíóÉö¡ æóÝöí ÇáúÂÎóÑö ÒöíóÇÏóÉñ ÝöíåóÇ ÛóíúÑõ ãóÇäöÚò ãöäú ÊóÓóÇæöíåöãóÇ Ýöí ÅíÌóÇÈö äóÓúÎöåöãóÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: æóãóÇ ÇáøóÐöí íóãúäóÚõ Ãóäú íóßõæäó Ðóáößó ÊóÎúÕöíÕðÇ æóáóÇ íóßõæäõ äóÓúÎðÇ æóáóíúÓó Ýöíåö ÃóßúËóÑõ ãöäú ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Ýöí ßóæúäö ÇáúÌóáúÏö ÍóÏøðÇ Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúÃóÍúæóÇáö Ïõæäó ÈóÚúÖò æóåõæó Ãóäú íóßõæäó ãóÚóåõ äóÝúíñ¡ æóÇáúÍõßúãõ ÈöÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö Ýöí ÍóÇáò æóÈöÇáÔøóÇåöÏóíúäö æóÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúãóÑúÃóÊóíúäö Ýöí ÍóÇáò. æóßóÐóáößó åóÐóÇ Ýöí ÇáØøóåóÇÑóÉö áöÃóäøó ÔóÑúØó ÇáäøöíøóÉö ÝöíåóÇ íóÞúÊóÖöí ÌóæóÇÒó ÈóÚúÖö ÇáúÛõÓúáö ØóåóÇÑóÉð æóÈóÚúÖõåõ áóíúÓó ÈöØóåóÇÑóÉò¡ æóåóÐóÇ ÊóÎúÕöíÕñ áöáúÂíóÉö áóÇ äóÓúÎó Ýöíåö. Þöíáó áóåõ: áóæú ÚóÑóÝúÊ ãóÚúäóì ÇáÊøóÎúÕöíÕö áóãú ÊóÓúÃóáú Úóäú åóÐóÇ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó (ÇáÊøóÎúÕöíÕó áöáøóÝúÙö) ÅäøóãóÇ íóßõæäõ Ýöí ÇááøóÝúÙö ÇáúãõäúÊóÙöãö áöãõÓóãøóíóÇÊò ÝóíóÎúÑõÌõ ÈóÚúÖõ ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ ÇááøóÝúÙõ ãöäú ÇáúÍõßúãö ÝóÞóæúáõß Ýöí ÇáúÌóáúÏö Ãóäøóåõ ÕóÇÑó ÍóÏøðÇ Ýöí ÍóÇáò Ïõæäó ÍóÇáò æóåöíó (ÍóÇáõ) æõÌõæÏö ÇáäøóÝúíö ãóÚóåõ ÛóáóØñ ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÃóÍúæóÇáó ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑóÉò Ýöí ÇááøóÝúÙö ÝóíõÎóÕøõ ÈóÚúÖõåóÇ ÈöãóÇ ÐóßóÑúÊ æóãóÇ áóíúÓó ÈöãóÐúßõæÑò ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÞóÇáó Ýöíåö ÊóÎúÕöíÕõ ÇááøóÝúÙö.(1/240)
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóß áóãú ÊóÌúÚóáú ÇáúÌóáúÏó ÍóÏøðÇ ÈöÍóÇáò ßóÇäó ãóÚóåõ äóÝúíñ Ãóæú áóãú íóßõäú áöÃóäøóåõ Åäú ßóÇäó ãóÚóåõ äóÝúíñ Ýóåõæó æóÇáäøóÝúíõ (ÌóãöíÚðÇ) ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ. æóÅöÐóÇ ßóÇäó åõæó æóÛóíúÑõåõ ÍóÏøðÇ ÝóáóíúÓó åõæó Ýöí äóÝúÓöåö ÍóÏøðÇ Èóáú åõæó ÈóÚúÖõ ÇáúÍóÏøö ßóãóÇ Ãóäøó ÌóáúÏó ÊöÓúÚöíäó áóíúÓó ÈöÍóÏøò ÚöäúÏó ÃóÍóÏò æóÅöäú ÇäúÝóÑóÏó Úóäú ÇáäøóÝúíö Ýóåõæó ÃóíúÖðÇ (áóíúÓó ÈöÍóÏøò ÚöäúÏóß) ÝóáóíúÓó åóÇåõäóÇ ÊóÎúÕöíÕñ ÈöæóÌúåò æóÅöäøóãóÇ åõæó äóÓúÎñ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ.
æóÃóãøóÇ ÎóÈóÑõ ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö ÚöäúÏóß ãóÞúÈõæáñ Ýöí ßõáøö ãóæúÖöÚò íõÞúÈóáõ Ýöíåö ÑóÌõáñ æóÇãúÑóÃóÊóÇäö ÝóãóÇ ÇáøóÐöí ÎóÕøóÕúÊ ãöäú ÇáúÂíóÉö ÈöÎóÈóÑö (Çáúíóãöíäö æóÇáÔøóÇåöÏö) ÝóÞóÏú ÈóÇäó áóß Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáäøóÝúíö æóÎóÈóÑó ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö áóÇ íóÞúÊóÖöíóÇäö ÊóÎúÕöíÕó ÔóíúÁò ãöäú áóÝúÙö ÇáúÞõÑúÂäö æóÃóäøóåõãóÇ áóæú ÈõäöíóÇ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí íóÏøóÚöíåö (ÇáúãõÎóÇáöÝõ áóÇÚúÊóÑóÖóÇ) Úóáóì Íõßúãö ÇáúÂíóÉö Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö æóíóßõæäõ ãóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöÎóÈóÑö ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö ãöäú äóÓúÎö ÇáúÂíóÉö Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÌóæóÇÒõ ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Úóáóì ÔóÇåöÏò æóÇÍöÏò æóåõæó ÃóÞóáøõ ãöäú ÇáúÚóÏóÏö ÇáúãóÐúßõæÑö. æóÇáúÂÎóÑõ: ÅËúÈóÇÊõ ÇáÊøóÎúíöíÑö Èóíúäó ËóáóÇËóÉö ÃóÔúíóÇÁó¡ ÝóÇóááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÅäøóãóÇ (ÎóíøóÑó Ýöí ÇáúÂíóÉö) Èóíúäó ÔóíúÆóíúäö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóíúÓó åóÐóÇ äóÓúÎðÇ áöÃóäøó ÇáúÎóÈóÑó ßóÃóäøóåõ æóÑóÏó åõæó æóÇáúÂíóÉõ ãóÚðÇ ÚóÞöíÈóåóÇ ÈöáóÇ ÝóÕúáò. Þöíáó áóåõ: ÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Ðóáößó ÝöíãóÇ ÓóáóÝó. æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÍóÞó ÈöÇáúÂíóÉö ÝöíãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ÅáøóÇ ãóÇ æóÑóÏó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö æóÇÓúÊóÚúãóáóåõ ÇáäøóÇÓõ ãóÚóåóÇ¡ ÝóÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÃóÍóÏõ ÇáúÍõßúãóíúäö ËóÇÈöÊðÇ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ÇáøóÐöí áóÇ íóÃúÊöíåö ÇáúÈóÇØöáõ ãöäú Èóíúäö íóÏóíúåö æóáóÇ ãöäú ÎóáúÝöåö æóãóÇ ÃóáúÍóÞó Èöåö ÒöíóÇÏóÉð Úóáóíúåö ãöäú ÌöåóÉò áóÇ ÊõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÝóåóÐóÇ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÚöäúÏóäóÇ áöãóÇ æóÕóÝúäóÇ.(1/241)
æóãöäú äóÙóÇÆöÑö Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÛúÓöáõæÇ æõÌõæåóßõãú æóÃóíúÏöíóßõãú Åáóì ÇáúãóÑóÇÝöÞö} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] Ýóãóäú ÞóÇáó ÈöÅöíÌóÇÈö ÇáäøöíøóÉö Ýöíåö ÝóÞóÏú ÒóÇÏó Ýöí Íõßúãö ÇáúÂíóÉö Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö áóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÅÐú áóíúÓó (åóÇåõäóÇ) ÊóÎúÕöíÕñ áöÚõãõæãö áóÝúÙò íóÔúÊóãöáõ Úóáóì ãõÓóãøóíóÇÊò ÊóÍúÊóåõ. æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó Ãóäøó ÇáúÚõãõæãó ÔóÑúØõåõ Ãóäú íóäúÊóÙöãó ÌóãúÚðÇ¡ æóÇáúÌóãúÚõ ÇáøóÐöí Ýöí ÇááøóÝúÙö ÅäøóãóÇ åõæó ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäú ÇáúãóÃúãõæÑöíäó æóáóíúÓó Ýöí ÇáúÂíóÉö ÐößúÑõ ÇáØøóåóÇÑóÉö ÈöáóÝúÙö ÇáúÌóãúÚö Ýóíóßõæäõ ÔóÑúØõ ÇáäøöíøóÉö ãõÎóÕøöÕðÇ áöÈóÚúÖö ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ ÇáúÚõãõæãõ æóáöÃóäøó ÃóÍúæóÇáó ÇáØøóåóÇÑóÉö æóÃóæúÞóÇÊóåóÇ ãóÐúßõæÑóÉñ ÈöáóÝúÙö ÇáúÌóãúÚö ÝóÊóßõæäõ ÇáäøöíøóÉõ ãõÎóÕøóÕóÉð áöÌóæóÇÒöåóÇ Ýöí ÍóÇáò Ïõæäó ÍóÇáò æóÝöí æóÞúÊò Ïõæäó æóÞúÊò æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÔóÑúØó ÇáäøöíøóÉö áóÇ íõæÌöÈõ ÈóÚúÖó ÇáúÛóÇÓöáöíäó Ïõæäó ÇáúÈóÚúÖö áöÃóäøó ÊóÎúÕöíÕó ÈóÚúÖö ÇáúÛóÇÓöáöíäó Ãóäú íóÎúÑõÌó ÈóÚúÖõåõãú ãöäú ÇáúÃóãúÑö ÍóÊøóì áóÇ íóáúÒóãóåõ ÇáúÛõÓúáõ.
æóÅöäøóãóÇ ÎóÕøó Úóáóì Þóæúáöåöãú ÈóÚúÖó ÇáØøöåóÇÑóÇÊö Ïõæäó ÈóÚúÖò æóÈóÚúÖó ÇáúÃóÍúæóÇáö Ïõæäó ÈóÚúÖò æóáóíúÓóÊú ÇáØøóåóÇÑóÉõ ãóÐúßõæÑóÉð Ýöí Úõãõæãö áóÝúÙò (ÍóÊøóì íóÞóÚó) (Ýöíåö) ÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÈöÇáäøöíøóÉö Ýóáóãú íóßõäú áöÔóÑúØö ÇáäøöíøóÉö ÝöíåóÇ æóÌúåñ ÅáøóÇ äóÓúÎõ Íõßúãö ÇáúÂíóÉö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ.
æóãöäú äóÙóÇÆöÑö Ðóáößó ÅíÌóÇÈõ ÖóãóÇäö ÇáÓøóÇÑöÞö ãóÚó ÇáúÞóØúÚö (ãóÚó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúØóÚõæÇ ÃóíúÏöíóåõãóÇ ÌóÒóÇÁð ÈöãóÇ ßóÓóÈóÇ äóßóÇáðÇ ãöäú Çááøóåö} [ÇáãÇÆÏÉ: 38] ÝóÌóÚóáó ÇáúÞóØúÚó) ÌóÒóÇÁð æóÇáúÌóÒóÇÁõ ÇÓúãñ áöãóÇ íõÓúÊóÍóÞøõ ÈöÇáúÝöÚúáö ÝóÅöÐóÇ ÃóæúÌóÈúäóÇ Úóáóíúåö ÇáÖøóãóÇäó ÈöÇáúÝöÚúáö ãóÚó ÇáúÞóØúÚö ÕóÇÑó ÇáúÞóØúÚõ ÈóÚúÖó ÇáúÌóÒóÇÁö ÝóåóÐóÇ äóÙöíÑõ ÅíÌóÇÈö ÇáäøóÝúíö ãóÚó ÇáúÌóáúÏö Úóáóì ÇáÒøóÇäöí Úóáóì ÇáúæóÕúÝö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ¡ ÝóÇÚúÊóÈöÑú äóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ãöäú ÇáúãóÓóÇÆöáö ÈöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ ãöäú ÇáúÃóÕúáö ÝóÅöäøóåóÇ ÊóÓúÊóãöÑøõ Úóáóíúåö Åäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì.(1/242)
[ÈóÇÈ ÇáúÞóæúáõ Ýöí ÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÇãøö ÅÐóÇ ÎõÕøó ãöäúåõ ÔóíúÁñ]
ñ ãóÇ Íõßúãõ ÇáúÈóÇÞöí¿ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: ßóÇäó ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - íóÞõæáõ Ýöí ÇáúÚóÇãøö ÅÐóÇ ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ ÓóÞóØó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá ÈöÇááøóÝúÙö æóÕóÇÑó Íõßúãõåõ ãóæúÞõæÝðÇ (Úóáóì) ÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì ãöäú ÛóíúÑöåö Ýóíóßõæäõ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇááøóÝúÙö ÇáúãõÌúãóáö ÇáúãõÝúÊóÞöÑö Åáóì ÇáúÈóíóÇäö. æóßóÇäó íõÝóÑøöÞõ Èóíúäó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇááøóÝúÙö æóÈóíúäó ÇáÏøóáóÇáóÉö ãöäú ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö ÅÐóÇ ÃóæúÌóÈó(1/245)
ÇáÊøóÎúÕöíÕó ÝóíóÞõæáõ: Åäøó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁó ÛóíúÑõ ãóÇäöÚò ÈóÞóÇÁó (Íõßúãö) ÇááøóÝúÙö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãõÓúÊóËúäóì¡ áöÃóäøó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁó áóÇ íóÌúÚóáõ ÇááøóÝúÙó ãóÌóÇÒðÇ æóáóÇ íõÒöíáõåõ Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö. (æóÏóáóÇáóÉõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãöäú ÛóíúÑö ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö ÊóÌúÚóáõ ÇááøóÝúÙó ãóÌóÇÒðÇ æóÊõÒöíáõåõ Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö) ¡ áöÃóäøó ÇáúÍóÞöíÞóÉó åöíó ÇáúÚõãõæãõ. æóßóÇäó íóÞõæáõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Åäøó åóÐóÇ ãóÐúåóÈöí (æóáóÇ íõãúßöäõäöí) Ãóäú ÃóÚúÒöíóåõ Åáóì ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ. æóßóÇäó ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÔõÌóÇÚò íóÐúåóÈõ åóÐóÇ ÇáúãóÐúåóÈó ÃóíúÖðÇ æóÞóÏú ÐóßóÑóåõ Ýöí ÈóÚúÖö ßõÊõÈöåö. ÞóÇáó (ÇáÔøóíúÎõ ÇáúÅöãóÇãõ) ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: æóÇóáøóÐöí ÚöäúÏöí ãöäú (ãóÐúåóÈö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ) Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì Ãóäøó ÊóÎúÕöíÕó ÇáúÚõãõæãö áóÇ íóãúäóÚõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáó (Èöåö) ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕó æóÚóáóíúåö ÊóÏõáøõ ÃõÕõæáõåõãú æóÇÍúÊöÌóÇÌõåõãú áöáúãóÓóÇÆöáö.(1/246)
ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøóåõãú ÞóÏú ÇÍúÊóÌøõæÇ Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáÔøõÝúÚóÉö áöáúÌóÇÑö ÈöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -: «ÇáúÌóÇÑõ ÃóÍóÞøõ ÈöÓóÞóÈöåö» æóåóÐóÇ ÎóÇÕøñ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö¡ áöÃóäøó ÇáúÌóÇÑó ÇáøóÐöí áóíúÓó ÈöãõáóÇÕöÞò íóÊóäóÇæóáõåõ ÇáöÇÓúãõ ÃóíúÖðÇ æóáóÇ ÔõÝúÚóÉó (áóåõ) ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö. æóÇÍúÊóÌøõæÇ Ýöí ãóäúÚö ÇáúãóÑúÃóÉö ãöäú ÇáúÍóÌøö ÅáøóÇ ÈöãóÍúÑóãò ÈöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -: «áóÇ íóÍöáøõ áöÇãúÑóÃóÉö ÊõÄúãöäõ ÈöÇóááøóåö æóÇáúíóæúãö ÇáúÂÎóÑö Ãóäú ÊõÓóÇÝöÑó ÓóÝóÑðÇ ÝóæúÞó ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò ÅáøóÇ ãóÚó Ðöí ÑóÍöãò ãóÍúÑóãò Ãóæú ÒóæúÌò» æóåóÐóÇ ÎóÇÕøñ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö áöÃóäøó ÇáøóÊöí ÃóÓúáóãóÊú Ýöí ÏóÇÑö ÇáúÍóÑúÈö áóåóÇ ÇáúÎõÑõæÌõ Åáóì ÏóÇÑö ÇáúÅöÓúáóÇãö ÈöÛóíúÑö ãóÍúÑóãò.
æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ßóËöíÑóÉñ ãöãøóÇ ÇÍúÊóÌøõæÇ Ýöíåö ÈöÚõãõæãö ÇááøóÝúÙö æóÞóÏú ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåóÇ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö äóÍúæõ «äóåúíöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóäú ÈóíúÚö ãóÇ áóãú íõÞúÈóÖú(1/247)
æóÚóäú ÈóíúÚö ãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏóß æóÚóäú ÈóíúÚò æóÔóÑúØò» ÞóÏú ÇÍúÊóÌøõæÇ ÈöÚõãõæãö åóÐöåö ÇáúÃóáúÝóÇÙö Ýöí ÅËúÈóÇÊö Íõßúãö ÇááøóÝúÙö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕó æóåóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ åõæó ÇáÕøóÍöíÍõ (ÚöäúÏóäóÇ æóÞóÏú æóÇÝóÞóäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö Úóáóì ßóËöíÑò ãöäú åóÐöåö ÇáúãóÓóÇÆöáö ÇáøóÊöí ÇÍúÊóÌøõæÇ ÝöíåóÇ ÈöÇáúÚóÇãøö ÇáøóÐöí ÞóÏú ËóÈóÊó ÎõÕõæÕõåõ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ÝóßóÇäó íóÞõæáõ: ÅäøóãóÇ åóÐóÇ ÔóíúÁñ ÃóÚúÊóÞöÏõåõ ÃóäóÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö æóáóÇ íõãúßöäõäöí Ãóäú ÃóÚúÒöíåö Åáóì ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ) . æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÊöåö Ãóäøó ÞöíóÇãó ÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö Ýöí ãóÚúäóì ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇááøóÝúÙö áóÇ ÝóÑúÞó ÈóíúäóåõãóÇ¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóãúäóÚú ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ ãöäú ÈóÞóÇÁö ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö Ýöí ÇáúÈóÇÞöí æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ßóÐóáößó Íõßúãõ ÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö Ýöí ÈóÞóÇÁö ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö ãóÚóåõ ÝöíãóÇ ÚóÏóÇåõ.(1/248)
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇááøóÝúÙó ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕó ÍóÞöíÞóÉñ áöÃóäøó ÇáúãõÔúÑößöíäó ÇÓúãñ áöãóäú ÈóÞöíó ãöäúåõãú ÈóÚúÏó ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÍóÞöíÞóÉð ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÏóáóÇáóÊõåõ ÞóÇÆöãóÉð Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÍõßúãö æóåõæó Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ÃóÙúåóÑõ ÏóáóÇáóÉð Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÇáúÌõãúáóÉö ãóÚó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö áöÃóäøó ÇáúÈóÇÞöíó ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö áóÇ Êóßõæäõ ÇáúÌõãúáóÉõ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäúåõ ÈöÍóÇáò áöÃóäøó ÇáúÚóÔóÑóÉó áóÇ Êóßõæäõ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÊöÓúÚóÉò¡ æóÇáúãõÔúÑößõæäó ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäú ËóáóÇËóÉò ÝóãóÇ ÝóæúÞóåóÇ ÍóÞöíÞóÉñ.(1/250)
æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö íõÝóÑøöÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú ÌöåóÉö Ãóäøó æõÌõæÏó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇáúÌõãúáóÉö áóÇ íóÌúÚóáõ ÇááøóÝúÙó ãóÌóÇÒðÇ Èóáú åõæó ÍóÞöíÞóÉñ áöáúÈóÇÞöí áöÃóäøó Ðóáößó íõÓúÊóÝóÇÏõ ãöäú ÇááøóÝúÙö ÈöäóÝúÓö ÇáÕøöíÛóÉö ÝóÕóÇÑóÊú ÇáÊøöÓúÚóÉõ áóåóÇ ÇÓúãóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÊöÓúÚóÉñ¡ æóÇáúÂÎóÑõ: ÚóÔóÑóÉñ ÅáøóÇ æóÇÍöÏðÇ æóÇáöÇÓúãóÇäö ÌóãöíÚðÇ ÍóÞöíÞóÉñ áóåóÇ áöÃóäøó ÇáÕøöíÛóÉó ÊóÞúÊóÖöí Ðóáößó æóåöíó ãóæúÖõæÚóÉñ áóåõ¡ æóßóãóÇ Ãóäøó ÞóæúáóäóÇ æóÇÍöÏñ æóæóÇÍöÏñ¡ æóÞóæúáóäóÇ ÇËúäóÇäö ÓóæóÇÁñ æóÇááøóÝúÙóÇäö ÌóãöíÚðÇ ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäú ãóÚúäðì æóÇÍöÏò Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúÍóÞöíÞóÉö áöÃóäøóåõ ãóÚúÞõæáñ ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö.
æóÃóãøóÇ ÞöíóÇãõ ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞúÊóÑöäó Åáóì ÇááøóÝúÙö ÍóÊøóì ÊóÕöíÑó ÇáÕøöíÛóÉõ ÇáúãóÓúãõæÚóÉõ ãóÚó ÇáÏøóáóÇáóÉö ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÇáúÈóÇÞöí¡ áöÃóäøó ÇáÏøóáóÇáóÉó áóÇ ÊõÛóíøöÑõ ÕöíÛóÉó ÇááøóÝúÙö ÝóÕóÇÑóÊú ÇáÕøöíÛóÉõ ÅÐóÇ ÃõØúáöÞóÊú æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöåóÇ ÇáúÎõÕõæÕõ ãóÌóÇÒðÇ áöÃóäøó ÍóÞöíÞóÊóåóÇ ÇÓúÊöíÚóÇÈõ ÌóãöíÚö ãóÇ ÊóÍúÊóåóÇ ÝóãóÊóì ÃõØúáöÞóÊú æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÈóÚúÖõ ÝóÞóÏú ÇõÓúÊõÚúãöáóÊú Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåóÇ ÝóÕóÇÑó ÇááøóÝúÙõ ãóÌóÇÒðÇ¡ æóÇáúãóÌóÇÒõ áóÇ íõÓúÊóÚúãóáõ ÅáøóÇ Ýöí ãóæúÖöÚò (ÊóÞõæãõ ÇáÏøóáóÇáóÉõ) Úóáóíúåö.
ßóÐóáößó ÇáúÚõãõæãõ ãóÊóì ÃõØúáöÞó æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÎõÕõæÕõ ÇÍúÊóÇÌó Åáóì ÏóáóÇáóÉò Ýöí ÇÚúÊöÈóÇÑö Úõãõæãöåö Ýöí ÇáúÈóÇÞöí¡ æóßóÇäó ÃõáúÒöãó Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÅÈúØóÇáó ÝóÇÆöÏóÉö ÇááøóÝúÙö ÑóÃúÓðÇ áöÇÝúÊöÞóÇÑöåö Åáóì ÏóáóÇáóÉò (ãöäú) ÛóíúÑöåö Ýöí ÅËúÈóÇÊö Íõßúãöåö ÝóßóÇäó íõÌöíÈõ Úóäúåõ ÈöÃóäøó åóÐóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÈõØúáóÇäó ÝóÇÆöÏóÉö ÇááøóÝúÙö áöÃóäøó æõÑõæÏóåõ (ÞóÏú) ÃóÝóÇÏóäóÇ ÍõÏõæËó Íõßúãò íóÑöÏõ ÈóíóÇäõåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí ÈöãóäúÒöáóÉö ÇááøóÝúÙö ÇáúãõÌúãóáö ÇáúãõÝúÊóÞöÑö Åáóì ÇáúÈóíóÇäö¡ ÝóãóÊóì æóÑóÏó ÇáúÈóíóÇäõ ßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ãõæÌóÈðÇ ÈöÇááøóÝúÙö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÂÊõæÇ ÍóÞøóåõ íóæúãó ÍóÕóÇÏöåö} [ÇáÃäÚÇã: 141] ãóÊóì Èõíøöäó ÇáúÍóÞøõ ßóÇäó ãõæÌóÈðÇ ÈöÇááøóÝúÙö. ßóÐóáößó ÝöíãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãóÊóì ÞóÇãóÊú ÏóáóÇáóÉõ ÇáúãõÑóÇÏö ßóÇäó ãõæÌóÈðÇ ÈöÇááøóÝúÙö Ýóáóãú íóßõäú åóÐóÇ ÇáÓøõÄóÇáõ áóÇÒöãðÇ (áóåõ) Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÃóÑóÇÏó ÇáÓøóÇÆöáõ ÅáúÒóÇãóåõ æóÍóÇæóáó Èöåö ÅÝúÓóÇÏó ãóÐúåóÈöåö.(1/251)
ÝóÃóãøóÇ ãóäú ÝóÑøóÞó Èóíúäó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö æóÈóíúäó ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö Ýöí Ãóäøó ÏóáóÇáóÉó ÇáúÎõÕõæÕö ÊóÌúÚóáõ ÇááøóÝúÙó ãóÌóÇÒðÇ æóáóÇ íóÕöíÑõ ãóÌóÇÒðÇ ÈöÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö¡ ÝóÅöäøó ãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íóÞõæáõ Åäøó æõÑõæÏó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇáúÌõãúáóÉö íóÌúÚóáõ ÇááøóÝúÙó ãóÌóÇÒðÇ áöÃóäøó ÇáúÃóáúÝó áóÇ íóßõæäõ ÃóÈóÏðÇ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÃóÞóáøó ãöäúåóÇ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáó {ÃóáúÝó ÓóäóÉò ÅáøóÇ ÎóãúÓöíäó ÚóÇãðÇ} [ÇáÚäßÈæÊ: 14] (ÝóÅöäøóãóÇ) ÃóØúáóÞó ÇÓúãó ÇáúÃóáúÝö æóãõÑóÇÏõåõ ÃóÞóáøó ãöäúåóÇ æóáóÇ íóßõæäõ Ðóáößó ÅáøóÇ ãóÌóÇÒðÇ æóÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ ãóÑúÌöÚõåõ Ãóäøó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁó áóÝúÙñ ãõÊøóÕöáñ ÈöÇáúÌõãúáóÉö æóÏóáóÇáóÉõ ÇáúÎõÕõæÕö áóíúÓóÊú ÈöáóÝúÙò ãõÊøóÕöáò ÈöåóÇ æóáóÇ íõæÌóÈõ ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐõßöÑó¡ áöÃóäøó áöãõÎóÇáöÝöåö Ãóäú íóÞõæáó ÅÐóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íõÑöíÏó ÈöÇáúÃóáöÝö ÃóÞóáøó ãöäúåóÇ áöãóÇ ÕóÍöÈóåõ ãöäú ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö¡ æóáóãú íóãúäóÚú (Ðóáößó ãöäú) ÈóÞóÇÁö ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö Ýöí ÇáúÈóÇÞöí ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö¡ ÝóßóÐóáößó ÅØúáóÇÞõ áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö ãóÚó ÅÑóÇÏóÉö ÇáúÎõÕõæÕö áóÇ íóãúäóÚõ ÈóÞóÇÁó ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕó. æóÃóãøóÇ ãóäú æóÇÝóÞóåõ Ýöí Ãóäøó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁó áóÇ íóÌúÚóáõ ÇáúÌõãúáóÉó ÇáúÃõæáóì ãóÌóÇÒðÇ ÝóÅöäøóåõãú ÝóÑöíÞóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóäú íóÞõæáõ Ýöí ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö ßóãóÇ íóÞõæáõ Ýöí ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇáúÌõãúáóÉö¡ æóíóÌúÚóáõ ÇááøóÝúÙó ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÇáúÈóÇÞöí¡ æóíóÃúÈóì Ãóäú íóßõæäó ÞöíóÇãõ ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö íóÌúÚóáõ ÇááøóÝúÙó ãóÌóÇÒðÇ¡ æóíóÞõæáõ Åäøó ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö áóãú íóßõäú ÞóØøõ ÚõãõæãðÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó æóÍóßóíúäóÇåõ Úóäú ÞóÇÆöáöåö.
æóÐóáößó áöÃóäøó ãóÇ ÈóÞöíó ÈóÚúÏó ÇáúÎõÕõæÕö íóÊóäóÇæóáõåõ ÇáöÇÓúãõ Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúÍóÞöíÞóÉö áöÃóäøó ÇáúãõÔúÑößöíäó ÅÐóÇ ßóÇäó ÇÓúãðÇ áöËóáóÇËóÉò ãöäúåõãú ÝóãóÇ ÝóæúÞóåóÇ Ëõãøó ÞóÇáó {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] æóÞóÇãóÊú ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì Ãóäøó ÈóÚúÖó ÇáúãõÔúÑößöíäó áóÇ íõÞúÊóáõæäó Ýóãóäú ÈóÞöíó ãöäú ÇáúãõÔúÑößöíäó ÇáøóÐöíäó íõÞúÊóáõæäó íóßõæäõ ÍóÞöíÞóÉð Ýöíåöãú áóÇ ãóÌóÇÒðÇ ÝóæóÌóÈó ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕó.(1/252)
Ýóãóäú ßóÇäó åóÐóÇ ÃóÕúáóåõ Ýöí Ðóáößó ÓóÞóØó Úóäúåõ ÇáúÌóæóÇÈõ ßóãóÇ ÍóßóíúäóÇåõ Úóäú ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö Ýöí ÇáúÝóÑúÞö Èóíúäó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö æóÈóíúäó ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö¡ æóíóÕöíÑõ ÍöíäóÆöÐò Ýöí ÇáúÃóÕúáö¡ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó.(1/253)
æóÃóãøóÇ ÇáúÝóÑöíÞõ ÇáúÂÎóÑõ ÇáøóÐöíäó íõæóÇÝöÞõæäó Úóáóì Ãóäøó ÞöíóÇãó ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö íóÌúÚóáõ ÇááøóÝúÙó ãóÌóÇÒðÇ ÝóÅöäøóåõãú íõÌöíÈõæäó Úóäú Ðóáößó ÈöÃóäøó ÍõÕõæáó ÇááøóÝúÙö ãóÌóÇÒðÇ áóÇ íóãúäóÚõ ÈóÞóÇÁó Íõßúãö ÏóáóÇáóÊöåö áöÃóäøó ÇáúãóÌóÇÒó ãõÓúÊóÚúãóáñ Ýöí ãóæúÖöÚöåö ßóÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÍóÞöíÞóÉö Ýöí ãóæúÖöÚöåóÇ ÝóáóÇ ÝóÑúÞó ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÝóáöÐóáößó æóÌóÈó Ãóäú Êóßõæäó ÏóáóÇáóÉõ ÇááøóÝúÙö ÈóÇÞöíóÉð ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕó.(1/254)
[ÈóÇÈ ÇáúÞóæúáõ Ýöí Íõßúãö ÇáÊøóÍúáöíáö æóÇáÊøóÍúÑöíãö ÅÐóÇ ÚõáøöÞóÇ ÈöãóÇ áóÇ íóÕúáõÍõ Ãóäú íóÊóäóÇæóáóÇåõ Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö]
ö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇáúÃóÕúáõ Ýöí Ðóáößó Ãóäøó ÇáÊøóÍúáöíáó æóÇáÊøóÍúÑöíãó ÅäøóãóÇ íóÊóÚóáøóÞóÇäö ÈöÃóÝúÚóÇáö ÇáúãóÃúãõæÑöíäó æóÇáúãóäúåöíøöíäó æóãóÇ áóãú íóßõäú ÝöÚúáðÇ áóåõãú áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóÚóáøóÞóÇ Èöåö æóÐóáößó áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íõÄúãóÑó ÃóÍóÏñ ÈöÝöÚúáö ÛóíúÑöåö æóáóÇ íõäúåóì Úóäú ÝöÚúáö ÛóíúÑöåö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó (Ðóáößó) ßóÐóáößó Ëõãøó æóÑóÏó áóÝúÙõ (ÇáÊøóÍúáöíáö æóÇáÊøóÍúÑöíãö) ãõÚóáøóÞðÇ Ýöí ÙóÇåöÑö ÇáúÎöØóÇÈö ÈöãóÇ áóíúÓó ãöäú ÝöÚúáöäóÇ ÚóáöãúäóÇ ÈöÐóáößó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó Èöåö ÝöÚúáõäóÇ Ýöí Ðóáößó ÇáÔøóíúÁö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÃõãøóåóÇÊõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] æó {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÇáúãóíúÊóÉõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {áóÇ åõäøó Íöáøñ áóåõãú æóáóÇ åõãú íóÍöáøõæäó áóåõäøó} [ÇáããÊÍäÉ: 10] æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÛóíúÑó ÇáúÃõãøö æóãóäú ÐõßöÑó ãóÚóåóÇ æóÛóíúÑõ ÇáúãóíúÊóÉö æóãóÇ ÚõØöÝó ÚóáóíúåóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóäóÇæóáóåóÇ ÇáÊøóÍúÑöíãõ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁõ ÝöÚúáðÇ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì æóãõÍóÇáñ Ãóäú íóäúåóÇäóÇ Úóäú ÝöÚúáöåö áöÃóäøó Ðóáößó ÚóÈóËñ æóÓóÝóåñ¡ æóÇóááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóäú Ðóáößó.
æóíóÓúÊóÍöíáõ ÃóíúÖðÇ ãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì æóåöíó Ãóäøó åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁó ÃóÚúíóÇäñ ãóæúÌõæÏóÉñ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ Çáäøóåúíõ ÚóäúåóÇ¡ æó (áóÇ) ÇáúÃóãúÑõ ÈöåóÇ áöÃóäøó Çáäøóåúíó ÚóäúåóÇ íóÕöíÑõ Ýöí ãóÚúäóì Çáäøóåúíö Úóäú Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ÇáúãóæúÌõæÏõ æóÇáúÃóãúÑõ ÈöåóÇ íóÕöíÑõ Ýöí ãóÚúäóì ÇáúÃóãúÑö ÈöÃóäú íóßõæäó åóÐóÇ ÇáúãóæúÌõæÏõ æóåóÐóÇ ãõÍóÇáñ ÝóáóãøóÇ ÇÓúÊóÍóÇáó Ðóáößó ÝöíåóÇ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó (ÇáÊøóÍúáöíáó æóÇáÊøóÍúÑöíãó) íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÝöÚúáöäóÇ ÝöíåóÇ ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú íõÞóÇáó ÍöíäóÆöÐò Ýöíåö æóÌúåóÇäö:(1/257)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó áóÝúÙó ÇáÊøóÍúÑöíãö áóãøóÇ ÊóäóÇæóáó ÝöÚúáóäóÇ ÕóÇÑó ÊóÞúÏöíÑõ ÇáúÂíóÉö ÍõÑøöãó Úóáóíúßõãú ÝöÚúáõßõãú Ýöí ÇáúÃõãøóåóÇÊö æóÝöí ÇáúãóíúÊóÉö æóäóÍúæöåóÇ ÝóíóÓõæÛõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÝúÚóÇáö ÅáøóÇ ãóÇ ÞóÇãó Ïóáöíáõåõ æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáÊøóÍúÑöíãó áóãøóÇ ßóÇäó Íõßúãõåõ ÝöíãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÝöíãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ÕóÇÑó ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúÃóÓúãóÇÁö ÇáúãõÖóãøóäóÉö ÈöÃóÛúíóÇÑöåóÇ ÝóíõÝöíÏõ ÅØúáóÇÞóåóÇ ãóÇ ÖõãøöäóÊú Èöåö ßóÞóæúáöäóÇ ÖóÑóÈó íóÞúÊóÖöí ÖóÇÑöÈðÇ æóãóÖúÑõæÈðÇ æóÌóÐóÈó íóÞúÊóÖöí ãóÌúÐõæÈðÇ æóÃóÈñ íóÞúÊóÖöí ÇÈúäðÇ æóÇÈúäñ íóÞúÊóÖöí ÃóÈðÇ æóÔóÑöíßñ íóÞúÊóÖöí ÔóÑöíßðÇ æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóì Ðóáößó Ýóãöäú ÍóíúËõ ßóÇäó ÇáÊøóÍúÑöíãõ ãõÖóãøóäðÇ ÈöÃóÝúÚóÇáöäóÇ íóÓúÊóÍöíáõ æõÌõæÏõåõ ÚóÇÑöíøðÇ ãöäúåóÇ æóÕóÇÑó ÅØúáóÇÞõåõ ãõÞúÊóÖöíðÇ áöäóÝúíö ÌóãöíÚö ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ãöäú ÇáúÝöÚúáö Ýóíóßõæäõ ÊóÞúÏöíÑõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÇáúãóíúÊóÉõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] ÍõÑøöãó Úóáóíúßõãú ÝöÚúáõßõãú Ýöí ÇáúãóíúÊóÉö ÝóíóÌõæÒõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ Ãóäøóåõ ãóÊóì ßóÇäó åõäóÇßó ÚóÇÏóÉñ áöÞóæúãò Ýöí ÇÓúÊöÈóÇÍóÉö ÇáöÇÓúÊöãúÊóÇÚö ÈöÇáúÃõãøóåóÇÊö æóÇáúÃóÎóæóÇÊö Úóáóì äóÍúæö ãóÇ Úóáóíúåö ÇáúãóÌõæÓõ æóßóËöíÑñ ãöäú ÃóÕúäóÇÝö ÇáúßõÝøóÇÑö ÇáøóÐöíäó íóÓúÊóÍöáøõæäó ÇáöÇÓúÊöãúÊóÇÚó Èöåöäøó. æóÞóæúãñ ßóÇäõæÇ íóäúÊóÝöÚõæäó ÈöÇáúãóíúÊóÉö Úóáóì ÍóÓóÈö ÇäúÊöÝóÇÚöåöãú ÈöÇáúãõÐóßøóì ßóÇäó ãóÎúÑóÌõ ÇáúßóáóÇãö ÊóÍúÑöíãó ãóÇ ßóÇäó ÇáúãõÔúÑößõæäó íóÓúÊóÈöíÍõæäóåõ Ýóíóßõæäõ åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì (ãõÊóÚóáøöÞðÇ ãóÚúÞõæáðÇ ÈöæõÑõæÏö) ÇááøóÝúÙö ÝóíóÕöíÑõ ÈöãóäúÒöáóÉö (ÍóÑøóãúÊ Úóáóíúßõãú ÇáöÇÓúÊöãúÊóÇÚó ÈöÇáúÃõãøóåóÇÊö æóÇáúÈóäóÇÊö æóãóäú ÐõßöÑó ãóÚóåõäøó) . æóÍóÑøóãúÊ Úóáóíúßõãú ÇáöÇäúÊöÝóÇÚó ÈöÇáúãóíúÊóÉö áöÃóäøó ÇáúãõÊóÚóÇÑóÝó ÇáúãõÚúÊóÇÏó ãóÊóì ÎóÑóÌó Úóáóíúåö ÇáúÎöØóÇÈõ ÕóÇÑó ßóÇáúãóäúØõæÞö Èöåö Ýöíåö ÝóíóÕöÍøõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóßõæäó æõÑõæÏõ ÇááøóÝúÙö åóÐóÇ ÇáúãóæúÑöÏó íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ãóÌóÇÒðÇ áöÃóäøóåõ ÚóáøóÞó(1/258)
ÇáÊøóÍúÑöíãó ÈöÃóÚúíóÇäò ÝóÃóÑóÇÏó (Èöåö) ÛóíúÑóåóÇ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑò Ýöí ÇááøóÝúÙö æóáóãøóÇ áóãú íóßõäú ãóÐúßõæÑðÇ áóãú íóÕöÍøó ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö. æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì Ãóäøó ÇááøóÝúÙó áóãøóÇ ÍóÕøóáó ãóÌóÇÒðÇ ÇÍúÊóÇÌó Åáóì ÏóáóÇáóÉò (ÃõÎúÑóì) ãöäú ÛóíúÑöåö Ýöí ÅËúÈóÇÊö Íõßúãöåö áöÃóäøó ÇáúãóÌóÇÒó áóÇ íõÓúÊóÚúãóáõ ÅáøóÇ Ýöí ãóæúÖöÚò íóÞõæãõ ÇáÏøóáöíáõ Úóáóíúåö. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó áöÃóäøó áóÝúÙó ÇáÊøóÍúÑöíãö æóÅöäú ÚõáøöÞó ÈöãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóßõæäó ãõÍóÑøóãðÇ Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö ãöäú åóÐöåö ÇáúÃóÚúíóÇäö ÇáøóÊöí åöíó ÝöÚúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú ÚóÞóáó Èöåö ÚöäúÏó æõÑõæÏöåö ãóÇ íóÚúÞöáõ ÈöÇáúãóÐúßõæÑö ãöäú ÃóÝúÚóÇáöäóÇ áóæú ÚóáøóÞó Èöåö ÇáÊøóÍúÑöíãó Èóáú åõæó ÂßóÏõ Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáÊøóÍúÑöíãö Ýöíåö áóæú ÐóßóÑó ÝöÚúáóäóÇ ÝöíåóÇ áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÐõßöÑó ÖóÑúÈñ ãöäú ÇáúÝöÚúáö æóÚõáøöÞó ÇáÊøóÍúÑöíãõ Èöåö ßóÇäó (Íõßúãõåõ) ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóíúåö ÝöíãóÇ ÊóÞúÊóÖöíåö ÏóáóÇáóÉõ ÇááøóÝúÙö.
æóÅöÐóÇ ÚõáøöÞó ÇáÊøóÍúÑöíãõ ÈöÇáúÚóíúäö ÊóäóÇæóáó ÓóÇÆöÑó æõÌõæåö ÇáúÝöÚúáö Ýöí ÇáúÚóíúäö¡ æóåóÐóÇ (Úóáóì ãóÚúäðì) Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÚóäú ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò «ÍõÑøöãóÊú ÇáúÎóãúÑõ ÈöÚóíúäöåóÇ æóÇáÓøõßúÑõ ãöäú ßõáøö ÔóÑóÇÈò» ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøó ßõáøó ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÊóÍúÑöíãõåõ ÈöÇáúÚóíúäö ÊóäóÇæóáó ÓóÇÆöÑó æõÌõæåöåö æóãóÇ áóãú íõÚóáøöÞúåõ ÈöÇáúÚóíúäö ÞóÕóÑó Íõßúãóåõ Úóáóì Ðóáößó ÇáäøóæúÚö Ïõæäó ÛóíúÑöåö æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ãóÚúÞõæáðÇ ãöäú ÇááøóÝúÙö æóÅöäú ÚõáøöÞó ÇáÊøóÍúÑöíãõ ÈöÇáúÚóíúäö Ãóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäú Ãóåúáö ÇááøöÓóÇäö ÅÐóÇ Þöíáó áóåõ Ãõãøõß ãõÍóÑøóãóÉñ Úóáóíúß Ãóæú ÞóÏú ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúß ÇáúÎóãúÑõ æóÇáúãóíúÊóÉõ ÚóÞóáó ãöäú ÎöØóÇÈöåö ÈöäóÝúÓö æõÑõæÏöåö ãóÇ íóÚúÞöáõåõ ãöäúåõ áóæú (Þöíáó áóåõ) ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ ÈöÇáúÎóãúÑö ãõÍóÑøóãñ Úóáóíúß æóÇáöÇÓúÊöãúÊóÇÚõ ÈöÇáúÃõãøö ãóÍúÙõæÑñ Úóáóíúß æóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÇÓúÊöÏúáóÇáò æóäóÙóÑò Ýöí ÕöÍøóÉö æõÞõæÚö ÇáúÚöáúãö Èöåö íóÓúÊóæöí Ýöí Ðóáößó(1/259)
ÇáúÚóÇáöãõ æóÇáúÌóÇåöáõ áóíúÓó íóÊóäóÇæóáõåõ ÇáúÝöÚúáõ ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåò æóÇÍöÏò æóåõæó Ãóäøóåõ íóÞúÊóÖöí ßóæúäó ÇáÔøóíúÁö ÇáúãõÍóÑøóãö ÞóÈöíÍðÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÝóÇÚöáõåõ ÖóÑúÈðÇ ãöäú ÇáúÚöÞóÇÈö¡ æóáóÝúÙõ ÇáÊøóÍúáöíáö ÃóíúÖðÇ áóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåò æóÇÍöÏò æóåõæó Ãóäøóåõ áóíúÓó ÈöÞóÈöíÍò æóáóÇ ÊóÈöÚóÉó Úóáóì ÝóÇÚöáöåö Ýöí ãõæóÇÞóÚóÊöåö ÅíøóÇåõ.
ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÊóÚóáøõÞõ áóÝúÙö ÇáÊøóÍúÑöíãö æóÇáÊøóÍúáöíáö ÈöÇáúÝöÚúáö ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ ÕóÍøó ÇÚúÊöÈóÇÑõ Úõãõæãö áóÝúÙö ÇáÊøóÍúÑöíãö æóÇáÊøóÍúáöíáö Ýöí ÃóÝúÚóÇáöäóÇ ÇáúãõÖúãóÑóÉö Ýöí ÇáúÎöØóÇÈö. æóÃóãøóÇ ÇáäøöíøóÉõ ÝóÅöäú ÊóÚóáøõÞóåóÇ ÈöÇáúÝöÚúáö Úóáóì æóÌúåóíúäö ãõÎúÊóáöÝóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÅËúÈóÇÊõ ÝóÖöíáóÉö ÇáúÚóãóáö æóÇáúÂÎóÑõ ÅËúÈóÇÊõ Íõßúãöåö ÍóÊøóì ÅÐóÇ ÝõÞöÏóÊú áóãú íóßõäú áóåõ Íõßúãñ ÃóÕúáðÇ æóãóÊóì ÊóÚóáøóÞóÊú Èöåö Úóáóì æóÌúåö ÅËúÈóÇÊö ÝóÖöíáóÊöåö áóãú íõÄóËøöÑú ÚóÏóãõåóÇ Ýöí ÇáúÍõßúãö äóÍúæõ ÛóÓúáö ÇáËøóæúÈö æóÇáúÈóÏóäö ãöäú ÇáäøóÌóÇÓóÉö æóÛõÓúáö ÇáúÌóäóÇÈóÉö (æóÇáúæõÖõæÁö) ãóÊóì äóæóì ÈöÐóáößó ØóåóÇÑóÉó ÇáÕøóáóÇÉö ßóÇäóÊú äöíøóÊõåõ ãõËúÈöÊóÉð áóåõ ÝóÖöíáóÉð¡ æóßóÇäó ãõÓúÊóÍöÞøðÇ ÈöåóÇ Úóáóíúåö ÇáËøóæóÇÈó æóÝóÞúÏõåõãóÇ áóÇ íóÖõÑøõåõ Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúÍõßúãö áöÃóäøó ÇáØøóåóÇÑóÉó æóÇÞöÚóÉñ Ýöí ÍóÇáö æõÌõæÏö ÇáäøöíøóÉö æóÚóÏóãöåóÇ æóãóÊóì ÊóÚóáøóÞóÊú Èöåö Úóáóì ÌöåóÉö ÅËúÈóÇÊö ÇáúÍõßúãö ßóÇäó ÚóÏóãõåóÇ (ãóÇäöÚðÇ ãöäú) æõÞõæÚö Íõßúãö ÇáúÝöÚúáö ÑóÃúÓðÇ.
äóÍúæõ ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøöíóÇãö æóÓóÇÆöÑö ÇáúÝõÑõæÖö ÇáúãóÞúÕõæÏóÉö áöÃóÚúíóÇäöåóÇ ãóÊóì ÚóÑöíóÊú ãöäú ÇáäøöíøóÉö áóãú íóËúÈõÊú ÍõßúãõåóÇ æóßóÇäó æõÌõæÏõåóÇ æóÚóÏóãõåóÇ ÈöãóäúÒöáóÉò¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÊóÚóáøõÞõ ÇáäøöíøóÉö ÈöÇáúÝöÚúáö Úóáóì åóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö æóáóãú (íóßõäú) ÈöÃóÍóÏö ÇáúæóÌúåóíúäö Ãóæúáóì ãöäúåóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö æóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÑóÇÏó Èöåö ÇáúæóÌúåóÇäö ÌóãöíÚðÇ ãóÚó Ðóáößó áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö ÊóÚóáøõÞöåö ÈöåóÇ Úóáóì ÇáúæóÌúåóíúäö ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò ÇõÍúÊöíÌó Ýöíåö Åáóì ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö ÇáúãõÑóÇÏö Èöåö æóáóãú íóßõäú ãóäú ÇÏøóÚóì Ýöí Þóæúáöåö ÇáúÃóÚúãóÇáõ ÈöÇáäøöíøóÇÊö ÅËúÈóÇÊó Íõßúãö ÇáúÃóÚúãóÇáö ÈöÃóæúáóì ãöãøóäú(1/260)
ÇÏøóÚóì ÝóÖöíáóÉó ÇáúÚóãóáö. ÃóáóÇ (ÊóÑóì) Ãóäøóåõ áóæú æóÑóÏó ÈöãöËúáöåö áóÝúÙõ Úõãõæãò áóãóÇ ÓóÇÛó ÇÚúÊöÈóÇÑõ Úõãõæãöåö Ýöí ãóÚúäóíóíúäö ãõÎúÊóáöÝóíúäö ÝóãóÇ áóíúÓó ÈöãóÐúßõæÑò ãöãøóÇ íóÞúÊóÖöíåö Ãóæúáóì Ãóäú áóÇ íóÕúáõÍó ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö ÝóßóÐóáößó áóãú íóÕöÍøó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Ýöíåö ÈöÙóÇåöÑö ÇááøóÝúÙö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ÇáúãõÑóÇÏö.
æóßóÐóáößó Þóæúáõåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ÑõÝöÚó Úóäú ÃõãøóÊöí ÇáúÎóØóÃõ æóÇáäøöÓúíóÇäõ æóãóÇ ÇõÓúÊõßúÑöåõæÇ Úóáóíúåö» åõæó (Ýöí) ãóÚúäóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÝóÕúáöº áöÃóäøó Þóæúáóåõ «ÑõÝöÚó Úóäú ÃõãøóÊöí» ÊóÚóáøóÞó ÈöÇáúÝöÚúáö Úóäú æóÌúåóíúäö ãõÎúÊóáöÝóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÑóÝúÚõ ÇáúÍõßúãö ÑóÃúÓðÇ. æóÇáúÂÎóÑõ: ÑóÝúÚõ ÇáúãóÃúËóãö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúÍõßúãö æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöí ÇááøóÝúÙö Úóáóì ÇÎúÊöÕóÇÕöåö ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö Ýóáóãú íóÕöÍøó ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö ÅÐóÇ ßóÇäó ãóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö ãöäú ÇáÖøóãöíÑö ãõÎúÊóáöÝðÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: æóßóÐóáößó ÇáÊøóÍúÑöíãõ ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó ÈöÇáúÃõãøö Úóáóì æóÌúåò Ïõæäó æóÌúåò¡ æóÈöÇáúãóíúÊóÉö æóÇáúÎóãúÑö Úóáóì æóÌúåò Ïõæäó æóÌúåò áöÃóäøó ÇáÊøóÍúÑöíãó áóãú íóÊóÚóáøóÞú Ýöí Ãóäú íóÈóÑøóåóÇ æóíõäúÝöÞó ÚóáóíúåóÇ æóíõßúÑöãóåóÇ æóáóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöÇáúãóíúÊóÉö Ýöí Ãóäú íóÍúãöáóåóÇ ÝóíóÑúãöíó ÈöåóÇ æóÝöí ÇáúÎóãúÑö ÈöÃóäú íõÑöíÞóåóÇ Ëõãøó áóãú íóãúäóÚú ÌóæóÇÒõ ÊóÚóáøõÞö ÇáÊøóÍúÑöíãö ÈöÐóáößó Úóáóì æóÌúåò Ïõæäó æóÌúåò ãöäú ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö ÈöÅöØúáóÇÞö áóÝúÙö ÇáÊøóÍúÑöíãö.
Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÓõÄóÇáõ ãóäú áóãú íóÝúåóãú ãóÇ ÊóÞóÏøóãó¡ æóÐóáößó ÃóäøóÇ ÞõáúäóÇ Åäøó ÇáÊøóÍúÑöíãó ÅäøóãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÇáÔøóíúÁö ÇáúãõÍóÑøóãö Úóáóì æóÌúåò æóÇÍöÏò æóßóÐóáößó ÇáÊøóÍúáöíáõ Ëõãøó ÎõÑõæÌõ ÈóÚúÖö ÇáúÃóÝúÚóÇáö ãöäú Íõßúãö ÇáÊøóÍúÑöíãö æóÇáÊøóÍúáöíáö áóÇ íõæÌöÈõ ÇÎúÊöáóÇÝó ãóÚúäóì ÇáÊøóÍúÑöíãö ÝóãóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö¡ æóáöÐóáößó ÌóÇÒó ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö. æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÇáúÃóÚúãóÇáõ ÈöÇáäøöíøóÇÊö» æóÞóæúáõåõ «ÑõÝöÚó Úóäú ÃõãøóÊöí ÇáúÎóØóÃõ» ÝöíãóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö ÅØúáóÇÞõ ÇááøóÝúÙö ãõÎúÊóáöÝñ Ýöí äóÝúÓöåö Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ ÝóßóÐóáößó áóãú íóÕöÍøó ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö (Ýöíåö) .(1/261)
[ÈóÇÈ ÇáúÞóæúáõ Ýöí ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö æóáóÝúÙö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÅÐóÇ ÇÊøóÕóáóÇ ÈöÇáúÎöØóÇÈö ãóÇ ÍõßúãõåõãóÇ]
¿ . ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: Íõßúãõ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÅÐóÇ ÕóÍöÈó ÎöØóÇÈðÇ ãóÚúØõæÝðÇ ÈóÚúÖõåõ Úóáóì ÈóÚúÖò Ãóäú íóÑúÌöÚó Åáóì ãóÇ íóáöíåö æóáóÇ(1/265)
íóÑúÌöÚó Åáóì ãóÇ ÞóÈúáóåõ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò æóßóÐóáößó ßóÇäó (ÔóíúÎõäóÇ) ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö (ÇáúßóÑúÎöíøõ) - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - (íóÞõæáõ Ýöí Ðóáößó) ÝóÃóãøóÇ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ ÝóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì Ýöí ÇáúÞóÇÐöÝö {ÝóÃõæáóÆößó åõãú ÇáúÝóÇÓöÞõæäó} [ÇáäæÑ: 55] Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÅáøóÇ ÇáøóÐöíäó ÊóÇÈõæÇ} [ÇáäæÑ: 5] ÝóßóÇäó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁ ÅäøóãóÇ Úóãöáó Ýöí ÅÒóÇáóÉö ÓöãóÉö ÇáúÝöÓúÞö Úóäú ÇáúÞóÇÐöÝö ÈöÇáÊøóæúÈóÉö æóáóãú íõÄóËøöÑú Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáÔøóåóÇÏóÉö æóáóÇ Ýöí ÒóæóÇáö ÇáúÍóÏøö. æóßóÐóáößó áóÝúÙõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÅÐóÇ ÇÊøóÕóáó ÈöÇáúÌõãúáóÉö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÑóÈóÇÆöÈõßõãú ÇááøóÇÊöí Ýöí ÍõÌõæÑößõãú ãöäú äöÓóÇÆößõãú ÇááøóÇÊöí ÏóÎóáúÊõãú Èöåöäøó} [ÇáäÓÇÁ: 23] ÝóÞóæúáõåõ {ãöäú äöÓóÇÆößõãú ÇááøóÇÊöí ÏóÎóáúÊõãú Èöåöäøó} [ÇáäÓÇÁ: 23] ÊóÎúÕöíÕñ áöÈóÚúÖö ÇáÑøóÈóÇÆöÈö Ïõæäó ÈóÚúÖò Ýóåõæó ãóÞúÕõæÑñ Úóáóíúåöäøó ÛóíúÑõ ÑóÇÌöÚò Åáóì ÃõãøóåóÇÊö ÇáäøöÓóÇÁö æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÚõãóÑó æóÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò Ýöí ÂÎóÑöíäó ãöäú ÇáÕøóÍóÇÈóÉö ÞóÇáó ÚõãóÑõ " æóÃõãøóåóÇÊõ äöÓóÇÆößõãú ãõÈúåóãóÉñ " æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò Ýöí Ðóáößó " ÃóÈúåöãõæÇ ãóÇ ÃóÈúåóãó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì " ÝóßóÇäó ÚöäúÏóåõãú Ãóäøó Íõßúãó ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãóÞúÕõæÑñ Úóáóì ãóÇ íóáöíåö Ïõæäó ãóÇ ÊóÞóÏøóãó.
æóßóÐóáößó Íõßöíó Úóäú Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö Ãóäøóåõãú ÞóÇáõæÇ Åäøó åóÐóÇ ÍóÞøõ ÇáúßóáóÇãö æóãõÞúÊóÖóÇåõ. æóãöäú ÇáÏøóáöíáö(1/266)
Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ýöí ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÅöáÇ Âáó áõæØò ÅöäøóÇ áóãõäóÌøõæåõãú ÃóÌúãóÚöíäó} [ÇáÍÌÑ: 59] {ÅöáÇ ÇãúÑóÃóÊóåõ} [ÇáÍÌÑ: 60] ÝóßóÇäóÊú (ÇáúãóÑúÃóÉõ) ãõÓúÊóËúäóÇÉð ãöäú ÇáúãõäóÌøöíäó áóÇÍöÞóÉð ÈöÇáúãõåúáóßöíäó áöÇÊøöÕóÇáö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÈöÇáúãõäóÌøöíäó æóäóÍúæõ Þóæúáö ÇáúÞóÇÆöáö Úóáóíøó (áöÝõáóÇäò) ÚóÔóÑóÉõ ÏóÑóÇåöãó ÅáøóÇ ËóáóÇËóÉð ÅáøóÇ ÏöÑúåóãóíúäö Ãóäøó Úóáóíúåö ÊöÓúÚóÉó (ÏóÑóÇåöãó) áöÃóäøó ÇáÏøöÑúåóãóíúäö ãõÓúÊóËúäóíóÇäö ãöäú ÇáËøóáóÇËóÉö æóÇáËøóáóÇËóÉõ ãõÓúÊóËúäóÇÉñ ãöäú ÇáúÚóÔóÑóÉö (ÝóÈóÞöíó ãöäú ÇáËøóáóÇËóÉö ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÏöÑúåóãñ æóÇÍöÏñ ÝóßóÇäó Ðóáößó ÇáÏøöÑúåóãõ ãõÓúÊóËúäðì ãöäú ÇáúÚóÔóÑóÉö) æóåóÐóÇ ãóÇ áóÇ íõÚúáóãõ Ýöíåö Èóíúäó ÇáúÝõÞóåóÇÁö ÎöáóÇÝñ¡ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ßõáøó ÇÓúÊöËúäóÇÁò ÝóÍõßúãõåõ Ãóäú íóÑúÌöÚó Åáóì ãóÇ íóáöíåö Ïõæäó ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåõ æóßóÐóáößó Íõßúãõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇááøóÝúÙö åõæó Úóáóì åóÐóÇ ÇáäøóÍúæö áöÃóäøó ÇáÊøóÎúÕöíÕó æóÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁó ÈöãóÚúäðì æóÇÍöÏò(1/267)
æóãöäú ÇáÏøóáöíáö Úóáóì Ðóáößó Ãóäøó ÅØúáóÇÞó áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö íóÞúÊóÖöí ÇÓúÊöíÚóÇÈó ãóÇ ÊóÍúÊóåõ ãöäú ÇáúãõÓóãøóíóÇÊö æóáóÇ ÌóÇÆöÒñ ÊóÎúÕöíÕõ ÔóíúÁò Ýöíåö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò ÝóÅöÐóÇ ÇÊøóÕóáó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ ÈöÎöØóÇÈò ÈóÚúÖõåõ ãóÚúØõæÝñ Úóáóì ÈóÚúÖò ÝóÍõßúãõåõ Ãóäú íóÚúãóáó ÝöíãóÇ íóáöíåö æóáóÇ íóÑúÌöÚó Åáóì ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåõ ÈöÇáöÇÍúÊöãóÇáö áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÚõãõæãö ÈöÇáöÇÍúÊöãóÇáö æóÞóÏú æóÝøóíúäóÇ ÍóÙøóåõ ÈöÅöÚúãóÇáöåö ÝöíãóÇ íóáöíåö ÝóÇÍúÊóÇÌó Ýöí ÑõÌõæÚöåö Åáóì ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåõ Åáóì ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑöåö ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÚõãõæãö ÈöÇáÔøóßøö æóÇáöÇÍúÊöãóÇáö.
æóßóÐóáößó Íõßúãõ áóÝúÙö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÅÐóÇ ÇÊøóÕóáó ÈößóáóÇãò ÈóÚúÖõåõ ãóÚúØõæÝñ Úóáóì ÈóÚúÖò åõæó Úóáóì åóÐóÇ ÇáäøóÍúæö.
ÝóÅöäú Þöíáó áóãøóÇ ÕóáõÍó ÑõÌõæÚõ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö Åáóì ÌóãöíÚö ÇáúãóÐúßõæÑö áóãú íóÌõÒú ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Èöåö Úóáóì ÈóÚúÖö ÇáúãóÐúßõæÑö Ïõæäó ÈóÚúÖò¡ ßóãóÇ Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúÚõãõæãö áóãøóÇ ÕóáõÍó áöÌóãöíÚö ãóÇ åõæó (ÇÓúãñ) áóåõ áóãú íóßõäú ÈóÚúÖõ ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ ÈöÃóæúáóì ãöäú ÈóÚúÖò.
Þöíáó áóåõ: Åäøó áóÝúÙó ÇáúÚõãõæãö ÇÓúãñ áöÌóãöíÚö ãóÇ ÇäúØóæóì ÊóÍúÊóåõ Ýóãöäú åóÐöåö ÇáúÌöåóÉö íóÊóäóÇæóáõ Çáúßõáøó áóÇ ãöäú ÌöåóÉö Ãóäøóåõ ÕóáõÍó áóåõ ÝóÍóÓúÈõ æóáóæú ßóÇäó ÊóäóÇæõáõåõ áöáúßõáøö ãöäú ÌöåóÉö Ãóäøóåõ íóÕúáõÍõ áóæóÌóÈó Ãóäú íóÊóäóÇæóáó ÇáúãóÌóÇÒó æóíõÍúãóáõ Úóáóíúåö áöÃóäøóåõ íóÕúáõÍõ áóåõ æóáóæú ÚóáøóÞó (ÇáúÍõßúãó) ÈöÔóÎúÕò ÈöÚóíúäöåö íõÓóãøóì ÒóíúÏðÇ áóæóÌóÈó Ãóäú íóÊóäóÇæóáó ßõáøó ãóäú (ÇÓúãõåõ ÒóíúÏñ) áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó íóÕúáõÍõ áóåõ æóáóæóÌóÈó Ãóäú íõËúÈöÊó Ýöíåö ÔóÑúØðÇ ÛóíúÑó ãóÐúßõæÑò áóÇ íóÕúáõÍõ Ãóäú íóÐúßõÑóåõ æóåóÐóÇ ÎõáúÝñ ãöäú ÇáúÞóæúáö.(1/268)
æóÃóãøóÇ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ ÝóáóíúÓó Ýöí ãóÖúãõæäöåö æóáóÇ Ýöí áóÝúÙöåö ãóÇ íóÞúÊóÖöí ÑõÌõæÚóåõ Åáóì ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåõ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõåõ ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ãóÇ íóáöíåö ÅÐú ÞóÏú ÕóÍøó Íõßúãõåõ Ýöíåö¡ æóãóäú ÇÏøóÚóì ÑõÌõæÚóåõ Åáóì ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ßóÇäó ãõÏøóÚöíðÇ áöÊóÎúÕöíÕö Úõãõæãò ÈöáóÇ ÏóáóÇáóÉò. ÝóÅöäú Þöíáó: Ýóáóæú ÃóÏúÎóáó ÔóÑúØðÇ æóÕóáóåõ ÈöÇááøóÝúÙö ßóÇäó ÌóãöíÚõ ÇáúÎöØóÇÈö ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÇáÔøóÑúØö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí ÂÎöÑöåö æóßóÐóáößó íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö.
Þöíáó áóåõ: íóÎúÊóáöÝõ Íõßúãõåõ ÚöäúÏóäóÇ¡ ãöäúåõ ãóÇ íóÑúÌöÚõ Åáóì ãóÇ íóáöíåö æóãöäúåõ ãóÇ íóÑúÌöÚõ Åáóì ÇáúÌóãöíÚö æóÝöí ÊóÝúÕöíáöåö ÖóÑúÈñ ãöäú ÇáúÅöØóÇáóÉö æóáóíúÓó åõæó ãóÚó Ðóáößó ãöäú ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö Ýöí ÔóíúÁò Ýöí ÇáúãóæúÖöÚö ÇáøóÐöí íóÊóÚóáøóÞõ Ýöíåö ÌóãöíÚõ ÇáúãóÐúßõæÑö ÈöÇáÔøóÑúØö áöÃóäøó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁó áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÄóËøöÑó Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö ÍóÊøóì íõÌúÚóáó ÍõßúãõåóÇ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóíúåö æóÅöäøóãóÇ íõÎúÑöÌõ ãöäúåóÇ ÈóÚúÖó ãóÇ ÇäúÊóÙóãóÊúåõ ÈóÚúÏó (ÕöÍøóÉö) ÇáúßóáóÇãö æóÍõÕõæáö ÇáúÝóÑóÇÛö ãöäúåõ. æóÃóãøóÇ ÇáÔøóÑúØõ ÝóÅöäøóåõ íõÄóËøöÑõ Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö ßõáøöåóÇ ÍóÊøóì íóÊóÚóáøóÞó ÍõßúãõåóÇ Èöåö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ íóÊøóÝöÞõ ãöäú æõÌõæÏö ÇáÔøóÑúØö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ ãóÇ áóãú íõæÌóÏú ÇáÔøóÑúØõ ÇáøóÐöí ÚõáøöÞó Èöåö ÇáúÍõßúãõ áóãú íóßõäú áöáøóÝúÙö Íõßúãñ ÝóáöÐóáößó ÌóÇÒó ÊóÚóáøõÞõ ÌóãöíÚö ÇáúãóÐúßõæÑö ÈöæõÌõæÏö ÇáÔøóÑúØö Ýöí ÇáúãóæóÇÖöÚö ÇáøóÊöí íóÌöÈõ Ðóáößó ãöäúåóÇ æóáóãú íóÌöÈú ãöËúáõåõ Ýöí ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö. ÝóÅöäú Þöíáó: ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÅäøóãóÇ ÌóÒóÇÁõ ÇáøóÐöíäó íõÍóÇÑöÈõæäó Çááøóåó æóÑóÓõæáóåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 33] . Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ãóæú íõäúÝóæúÇ ãöäú ÇáúÃóÑúÖö Ðóáößó áóåõãú ÎöÒúíñ Ýöí ÇáÏøõäúíóÇ æóáóåõãú Ýöí ÇáúÂÎöÑóÉö ÚóÐóÇÈñ ÚóÙöíãñ} [ÇáãÇÆÏÉ: 33] Ëõãøó ÚóÞøóÈóåõ ÈóÚúÏó ÐößúÑö æóÚöíÏö ÇáúÂÎöÑóÉö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÅáøóÇ ÇáøóÐöíäó ÊóÇÈõæÇ ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú ÊóÞúÏöÑõæÇ Úóáóíúåöãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 34] ÝóßóÇäó ÑóÇÌöÚðÇ Åáóì ÌóãöíÚö ÇáúãóÐúßõæÑ (æóáóãú íóßõäú Íõßúãõåõ ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ãóÇ íóáöíåö Ïõæäó ÛóíúÑöåö ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó Íõßúãó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÑõÌõæÚõåõ Åáóì ÌóãöíÚö ÇáúãóÐúßõæÑö) .(1/269)
Þöíáó áóåõ: áóæúáóÇ ãóÇ Ýöí ÇááøóÝúÙö ãöäú ÏóáóÇáóÉö ÑõÌõæÚöåö Åáóì ÇáúÌóãöíÚö áóßóÇäó ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ãóÇ íóáöíåö Ïõæäó ÛóíúÑöåö æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú ÊóÞúÏöÑõæÇ Úóáóíúåöãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 34] æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÒóæóÇáó ÚõÞõæÈóÉö ÇáúÂÎöÑóÉö áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ËõÈõæÊõåõ ÞóÈúáó ÞõÏúÑóÊöäóÇ Úóáóíúåöãú áöÃóäøó ÇáÊøóæúÈóÉó ÅÐóÇ ÕóÍøóÊú ÒóÇáóÊú ÚõÞõæÈóÉõ ÇáúÂÎöÑóÉö Ýöí Ãóíøö ÍóÇáò æõÌöÏóÊú ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÇáÊøóæúÈóÉó ÇáúãóÔúÑõæØóÉó ÞóÈúáó ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóíúåöãú ÅäøóãóÇ åöíó áöÒóæóÇáö ÚõÞõæÈóÉö ÇáÏøõäúíóÇ æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó Ðóáößó ÍóÞöíÞóÉó Íõßúãö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö.
æóãóÚó Ðóáößó íóÕöÍøõ ÑõÌõæÚõåõ Åáóì ÌóãöíÚö ÇáúãóÐúßõæÑö áöÏóáóÇáóÉò ÊóÞõæãõ áöÃóäøó ÍóÞøó ÇáúßóáóÇãö Ãóäú áóÇ íõÒóÇáó ÊóÑúÊöíÈõåõ æóäöÙóÇãõåõ æóáóÇ íõÌúÚóáõ ÇáúãõÞóÏøóãõ ãöäúåõ ãõÄóÎøóÑðÇ æóáóÇ ÇáúãõÄóÎøóÑõ (ãöäúåõ) ãõÞóÏøóãðÇ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ ãóÚó Ðóáößó ÅÑóÇÏóÉõ ÊóÞúÏöíãö ÇáúãõÄóÎøóÑö æóÊóÃúÎöíÑö ÇáúãõÞóÏøóãö Ýöí ÇááøóÝúÙö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóáóæúáóÇ ßóáöãóÉñ ÓóÈóÞóÊú ãöäú ÑóÈøöß áóßóÇäó áöÒóÇãðÇ æóÃóÌóáñ ãõÓóãøðì} [Øå: 129] æóÇáúãóÚúäóì æóáóæúáóÇ ßóáöãóÉñ ÓóÈóÞóÊú ãöäú ÑóÈøöß æóÃóÌóáñ ãõÓóãøðì áóßóÇäó áöÒóÇãðÇ æóãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÕóÇÑó ÇáúÃóÌóáõ ãóÖúãõæãðÇ (ÈöÚóØúÝöåö) Úóáóì ÇáúßóáöãóÉö æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇáúÍóãúÏõ áöáøóåö ÇáøóÐöí ÃóäúÒóáó Úóáóì ÚóÈúÏöåö ÇáúßöÊóÇÈó æóáóãú íóÌúÚóáú áóåõ ÚöæóÌðÇ} [ÇáßåÝ: 1] {ÞóíøöãðÇ} [ÇáßåÝ: 2] æóÇáúãóÚúäóì ÃóäúÒóáó Úóáóì ÚóÈúÏöåö ÇáúßöÊóÇÈó æóáóãú íóÌúÚóáú áóåõ ÚöæóÌðÇ æóáóæú ÎõáøöíäóÇ æóÙóÇåöÑó ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ÊóÑúÊöíÈõ ÇáúÎöØóÇÈö áóãóÇ ÃóÒóáúäóÇåõ Úóäú äöÙóÇãöåö æóÊóÑúÊöíÈöåö Ëõãøó ÌóÇÒó æõÑõæÏõåõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ãóÚó ÒóæóÇáö ÊóÑúÊöíÈö ãõÞúÊóÖóì ÇááøóÝúÙö¡ æóßóÐóáößó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ Íõßúãõåõ áóäú íóÚúãóáó ÝöíãóÇ íóáöíåö æóáóÇ íóÚúãóáõ ÝöíãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò.
æóÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí ÔóÃúäö ÇáÓøóÑöÞóÉö {Ýóãóäú ÊóÇÈó ãöäú ÈóÚúÏö Ùõáúãöåö æóÃóÕúáóÍó ÝóÅöäøó Çááøóåó íóÊõæÈõ Úóáóíúåö(1/270)
Åäøó Çááøóåó ÛóÝõæÑñ ÑóÍöíãñ} [ÇáãÇÆÏÉ: 39] ÝóßóÇäó Íõßúãõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö Ýöíåö ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ãóÇ íóáöíåö ÃóíúÖðÇ áöÃóäøó ÇáÊøóæúÈóÉó Èöåö áóÇ ÊõÓúÞöØõ ÇáúÞóØúÚó¡ æóÅöäøóãóÇ íõÎúÑöÌõåõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó æóÇÞöÚðÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóßóÇáö æóÇáúÚõÞõæÈóÉö áöÃóäøó ÇáÊøóæúÈóÉó ÞóÏú ÃóÎúÑóÌóÊúåõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó äóßóÇáðÇ æóÅöäøóãóÇ íóßõæäõ ÍöíäóÆöÐò ãóÞúØõæÚðÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáúãöÍúäóÉö ßóãóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÈúÊóáöíóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÇáúÂáóÇãö æóÇáúÃóãúÑóÇÖö Úóáóì æóÌúåö ÇáúÝöÊúäóÉö æóÇáÊøóÚúÑöíÖö áöáËøóæóÇÈö ÈöÇáÕøóÈúÑö ÚóáóíúåóÇ áöÃóäøó ÇáÊøóÇÆöÈó áóÇ ÚöÞóÇÈó Úóáóíúåö (æóÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ýóãóäú ÊóÇÈó ãöäú ÈóÚúÏö Ùõáúãöåö æóÃóÕúáóÍó} [ÇáãÇÆÏÉ: 39] ßóáóÇãðÇ ãõÈúÊóÏóÃð áöÃóäøóåõ íóÕöÍøõ ÇÈúÊöÏóÇÁõ ÇáúßóáóÇãö Èöåö) .
æóãöäú ÃóáúÝóÇÙö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãóÇ íóÚúÑöÖõ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇáúÌõãúáóÉö ÇáøóÊöí æóÞóÚó ÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÝöíåóÇ ÌõãúáóÉñ ÃõÎúÑóì ÊóÊóæóÓøóØõåóÇ Ýöí äóÓóÞö ÇáúÎöØóÇÈö ÝóáóÇ íóãúäóÚõ ãóÇ ÚóÑóÖó ãöäú Ðóáößó ãöäú ÅÚúãóÇáö áóÝúÙö ÇáÊøóÎúÕöíÕö Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÇáúãóíúÊóÉõ æóÇáÏøóãõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ðóáößõãú ÝöÓúÞñ} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {Çáúíóæúãó íóÆöÓó ÇáøóÐöíäó ßóÝóÑõæÇ ãöäú Ïöíäößõãú ÝóáóÇ ÊóÎúÔóæúåõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÑóÖöíÊõ áóßõãú ÇáúÅöÓúáóÇãó ÏöíäðÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {Ýóãóäú ÇõÖúØõÑøó Ýöí ãóÎúãóÕóÉò ÛóíúÑó ãõÊóÌóÇäöÝò áöÅöËúãò} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] íóÚúäöí ÝöíãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÊóÍúÑöíãõåõ æóáóãú íóãúäóÚú ãóÇ ÊóæóÓøóØóåóÇ ãöäú Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Çáúíóæúãó íóÆöÓó ÇáøóÐöíäó ßóÝóÑõæÇ ãöäú Ïöíäößõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] æóãóÇ ÈóÚúÏóåõ ÑõÌõæÚó Íõßúãö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÇáúãóÐúßõæÑö ÈóÚúÏóåõ Åáóì ÇáúÌõãúáóÉö áöÃóäøó ÇáúÌóãöíÚó ÎöØóÇÈñ æóÇÍöÏñ ÈóÚúÖõåõ ãóÚúØõæÝñ Úóáóì ÈóÚúÖò æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ýóãóäú ÇõÖúØõÑøó Ýöí ãóÎúãóÕóÉò} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íõÖúãóÑó Ýöíåö æóíõÚúØóÝó Úóáóíúåö ÅáøóÇ ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÊóÍúÑöíãõåõ Ýöí Ãóæøóáö ÇáúÎöØóÇÈö æóÞóÏú ÌóÇÁó ÈöáóÝúÙö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ãóÇ áóãú íõÎúÑöÌú ÔóíúÆðÇ ãöäú ÇáúÌõãúáóÉö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {áöÆóáøóÇ íóßõæäó áöáäøóÇÓö Úóáóíúßõãú ÍõÌøóÉñ ÅáøóÇ ÇáøóÐöíäó(1/271)
ÙóáóãõæÇ ãöäúåõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 150] ÝóáóÇ íóÏõáøõ åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ Úóáóì Ãóäøó áöáøóÐöíäó ÙóáóãõæÇ ÍõÌøóÉð æóÅöäøóãóÇ ãóÚúäóÇåõ æóáóÇ ÇáøóÐöíäó ÙóáóãõæÇ ãöäúåõãú¡ (æóíóÍúÊóãöáõ æóáóßöäú ÇáøóÐöíäó ÙóáóãõæÇ ãöäúåõãú) ÝóáóÇ ÊóÎúÔóæúåõãú æóãöËúáõåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ ßóÇäó áöãõÄúãöäò Ãóäú íóÞúÊõáó ãõÄúãöäðÇ ÅáøóÇ ÎóØóÃð} [ÇáäÓÇÁ: 92] æóÇáúãóÚúäóì áóßöäú Åäú ÞóÊóáóåõ ÎóØóÃð ÝóÍõßúãõåõ ßóíúÊó æóßóíúÊó áöÃóäøó ÞóÊúáó ÇáúÎóØóÃö áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóäóÇæóáóåõ Çáäøóåúíõ ÝóíóÎúÑõÌó ãöäú ÇáúÌõãúáóÉö ÈöÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö.
æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íóÞõæáõ ãóÚúäóÇåõ æóáóÇ ÎóØóÃð æóåóÐóÇ ÛóíúÑõ ÕóÍöíÍò áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÊúáõ ÇáúÎóØóÃö ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ áöÚóØúÝöåö Úóáóì Çáäøóåúíö æóÞóÊúáõ ÇáúÎóØóÃö áóÇ íóÌõæÒõ Çáäøóåúíõ Úóäúåõ æóáóÇ ÇáúÃóãúÑõ Èöåö ÝóÏóáøó Ãóäøó ÇáúãóÚúäóì ãóÇ æóÕóÝúäóÇ æóãöäú åóÐóÇ ÇáäøóÍúæö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÅáøóÇ ãóÇ ÐóßøóíúÊõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] æóãóÚúäóÇåõ áóßöäú ãóÇ ÐóßøóíúÊõãú æóåõæó ÑóÇÌöÚñ Åáóì ÌóãöíÚö ÇáúãóÐúßõæÑö áöÃóäøó ãóÇ Ãóßóáó ÇáÓøóÈõÚõ ÙóÇåöÑñ Ãóäøóåõ ÞóÊóáóåõ æóÃóßóáó ãöäúåõ íóÞõæáõ ÇáúÚóÑóÈõ åóÐóÇ ÃóßöíáóÉõ ÇáÓøóÈõÚö ÅÐóÇ ÞóÊóáóåõ æóÃóßóáó ãöäúåõ æóäóÍúæõåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóáóæúáóÇ ßóÇäóÊú ÞóÑúíóÉñ ÂãóäóÊú ÝóäóÝóÚóåóÇ ÅíãóÇäõåóÇ ÅáøóÇ Þóæúãó íõæäõÓó áóãøóÇ ÂãóäõæÇ} [íæäÓ: 98] ãóÚúäóÇåõ áóßöäøó Þóæúãó íõæäõÓó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Øå} [Øå: 1] {ãóÇ ÃóäúÒóáúäóÇ Úóáóíúßó ÇáúÞõÑúÂäó áöÊóÔúÞóì} [Øå: 2] {ÅöáÇ ÊóÐúßöÑóÉð áöãóäú íóÎúÔóì} [Øå: 3] ãóÚúäóÇåõ áóßöäøó ÊóÐúßöÑóÉð (áöãóäú íóÎúÔóì) æóãöËúáõåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÓóÌóÏó ÇáúãóáÇÆößóÉõ ßõáøõåõãú ÃóÌúãóÚõæäó} [ÇáÍÌÑ: 30] {ÅöáÇ ÅöÈúáöíÓó} [ÇáÍÌÑ: 31] æóÇáúãóÚúäóì áóßöäøó ÅÈúáöíÓó áóãú íóÓúÌõÏú¡(1/272)
æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó (Èöåö) ÍóÞöíÞóÉõ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÞóÇáó ÝóÓóÌóÏó ÇáúãóáóÇÆößóÉõ æóßóÇäó ÅÈúáöíÓõ ãöãøóäú íóÕöÍøõ ÃóãúÑõåõ ÈöÇáÓøõÌõæÏö ÇÓúÊóËúäóÇåõ ãöäúåõãú æóÅöäú áóãú íóßõäú ãöäú ÇáúãóáóÇÆößóÉö æóåóÐóÇ æóÌúåñ ÞóÏú ÐóåóÈó Åáóíúåö ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó Ýöíãóäú ÞóÇáó áöÝõáóÇäò Úóáóíøó ÃóáúÝõ ÏöÑúåóãò ÅáøóÇ ÏöíäóÇÑñ. Ãóäøó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁó ÕóÍöíÍñ áöÃóäøó Þóæúáóåõ (Úóáóíøó) íóÊóäóÇæóáõ ãóÇ (íóËúÈõÊõ Ýöí) ÇáÐøöãøóÉö (æóÇáÏøöíäóÇÑõ æóÅöäú áóãú íóßõäú ãöäú ÌöäúÓö ÇáÏøöÑúåóãö ÝóÅöäøóåõ ãöãøóÇ ËóÈóÊó Ýöí ÇáÐøöãøóÉö) ÝóÕóÍøó ÇÓúÊöËúäóÇÄõåõ ãöäúåóÇ æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íóÙõäøõ Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÅáøóÇ Ãóäú Êóßõæäó ÊöÌóÇÑóÉð Úóäú ÊóÑóÇÖò ãöäúßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 29] ãöäú ÇáäøóæúÚö ÇáøóÐöí ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõåõ æóÃóäøóåõ ÈöãóÚúäóì áóßöäú Êóßõæäõ {ÊöÌóÇÑóÉð Úóäú ÊóÑóÇÖò ãöäúßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 29] æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÚöäúÏöí áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÃúßõáõæÇ ÃóãúæóÇáóßõãú Èóíúäóßõãú ÈöÇáúÈóÇØöáö} [ÇáÈÞÑÉ: 188] áóãú íóßõäú íóãúäóÚõ Ãóäú ÊóÏúÎõáó Ýöíåö ÇáÊøöÌóÇÑóÉõ Úóäú ÊóÑóÇÖò æóÚóáóì Ãóäøó ßóËöíÑðÇ ãöäú ÇáÊøöÌóÇÑóÇÊö ÇáúæóÇÞöÚóÉö Úóäú ÊóÑóÇÖò ÏóÇÎöáñ Ýöí áóÝúÙö ÇáäøóÝúíö æóåöíó Ãóäú íóÞóÚó Úóáóì ÝóÓóÇÏò æóÚóáóì æõÌõæåò ãóÍúÙõæÑóÉò ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ ãõÞóÏøóÑðÇ Úóáóì ÍóÞöíÞóÊöåö æóãõÎúÑöÌðÇ áöÈóÚúÖö ãóÇ ÇäúÊóÙóãóÊúåõ ÇáúÌõãúáóÉõ ÇáøóÊöí ÏóÎóáó ÚóáóíúåóÇ æóãöäú ÇáúÌõãóáö ãóÇ íóäúÊóÙöãõ ãõÓóãøóíóÇÊò Ëõãøó íõÚúØóÝõ ÚóáóíúåóÇ ÈößöäóÇíóÉò ÝóÍõßúãõ ÇáúßöäóÇíóÉö Ýöí ãöËúá Ðóáößó ÑõÌõæÚõåóÇ Åáóì ãóÇ íóáöíåóÇ Ïõæäó ãóÇ ÈóÚõÏó ãöäúåóÇ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú áóãú ÊóßõæäõæÇ ÏóÎóáúÊõãú Èöåöäøó ÝóáóÇ ÌõäóÇÍó Úóáóíúßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] ÝóåóÐöåö ÇáúßöäóÇíóÉõ ÑóÇÌöÚóÉñ Åáóì ÇáÑøóÈóÇÆöÈö ÇááøóÇÊöí íóáöíäó ÇáúßöäóÇíóÉó¡ æóåóÐóÇ Úóáóì äóÍúæö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ãöäú Íõßúãö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö æóáóÝúÙö ÇáÊøóÎúÕöíÕö æóÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇáúÌóãöíÚö æóÇÍöÏñ.
æóãöäúåóÇ ãóÇ íóßõæäõ ßöäóÇíóÉð Úóäú ÈóÚúÖö ÇáúãóÐúßõæÑö ãöãøóÇ íóáöí ÇáúßöäóÇíóÉó æóíóÔúÊóÑößóÇäö ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÍõßúãöåóÇ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÅöÐóÇ ÑóÃóæúÇ ÊöÌóÇÑóÉð Ãóæú áóåúæðÇ ÇäúÝóÖøõæÇ ÅáóíúåóÇ} [ÇáÌãÚÉ: 11] æóÇóáøóÐöí íóáöí ÇáúßöäóÇíóÉó åõæó Çááøóåúæõ(1/273)
æóÇáúßöäóÇíóÉõ ÑóÇÌöÚóÉñ Åáóì ÇáÊøöÌóÇÑóÉö áöÃóäøóåóÇ ßöäóÇíóÉñ Úóäú ãõÄóäøóËò æóåöíó ÇáÊøöÌóÇÑóÉõ æóáóíúÓó Çááøóåúæõ ãõÄóäøóËðÇ ÝóÊóßõæäó ÇáúßöäóÇíóÉõ Úóäúåõ æóÞóÏú ÇÔúÊóÑóßóÇ ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÇáúÎóÈóÑö. æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ðóáößó Ãóäøóß ãóÊóì ÃóÝúÑóÏúÊ Çááøóåúæó Úóäú ÇáúÎóÈóÑö ÇáúÚóÇÆöÏö Åáóì ÇáÊøöÌóÇÑóÉö ÓóÞóØóÊú ÝóÇÆöÏóÊõåõ áöÃóäøóåõ íóÕöíÑõ Ýöí ãóÚúäóì æóÅöÐóÇ ÑóÃóæúÇ Çááøóåúæó æóåóÐóÇ ßóáóÇãñ ãõÝúÊóÞöÑñ Åáóì ÎóÈóÑò æóáóÇ ÔóíúÁó åóÇåõäóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóßõæäó ÎóÈóÑðÇ Úóäúåõ ÅáøóÇ ãóÇ ÌóÚóáóåõ ÎóÈóÑðÇ (Úóäú ÇáÊøöÌóÇÑóÉö) æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó ÅäøóãóÇ ÎóÕøó ÇáÊøöÌóÇÑóÉó ÈöÚóØúÝö ÇáúßöäóÇíóÉö ÚóáóíúåóÇ Ïõæäó Çááøóåúæö áöÃóäøó ÇáöÇäúÕöÑóÇÝó Úóäú ÇáÐøößúÑö æóÇáúÎõØúÈóÉö Åáóì ÇáÊøöÌóÇÑóÉö ÃóßúËóÑõ Ýöí ÇáúÚóÇÏóÉö Ýöí ãóÞóÇÕöÏö ÇáäøóÇÓö ãöäúåõ Åáóì Çááøóåúæö æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó Þóæúáõåõ ÅáóíúåóÇ ßöäóÇíóÉñ Úóäú ÇáúÌõãúáóÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö ÇáúãõäúÊóÙöãóÉö áóåõãóÇ æóãöãøóÇ ÚóÇÏóÊú ÇáúßöäóÇíóÉõ Ýöíåö Åáóì ÈóÚúÖö ÇáúãóÐúßõæÑö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇóáøóÐöíäó íóßúäöÒõæäó ÇáÐøóåóÈó æóÇáúÝöÖøóÉó æóáóÇ íõäúÝöÞõæäóåóÇ Ýöí ÓóÈöíáö Çááøóåö} [ÇáÊæÈÉ: 34] ÝóÙóÇåöÑõ ÇáúßöäóÇíóÉö Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö ÃóäøóåóÇ ÚóÇÆöÏóÉñ Úóáóì ÇáúÝöÖøóÉö æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó ÅäøóãóÇ ÃóÚóÇÏóåóÇ ÚóáóíúåóÇ áöÃóäøóåóÇ ÊóáöíåóÇ æóÅöäú ßóÇäóÊóÇ ÌóãöíÚðÇ ãõÔúÊóÑößóÊóíúäö Ýöí ÇáúÍõßúãöº áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇóáøóÐöíäó íóßúäöÒõæäó ÇáÐøóåóÈó æóÇáúÝöÖøóÉó} [ÇáÊæÈÉ: 34] áóÇ ÈõÏøó áóåõ ãöäú ÎóÈóÑò áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõÓúÊóÞöáøò ÈöäóÝúÓöåö ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú Ãóäú íóßõæäó Þóæúáõåõ " æóáóÇ íõäúÝöÞõæäóåóÇ Ýöí ÓóÈöíáö Çááøóåö " ÎóÈóÑðÇ áóåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ.
ÝóÅöäú Þöíáó: íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ íõäúÝöÞõæäóåóÇ Ýöí ÓóÈöíáö Çááøóåö} [ÇáÊæÈÉ: 34] ÎóÈóÑðÇ áóåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó Þóæúáõåõ " æóáóÇ íõäúÝöÞõæäóåóÇ " ÍõßúãðÇ ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ÇáúÝöÖøóÉö ÇáøóÊöí ÚóÇÏóÊú ÇáúßöäóÇíóÉõ ÅáóíúåóÇ æóíóßõæäõ Þóæúáõåõ {ÝóÈóÔøöÑúåõãú ÈöÚóÐóÇÈò Ãóáöíãò} [ÇáÊæÈÉ: 34] ÎóÈóÑðÇ Úóäú ÇáøóÐöíäó íóßúäöÒõæäó ÇáÐøóåóÈó. Þöíáó áóåõ: ãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÇáúæóÚöíÏó áóãú íóÎúÑõÌú ãóÎúÑóÌó ÇáÒøóÌúÑö Úóäú ßóäúÒö ÇáÐøóåóÈö æóÇáúÝöÖøóÉö ÅáøóÇ Úóáóì ÔóÑöíØóÉö ÊóÑúßö ÇáúÅöäúÝóÇÞö ãöäúåõãóÇ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÈóÔøöÑúåõãú ÈöÚóÐóÇÈò Ãóáöíãò} [ÇáÊæÈÉ: 34] æóÚöíÏðÇ áöãóäú ßóäóÒó ÇáÐøóåóÈó ãöäú ÛóíúÑö ÔóÑöíØóÉö ÊóÑúßö ÇáúÅöäúÝóÇÞö ãöäúåõ¡ æóÚóáóì Ãóäøó åóÐóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÂíóÉõ(1/274)
ãõæÌöÈóÉð) áöÍóÙúÑö ßóäúÒö ÇáÐøóåóÈö (Úóáóì ÇáúÅöØúáóÇÞö) æóÍóÙúÑõ ßóäúÒö ÇáúÝöÖøóÉö Úóáóì ÔóÑúØö ÊóÑúßö ÇáúÅöäúÝóÇÞö ãöäúåóÇ æóåóÐóÇ ÎõáúÝñ ãöäú ÇáúÞóæúáö.
æóÃóíúÖðÇ ÝóÝöí ÓöíóÇÞö ÇáúÂíóÉö ãóÇ Ïóáøó Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {íóæúãó íõÍúãóì ÚóáóíúåóÇ Ýöí äóÇÑö Ìóåóäøóãó} [ÇáÊæÈÉ: 35] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {åóÐóÇ ãóÇ ßóäóÒúÊõãú áöÃóäúÝõÓößõãú} [ÇáÊæÈÉ: 35] ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõ íõÍúãóì ÚóáóíúåóÇ áöãóäú ßóäóÒóåóÇ æóÇáÐøóåóÈõ (ÞóÏú) ÔóÇÑóßó ÇáúÝöÖøóÉó Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÝóÏóáøó (Úóáóì) Ãóäøó ÊóÑúßó ÇáúÅöäúÝóÇÞö ÑóÇÌöÚñ ÅáóíúåóÇ æóãöäú äóÍúæö Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇóááøóåõ æóÑóÓõæáõåõ ÃóÍóÞøõ Ãóäú íõÑúÖõæåõ Åäú ßóÇäõæÇ ãõÄúãöäöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 62] ÝóÚóØóÝó ÈöÇáúßöäóÇíóÉö Úóáóì ÇÓúãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ïõæäó ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÇáÑøöÖóì (ÇáúãóÔúÑõæØõ) ãóÔúÑõæØñ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì æóáöáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -. æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ðóáößó Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì " æóÑóÓõæáõåõ " ãóÊóì ÃóÎúáóíúÊå ãöäú Íõßúãö åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö ÇÝúÊóÞóÑó Åáóì ÎóÈóÑò æóáóíúÓó Ýöí ÇáúÂíóÉö (ÎóÈóÑñ) ÛóíúÑõ ÇáÑøöÖóì ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÑöÖóì ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãóÔúÑõæØñ (Ýöí Ðóáößó) .
æóÞóÏú Þöíáó: Åäøóåõ ÅäøóãóÇ ÇÞúÊóÕóÑó ÈöÇáúßöäóÇíóÉö Úóäú Çááøóåö Ïõæäó ÇáÑøóÓõæáö áöÃóäøó ÑöÖóÇÁó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÑöÖóÇÁõ ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -. æó (ÞóÏú) Þöíáó Ýöíåö ÃóíúÖðÇ: ÅäøóãóÇ ÃóÝúÑóÏó ÇáúßöäóÇíóÉó áöáøóåö ÊóÚóÇáóì áöÃóäøó ÇÓúãó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÇÓúãó ÛóíúÑöåö áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÌúÊóãöÚóÇ Ýöí ßöäóÇíóÉò ÝóíõÞóÇáõ íõÑúÖõæåõãóÇ¡ æóÃóäøóåõ ãóÊóì ÃõÑöíÏó (ÐößúÑõ) ÇÓúãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÇÓúãö ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÇáúæóÇÌöÈõ ÇáÊøóÈúÏöÆóÉõ ÈöÇÓúãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÞóÈúáó ÛóíúÑöåö.(1/275)
æóíóÏõáøõ Úóáóì ÕöÍøóÉö åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö (ãóÇ Ñõæöíó) «Ãóäøó ÑóÌõáðÇ ÎóØóÈó Èóíúäó íóÏóíú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÞóÇáó: ãöäú íõØöÚú Çááøóåó æóÑóÓõæáóåõ ÝóÞóÏú ÑóÔóÏó æóãóäú íóÚúÕöåöãóÇ ÝóÞóÏú Ûóæóì ÝóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöÆúÓó ÇáúÎóØöíÈõ ÃóäúÊó» íóÚúäöí ÈöÞóæúáöåö æóãóäú íóÚúÕöåöãóÇ áöÃóäøóåõ ÌóãóÚó (ÈöÞóæúáöåö ÇÓúãó) Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÇÓúãó (ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -) Ýöí ßöäóÇíóÉò æóÇÍöÏóÉò. æóãöäú ÇáúßöäóÇíóÇÊö ãóÇ íóÊóÞóÏøóãõåõ ãóÐúßõæÑóÇäö ÝóíóÑúÌöÚõ Åáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ ÊóÇÑóÉð Ëõãøó ÊóÚúáõÞõ Èöåö ÕöÝóÉñ ÃõÎúÑóì Ãóæú Íõßúãñ ÂÎóÑõ ÝóíóÑúÌöÚõ Åáóì ÇáúÂÎóÑö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {áöÊõÄúãöäõæÇ ÈöÇóááøóåö æóÑóÓõæáöåö æóÊõÚóÒøöÑõæåõ æóÊõæóÞøöÑõæåõ æóÊõÓóÈøöÍõæåõ ÈõßúÑóÉð æóÃóÕöíáðÇ} [ÇáÝÊÍ: 9] ÝóÞóæúáõåõ ÊõÚóÒøöÑõæåõ æóÊõæóÞøöÑõæåõ áöáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - (æóÞóæúáõåõ) æóÊõÓóÈøöÍõæåõ ÈõßúÑóÉð æóÃóÕöíáðÇ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì.
æóãöäú ÃóáúÝóÇÙö ÇáúÚõãõæãö ãóÇ íóäúÊóÙöãõ ãõÓóãøóíóÇÊò ÈöÍõßúãò ãóÐúßõæÑò áóåóÇ Ëõãøó íóÚúØöÝõ ÚóáóíúåóÇ ÈóÚúÖó ãóäú Ôóãóáóåõ ÇáöÇÓúãõ ÈöÍõßúãò íóÎõÕøõåõ Èöåö ÝóáóÇ íóßõæäõ Ýöí åóÐóÇ ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúÃóæøóáó ãóÎúÕõæÕñ Ýöíãóäú ÚóØóÝó Úóáóíúåö Ïõæäó ãóäú ÇÓúÊóæúÝóÇåõ ÇáöÇÓúãõ æóÇÞúÊóÖóÇåõ ÇáúÚõãõæãõ æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáúãõØóáøóÞóÇÊõ íóÊóÑóÈøóÕúäó ÈöÃóäúÝõÓöåöäøó ËóáóÇËóÉó ÞõÑõæÁò} [ÇáÈÞÑÉ: 228] ÝóåóÐóÇ Ýöí ÇáúãõØóáøóÞóÇÊö ËóáóÇËðÇ ÝóãóÇ ÏõæäóåóÇ æóÝöí ÇáúÚóÇÞöáóÉö æóÇáúãóÌúäõæäóÉö(1/276)
Ëõãøó Þóæúáõåõ) Ýöí ÓöíóÇÞö ÇáúÂíóÉö {æóáóÇ íóÍöáøõ áóåõäøó Ãóäú íóßúÊõãúäó ãóÇ ÎóáóÞó Çááøóåõ Ýöí ÃóÑúÍóÇãöåöäøó} [ÇáÈÞÑÉ: 228] Íõßúãñ ãóÎúÕõæÕñ Èöåö ÇáúÚóÇÞöáóÉõ Ïõæäó ÇáúãóÌúäõæäóÉö æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÈõÚõæáóÊõåõäøó ÃóÍóÞøõ ÈöÑóÏøöåöäøó} [ÇáÈÞÑÉ: 228] ÝöíãóÇ Ïõæäó ÇáËøóáóÇËö æóáóÇ íóãúäóÚõ Ðóáößó ÇÚúÊöÈóÇÑó Úõãõæãö Ãóæøóáö ÇáúÎöØóÇÈö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúãõØóáøóÞóÇÊö ÈöÇáúÍõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö áóåõäøó æóÞóÏú ÐóßóÑó ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó äóÍúæó Ðóáößó ÝóÞóÇáó (Ýöí) Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóØóáøöÞõæåõäøó áöÚöÏøóÊöåöäøó} [ÇáØáÇÞ: 1] Ãóäøóåõ Ýöí ÇáËøóáóÇËö æóÝöíãóÇ ÏõæäóåóÇ æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöÐóÇ ÈóáóÛúäó ÃóÌóáóåõäøó ÝóÃóãúÓößõæåõäøó} [ÇáØáÇÞ: 2] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {áóÇ ÊóÏúÑöí áóÚóáøó Çááøóåó íõÍúÏöËõ ÈóÚúÏó Ðóáößó ÃóãúÑðÇ} [ÇáØáÇÞ: 1] ÝöíãóÇ Ïõæäó ÇáËøóáóÇËö æóãöäú äóÍúæö Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇáØøóáóÇÞõ ãóÑøóÊóÇäö} [ÇáÈÞÑÉ: 229] åõæó ÚóÇãøñ Ýöí ÇáúÈóÇÆöäö æóÇáÑøóÌúÚöíøö æóÞóæúáõåõ {ÝóÅöãúÓóÇßñ ÈöãóÚúÑõæÝò} [ÇáÈÞÑÉ: 229] Ýöí ÇáÑøóÌúÚöíøö æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú ØóáøóÞóåóÇ ÝóáóÇ ÊóÍöáøõ áóåõ ãöäú ÈóÚúÏõ} [ÇáÈÞÑÉ: 230] ÚóÇÆöÏñ ÚóáóíúåöãóÇ ÌóãöíÚðÇ ÝóíóÞúÊóÖöí Ðóáößó ÕöÍøóÉó æõÞõæÚö ÇáËøóÇáöËóÉö ÈóÚúÏó æõÞõæÚö ÇáúÃõæáóíóíúäö Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúÈóíúäõæäóÉö æóÇáÑøóÌúÚöíøõ æóãöËúáõåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÇáúÞöÕóÇÕõ Ýöí ÇáúÞóÊúáóì} [ÇáÈÞÑÉ: 178] ÚóÇãøñ Ýöí ÇáúÍõÑøö æóÇáúÚóÈúÏö æóÇáÐøóßóÑö æóÇáúÃõäúËóì æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇáúÍõÑøõ ÈöÇáúÍõÑøö æóÇáúÚóÈúÏõ ÈöÇáúÚóÈúÏö} [ÇáÈÞÑÉ: 178] ÊóÎúÕöíÕñ áöÈóÚúÖö ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ ÇáúÚõãõæãõ ÝóáóÇ íóÓúÞõØõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ Úõãõæãö ÇááøóÝúÙö Ýöí ÞóÊúáö ÇáúÍõÑøö ÈöÇáúÚóÈúÏö æóãöäúåõ ÃóíúÖðÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóæóÕøóíúäóÇ ÇáúÅöäúÓóÇäó ÈöæóÇáöÏöíåö ÍõÓúäðÇ} [ÇáÚäßÈæÊ: 8] æóåóÐóÇ Ýöí ÇáúãõÓúáöãöíäó æóÇáúßóÇÝöÑöíäó Ëõãøó(1/277)
ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú ÌóÇåóÏóÇß Úóáóì Ãóäú ÊõÔúÑößó Èöí ãóÇ áóíúÓó áóß Èöåö Úöáúãñ ÝóáóÇ ÊõØöÚúåõãóÇ} [áÞãÇä: 15] æóÐóáößó Ýöí ÇáúæóÇáöÏóíúäö ÇáúãõÔúÑößóíúäö æóáóãú íóãúäóÚú ßóæúäõ Ãóæøóáö ÇáúÎöØóÇÈö Ýöí ÇáúÝóÑöíÞóíúäö¡ æóãöËúáõåõ ßóËöíÑñ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäóäö.(1/278)
[ÈóÇÈñ ÇáúÞóæúáõ Ýöí ÇáúÅöÌúãóÇÚö æóÇáÓøõäøóÉö ÅÐóÇ ÍóÕóáóÇ Úóáóì ãóÚúäðì íõæóÇØöÆõ ÍõßúãðÇ ãóÐúßõæÑðÇ Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö]
ö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: ßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö íóÞõæáõ ßõáøõ ãóÇ æõÌöÏó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ãöäú Íõßúãò ãóäõæØò ÈöáóÝúÙò íóÔúÊóãöáõ Úóáóì ÈóÚúÖö ãóÇ æóÞóÚó Úóáóíúåö ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Ãóæú æóÑóÏóÊú (ÇáÓøõäøóÉõ Èöåö) (ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íõÍúßóãó ÈöÃóäøó ãóÇ ÍóÕóáó Úóáóíúåö ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Ãóæú æóÑóÏóÊú Èöåö ÇáÓøõäøóÉõ) ãóÃúÎõæÐñ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö æóÃóäøóåõ ãõÑóÇÏõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÇáöÇÓúãö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöíåö æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ãóæú áóÇãóÓúÊõãú ÇáäøöÓóÇÁó} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] áóãøóÇ ÇÍúÊóãóáó ÇááøóÝúÙõ ÇáúÌöãóÇÚó æóÇááøóãúÓó ÈöÇáúíóÏö Ëõãøó Ñõæöíó «Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÃóãóÑó ÇáúÌõäõÈó ÈöÇáÊøóíóãøõãö» ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íóÞúÖöíó ÈöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóãóÑó ÈöÐóáößó áöÃóäøóåõ ãõÑóÇÏõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÞóæúáöåö {Ãóæú áóÇãóÓúÊõãú ÇáäøöÓóÇÁó} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] .
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ðóáößó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãøóÇ ÞóØóÚó ÇáÓøóÇÑöÞó áóãú íóÌõÒú áöÃóÍóÏò Ãóäú íóÞõæáó Åäøó åóÐóÇ Íõßúãñ ãõÈúÊóÏóÃñ ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí ÇáÓøóÇÑöÞö Èóáú ÞóÇáó ÇáúÌóãöíÚõ Åäøóåõ Íóßóãó Èöåö Úóáóì ÇáúÞõÑúÂäö æóßóÐóáößó áóãøóÇ Õóáøóì(1/283)
ÇáÕøóáóæóÇÊö ÇáúÎóãúÓó æóÕóÇãó ÑóãóÖóÇäó ßóÇäóÊú åóÐöåö ÇáúÃóÍúßóÇãõ ßõáøõåóÇ ãöäúåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóãöäú ÇáúÃõãøóÉö ãóÚúÞõæáóÉð Úóäú ÇáúÞõÑúÂäö áöÃóäøó Ýöíåö (ãóÇ) íóäúÊóÙöãõ Ðóáößó æóíõæÌöÈõåõ æóÞóÏú ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ íóäúØöÞõ Úóäö Çáúåóæóì} [ÇáäÌã: 3] {Åöäú åõæó ÅöáÇ æóÍúíñ íõæÍóì} [ÇáäÌã: 4] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóÅöäøóßó áóÊóåúÏöí Åöáóì ÕöÑóÇØò ãõÓúÊóÞöíãò} [ÇáÔæÑì: 52] {ÕöÑóÇØö Çááøóåö} [ÇáÔæÑì: 53] Ýóßõáøõ ãóÇ Íóßóãó Èöåö ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÝöí ÇáúÞõÑúÂäö ãóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóäúÊóÙöãóåõ Ýóíóßõæäõ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäúåõ ÝóÐóáößó Íõßúãõ ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö æóãöäú äóÍúæö Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÞóÏú ÌóÚóáúäóÇ áöæóáöíøöåö ÓõáúØóÇäðÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 33] ÝóÞóÏú ÇÊøóÝóÞóÊú ÇáúÃõãøóÉõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÞóæóÏó Íõßúãñ áöÈóÚúÖö ÇáúãóÞúÊõæáöíäó ÙõáúãðÇ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ ÈöÃóäú íóÍúßõãó ÈöÃóäøó ÇáúÞóæóÏó ãõÑóÇÏñ ÈöÇáúÂíóÉö æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÂÊõæÇ ÍóÞøóåõ íóæúãó ÍóÕóÇÏöåö} [ÇáÃäÚÇã: 141] (áóãøóÇ ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÝöíãóÇ ÓóÞóÊú ÇáÓøóãóÇÁõ ÇáúÚõÔúÑõ» ) ßóÇäó Ðóáößó ãõÑóÇÏðÇ ÈöÇáúÂíóÉö áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÂÊõæÇ ÍóÞøóåõ íóæúãó ÍóÕóÇÏöåö} [ÇáÃäÚÇã: 141] íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóäóÇæóáóåõ æóíóÕúáõÍõ Ãóäú íóßõæäó ÚöÈóÇÑóÉð Úóäúåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóÞóæúáõåõ ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóäúßöÍõæÇ ãóÇ äóßóÍó ÂÈóÇÄõßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö} [ÇáäÓÇÁ: 22] áóãøóÇ ÇÍúÊóãóáó ÇáúÚóÞúÏó æóÇáúæóØúÁó (Ëõãøó ÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚóÞúÏó íóÍúÑõãõ æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏðÇ ÈöÇáúÂíóÉö¡ æóÅöÐóÇ ÃõÑöíÏó Èöåö(1/284)
ÇáúÚóÞúÏõ ÇäúÊóÝóì ÇáúæóØúÁõ) áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö Ãóäú íóßõæäóÇ ÌóãöíÚðÇ ãõÑóÇÏóíúäö ÈöáóÝúÙò æóÇÍöÏò.
Þöíáó: áóãøóÇ ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ íóÊóäóÇæóáõ ÇáúæóØúÁó ÍóÞöíÞóÉð ÍóãóáúäóÇåõ Úóáóíúåö æóÏóáøóäóÇ Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚóÞúÏó ÛóíúÑõ ãõÑóÇÏò ÈöÇáúÂíóÉö¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÇáúÃõãøóÉõ ãõÌúãöÚóÉð Úóáóíúåö ÝóÅöäøóãóÇ ãóäóÚóäóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚóÞúÏõ ãõÑóÇÏðÇ. æóÅöäú ÕóáõÍó Ãóäú íóßõæäó ÇááøóÝúÙõ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäúåõ ÈöåóÐöåö ÇáÏøóáóÇáóÉö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÝóÞóæúáõåõ ÊóÚóÇáóì: {Ãóæú áóÇãóÓúÊõãú ÇáäøöÓóÇÁó} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] ÍóÞöíÞóÉñ Ýöí ÇááøóãúÓö ÈöÇáúíóÏö ÝóÇÍúãöáõæåõ Úóáóíúåö æóÇÌúÚóáõæÇ ÇáúÌöãóÇÚó ËóÇÈöÊðÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö ßóãóÇ ÌóÚóáúÊõãú Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóäúßöÍõæÇ ãóÇ äóßóÍó ÂÈóÇÄõßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö} [ÇáäÓÇÁ: 22] Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóåöíó ÇáúæóØúÁõ æóáóãú ÊóÌúÚóáõæÇ ÇáúÅöÌúãóÇÚó Úóáóì ÇáúÚóÞúÏö ÏóáöíáðÇ Úóáóì Ãóäøóåõ åõæó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúÂíóÉö. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøóåõ áóãú íóËúÈõÊú Ãóäøó ÇááøóãúÓó ÈöÇáúíóÏö ãõÑóÇÏñ ÈöÇáúÂíóÉö ÈöæóÌúåò æóßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ÇáúãóÐúßõæÑõ ÝöíåóÇ ãõÊóÚóáøöÞðÇ Èöåö ÈöÍóÇáò æóËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúÌöãóÇÚó ãõÑóÇÏñ ÈöåóÇ áöÃóãúÑö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáúÌõäõÈó ÈöÇáÊøóíóãøõãö ÝóÃóËúÈóÊúäóÇ ãöäú ãóÚúäóì ÇáúÂíóÉö ãóÇ æóÑóÏóÊú Èöåö ÇáÓøõäøóÉõ æóÅöäú ßóÇäó ãóÌóÇÒðÇ Ýöíåö æóáóãú íóËúÈõÊú ãóÇ åõæó ÍóÞöíÞóÉñ ãöäú ÇááøóãúÓö ÈöÇáúíóÏö áöÚóÏóãö ÇáÓøõäøóÉö æóÇáöÇÊøöÝóÇÞö Ýöíåö Èóáú ÞóÏú æóÑóÏóÊú ÇáÓøõäøóÉõ ÈöÎöáóÇÝöåöº æóáöÃóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ßóÇäó íõÞóÈøöáõ ÈóÚúÖó äöÓóÇÆöåö Ëõãøó íõÕóáøöí æóáóÇ íóÊóæóÖøóÃõ» ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó Ðóáößó ÛóíúÑõ ãõÑóÇÏò ÈöÇáúÂíóÉö. æóÃóãøóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóäúßöÍõæÇ ãóÇ äóßóÍó ÂÈóÇÄõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 22] ÝóÅöäøó ÍóÞöíÞóÉó áóÝúÙöåö ãõÓúÊóÚúãóáóÉñ Ýöí ÇáúæóØúÁö æóÇáöÇÊøöÝóÇÞõ ãóæúÌõæÏñ Ýöíåö áöÃóäøó ÇáúæóØúÁó Èöãöáúßö Çáúíóãöíäö íóÍúÑõãõ ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò ÝóËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÇáúæóØúÁõ æóÃóËúÈóÊúäóÇ ÊóÍúÑöíãó ÇáúÚóÞúÏö ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö.(1/285)
[ÈóÇÈñ ÇáúÞóæúáõ Ýöí Ïóáöíáö ÇáúÎöØóÇÈö æóÍõßúãö ÇáúãóÎúÕõæÕö ÈöÇáÐøößúÑö]
ö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ßõáøõ ÎöØóÇÈò æóÑóÏó Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÚóäú ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÛóíúÑõ ÎóÇáò ãöäú ÝóÇÆöÏóÉò¡ Ýóãöäúåõ ãóÇ íóßõæäõ(1/289)
ãóÚúäóÇåõ ãóÚúÞõæáðÇ (ãöäú áóÝúÙöåö) æóãöäúåõ ãóÇ íõÝöíÏõ ÍõßúãðÇ æóãóÚúäðì íóÑöÏõ ÈóíóÇäõåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí. æóãöãøóÇ íóßõæäõ ãóÚúäóÇåõ ãóÚúÞõæáðÇ ãöäú áóÝúÙöåö ãóÇ íõÝöíÏõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö ãóÚúäðì áóíúÓó ÇááøóÝúÙõ ãóæúÖõæÚðÇ áóåõ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóáóÇ ÊóÞõáú áóåõãóÇ ÃõÝøò} [ÇáÅÓÑÇÁ: 23] ÞóÏú ÃóÝóÇÏó ãóÚúäóíóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Çáäøóåúíõ Úóäú åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÈöÚóíúäöåö. æóÃóÝóÇÏó ãöäú ÌöåóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö Çáäøóåúíó ÚóãøóÇ ÝóæúÞóåõ ãöäú ÇáÔøóÊúãö æóÇáÖøóÑúÈö æóÇáúÞóÊúáö æóãöäúåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊõÙúáóãõæäó ÝóÊöíáðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 77] {æóáóÇ íõÙúáóãõæäó äóÞöíÑðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 124] Ýöíåö äóÕøñ Úóáóì äóÝúíö ÇáÙøõáúãö Ýöí ÇáúÞóÏúÑö ÇáúãóÐúßõæÑö¡ æóÏóáóÇáóÉñ Úóáóì äóÝúíö ãóÇ åõæó ÃóßúËóÑõ ãöäúåõ. æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÂÊóíúÊõãú ÅÍúÏóÇåõäøó ÞöäúØóÇÑðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 20] (æóÞóæúáõåõ {æóãöäú Ãóåúáö ÇáúßöÊóÇÈö ãóäú Åäú ÊóÃúãóäúåõ ÈöÞöäúØóÇÑò íõÄóÏøöåö Åáóíúßó} [Âá ÚãÑÇä: 75] {æóáÇ ÊóÞõæáóäøó áöÔóíúÁò Åöäøöí ÝóÇÚöáñ Ðóáößó ÛóÏðÇ} [ÇáßåÝ: 23] {ÅöáÇ Ãóäú íóÔóÇÁó Çááøóåõ} [ÇáßåÝ: 24] äóÕøó Úóáóì ÐößúÑö ÛóÏò æóÃóÝóÇÏó ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÚöäúÏó ÐößúÑö ßõáøö ÝöÚúáò ãõÓúÊóÞúÈóáò.
æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäú ÊóÓúÊóÛúÝöÑú áóåõãú ÓóÈúÚöíäó ãóÑøóÉð Ýóáóäú íóÛúÝöÑó Çááøóåõ áóåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 80] ÐóßóÑó ÇáÓøóÈúÚöíäó æóÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö - æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ - Ãóäøó ßóËúÑóÉó ÚóÏóÏö ÇáöÇÓúÊöÛúÝóÇÑö áóÇ íõÛúäöí Úóäúåõãú æóáóíúÓó ÇáúãõÑóÇÏõ åóÐóÇ ÇáúÚóÏóÏó ÈöÚóíúäöåö.(1/290)
æóäóÍúæõ Þóæúáöåö {Åäú íóßõäú ãöäúßõãú ÚöÔúÑõæäó ÕóÇÈöÑõæäó íóÛúáöÈõæÇ ãöÇÆóÊóíúäö} [ÇáÃäÝÇá: 65] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú íóßõäú ãöäúßõãú ãöÇÆóÉñ ÕóÇÈöÑóÉñ íóÛúáöÈõæÇ ãöÇÆóÊóíúäö} [ÇáÃäÝÇá: 66] äóÕøñ ãöäúåõ Úóáóì åóÐöåö ÇáúÃóÚúÏóÇÏö æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáÊøóÖúÚöíÝõ áóÇ åóÐöåö ÇáúÃóÚúÏóÇÏõ ÈöÃóÚúíóÇäöåóÇ æóÅöäú ßóÇäóÊú åöíó ÇáúãóäúÕõæÕó ÚóáóíúåóÇ æóåóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈõ (ßóËöíÑñ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö) æóÇáÓøõäøóÉö æóÝöí ÚóÇÏóÇÊö ÇáäøóÇÓö æóãõÎóÇØóÈóÇÊöåöãú æóåóÐóÇ åõæó Ïóáöíáõ ÇáúÎöØóÇÈö ÇáøóÐöí íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÏóáóÇáóÊöåö Úóáóì ãóÇ Ïóáøó Úóáóíúåö. æóÃóãøóÇ Þóæúáõ ãóäú ÞóÇáó: Åäøó ßõáøó ÔóíúÁò ßóÇäó ÐóÇ æóÕúÝóíúäö ÝóÎõÕøó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÇáÐøößúÑö ÝöíãóÇ ÚõáøöÞó Èöåö ãöäú ÇáúÍõßúãö íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö. æóÞóæúáõ ãóäú ÞóÇáó: ßõáøõ ãóÇ ÎõÕøó ÈóÚúÖõ ÃóæúÕóÇÝöåö ÈöÇáÐøößúÑö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÐóÇ ÃóæúÕóÇÝò ßóËöíÑóÉò ÝóÅöäøóåõ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö ÝóÞóæúáñ ÙóÇåöÑõ ÇáöÇäúÍöáóÇáö æóÇáúÝóÓóÇÏö áóÇ íóÑúÌöÚõ ÞóÇÆöáõåõ Ýöí ÅËúÈóÇÊöåö Åáóì ÏóáóÇáóÉò ãöäú áõÛóÉò æóáóÇ ÔóÑúÚò Èóáú ÇááøõÛóÉõ Úóáóì ÎöáóÇÝöåö (ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò) : æóãóÐúåóÈõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ýöí Ðóáößó Ãóäøó ÇáúãóÎúÕõæÕó ÈöÇáÐøößúÑö Íõßúãõåõ ãóÞúÕõæÑñ Úóáóíúåö æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì Ãóäøó Íõßúãó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÈöÎöáóÇÝöåö ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÐóÇ æóÕúÝóíúäö ÝóÎõÕøó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÇáÐøóßóÑö Ãóæú ßóÇäó ÐóÇ ÃóæúÕóÇÝò(1/291)
ßóËöíÑóÉò ÝóÎõÕøó ÈóÚúÖõåóÇ ÈöÇáÐøößúÑö Ëõãøó ÚõáøöÞó Èöåö Íõßúãñ. æóßóÐóáößó ßóÇäó íóÞõæáõ ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö æóíõÚúÒöí Ðóáößó Åáóì ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóßóÇäó íóÍúßöí Úóäú ÃóÈöí íõæÓõÝó ßóáóÇãðÇ ãóÚúäóÇåõ Ãóäú áóíúÓó Ýöí ÊóÎúÕöíÕö ÈóÚúÖö ÃóæúÕóÇÝö ÇáÔøóíúÁö ÈöÇáÐøößúÑö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö æóÃóäøóåõ ÞóÇáó Åäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÈóäóÇÊö ÎóÇáößó æóÈóäóÇÊö ÎóÇáóÇÊößó ÇááøóÇÊöí åóÇÌóÑúäó ãóÚóß} [ÇáÃÍÒÇÈ: 50] áóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì Ãóäøó ÇááøóÇÊöí áóãú íõåóÇÌöÑúäó ãóÚóåõ ãõÍóÑøóãóÇÊñ Úóáóíúåö (æóßóÇäó Íóßóì ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö Úóäú ÃóÈöí íõæÓõÝó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -. ÃóíúÖðÇ) Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóíóÏúÑóÃõ ÚóäúåóÇ ÇáúÚóÐóÇÈó Ãóäú ÊóÔúåóÏó ÃóÑúÈóÚó ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇóááøóåö} [ÇáäæÑ: 8] ÅäøóãóÇ Ýöíåö ÇáäøóÕøõ Úóáóì ÏóÑúÁö ÇáúÚóÐóÇÈö ÚóäúåóÇ ÅÐóÇ ÔóåöÏóÊú æóáóíúÓó Ýöíåö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ÃóäøóåóÇ ÅÐóÇ áóãú ÊóÔúåóÏú áóÇ íõÏúÑóÃõ ÚóäúåóÇ ÇáúÚóÐóÇÈõ.(1/292)
ãóØúáóÈñ: æóÑóæóì ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÇáúÍóÓóäö Ýöí ÇáÓøöíóÑö ÇáúßóÈöíÑö. ÞóÇáó: ÅÐóÇ ÍóÇÕóÑó ÇáúãõÓúáöãõæäó ÍöÕúäðÇ ãöäú ÍõÕõæäö ÇáúãõÔúÑößöíäó ÝóÞóÇáó ÑöÌóÇáñ ãöäú Ãóåúáö ÇáúÍöÕúäö Ãóãøöäõæäöí Úóáóì Ãóäú ÃóäúÒöáó Åáóíúßõãú Úóáóì Ãóäú ÃóÏõáøóßõãú Úóáóì ãöÇÆóÉö ÑóÃúÓò ãöäú ÇáÓøóÈúíö Ýöí ÞóÑúíóÉö (ßóÐóÇ) ÝóÃóãøóäóåõ ÇáúãõÓúáöãõæäó Úóáóì Ðóáößó ÝóäóÒóáó Ëõãøó áóãú íõÎúÈöÑú ÈöÔóíúÁò ÝóÅöäøóåõ íõÑóÏøõ Åáóì ãóÃúãóäöåö áöÃóäøóåõ áóãú íóÞõáú Åäú áóãú ÃóÏõáøóßõãú ÝóáóÇ ÃóãóÇäó áöí Ýóáóãú íóÌúÚóáú ãõÍóãøóÏñ æõÞõæÚó ÇáúÃóãóÇäö Úóáóì åóÐóÇ ÇáÔøóÑúØö ÏóáöíáðÇ Úóáóì Ãóäøóåõ ãóÊóì áóãú íóÝö ÈöÇáÔøóÑúØö ÝóáóÇ ÃóãóÇäó áóåõ. æóåóÐóÇ íóÏõáøõ ãöäú ãóÐúåóÈöåö ÏóáóÇáóÉð æóÇÖöÍóÉð Úóáóì Ãóäøó ÇáÊøóÎúÕöíÕó ÈöÇáÐøößúÑö Ãóæú ÇáÊøóÚúáöíÞó ÈöÇáÔøóÑúØö áóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóáóíúÓó ÚöäúÏöí Èóíúäó ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÎöáóÇÝñ Ýöí ÌõãúáóÉö ÇáúãóÐúåóÈö æóÞóÏú ßõäúÊ ÃóÓúãóÚõ ßóËöíÑðÇ ãöäú ÔõíõæÎöäóÇ íóÞõæáõ Ýöí ÇáúãóÎúÕõæÕö ÈöÚóÏóÏò Ãóäøóåõ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö. ßóÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÎóãúÓñ íóÞúÊõáõåõäøó ÇáúãõÍúÑöãõ Ýöí ÇáúÍöáøö æóÇáúÍóÑóãö» Ãóäøóåõ Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÞúÊõáõ(1/293)
ãóÇ ÚóÏóÇåõäøó æóßóÞóæúáöåö «ÃõÍöáøóÊú áöí ãóíúÊóÊóÇäö æóÏóãóÇäö» íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÛóíúÑóåõãóÇ ãöäú ÇáúãóíúÊóÉö æóÇáÏøóãö ÛóíúÑõ ãõÈóÇÍò.
æóÃóÍúÓóÈõ ãõÍóãøóÏó Èúäó ÔõÌóÇÚò ÇáËøóáúÌöíøó ÞóÏú ÇÍúÊóÌøó ÈöãöËúáö åóÐóÇ. æóáóÓúÊ ÃóÚúÑöÝõ ÌóæóÇÈó ÇáúãõÊóÞóÏøöãöíäó ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ýöí Ðóáößó. æóãóäú ÞóÇáó ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÇáúãõÊóÃóÎøöÑöíäó ßóÇäõæÇ íõÝóÑøöÞõæäó Èóíúäó ãóÇ åõæó ãóÎúÕõæÕñ ÈöÐößúÑö ÇáúÚóÏóÏö æóÈóíúäó ãóÇ áóíúÓó ÈöãóÎúÕõæÕò ÈöÚóÏóÏò äóÍúæö Þóæúáöåö «ÇáÐøóåóÈõ ÈöÇáÐøóåóÈö ãöËúáðÇ ÈöãöËúáò» . æóÐößúÑõåõ ÇáúÃóÕúäóÇÝó ÇáÓøöÊøóÉó æóáóãú íóßõæäõæÇ íóÌúÚóáõæäó ãöËúáóåõ ÏóáóÇáóÉð Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåóÇ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåóÇ áöÃóäøóåõ áóãú íóÍúÕõÑúåóÇ ÈöÚóÏóÏò æóáóãú íóÞõáú Åäøó ÇáÑøöÈóÇ Ýöí ÓöÊøóÉö ÃóÔúíóÇÁó ßóãóÇ ÞóÇáó «ÎóãúÓñ íóÞúÊõáõåõäøó ÇáúãõÍúÑöãõ» . (ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò) æóÇóáøóÐöí ÚöäúÏöí Ýöí Ðóáößó Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇáúãóÎúÕõæÕö ÈöÇáÐøößúÑö ãöäú ÛóíúÑö ÐößúÑö ÚóÏóÏò Ýöí Ãóäøóåõ áóÇ ÏóáóÇáóÉó (Ýöíåö) Úóáóì Íõßúãö ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÈöäóÝúíò æóáóÇ ÅËúÈóÇÊò.(1/294)
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÞõáúäóÇ: Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ÔóíúÁñ ãöäú ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÏóáöíáðÇ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì Úóáóì ÃóÍúßóÇãöåö Ëõãøó íõæÌóÏõ ÚóÇÑöíøðÇ ãöäú ãóÏúáõæáöåö ÛóíúÑó ãõæÌöÈò áöÍõßúãö ÏóáóÇáóÊöåö ÈöæóÌúåò.
æóåóÐóÇ åõæó æóÕúÝõ ÇáúãóÎúÕõæÕö ÈöÇáÐøößúÑö æóÐóáößó áöÃóäøóÇ æóÌóÏúäóÇ Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ÎóÕøó ÃóÔúíóÇÁó ÝóÐóßóÑó ÈóÚúÖó ÃóæúÕóÇÝöåóÇ Ëõãøó ÚóáøóÞó ÈöåóÇ ÃóÍúßóÇãðÇ Ëõãøó áóãú íóßõäú ÊóÎúÕöíÕõåõ ÅíøóÇåóÇ ãõæÌöÈðÇ áöáúÍõßúãö ÝöíãóÇ áóãú íõÐúßóÑú ÈöÎöáóÇÝöåóÇ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÞúÊõáõæÇ ÃóæúáóÇÏóßõãú ÎóÔúíóÉó ÅãúáóÇÞò} [ÇáÅÓÑÇÁ: 31] . ÝóÎóÕøó Çáäøóåúíó Úóäú ÞóÊúáö ÇáúÃóæúáóÇÏö áöÍóÇáö ÎóÔúíóÉö ÇáúÅöãúáóÇÞö. æóáóãú íóÎúÊóáöÝú (Íõßúãõ) Çáäøóåúíö Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ãöäúåóÇ ÃóÑúÈóÚóÉñ ÍõÑõãñ Ðóáößó ÇáÏøöíäõ ÇáúÞóíøöãõ ÝóáóÇ ÊóÙúáöãõæÇ Ýöíåöäøó ÃóäúÝõÓóßõãú} [ÇáÊæÈÉ: 36] . ÝóÎóÕøó Çáäøóåúíó Úóäú ÇáÙøõáúãö ÈöåóÐöåö ÇáúÃóÔúåõÑö æóãóÚúáõæãñ ÕöÍøóÉõ Çáäøóåúíö Úóäúåõ Ýöíåöäøó æóÝöí ÛóíúÑöåöäøó æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÃúßõáõæåóÇ ÅÓúÑóÇÝðÇ æóÈöÏóÇÑðÇ Ãóäú íóßúÈóÑõæÇ} [ÇáäÓÇÁ: 6] æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò áóåõ ÃóßúáõåóÇ ÈöÍóÇáò æóÅöäú ÎóÕøó(1/295)
ÍóÇáó ÇáúÅöÓúÑóÇÝö æóÇáúãõÈóÇÏóÑóÉö áöÈõáõæÛöåöãú æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÅäøóãóÇ ÃóäúÊó ãõäúÐöÑõ ãóäú íóÎúÔóÇåóÇ} [ÇáäÇÒÚÇÊ: 45] æóåõæó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - äóÐöíÑñ áöáúÈóÔóÑö æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {áóÇ ÊóÃúßõáõæÇ ÇáÑøöÈóÇ ÃóÖúÚóÇÝðÇ ãõÖóÇÚóÝóÉð} [Âá ÚãÑÇä: 130] æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóßúáõåõ ÈöÍóÇáò æóÅöäú áóãú íóßõäú ÃóÖúÚóÇÝðÇ ãõÖóÇÚóÝóÉð.
æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞóÊóáóåõ ãöäúßõãú ãõÊóÚóãøöÏðÇ ÝóÌóÒóÇÁñ ãöËúáõ ãóÇ ÞóÊóáó ãöäú ÇáäøóÚóãö} [ÇáãÇÆÏÉ: 95] æóÞóÏú æóÇÝóÞóäóÇ ãõÎóÇáöÝõäóÇ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÎúØöÆó ãöËúáõåõ Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÌóÒóÇÁö. æóÞóÇáó (ÊóÚóÇáóì) {æóãóäú ÚóÇÏó ÝóíóäúÊóÞöãõ Çááøóåõ ãöäúåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 95] æóáóãú íóäúÊöÝú (Èöåö) æõÌõæÈõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Úóáóì ÇáúÚóÇÆöÏö ãóÚó ÐößúÑöåö ÇáöÇäúÊöÞóÇãó Ïõæäó ÛóíúÑöåö. æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöÐóÇ ÃõÍúÕöäøó ÝóÅöäú ÃóÊóíúäó ÈöÝóÇÍöÔóÉò ÝóÚóáóíúåöäøó äöÕúÝõ ãóÇ Úóáóì ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö ãöäú ÇáúÚóÐóÇÈö} [ÇáäÓÇÁ: 25] æóæóÇÝóÞóäóÇ ÇáúãõÎóÇáöÝõ Úóáóì Ãóäøó Ðóáößó Íõßúãõåõäøó æóÅöäú áóãú íõÍúÕóäó æóåóÐóÇ ÃóßúËóÑõ ãöäú Ãóäú íõÍúÕóì. ÝóáóãøóÇ æóÌóÏúäóÇ åóÐöåö ÇáúÃóáúÝóÇÙó ÇáøóÊöí ÔóÑúØõåóÇ ÚöäúÏó ãõÎóÇáöÝöäóÇ ÅíÌóÇÈõ ÇáúÍõßúãö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇåóÇ ÈöÎöáóÇÝö ÍõßúãöåóÇ Ëõãøó æóÌóÏúäóÇåóÇ æóãóÇ ÚóÏóÇåóÇ ãõÊóÓóÇæöíóÉð Ýöí ÇáúÍõßúãö æóáóãú íóßõäú áöãóÇ ÇÏøóÚóæúåõ ãöäú ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÊóÃúËöíÑñ Ýöí ÇáúÍõßúãö ÇáøóÐöí åõæó ãóÏúáõæáõåõ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ãöËúáóåóÇ áóÇ íóßõæäõ ÏóáöíáðÇ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì áöÃóäøóåóÇ áóæú ßóÇäóÊú ÏóáöíáðÇ áóãóÇ æõÌöÏóÊú Ýöí ÍóÇáò ãõäúÝóÑöÏóÉò Úóäú ãóÏúáõæáöåóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: åóÐóÇ ßóÞóæúáößõãú Ýöí ÇáúÚõãõæãö æóÝöí ÇáúÚöáóáö ÅäøóåóÇ ãõæÌöÈóÉñ áöãóÇ ÊóÊóÖóãøóäõåõ ãöäú(1/296)
ÇáúÃóÍúßóÇãö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö æóÞöíóÇãõ ÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö áóÇ íóãúäóÚõ Íõßúãó ÏóáóÇáóÊöåö ÝöíãóÇ íóÞúÊóÖöíåö æóíõæÌöÈõåõ (ÝöíãóÇ áóÇ ÊóÞõæãõ) Ýöíåö ÏóáóÇáóÉõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö. Þöíáó áóåõ: ÞóÏú ÑóÖöíäóÇ ÈöãóÇ ÇÓúÊóÔúåóÏúÊ Èöåö ÍõßúãðÇ ÝóÅöäøóåõ ãöäú ÃóÙúåóÑö ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÏóáóÇáóÉð Úóáóì ÝóÓóÇÏö ÃóÕúáöß. ÎóÈøöÑúäóÇ Úóäú áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö åóáú íóÌõæÒõ æõÌõæÏõåõ ÛóíúÑó ãõæÌöÈò áöÍõßúãò ÃóÕúáðÇ æóåóáú íóÕöÍøõ æõÌõæÏõ ÚöáøóÉò áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöåóÇ Íõßúãñ ÑóÃúÓðÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóÇ¡ áöÃóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó ãóÚó ÞöíóÇãö ÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãöäú Ãóäú íóÈúÞóì ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇáúÚõãõæãö æóÇáúÚöáøóÉö ãóÇ íóÌöÈõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ. Þöíáó (áóåõ) : ÃóÝóáóíúÓó ÞóÏú æóÌóÏúÊ åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇåóÇ áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöåóÇ ÅíÌóÇÈõ ÇáúÍõßúãö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÐúßõæÑó ÝöíåóÇ ÈöÎöáóÇÝöåö ÝóåóáøóÇ ÇÓúÊóÏúáóáúÊ ÈöÐóáößó Úóáóì Ãóäøó ãöËúáóåóÇ áóÇ íóßõæäõ ÏóáöíáðÇ æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íõæÌóÏó Úõãõæãñ Ãóæú ÚöáøóÉñ áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöåóÇ Íõßúãñ ÑóÃúÓðÇ áóãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäóÇ ÏóáóÇáóÉð Úóáóì ÇáúÍõßúãö ÈöÃóäúÝõÓöåöãóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÏóáóÇáóÉõ ÇááøóÝúÙö ÞóÇÆöãóÉñ Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÍõßúãö ÇáøóÐöí ÊóÖóãøóäóåõ æóÅöäú áóãú íõæÌöÈú ÝöíãóÇ ÚóÏóÇåõ ÇáúÍõßúãó ÈöÎöáóÇÝöåö. Þöíáó áóåõ: áóãú äóÎúÊóáöÝú Ýöí Ãóäøó ÇááøóÝúÙó ÏóÇáøñ Úóáóì ãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ ãöäú ÇáúÍõßúãö ãöãøóÇ åõæó ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäúåõ æóÅöäøóãóÇ ÇÎúÊóáóÝúäóÇ Ýöí ßóæúäöåö ÏóÇáøðÇ Úóáóì Ãóäøó Íõßúãó ÛóíúÑöåö ÈöÎöáóÇÝöåö æóÞóÏú ÌóÇÒó æõÌõæÏõåõ ÛóíúÑó ÏóÇáøò Úóáóì åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÝóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÊóÈúØõáõ Èöåö ÞóÇÚöÏóÊõß. ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøó ÇááøóÝúÙó äóÝúÓóåõ áóãøóÇ ßóÇäó ÏóáóÇáóÉð Úóáóì ãóÇ æõÖöÚó áóåõ ãöäú ÇáúãóÚúäóì áóãú íóÌõÒú æõÌõæÏõåõ ãõØúáóÞðÇ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÅáøóÇ æóåõæó ÏóÇáøñ Úóáóì Íõßúãöåö. æóáóæú ÞóÏú ÌóÇÒó æõÌõæÏõåõ ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ãóæúÖöÚöåö ÛóíúÑó ãõÝöíÏò áöãóÇ æõÖöÚó áóåõ áóãóÇ ßóÇäó (Ðóáößó) ÏóáöíáðÇ Úóáóì(1/297)
ÇáúãóÚúäóì æóÝöí Ðóáößó Ïóáöíáñ Úóáóì ÝóÓóÇÏö ÃóÕúáö ÇáúãõÎóÇáöÝö áóäóÇ æóÝöí Ðóáößó ÇáúãóÚúÞõæáö ÇáúãõÊóÚóÇÑóÝö ãöäú ÍóÞøö ÇááøóÝúÙö ÅÝóÇÏóÉõ ãóÇ ÊóÍúÊóåõ ãöäú ÇáúÍõßúãö æóÏóáóÇáóÉñ Úóáóì äóÙóÇÆöÑöåö æóÅöáúÍóÇÞõåóÇ ÈöÍõßúãöåö ÝóÃóãøóÇ Ãóäú íóÏõáøó Úóáóì ÎöáóÇÝö Íõßúãöåö ÝóåóÐóÇ ÚóßúÓõ ÇáúãóÚúäóì æóÞóáúÈõ ÇáúæóÇÌöÈö.
æóÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú: Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞóÊóáóåõ ãöäúßõãú ãõÊóÚóãøöÏðÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 95] Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÎóÕøó ÇáúÚóÇãöÏó ÈöÇáÐøößúÑö áöÃóÌúáö ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÓöíóÇÞö ÇáúÎöØóÇÈö ãöäú ÇáúæóÚöíÏö ÇáøóÐöí áóÇ íóÌõæÒõ ÚóæúÏõåõ Úóáóì ÇáúãõÎúØöÆö æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÚóÇÏó ÝóíóäúÊóÞöãõ Çááøóåõ ãöäúåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 95] æóåóÐóÇ ÅÛúÝóÇáñ ãöäúåõ áöÍõßúãö ÇááøóÝúÙö æóãõÞúÊóÖóÇåõ áöÃóäøóåõ áóæú Úóãøó ÇáúÌóãöíÚó ÈöÇáúÍõßúãö ÝóÞóÇáó " æóãóäú ÞóÊóáóåõ ÝóÌóÒóÇÁñ ãöËúáõ ãóÇ ÞóÊóáó (ãöäú ÇáäøóÚóãö) " áóãú íóßõäú ÐößúÑõåõ áöáúæóÚöíÏö Ýöí ÓöíóÇÞö ÇáúÎöØóÇÈö ãóÇäöÚðÇ ãöäú ÚóæúÏöåö Åáóì ÇáúÚóÇãöÏö Ïõæäó ÇáúãõÎúØöÆö¡ æóßóÇäó ãóÚó Ðóáößó Íõßúãõ Úõãõæãö ÇááøóÝúÙö ãõÓúÊóÚúãóáðÇ Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÌóÒóÇÁö ÚóáóíúåöãóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóæóÕøóíúäóÇ ÇáúÅöäúÓóÇäó ÈöæóÇáöÏöíåö ÍõÓúäðÇ} [ÇáÚäßÈæÊ: 8] æóÐóáößó Úõãõæãñ Ýöí ÇáúæóÇáöÏóíúäö ÇáúãõÓúáöãóíúäö æóÇáúßóÇÝöÑóíúäö Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú ÌóÇåóÏóÇß áöÊõÔúÑößó Èöí} [ÇáÚäßÈæÊ: 8] . æóåóÐóÇ Ýöí ÈóÚúÖö ãóÇ Ôóãóáóåõ áóÝúÙõ ÇáúÚõãõæãö ÝóÚóáöãúÊ Ãóäøó ÐößúÑó ÇáúæóÚöíÏö Ýöí ÓöíóÇÞö ÇáúÂíóÉö (ÛóíúÑõ) ãóÇäöÚò ÅØúáóÇÞó Úõãõæãö ÇáúÍõßúãö Ýöí ÇáúÌóãöíÚö ÝóÏóáøó ãõæóÇÝóÞóÉõ ãõÎóÇáöÝöäóÇ Úóáóì ÇÓúÊöæóÇÁö Íõßúãö ÇáúÚóÇãöÏö æóÇáúãõÎúØöÆö Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÌóÒóÇÁö ãóÚó ÊóÎúÕöíÕöåö ÇáúÚóÇãöÏó ÈöÇáÐøößúÑö¡ Úóáóì Ãóäøó ÊóÎúÕöíÕó ÈóÚúÖö ÃóæúÕóÇÝö ÇáÔøóíúÁö ÈöÇáÐøößúÑö áóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ íõÍúßóãõ ÈöÎöáóÇÝöåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÏú æõÌöÏó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ãóæúÖõæÚðÇ áöáúÅöíÌóÇÈö Ëõãøó ÞóÏú íóÑöÏõ ÊóÇÑóÉð æóíõÑóÇÏõ Èöåö ÇáäøóÏúÈõ æóíóÑöÏõ ÃõÎúÑóì æóíõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ Ëõãøó ÞóÏú íóÑöÏõ æóáóÇ íõÑóÇÏõ ÔóíúÁñ ãöäú Ðóáößó¡ Èóáú íóÏõáøõ Úóáóì ÇáÒøóÌúÑö(1/298)
æóÇáúæóÚöíÏö áöÃóäøó Þóæúáó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóÇÊøóÞõæÇ Çááøóåó} [ÇáÈÞÑÉ: 189] ¡ {æóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó} [ÇáÈÞÑÉ: 43] æóäóÍúæó Ðóáößó áöáúÅöíÌóÇÈö æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇÝúÚóáõæÇ ÇáúÎóíúÑó} [ÇáÍÌ: 77] áöáäøóÏúÈö æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÅöÐóÇ ÍóáóáúÊõãú ÝóÇÕúØóÇÏõæÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 2] áöáúÅöÈóÇÍóÉö æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇÚúãóáõæÇ ãóÇ ÔöÆúÊõãú} [ÝÕáÊ: 40] ÒóÌúÑñ æóÊóåúÏöíÏñ. Ëõãøó áóãú íóãúäóÚú æõÑõæÏõåõ ÚóÇÑöíøðÇ ãöäú ÏóáóÇáóÉö ÇáúÅöíÌóÇÈö ãöäú (ÇÞúÊöÖóÇÆöåö áöáúæõÌõæÈö ãóÊóì ÎóáóÇ ãöäú Ïóáöíáò íóäúÞõáõåõ ãöäú) Íõßúãöåö. ßóÐóáößó ÏóáóÇáóÉõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÈöÇáÐøößúÑö Úóáóì Íõßúãö ãóÇ ÚóÏóÇåõ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÞóæúáóÉñ ÕóÍöíÍóÉñ íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåóÇ ãóÇ áóãú ÊóÞõãú ÏóáóÇáóÉñ ÊõÒöíáõåóÇ Úóäú ãõæÌóÈöåóÇ æóãõÞúÊóÖóÇåóÇ. Þöíáó áóåõ: Åäøó Þóæúáó ÇáúÞóÇÆöáö ÇÝúÚóáú íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÇáúÝöÚúáö ÊóÇÑóÉð Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúÅöíÌóÇÈö æóÃõÎúÑóì Úóáóì ÌöåóÉö ÇáäøóÏúÈö Ãóæú ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ãóæú ÇáÏøõÚóÇÁö æóÅöäú ßóÇäó ÈóÇÈõåóÇ æóÍóÞöíÞóÊõåóÇ ÇáúæõÌõæÈó ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö Ëõãøó áóãú íóÎúáõ ÚöäúÏó ÞöíóÇãö ÇáÏøóáóÇáóÉö ÇáÕøóÇÑöÝóÉö áóåõ Úóäú ÌöåóÉö ÇáúÅöíÌóÇÈö ãöäú Ãóäú (íóßõæäó áóåõ ÖóÑúÈñ ãöäú ÇáÊøóÚóáøõÞö ÈöÇáúÝöÚúáö ÝóÍõßúãõåõ ÞóÇÆöãñ) Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö Úóáóì ÈóÚúÖö ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí íóÞúÊóÖöíåóÇ ÇááøóÝúÙõ (ßóãóÇ íóÈúÞóì) Íõßúãõ ÇáúÚõãõæãö ÈóÚúÏó ÞöíóÇãö Ïóáöíáö ÇáúÎõÕõæÕö ÝöíãóÇ áóãú íõÎóÕøó æóíóÈúÞóì Íõßúãõ ÇáúÚöáøóÉö ÅÐóÇ ÞóÇãóÊú ÏóáóÇáóÉõ ÊóÎúÕöíÕöåóÇ ÝöíãóÇ áóãú íõÎóÕøó ãöäúåóÇ.
ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøó ÃóßúËóÑó ãóÇ íõÝöíÏõåõ Þóæúáõåõ ÇÝúÚóáú áöáúÅöíÌóÇÈö.(1/299)
æóÇáúÅöíÌóÇÈõ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ÇÓúÊöÍúÞóÇÞõ ÇáËøóæóÇÈö Úóáóì ÇáúÝöÚúáö æóÇÓúÊöÍúÞóÇÞõ ÇáúÚöÞóÇÈö Úóáóì ÊóÑúßöåö æóÇáäøóÏúÈõ ãõÚóáøóÞñ Èöåö ÇÓúÊöÍúÞóÇÞõ ÇáËøóæóÇÈö Úóáóíúåö ãöäú ÛóíúÑö Ðóãøö ÊóÇÑößöåö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ãõÚóáøóÞñ ÈöåóÇ æõÞõæÚõ ÇáúÝöÚúáö áóÇ Úóáóì ÌöåóÉö ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÇáËøóæóÇÈö ÈöÝöÚúáöåö æóáóÇ ÇáúÚöÞóÇÈö Úóáóì ÊóÑúßöåö ÝóÚóáóì Ãóíøö ÍóÇáò ÊóÕóÑøóÝóÊú ÕöíÛóÉõ (ÍóÞöíÞóÉö) ÇáúÃóãúÑö ÝóÅöäøóåóÇ áóãú ÊóÎúáõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó áóåóÇ ÖóÑúÈñ ãöäú ÇáÊøóÚóáøõÞö ÈöÇáúÝöÚúáö æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì Åäøó Þóæúáóåõ ÇÝúÚóáú ãóÊóì áóãú íõÑöÏú Èöåö ÇáúÅöíÌóÇÈó ßóÇäó ãóÌóÇÒðÇ ãõÓúÊóÚúãóáðÇ Ýöí ãóæúÖöÚöåö ÝóÌóÇÒó Ãóäú áóÇ íóÏõáøó Úóáóì ãóÚúäóÇåõ ÍóÞöíÞóÉð æóáóãú íóãúäóÚú Ðóáößó ÇÚúÊöÈóÇÑóåõ Ýöí ãóæúÖöÚö ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÅÐóÇ áóãú ÊóÞõãú ÏóáóÇáóÉõ ÇáúãóÌóÇÒö æóÃóãøóÇ ÓóÇÆöÑõ ÇáúãóæóÇÖöÚö ÇáøóÊöí æóÑóÏóÊú (ÝöíåóÇ) ÇáúÃóáúÝóÇÙõ ÇáúÚóÇÑöíøóÉõ ãöäú ÏóáóÇáóÊöåóÇ Úóáóì Íõßúãö ÇÚúÊöÈóÇÑöåóÇ ÈöÎöáóÇÝö ãõæÌóÈö ÍõßúãöåóÇ ÝóÅöäøóåóÇ ÍóÞóÇÆöÞõ ÝöíåóÇ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóáóÇ ÊóÙúáöãõæÇ Ýöíåöäøó ÃóäúÝõÓóßõãú} [ÇáÊæÈÉ: 36] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÞúÊõáõæÇ ÃóæúáóÇÏóßõãú ÎóÔúíóÉó ÅãúáóÇÞò} [ÇáÅÓÑÇÁ: 31] ÍóÞöíÞóÉñ Ýöí ãóæúÖöÚöåö áóíúÓó ÈöãóÌóÇÒò¡ Ëõãøó ÞóÏú æõÌöÏó ÚóÇÑöíøðÇ ãöäú Íõßúãöåö ãõäúÝóÑöÏðÇ Úóäú ãóÏúáõæáöåö Úóáóì ÞóÖöíøóÊöß ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó åóÐóÇ áóíúÓó ÈöÏóáöíáò áöáøóåö ÊóÚóÇáóì æóÃóãøóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇÚúãóáõæÇ ãóÇ ÔöÆúÊõãú} [ÝÕáÊ: 40] æó {Ýóãóäú ÔóÇÁó ÝóáúíõÄúãöäú æóãóäú ÔóÇÁó ÝóáúíóßúÝõÑú} [ÇáßåÝ: 29] (æóäóÍúæóåóÇ ÝóÅöäøóåõ) Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÃóíúÖðÇ áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó ÈöÇáúÝöÚúáö ÖóÑúÈñ ãöäú (ÇáÊøóÚóáøõÞö Úóáóì æóÌúåò æóåõæó) (ÇáÒøóÌúÑõ æóÇáäøóåúíõ æóÇáúæóÚöíÏõ) .
(æóÃóíúÖðÇ) ÝóÅöäøóåõ ãóÌóÇÒñ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö¡ æóÅöäøóãóÇ ÇáøóÐöí ÃóäúßóÑúäóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇááøóÝúÙõ ÍóÞöíÞóÉð ÛóíúÑó ÏóÇáøò ÈöæóÌúåöåö Úóáóì ãóÇ ÌõÚöáó ÏóáöíáðÇ Úóáóíúåö.(1/300)
æóÃóíúÖðÇ: áóæú ßóÇäó ÇáúãóÎúÕõæÕõ ÈöÇáÐøößúÑö ÏóÇáøðÇ Úóáóì ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö áóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó äóÕøõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÊóÍúÑöíãó ÇáÊøóÝóÇÖõáö Ýöí ÇáúÃóÕúäóÇÝö ÇáÓøöÊøóÉö (ÏóáöíáðÇ) Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåóÇ æóÃóäú íóßõæäó æõÑõæÏõ ÇáäøóÕøö Ýöí ÊóÍúÑöíãö ÇáúãóíúÊóÉö æóÇáÏøóãö ÏóáöíáðÇ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåöãóÇ æóÃóäú íóßõæäó æõÑõæÏõ ÇáäøóÕøö Ýöí ÊóÍúÑöíãö ÇáúãóíúÊóÉö æóÇáÏøóãö ÏóáöíáðÇ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõãóÇ ÝóãõÈóÇÍñ¡ æóßõáøõ ãóÇ ÊóäõÕøõ Úóáóíúåö ÈöÚóíúäöåö íóäúÈóÛöí Ãóäú íõæÌöÈó ÇáúÍõßúãó ÝöíãóÇ ÚóÏóÇåõ ÈöÎöáóÇÝöåö æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ ãóäúÚó ÇáúÞöíóÇÓö áöÃóäøó æõÑõæÏó ÇáäøóÕøö Ýöí ÇáúÃóÕúäóÇÝö ÇáÓøöÊøóÉö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõæÌöÈðÇ (áöÅöÈóÇÍóÉö ÇáÊøóÝóÇÖõáö) ÝöíãóÇ ÚóÏóÇåóÇ æóßóÇäó ÚöäúÏó ÌóãöíÚö ÇáúÝõÞóåóÇÁö ÇáøóÐöíäó íõÚúÊóÏøõ ÈöÃóÞóÇæöíáöåöãú Ãóäøó åóÐóÇ ÇáäøóÕøó ÞóÏú ÃóæúÌóÈó ÇáúÍõßúãó Ýöí äóÙóÇÆöÑöåóÇ ÈöãöËúáö ãõæÌóÈö ÍõßúãöåóÇ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú Ïóáøó Úóáóì Ãóäøó Íõßúãó ãóÇ ÚóÏóÇåóÇ ÈöÎöáóÇÝöåóÇ æóÞóÏú Ïóáøó ÃóíúÖðÇ Úóáóì Ãóäøó äóÙóÇÆöÑóåóÇ ãöãøóÇ ÚóÏóÇåóÇ ÝóÍõßúãõåóÇ ÍõßúãõåóÇ æóåóÐóÇ ÛóÇíóÉõ ÇáÊøóäóÇÞõÖö æóÇáöÇÓúÊöÍóÇáóÉö.
¡ æóÃóíúÖðÇ áóæú ßóÇäó ÊóÎúÕöíÕõ ÈóÚúÖö ÃóæúÕóÇÝö ÇáÔøóíúÁö ÈöÇáÐøößúÑö æóÊóÚúáöíÞõ ÇáúÍõßúãö (Èöåö) ÏóáöíáðÇ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö áóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãóÊóì äóÕøó áóäóÇ Úóáóì Ðóáößó ÇáúÍõßúãö Ýöí ÛóíúÑöåö ãõØúáóÞðÇ Ãóäú íóÕöíÑó ÃóÍóÏõ ÇááøóÝúÙóíúäö äóÇÓöÎðÇ áöÍõßúãö ÂÎóÑó äóÍúæö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {áóÇ ÊóÃúßõáõæÇ ÇáÑøöÈóÇ ÃóÖúÚóÇÝðÇ ãõÖóÇÚóÝóÉð} [Âá ÚãÑÇä: 130] ÝóæóÌóÈó åóÐóÇ Úóáóì ÃóÕúáö ÇáúÞóÇÆöáöíäó ÈöåóÐöåö ÇáúãóÞóÇáóÉö ÅÈóÇÍóÉõ ÇáÑøöÈóÇ ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÃóÖúÚóÇÝðÇ ãõÖóÇÚóÝóÉð Ëõãøó Þóæúáõåõ {æóÍóÑøóãó ÇáÑøöÈóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 275] ãõØúáóÞðÇ äóÇÓöÎðÇ áöÏóáóÇáóÉö ÇáúÂíóÉö ÇáúÃõÎúÑóì. æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÞúÊõáõæÇ ÃóæúáóÇÏóßõãú ÎóÔúíóÉó ÅãúáóÇÞò} [ÇáÅÓÑÇÁ: 31] íóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ãõÚóÇÑöÖðÇ(1/301)
áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÞúÊõáõæÇ ÇáäøóÝúÓó ÇáøóÊöí ÍóÑøóãó Çááøóåõ ÅáøóÇ ÈöÇáúÍóÞøö} [ÇáÃäÚÇã: 151] (æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì) {æóáóÇ ÊóÞúÊõáõæÇ ÃóäúÝõÓóßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 29] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóáóÇ ÊóÙúáöãõæÇ Ýöíåöäøó ÃóäúÝõÓóßõãú} [ÇáÊæÈÉ: 36] ãõÚóÇÑöÖðÇ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóãóäú íóÙúáöãú ãöäúßõãú äõÐöÞúåõ ÚóÐóÇÈðÇ ßóÈöíÑðÇ} [ÇáÝÑÞÇä: 19] áöÃóäøó ÏóáóÇáóÉó ÇáúÂíóÉö ÇáúÃõæáóì ÊóÞúÊóÖöí ÅÈóÇÍóÉó ÇáÙøõáúãö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúÃóÔúåõÑó ÇáúÍõÑõãó¡ æóÇáúÂíóÉõ ÇáúÃõÎúÑóì ÊóÍúÙõÑõ ÇáÙøõáúãó Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÍúæóÇáö æóáóíúÓó Ðóáößó ßóÊóÎúÕöíÕö ÇáúÚõãõæãö áöÃóäøó ÅÍúÏóì ÇáúÂíóÊóíúäö Ýöí åóÐóÇ ÊóÑúÝóÚõ ÏóáóÇáóÉó ÇáúÃõÎúÑóì ÑóÃúÓðÇ æóáóÇ íóßõæäõ Ðóáößó ÅáøóÇ (Úóáóì) æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö æóáóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäó ÇáúÃõãøóÉö Ãóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÔóíúÁò ãöäú åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö äóÓúÎñ ÝóÏóáøó Úóáóì ÈõØúáóÇäö åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáö.
æóÃóíúÖðÇ áóæú ßóÇäó ãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú Ðóáößó ãóÚúÞõæáðÇ ãöäú ÇááøóÝúÙö áóßóÇäó Ãóæúáóì ÇáäøóÇÓö ÈöÃóäú áóÇ íóÎúÝóì Úóáóíúåöãú æöÌúåóÊõåõ ÃóÕúÍóÇÈó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÞóÏú ÊóßóáøóãõæÇ Ýöí ÃóÍúßóÇãö ÇáúÍóæóÇÏöËö æóÊóäóÇÙóÑõæÇ ÝöíåóÇ æóÍóÇÌøó ÝöíåóÇ ÈóÚúÖõåõãú ÈóÚúÖðÇ ÊóÇÑóÉð ÈöÇáúÚõãõæãö æóÊóÇÑóÉð ÈöÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö æóÊóÇÑóÉð ÈöÇáäøóÙóÑö æóÇáúãõÞóÇíóÓóÉö æóáóãú íóÈúáõÛúäóÇ Úóäú ÃóÍóÏò ãöäúåõãú Ãóäøóåõ ÍóÇÌøó ÕóÇÍöÈóåõ ÈöåóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈö ãöäú ÇáúÍöÌóÇÌö Ãóæú ÇÓúÊóÏóáøó Úóáóíúåö ÈöãöËúáöåö ÝóßóíúÝó ÃóÛúÝóáõæÇ Ðóáößó æóÎóÝöíó Úóáóíúåöãú ãóæúÖöÚõåõ¡ æóåõæó ãóÚúäðì ãóÚúÞõæáñ ãöäú áõÛóÊöåöãú æóãóÝúåõæãñ ãöäú ÙóÇåöÑö ÎöØóÇÈöåöãú Ýöí ÒóÚúãö ÇáúãõÎóÇáöÝö¡ æóÞóÏú ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí äóÝóÞóÉö ÇáúãóÈúÊõæÊóÉö ÝóÞóÇáó ÚõÙúãõ ÇáÕøóÍóÇÈóÉõ áóåóÇ ÇáäøóÝóÞóÉõ æóÃóÈóì Ðóáößó ÂÎóÑõæäó (ãöäúåõãú) ÝóßóíúÝó áóãú íóÍúÊóÌøó äóÇÝõæåóÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú ßõäøó ÃõæáóÇÊö Íóãúáò ÝóÃóäúÝöÞõæÇ Úóáóíúåöäøó(1/302)
ÍóÊøóì íóÖóÚúäó Íóãúáóåõäøó} [ÇáØáÇÞ: 6] æóåóÐóÇ Ïóáöíáñ ÙóÇåöÑñ ÚöäúÏó ÇáúãõÎóÇáöÝö ãóÚúÞõæáñ ãöäú ÙóÇåöÑö ÇááøóÝúÙö ÝóÅöäú ÎóÝöíó Ðóáößó Úóáóíúåöãú ÝóßóíúÝó áóãú íóÓúÊóÏöáøó ÇáúãõæÌöÈõæäó áóåóÇ ÈöåóÐóÇ ÇáÏøóáöíáö Úóáóì äóÝúíöåóÇ æóÞóÏú ÃóäúßóÑó ÚõãóÑõ Èúäõ ÇáúÎóØøóÇÈö ÑöæóÇíóÉó ÝóÇØöãóÉó ÈöäúÊö ÞóíúÓò Ýöí ÅÈúØóÇáö (ÇáäøóÝóÞóÉó áöáúãóÈúÊõæÊóÉö) æóÞóÇáó áóÇ äóÏóÚõ ßöÊóÇÈó (Çááøóåö) ÑóÈøöäóÇ æóÓõäøóÉó äóÈöíøöäóÇ (- Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áöÞóæúáö ÇãúÑóÃóÉò áóÚóáøóåóÇ ÃõäúÓöíóÊú Ãóæú ÔõÈøöåó áóåóÇ) ÝóßóíúÝó Êóßõæäõ (ÚöäúÏóåõ) ÑöæóÇíóÊõåóÇ áöÐóáößó ÎöáóÇÝó ÇáúßöÊóÇÈö¡ æóÏóáöíáõ ÇáúßöÊóÇÈö ÇáúãóÚúÞõæáõ ãöäú ÙóÇåöÑöåö íóäúÝöíåóÇ. ÝóÅöäú Þöíáó: ÞóÏú ÞóÇáóÊú ÝóÇØöãóÉõ ÈöäúÊõ ÞóíúÓò Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÅäøóãóÇ ÃóæúÌóÈó ÇáäøóÝóÞóÉó áöáúÍóÇãöáö¡ ÊõæÌöÈõæäóåóÇ áöÛóíúÑö ÇáúÍóÇãöáö¿ Þöíáó áóåõ: ÞóÏú ÞóÇáóÊú Ðóáößó æóáóãú ÊóÓúÊóÏöáøó ãöäú ÇááøóÝúÙö ÈöãöËúáö Ðóáößó æóáóãú äóÞõáú Åäøó ÊóÎúÕöíÕóåõ ÇáúÍóÇãöáó ÈöÇáÐøößúÑö íóäúÝöí æõÌõæÈóåóÇ áöÛóíúÑö ÇáúÍóÇãöáö æóáóæú ßóÇäó Ðóáößó ßóãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ ãõÎóÇáöÝõäóÇ áóßóÇäó (áóÇ ÃóÞóáøó ãöäú Ãóäú) íõæÌóÏó Úóäú ÈóÚúÖöåöãú (Ýöí ÔóíúÁò ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇáúÍóæóÇÏöËö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá ÈöãöËúáöåö æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ËóÈóÊó Úóäú ÈóÚúÖöåöãú) ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá ÈöãöËúáöåö áóãóÇ ËóÈóÊóÊú ÍõÌøóÊõåõ æóáóÇ áóÒöãó ÇáúÞóæúáõ Èöåöº áöÃóäøó ÇáøóÐöíäó äóÝóæúåõ æóáóãú íóÚúÑöÝõæåõ ßóÇäõæÇ ÃóíúÖðÇ ãöäú Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö æóáóæú ßóÇäó Ðóáößó ãöäú ãóÝúåõæãö ÇááøöÓóÇäö áóãóÇ ÎóÝöíó ãóæúÖöÚõåõ Úóäú ÌóãóÇÚóÊöåöãú ßóãóÇ áóãú íóßõäú íóÎúÝóì Úóáóíúåöãú ÓóÇÆöÑõ æõÌõæåö ÏóáóÇáóÇÊö ÇáúßóáóÇãö ÇáúãóÝúåõæãóÉö ãöäú ÎöØóÇÈöåöãú(1/303)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: (ÞóÏú «ÞóÇáó íóÚúáóì Èúäõ ÃõãóíøóÉó áöÚõãóÑó Èúäö ÇáúÎóØøóÇÈö ßóíúÝó äóÞúÕõÑõ æóÞóÏú ÃóãöäøóÇ¡ ÝóÞóÇáó ÚõãóÑõ: ÚóÌöÈúÊõ ãöãøóÇ ÚóÌöÈúÊó ãöäúåõ ÝóÓóÃóáúÊõ ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÞóÇáó ÕóÏóÞóÉñ ÊóÕóÏøóÞó Çááøóåõ ÈöåóÇ Úóáóíúßõãú ÝóÇÞúÈóáõæÇ ÕóÏóÞóÊóåõ» íóÚúäöí Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÅäøóãóÇ ÎóÕøó ÞóÕúÑó ÇáÕøóáóÇÉö ÈöÍóÇáö ÇáúÎóæúÝö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÅöÐóÇ ÖóÑóÈúÊõãú Ýöí ÇáúÃóÑúÖö ÝóáóíúÓó Úóáóíúßõãú ÌõäóÇÍñ Ãóäú ÊóÞúÕõÑõæÇ ãöäú ÇáÕøóáóÇÉö Åäú ÎöÝúÊõãú Ãóäú íóÝúÊöäóßõãú ÇáøóÐöíäó ßóÝóÑõæÇ} [ÇáäÓÇÁ: 101] ÝóÚóÞóáó ÚõãóÑõ æóíóÚúáóì Èúäõ ÃõãóíøóÉó ãöäú Ïóáöíáö ÇáúÂíóÉö äóÝúíó ÇáúÞóÕúÑö Ýöí ÍóÇáö ÇáúÃóãúäö. (Þöíáó áóåõ: áóíúÓó ÇáúÃóãúÑõ Ýöíåö Úóáóì ãóÇ ÙóäóäúÊ áöÃóäøóåõãóÇ áóãú íóÞõæáóÇ Åäøó ÇáúÂíóÉó ãóäóÚóÊú ÇáúÞóÕúÑó Ýöí ÍóÇáö ÇáúÃóãúäö) æóÅöäøóãóÇ ÞóÇáóÇ: ßóíúÝó äóÞúÕõÑõ æóÞóÏú ÃóãöäøóÇ æóÞóÏú ÃóãóÑóäóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÅöÊúãóÇãö ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí ÍóÇáö(1/304)
ÇáúÃóãúäö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÍóÇÝöÙõæÇ Úóáóì ÇáÕøóáóæóÇÊö} [ÇáÈÞÑÉ: 238] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöÐóÇ ÇØúãóÃúäóäúÊõãú ÝóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó} [ÇáäÓÇÁ: 103] æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóì Ðóáößó ãöäú ÇáúÂíö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöÅöÊúãóÇãö ÇáÕøóáóÇÉö Ëõãøó áóãøóÇ ÎóÕøó ÍóÇáó ÇáúÎóæúÝö ÈöÐößúÑö ÇáúÞóÕúÑö ßóÇäó (ÇáäøóÕøõ ãóæúÞõæÝðÇ ÚóáóíúåóÇ) ÝóÅöÐóÇ áóãú íóßõäú ÎóæúÝñ ÝóáóíúÓó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÞóÕúÑó¡ ÝóßóíúÝó äóÞúÕõÑõ æóåóáøóÇ ßóÇäó ÇáúÅöÊúãóÇãõ æóÇÌöÈðÇ ÈöÓóÇÆöÑö ÇáúÂíö ÇáúãõæÌöÈóÉö áóåõ. åóÐóÇ åõæó ãóÚúäóì ãóÇ ÓóÃóáóÇ Úóäúåõ (ÚöäúÏóäóÇ) ¡ ÝóáóãøóÇ ÓóÃóáó ÚõãóÑõ ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóäú Ðóáößó ÃóÚúáóãóåõ Ãóäøó Ðóáößó ÊóÎúÝöíÝñ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áóßõãú Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö æóÅöäú áóãú íóßõäú ÍóÇáõ ÇáúÃóãúäö ãóÐúßõæÑðÇ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö Èóáú ãöäú ÌöåóÉö æóÍúíò áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò.
æóÒóÚóãó ÈóÚúÖõ ÇáúãõÎóÇáöÝöí Ãóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó (ÞóÏú) ÞóÇáó Ðóáößó æóåõæó ãöäú Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö. æóÞóÇáóåõ - ÒóÚóãó - ÃóÈõæ ÚõÈóíúÏò æóËóÚúáóÈñ æóÇáúãõÈóÑøöÏõ æóÃóäøó ÃóÈóÇ ÚõÈóíúÏò ÇÍúÊóÌøó Ýöí Ðóáößó «ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {Åäú ÊóÓúÊóÛúÝöÑú áóåõãú ÓóÈúÚöíäó ãóÑøóÉð} [ÇáÊæÈÉ: 80] ÝóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóÃóÒöíÏóäøó Úóáóì ÇáÓøóÈúÚöíäó» (ÞóÇáó) ÝóÞóÇáó ÃóÈõæ ÚõÈóíúÏò Ýöí Þóæúáö ÇáäøóÈöíøö «áóÃóäú íóãúÊóáöÆó ÌóæúÝõ ÃóÍóÏößõãú ÞóíúÍðÇ ÍóÊøóì íõÑöíóåõ ÎóíúÑñ áóåõ ãöäú Ãóäú íóãúÊóáöÆó(1/305)
ÔöÚúÑðÇ» áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÇáÔøöÚúÑö ÇáøóÐöí åóÌóì Èöåö ÇáÕøóÍóÇÈóÉõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú - áöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó ßóÐóáößó áóßóÇäó ÞóÏú ÃóÈóÇÍó ÇáúÞóáöíáó ÞóÇáó æóÞóæúáõåõ «áóíøõ ÇáúæóÇÌöÏõ íõÍöáøõ ÚöÑúÖóåõ æóÚõÞõæÈóÊóåõ» Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøó (áóíøó) ÛóíúÑö ÇáúæóÇÌöÏö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúæóÇÌöÏö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÝóÃóãøóÇ Þóæúáõ åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáö Åäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó ãöäú Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö æóÃóäøóåõ (ÞóÏú) ÞóÇáó Ðóáößó ÝóËóÈóÊóÊú ÍõÌøóÊõåõ ÝóÅöäú ãóäú íóáúÌóÃõ Åáóì ãöËúáöåö Ýöí ÇáúÍöÌóÇÌö Úóáóì ãõÎóÇáöÝöíåö ÝóãóÇ ÈóÞöíó ÛóÇíóÉñ Ýöí ÅÝúáóÇÓöåö. ÝóíõÞóÇáõ áóåõ: æóãóäú ÞóÇáó áóß Åäøóåõ ãöäú Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö æóãóäú Íóßóì Úóäúåõ ãöäúåóÇ ÍóÑúÝðÇ íõÍúÊóÌøõ Èöåö. ÝóÅöäú ßóÇäó ÅäøóãóÇ ÕóÇÑó ßóÐóáößó áöÃóäøóßõãú ÇÏøóÚóíúÊõãú áóåõ Ðóáößó Ãóæú ÇÏøóÚóÇåõ åõæó áöäóÝúÓöåö ÝóÅöäøóåõ áóíúÓó íóÚõæÒõ ÃóÍóÏðÇ Ãóäú íóÏøóÚöíó ãöËúáó Ðóáößó áöäóÝúÓöåö æóáöÃóÕúÍóÇÈöåö æóíóÍúÊóÌøó Èöåö Úóáóì ãõÎóÇáöÝöíåö¡ æóÅöäøóãóÇ íõÚúÑóÝõ ÇáÑøóÌõáõ ÈöÖóÑúÈò ãöäú ÇáúÚõáõæãö æóíõæÕóÝõ Èöåö ÈöÍößóÇíóÉö Ãóåúáöåö Úóäúåõ æóÞóÈõæáöåöãú Þóæúáóåõ Ýöíåö¡ ßóãóÇ Íóßóì ÌóãóÇÚóÉñ ãöäú Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö Úóäú ãõÍóãøóÏö Èúäö ÇáúÍóÓóäö æóÇÍúÊóÌøõæÇ ÈöÞóæúáöåö ÝöíåóÇ æóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ ãöäúåõ ØóÑóÝðÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó.(1/306)
æóÅöäú ßóÇäó ãóÇ ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöíåö ãöäú Íõßúãö ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö ãóÃúÎõæÐðÇ ãöäú (Ãóåúáö) ÇááøõÛóÉö ÝóÅöäøó ãõÍóãøóÏðÇ ãöäú ÃóåúáöåóÇ ÛóíúÑó ãõÏóÇÝóÚò æóåõæó ÛóíúÑõ ÞóÇÆöáò (ÈöãóÇ ÐóßóÑúÊõãú) æóáóãú íóÚúÞöáú ãöäúåóÇ ãóÇ æóÕóÝúÊõãú æóÅöäøóãóÇ ÍößóÇíóÉõ (åóÐóÇ) ÇáúÍóÇßöí Úóäú ËóÚúáóÈò æóÇáúãõÈóÑøöÏö ÝóÅöäøóåóÇ ÍößóÇíóÉñ ÈóÇØöáóÉñ áóÇ ÃóÕúáó áóåóÇ æóÇáúÍóÇßöí áóåóÇ Ðóáößó ÛóíúÑõ ãóæúËõæÞò Èöåö.
¡ æó (ÃóãøóÇ) ãóÇ ÍóßóÇåõ Úóäú ÃóÈöí ÚõÈóíúÏò ÝóáóÇ ãóÚúäóì áóåõ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöãóÚúÑöÝóÉö (Ðóáößó) ÃóÈõæ ÚõÈóíúÏò Ïõæäó ÛóíúÑöåö Èóáú Ãóåúáõ ÇááøõÛóÉö æóÛóíúÑõåõãú Ýöí ãóÚúÑöÝóÉö Ðóáößó ÓóæóÇÁñ æóÅöäøóãóÇ íóÎúÊóÕøõ Ãóåúáõ ÇááøõÛóÉö ÈöãóÚúÑöÝóÉö ÇáúÃóÓúãóÇÁö æóÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáúãóæúÖõæÚóÉö áöãõÓóãøóíóÇÊöåóÇ ÈöÃóäú (íóÞõæáõæÇ) Åäøó ÇáúÚóÑóÈó ÓóãøóÊú ßóÐóÇ ÈößóÐóÇ. ÝóÃóãøóÇ ÇáúãóÚóÇäöí æóÏóáóÇáóÇÊõ ÇáúßóáóÇãö ÝóáóíúÓó íóÎúÊóÕøõ (Ãóåúáõ ÇááøõÛóÉö ÈöãóÚúÑöÝóÊöåóÇ) Ïõæäó ÛóíúÑöåöãú áöÃóäøó(1/307)
Ðóáößó ÇáúãóÚúäóì íóÓúÊóæöí Ýöíåö Ãóåúáõ ÓóÇÆöÑö ÇááøõÛóÇÊö Ýöí áõÛóÇÊöåöãú Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝöåóÇ æóÈöíÆóÊöåóÇ æóáóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöáõÛóÉö ÇáúÚóÑóÈö Ïõæäó ÛóíúÑöåóÇ ßóÓóÇÆöÑö ÖõÑõæÈö ÇáúßóáóÇãö ÅÐóÇ äõÙöãóÊú ÖóÑúÈðÇ ãöäú ÇáäøóÙúãö æóÑõÊøöÈóÊú ÖóÑúÈðÇ ãöäú ÇáÊøóÑúÊöíÈö Ëõãøó äõÞöáóÊú Åáóì áõÛóÉò ÃõÎúÑóì Úóáóì äöÙóÇãöåóÇ æóÊóÑúÊöíÈöåóǺ áóãú íóÎúÊóáöÝú Íõßúãõ Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö ÇáúãóäúÞõæáóÉö ÅáóíúåóÇ æóÇáúãóäúÞõæáóÉö ÚóäúåóÇ Ýöí ãóÚúÑöÝóÉö ÏóáóÇáóÇÊöåóÇ Úóáóì ãóÇ ÏóáøóÊú Úóáóíúåö ãöäú ÇááøõÛóÉö ÇáúÃõæáóì ÝóÅöÐðÇ áóÇ ÇÎúÊöÕóÇÕó áöÃóåúáö ÇááøõÛóÉö ÈöãóÚúÑöÝóÉö Ðóáößó Ïõæäó ÛóíúÑöåöãú ãöãøóäú áóíúÓó ãöäú ÃóåúáöåóÇ ÝóÞóæúáõåõãú ÞóÇáó Ðóáößó ÈóÚúÖõ Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö ÓóÇÞöØñ áóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó Èöåö. æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÃóÚúáóãó ÇáúÃõãøóÉö ÈöáõÛóÉö ÇáúÚóÑóÈö åõãú ÇáÕøóÍóÇÈóÉõ æóáóãú íóÚúÞöáú ÃóÍóÏñ ãöäúåõãú ãóÇ ÐóßóÑúÊõãú ãöäú Íõßúãö ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ÃóíúÖðÇ.
æóÃóãøóÇ ãóÇ ÍóßóÇåõ Úóäú ÃóÈöí ÚõÈóíúÏò «Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäú ÊóÓúÊóÛúÝöÑú áóåõãú ÓóÈúÚöíäó ãóÑøóÉð Ýóáóäú íóÛúÝöÑó Çááøóåõ áóåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 80] æóÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó áóÃóÒöíÏóäøó Úóáóì ÇáÓøóÈúÚöíäó» ÑöæóÇíóÉñ ÈóÇØöáóÉñ áóÇ íóÕöÍøõ Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóáóÇ íóÌõæÒõ Ðóáößó Úóáóíúåö¡ æóÝöí ÊóÌúæöíÒöåö ÇäúÓöáóÇÎñ ãöäú ÇáÏøóíúäö æóÐóáößó Ãóäøóåõ ãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó ãöäú Ïöíäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäú Ãóæøóáö ãóÇ ÈóÚóËóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Åáóì (Ãóäú) ÊóæóÝøóÇåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÏóÚóÇ ÇáäøóÇÓó Åáóì ÇÚúÊöÞóÇÏö ÊóÎúáöíÏö ÇáúßóÇÝöÑö Ýöí ÇáäøóÇÑö æóÃóäøóåõ áóãú íõÌóæøöÒú ÞóØøõ ÛõÝúÑóÇäó ÇáúßõÝúÑö Ýóãóäú ÌóæøóÒó Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÌóæóÇÒó ÇáöÇÓúÊöÛúÝóÇÑö áöáúßóÇÝöÑö Ýóåõæó ÎóÇÑöÌñ Úóäú ÇáúãöáøóÉö. æóÞóÏú ÃóÎúÈóÑó (Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì) Úóäú åóÄõáóÇÁö ÇáúÞóæúãö ÇáøóÐöíäó ÞóÇáó Ýöíåöãú ãóÇ ÞóÇáó Ãóäøóåõãú ãóÇÊõæÇ (ßõÝøóÇÑðÇ) ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {Åäú ÊóÓúÊóÛúÝöÑú áóåõãú ÓóÈúÚöíäó ãóÑøóÉð Ýóáóäú íóÛúÝöÑó Çááøóåõ áóåõãú Ðóáößó ÈöÃóäøóåõãú ßóÝóÑõæÇ ÈöÇóááøóåö(1/308)
æóÑóÓõæáöåö æóÇóááøóåõ áóÇ íóåúÏöí ÇáúÞóæúãó ÇáúÝóÇÓöÞöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 80] ÝóßóíúÝó íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - " áóÃóÒöíÏóäøó Úóáóì ÇáÓøóÈúÚöíäó " åóÐóÇ ãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäú íóÞõæáóåõ æóáóÇ íõÌóæøöÒóåõº áöÃóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóÚúáóãõ ÇáäøóÇÓö ÈöãóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãöãøóÇ áóÇ íóÌõæÒõ.
æóÅöäøóãóÇ ÇáøóÐöí Ñõæöíó Ýöí Ðóáößó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó «Ýóáóæú ÚóáöãúÊõ Ãóäøóåõ íóÛúÝöÑõ áóåõãú ÅÐóÇ ÒöÏúÊ Úóáóì ÇáÓøóÈúÚöíäó áóÒöÏúÊõ» æóåóÐöåö ÇáúÂíóÉõ ãöäú ÃóÏóáøö ÔóíúÁò Úóáóì ÈõØúáóÇäö Þóæúáöåöãú áöÃóäøóåõ áóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäó ÇáúãõÓúáöãöíäó Ãóäøó ÇáÓøóÈúÚöíäó æóãóÇ ÝóæúÞóåóÇ ÓóæóÇÁñ æóÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì áóãú íóßõäú áöíóÛúÝöÑó áóåõãú ÃóÈóÏðÇ ÈóÚúÏó ãóæúÊöåöãú ßõÝøóÇÑðÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÏú Íóßóì Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóäú ÅÈúÑóÇåöíãó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ ÞóÇáó {æóÇÛúÝöÑú áöÃóÈöí Åäøóåõ ßóÇäó ãöäú ÇáÖøóÇáøöíäó} [ÇáÔÚÑÇÁ: 86] ÝóáóíúÓó íóãúäóÚõ Ãóäú íóßõæäó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÏú ßóÇäó íõÌöíÒõ Ðóáößó Åáóì Ãóäú ÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì æóÚöíÏó ÇáúßõÝøóÇÑö. Þöíáó áóåõ: ÞóÏú Èóíøóäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì æóÌúåó ÇÓúÊöÛúÝóÇÑö ÅÈúÑóÇåöíãó áöÃóÈöíåö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ ßóÇäó ÇÓúÊöÛúÝóÇÑõ ÅÈúÑóÇåöíãó áöÃóÈöíåö ÅáøóÇ Úóäú ãóæúÚöÏóÉò æóÚóÏóåóÇ ÅíøóÇåõ ÝóáóãøóÇ ÊóÈóíøóäó áóåõ Ãóäøóåõ ÚóÏõæøñ áöáøóåö ÊóÈóÑøóÃó ãöäúåõ} [ÇáÊæÈÉ: 114] æóÑõæöíó Ãóäøó ÃóÈóÇåõ ÞóÏú ßóÇäó ÃóÙúåóÑó áóåõ ÇáúÅöíãóÇäó (ÝóÇÓúÊóÛúÝóÑó áóåõ) ÝóÃóÎúÈóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ãóäøóåõ ãõäóÇÝöÞñ áóíúÓóÊú áóåõ ÚóÞöíÏóÉõ ÇáúÅöíãóÇäö ÝóÊóÈóÑøóÃó ãöäúåõ ÍöíäóÆöÐò. æóÃóãøóÇ æóÚöíÏõ ÇáúßóÇÝöÑö ÈöÇáäøóÇÑö ÎóÇáöÏðÇ ãõÎóáøóÏðÇ (Ýöíåö) ÝóÞóÏú ßóÇäó ãöäú Ïöíäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäú Ãóæøóáö ãóÇ ÈõÚöËó ÝóíóÓúÊóÍöíáõ ãóÚó Ðóáößó Ãóäú íõÌöíÒó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáúÛõÝúÑóÇäó áóåõãú ÈöÒöíóÇÏóÉö ÇáöÇÓúÊöÛúÝóÇÑö Úóáóì ÇáÓøóÈúÚöíäó æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ÕóÍøó ãóÇ ÞóÇáõæåõ ãöäú Ðóáößó áóãú íóÏõáøó Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö áöÃóäøóåõ ßóÇäó íóßõæäõ ãóÇ ÝóæúÞó(1/309)
ÇáÓøóÈúÚöíäó ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáÏøóáóÇáóÉö Ýöí ÇáúÛõÝúÑóÇäö Ãóæú ÛóíúÑöåö.
æóÇáúÍõßúãõ ËóÇÈöÊñ Ýöí ÇáÓøóÈúÚöíäó áóÇ ãóÍóÇáóÉó æóäóÍúäõ áóÇ äõäúßöÑõ ÈöÃóäú íóßõæäó ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÐúßõæÑó ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí ÈóÇÈö Ãóäøó Íõßúãó ÇáúãóÐúßõæÑö ÝöíãóÇ äóÕøó Úóáóíúåö ËóÇÈöÊñ æóãóÇ ÚóÏóÇåõ ãóæúÞõæÝõ ÇáúÍõßúãö Úóáóì ÇáÏøóáóÇáóÉö. æóÅöäøóãóÇ ÃóäúßóÑúäóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáäøóÕøõ (Úóáóì) ÇáúãóÐúßõæÑö ãõæÌöÈðÇ áöáúÍõßúãö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇåõ ÈöÎöáóÇÝöåö æóÐößúÑõ ÇáÓøóÈúÚöíäó Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö Úóáóì ÌöåóÉö ÊóßúËöíÑö ÇáúÚóÏóÏö æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäú íóßõäú ãöäúßõãú ÚöÔúÑõæäó ÕóÇÈöÑõæäó íóÛúáöÈõæÇ ãöÇÆóÊóíúäö} [ÇáÃäÝÇá: 65] æóãóÇ ÏõæäóåóÇ¡ æó (ãóÇ) ÝóæúÞóåóÇ Ýöí ÇáúÍõßúãö ÓóæóÇÁñ¡ æóÐóáößó ãóÚúÞõæáñ ãóÚó æõÑõæÏö ÇááøóÝúÙö æóÝöí ãõÎóÇØóÈóÇÊö ÇáäøóÇÓö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãõÄúãöäóÉò} [ÇáäÓÇÁ: 92] ÝóÇÞúÊóÖóì ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö ßóæúäó ÇáúÅöíãóÇäö ÔóÑúØðÇ ÝöíåóÇ æóÚõÞöáó ÈöåóÇ Ãóäøó ÛóíúÑó ÇáúãõÄúãöäóÉö áóÇ ÊõÌúÒöÆõ (æóÞóÇáó: {æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] æóÏóáøó ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö Úóáóì Ãóäøó ãóÇ Ïõæäóåõ áóÇ íõÞúÈóáõ) æóÞóÇáó {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö ãóËúäóì æóËõáóÇËó æóÑõÈóÇÚó} [ÇáäÓÇÁ: 3] ÝóÃóæúÌóÈó ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö ÝóÓóÇÏó äößóÇÍö ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúÃóÑúÈóÚó¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {áöáøóÐöíäó íõÄúáõæäó ãöäú äöÓóÇÆöåöãú ÊóÑóÈøõÕõ ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÔúåõÑò} [ÇáÈÞÑÉ: 226] æóãóÇ ÏõæäóåóÇ áóíúÓó áóåõ Íõßúãõ ÇáúÅöíáóÇÁö æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÌúáöÏõæåõãú ËóãóÇäöíäó ÌóáúÏóÉð} [ÇáäæÑ: 4] æóãóÇ ÏõæäóåóÇ áóíúÓó ÈöÍóÏøò æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóÇáúãõØóáøóÞóÇÊõ íóÊóÑóÈøóÕúäó ÈöÃóäúÝõÓöåöäøó ËóáóÇËóÉó ÞõÑõæÁò} [ÇáÈÞÑÉ: 228] æóäóÍúæõ Ðóáößó ãöäú ÇáúãóÞóÇÏöíÑö ÇáúãóÍúÕõæÑóÉö ÊóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåóÇ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåóÇ.(1/310)
Þöíáó áóåõ: áóíúÓó åóÐóÇ ãöãøóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ýöí ÔóíúÁò áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãõÄúãöäóÉò} [ÇáäÓÇÁ: 92] ÊóÎúÕöíÕñ Ýöí ÇáúÍõßúãö áóÇ ÇáúãóÍúßõæãö Ýöíåö æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó ßóáóÇãõäóÇ Ýöí ÊóÎúÕöíÕö ÇáúãóÍúßõæãö Ýöíåö ÈöÇáÐøößúÑö ÅÐóÇ äõÕöÈó Úóáóíúåö ÇáúÍõßúãõ åóáú íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ãöäú ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáúãóÍúßõæãö ÝöíåóÇ Íõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝö Íõßúãöåö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú ßõäøó ÃõæáóÇÊö Íóãúáò ÝóÃóäúÝöÞõæÇ Úóáóíúåöäøó ÍóÊøóì íóÖóÚúäó Íóãúáóåõäøó} [ÇáØáÇÞ: 6] ÝóÎóÕøó ÇáúãóÍúßõæãó Ýöíåöäøó Ëõãøó äóÕóÈó Úóáóíúåöäøó ÇáúÍõßúãó¡ æóäóÍúæõ Þóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Ýöí ÎóãúÓò ãöäú ÇáúÅöÈöáö ÇáÓøóÇÆöãóÉö ÔóÇÉñ» ¡ ÝóÐóßóÑó ÇáúÍõßúãó Ýöíåö Ëõãøó äóÕóÈó ÇáúÍõßúãó Úóáóíúåö. æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞóÊóáóåõ ãöäúßõãú ãõÊóÚóãøöÏðÇ ÝóÌóÒóÇÁñ ãöËúáõ ãóÇ ÞóÊóáó ãöäú ÇáäøóÚóãö} [ÇáãÇÆÏÉ: 95] ÝóÎóÕøó ÍóÇáó ÇáúÚóãúÏö æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó.
æóÃóãøóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãõÄúãöäóÉò} [ÇáäÓÇÁ: 92] ÝóÅöäøóãóÇ Ýöíåö ÊóÎúÕöíÕõ ÇáÑøóÞóÈóÉö ÇáúæóÇÌöÈóÉö ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö æóÇáúÃóãúÑõ íóÞúÊóÖöí ÇáúæõÌõæÈó ÝóÕóÇÑóÊú ÕöÝóÉõ ÇáúÅöíãóÇäö áöáÑøóÞóÈóÉö ãõæÌóÈóÉó ÇáúÃóãúÑö Ýóáóãú íóÌõÒú ÅÓúÞóÇØõåõ æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] ãöäú åóÐóÇ ÇáúÞóÈöíáö (ÃóíúÖðÇ áöÃóäøóåõ) ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÍõßúãö ÈöÕöÝóÉò ÞóÏú ÊóÖóãøóäóåóÇ áóÝúÙõ ÇáúÅöíÌóÇÈö Ýóáóãú íóÌõÒú ÅÓúÞóÇØõåõ áöÃóäøó Ýöí ÊóÌúæöíÒö ÃóÞóáøö ãöäú ÔóÇåöÏóíúäö ÅÓúÞóÇØõ ÇáúæõÌõæÈö ÇáøóÐöí ÊóÖóãøóäóåõ ÇáúÃóãúÑõ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ} [ÇáäÓÇÁ: 15] æóÃóãøóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö ãóËúäóì æóËõáóÇËó æóÑõÈóÇÚó} [ÇáäÓÇÁ: 3] ÝóÅöäøóåõ ÃóÚúáóãóäóÇ ÈóÏúÁðÇ ÌóãöíÚó ãóÇ íóÍöáøõ áóäóÇ ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö Ëõãøó ÝóÓøóÑóåõ ÈöÇáúÚóÏóÏö ÇáúãóÐúßõæÑö ÝóÕóÇÑó ÊóÝúÓöíÑðÇ áöÌóãöíÚöåö Ýóáóãú íóÈúÞó ãöãøóÇ ÃóÍóáøó (Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì) ÔóíúÆðÇ áóãú íóÐúßõÑúåõ(1/311)
ÝóáöÐóáößó áóãú íóÌõÒú ãõÌóÇæóÒóÊõåõ.
æóÃóãøóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {áöáøóÐöíäó íõÄúáõæäó ãöäú äöÓóÇÆöåöãú ÊóÑóÈøõÕõ ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÔúåõÑò} [ÇáÈÞÑÉ: 226] ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú Èóíøóäó (Íõßúãóåõ ÈóÚúÏó ÇáúãõÏøóÉö) Ýöí ÓöíóÇÞö ÇááøóÝúÙö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú ÝóÇÁõæÇ ÝóÅöäøó Çááøóåó ÛóÝõæÑñ ÑóÍöíãñ} [ÇáÈÞÑÉ: 226] {æóÅöäú ÚóÒóãõæÇ ÇáØøóáÇÞó} [ÇáÈÞÑÉ: 227] ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÈóÞóÇÁõ Íõßúãö ÇáúãõÏøóÉö ãóÚó ÍõÕõæáö ÃóÍóÏö åóÐóíúäö ÇáúãóÚúäóíóíúäö áöÃóäøó ÇáúÝóíúÁó æóåõæó ÇáúÌöãóÇÚõ Ýöí ÇáúãõÏøóÉö íõÓúÞöØõ ÇáÊøóÑóÈøõÕó ÅÐú áóÇ íóãöíäó åõäóÇßó ÈóÚúÏó ÇáúÍöäúËö æóÊóÑúßõåóÇ åóÐöåö ÇáúãõÏøóÉó åõæó ÚóÒöíãóÉõ ÇáØøóáóÇÞö æóÇáÊøóÑóÈøõÕõ ãóÚóåõ ÓóÇÞöØñ áóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó Èöåö áöÃóäøóåóÇ ÞóÏú ÈóÇäóÊú ÚóÒöíãóÉð¡ ÝóÕóÇÑó Íõßúãõ ãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúãõÏøóÉö ÈöÎöáóÇÝöåö Ýöí ÇáúãõÏøóÉö áöáÏøóáóÇáóÉö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇ áóÇ ÈöÊóÍúÏöíÏö ÇáúãõÏøóÉö ÝóÍóÓúÈõ. æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáúãõØóáøóÞóÇÊõ íóÊóÑóÈøóÕúäó ÈöÃóäúÝõÓöåöäøó ËóáóÇËóÉó ÞõÑõæÁò} [ÇáÈÞÑÉ: 228] ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú ÐóßóÑó Ýöí ÇáúÂíóÉö ãóÇ íóäúÝöí Ãóäú íóßõæäó ãóÇ ÈóÚúÏóåõ ÚöÏøóÉð áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöÐóÇ ÈóáóÛúäó ÃóÌóáóåõäøó ÝóáóÇ ÌõäóÇÍó Úóáóíúßõãú ÝöíãóÇ ÝóÚóáúäó Ýöí ÃóäúÝõÓöåöäøó} [ÇáÈÞÑÉ: 234] . æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó åóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈó ãöäú ÇáúãóÞóÇÏöíÑö áóÇ íóÕöÍøõ ÅËúÈóÇÊõåóÇ ÅáøóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæúÞöíÝö Ãóæú ÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÚõáóãóÇÁö (ÝóáóãøóÇ) áóãú íóÑöÏú ÇáÊøóæúÞöíÝõ ÅáøóÇ ÈöåóÐöåö ÇáúãõÏøóÉö áóãú íóÌõÒú ÅËúÈóÇÊõ ÒöíóÇÏóÉò ÚóáóíúåóÇ ãöäú ÛóíúÑö ÊóæúÞöíÝò Ãóæú ÇÊøöÝóÇÞò (ÚóáóíúåóÇ) ¡ ÝóßóÐóáößó åóÐóÇ Ýöí ÇáúÍõÏõæÏö æóÇáúÚóÏóÏö æóÓóÇÆöÑö ÇáúãóÞóÇÏöíÑö. æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì Ýöí ÇáúÍõÏõæÏö Ãóäøó ÙóåúÑó ÇáúÅöäúÓóÇäö ãóÍúÙõæÑñ Ýöí ÇáúÃóÕúáö ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÇÓúÊöÈóÇÍóÊõåõ ÅáøóÇ ÈöÇáúãöÞúÏóÇÑö ÇáøóÐöí íóÑöÏõ Èöåö ÇáÊøóæúÞöíÝõ Ãóæú íóÞõæãõ Úóáóíúåö ÇáÏøóáöíáõ æóÅöáøóÇ Ýóåõæó ÈóÇÞò Úóáóì ÃóÕúáö ÇáúÍóÙúÑö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÌóãöíÚó ãóÇ ÐóßóÑúÊ ãöäú Ðóáößó æóÇÑöÏñ Ýöí Íõßúãö ÇáúæóÇÌöÈö æóÕöÝóÊöåö Ýóåõæó (æóÇÌöÈñ) áóÇÒöãñ æóÞóÏú ÃóÝóÇÏóÊú ÇáúÂíóÉõ Ãóäøó åóÐóÇ ÇáúãöÞúÏóÇÑó ÍóÏøñ íóÞóÚõ ãóæúÞöÚó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö Ýóáóãú íóÌõÒú ÇáÒøöíóÇÏóÉõ ÝöíåóÇ ÅáøóÇ ÈöäóÕøò ãöËúáöåö.(1/312)
æóÌõãúáóÉõ ÇáúÃóãúÑö Ýöí Ðóáößó Ãóäøó ßõáøó ãóæúÖöÚò ÍóßóãúäóÇ Ýöíåö áöãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÐúßõæÑó ÈöÎöáóÇÝö Íõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýóáóãú íóÎúáõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó æõÌõæÈõåõ ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö ÇáúãóÐúßõæÑö ÝóÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ßóÇäó íõæÌöÈõ ÇáúÍõßúãó ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÐúßõæÑó ÞóÈúáó æõÑõæÏö Íõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö ÈöåóÐóÇ ÇáúÍõßúãö¡ ÝóáóãøóÇ æóÑóÏó ÇáÊøóæúÞöíÝõ Ýöí ÇáúãóÐúßõæÑö ÈöÇáúÍõßúãö ÇáúãóäúÕõæÕö Úóáóíúåö (Ýöíåö) ÃóÎúÑóÌúäóÇåõ ãöäú ÇáúÃóÕúáö¡ æóÊóÑóßúäóÇ ÇáúÈóÇÞöíó Úóáóì Íõßúãöåö ÇáøóÐöí ßóÇäó áóåõ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúÍõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö.
æóÅöãøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì ÃóæúÌóÈóÊú ÇáúÍõßúãó ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÐúßõæÑó (ÈöÎöáóÇÝö Íõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö) . ÝóÃóãøóÇ ÇáúãóäúÕõæÕõ Úóáóíúåö ÝóÍõßúãõåõ ËóÇÈöÊñ ÝöíãóÇ åõæó ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäúåõ æóãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ãóæúÞõæÝñ Úóáóì ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ßóíúÝó íóÌõæÒõ Ãóäú ÊóÌúÚóáõæåõ ãóæúÞõæÝðÇ æóÚöäúÏóßõãú (Ãóäøó) ÇáÒøöíóÇÏóÉó Ýöí ÇáäøóÕøö ÊõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáö Ãóäú ÊóÞõæáõæÇ Íõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝö Íõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö áóÇ ãóÍóÇáóÉó ÍóÊøóì Êóßõæäó ÇáÒøöíóÇÏóÉõ äóÓúÎðÇ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ßóÐóáößó ÝóãóÇ ÇáøóÐöí ÃóæúÌóÈó Ãóäú Êóßõæäó ÇáÒøöíóÇÏóÉõ äóÓúÎðÇ æóÞóÏú ßóÇäó Íõßúãõåõ ÞóÈúáó Ðóáößó ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÞöíóÇãö æõÑõæÏö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ãóæú äóÝúíöåóÇ.
Þöíáó áóåõ: áóæú ÚóÞóáúÊ ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ áóãú ÊóÓúÃóáú Úóäú åóÐóǺ áöÃóäøó ÇáúßóáóÇãó ÈóíúäóäóÇ æóÈóíúäó ãõÎóÇáöÝöäóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö ÅäøóãóÇ åõæó Ýöí ÊóÎúÕöíÕö ÇáúãóÍúßõæãö Ýöíåö ÈöÈóÚúÖö ÃóæúÕóÇÝöåö ÅÐóÇ äõÕöÈó Úóáóíúåö Íõßúãñ åóáú íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÛóíúÑóåõ ãöãøóÇ áóãú íõÐúßóÑú Ýöí ãöËúáö Íõßúãöåö Ãóæú ÈöÎöáóÇÝöåö. ÝóÃóãøóÇ ÇáÒøöíóÇÏóÉõ Ýöí ÇáäøóÕøö ÝóÅöäøóãóÇ åöíó ßóáóÇãñ Ýöí ÇáúÍõßúãö äóÝúÓöåö æóäóÍúäõ äóÞõæáõ Åäøó ßõáøó Íõßúãò Íóßóãó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Èöåö æóäóÕøó Úóáóíúåö ãõØúáóÞðÇ Ãóæú ãõÞóíøóÏðÇ ÈöÕöÝóÉò Ýóåõæó ãóÍúãõæáñ Úóáóì ãóÇ æóÑóÏó áóÇ íóÌõæÒõ ÇáÒøöíóÇÏóÉõ Ýöíåö æóáóÇ ÇáäøõÞúÕóÇäõ ãöäúåõ æóáóÇ íóÌúÑöí Úóáóì ÇáúãóÐúßõæÑö ÇáúæóÇÌöÈö ÛóíúÑõ ÇáúãóÐúßõæÑö ãöãøóÇ áóíúÓó Ýöí ÕöÝóÊöåö ÇáúãóÔúÑõæØóÉö äóÍúæõ(1/313)
Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãõÄúãöäóÉò} [ÇáäÓÇÁ: 92] (åõæó ÊóÎúÕöíÕñ áöáúÍõßúãö æóãõÞóíøóÏñ) ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ÝóåóÐóÇ Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö áóÇ íóÌõæÒõ Ýöíåö ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì ÛóíúÑö ãõÄúãöäóÉò¡ æó (ßóÐóáößó) Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãöãøóäú ÊóÑúÖóæúäó ãöäú ÇáÔøõåóÏóÇÁö} [ÇáÈÞÑÉ: 282] æóÞóæúáõåõ {æóÃóÔúåöÏõæÇ Ðóæóíú ÚóÏúáò ãöäúßõãú} [ÇáØáÇÞ: 2] ßõáøõ åóÐóÇ ÊóÞúíöíÏñ áöáúÍõßúãö ÈöÕöÝóÉò æóÞóÏú ÊóÖóãøóäóåóÇ áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõÞúÊóÖöí áöáúÅöíÌóÇÈö æóáóÇ ÌóÇÆöÒñ ÅÓúÞóÇØõ ÇáúÚóÏóÏö æóáóÇ ÅÓúÞóÇØõ ÇáÕøöÝóÉö ÈöÍóÇáò áöãóÇ æóÕóÝúäóÇ.
(æóäóÍúæõ) Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÌúáöÏõæåõãú ËóãóÇäöíäó ÌóáúÏóÉð} [ÇáäæÑ: 4] æóÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] (ÊóÎúÕöíÕñ áöáúÍõßúãö ÈöÇáúãöÞúÏóÇÑö) ÇáúãóÐúßõæÑö (áóåõ) æóåõæó íõÝöíÏõ Ãóäøó ÇáúãóÐúßõæÑó åõæó ÇáúÍóÏøõ æóÃóäøóåõ æóÇÞöÚñ ãóæúÞöÚó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö æóÇáÒøöíóÇÏóÉõ Ýöíåö ÊõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÐúßõæÑõ ÈóÚúÖó ÇáúÍóÏøö ÛóíúÑó æóÇÞöÚò ãóæúÞöÚó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö æóåóÐóÇ äóÓúÎñ æóÞóæúáõåõ {ÅÐóÇ ÞõãúÊõãú Åáóì ÇáÕøóáóÇÉö ÝóÇÛúÓöáõæÇ æõÌõæåóßõãú æóÃóíúÏöíóßõãú Åáóì ÇáúãóÑóÇÝöÞö} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] ÇáúÂíóÉó¡ ãóÊóì ÒöÏúäóÇ Ýöíåö ÇáäøöíøóÉó ßóÇäó ÒöíóÇÏóÉð Ýöí ÇáúÍõßúãö ÇáúæóÇÌöÈö ÇáøóÐöí ÇÞúÊóÖóÊú ÇáúÂíóÉõ ÌóæóÇÒó ÃóÏóÇÁö ÇáÕøóáóÇÉö Èöåö æóåõæó äóÓúÎñ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇåõ Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚò Ýóßõáøõ ãóæúÖöÚò íóßõæäõ (ÇáäøõÞúÕóÇäõ Ãóæú ÇáÒøöíóÇÏóÉõ) áóÇÍöÞðÇ ÈöÇáúÍõßúãö ÇáøóÐöí íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ ÝóÇÞúÊóÖóì ÙóÇåöÑõ ÇááøóÝúÙö ÌóæóÇÒóåõ Ýóåõæó äóÓúÎñ¡ æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáÒøöíóÇÏóÉõ Ýöí ÇáúÍõßúãö¡ æóÇáÊøóÎúÕöíÕõ æóÇÞöÚñ Ýöí ÇáúãóÍúßõæãö Ýöíåö ÝóáóíúÓó Ýöí åóÐóÇ(1/314)
äóÓúÎñº áöÃóäøó ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕó ÞóÏú ßóÇäó Íõßúãõåõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáÏøóáöíáö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú ßõäøó ÃõæáóÇÊö Íóãúáò ÝóÃóäúÝöÞõæÇ Úóáóíúåöäøó} [ÇáØáÇÞ: 6] ¡ ÝóåóÐóÇ ÊóÎúÕöíÕñ áöáúãóÍúßõæãö Ýöíåö æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó áóåõ Úóáóíúåö ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö Úóáóì Íõßúãö ÛóíúÑö ÇáúÍóÇãöáö áóÇ ÈöÇáúÅöíÌóÇÈö æóáóÇ ÈöÇáäøóÝúíö.
æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóäú áóãú íóÓúÊóØöÚú ãöäúßõãú ØóæúáðÇ Ãóäú íóäúßöÍó ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö ÇáúãõÄúãöäóÇÊö} [ÇáäÓÇÁ: 25] Ýöíåö ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúãóÍúßõæãö Ýöíåöäøó ÈöÇáÕøöÝóÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ÊóÎúÕöíÕö ÇáúÍõßúãö¡ æóáóÇ Úóáóì Ãóäøó ÛóíúÑóåõäøó áóíúÓó Ýöí Íõßúãöåöäøó æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞóÊóáóåõ ãöäúßõãú ãõÊóÚóãøöÏðÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 95] ÅäøóãóÇ Ýöíåö ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÞóÇÊöáöíäó ÈöÇáÐøößúÑö áóÇ ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÍõßúãö ÝóáóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÍõßúãó ãóÞúÕõæÑñ Úóáóíúåöãú ÝóÅöäú Þöíáó: ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú ßóÇäó ãöäú Þóæúãò ÚóÏõæøò áóßõãú æóåõæó ãõÄúãöäñ ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãõÄúãöäóÉò} [ÇáäÓÇÁ: 92] ÝóÇÓúÊóÏúáóáúÊõãú (Èöåö) Úóáóì ÅÓúÞóÇØö ÇáÏøöíóÉö áöÇÞúÊöÕóÇÑöåö Úóáóì ÐößúÑö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ïõæäó ÇáÏøöíóÉö æóÎóÕóÕúÊõãú (Èöåö) Úõãõæãó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞóÊóáó ãõÄúãöäðÇ ÎóØóÃð ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãõÄúãöäóÉò æóÏöíóÉñ ãõÓóáøóãóÉñ Åáóì Ãóåúáöåö} [ÇáäÓÇÁ: 92] æóåõæó ãõæÌöÈñ áöáúÍõßúãö Ýöí ÇáúãóÞúÊõæáö Ýöí ÏóÇÑö ÇáúÅöÓúáóÇãö.(1/315)
æóÝöí ÇáúãóÞúÊõæáö ãöäú Ãóåúáö (ÏóÇÑö) ÇáúÍóÑúÈö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÓúáöãðÇ. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó ÇáúÃóãúÑõ (Ýöíåö) Úóáóì ãóÇ ÙóäóäúÊ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞóÊóáó ãõÄúãöäðÇ ÎóØóÃð} [ÇáäÓÇÁ: 92] áóãú íóÏúÎõáú Ýöíåö ÇáúãõÓúáöãõ Ýöí ÏóÇÑö ÇáúÍóÑúÈö ÞóÈúáó ÇáúåöÌúÑóÉö ÅáóíúäóÇ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ ÞóÇáó Ýöí ÓöíóÇÞö ÇáúÎöØóÇÈö {ÝóÅöäú ßóÇäó ãöäú Þóæúãò ÚóÏõæøò áóßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 92] æóáóæú ßóÇäó ÞóÏú ÊóäóÇæóáóåõ ÇáúÎöØóÇÈõ ÇáúÃóæøóáõ áóãóÇ ÇÓúÊóÃúäóÝó áóåõ ÐößúÑó ÇáúÃóÓúãóÇÁö æóåõæó áóãú íóÎõÕøóåõ ÈöÍõßúãò áóãú íóÐúßõÑúåõ Ýöí ÞóÊúáö ÇáúãõÄúãöäö ÎóØóÃð áöÃóäøó ÐößúÑó ÇáÑøóÞóÈóÉö ÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÃóíúÖðÇ¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ãõÑóÇÏðÇ áóåõ æóåõæó ÞóÏú Èóíøóäó Íõßúãóåõ ÈóÏúÁðÇ æóíóÓúÊóÃúäöÝõ áóåõ ÐößúÑðÇ íóäúÞõÖõ Ðóáößó ÇáúÍõßúãó ÈöÚóíúäöåö ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú ßóÇäó ãöäú Þóæúãò ÚóÏõæøò áóßõãú æóåõæó ãõÄúãöäñ} [ÇáäÓÇÁ: 92] áóãú íóÊóäóÇæóáúåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞóÊóáó ãõÄúãöäðÇ ÎóØóÃð} [ÇáäÓÇÁ: 92] æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú ßóÇäó ãöäú Þóæúãò} [ÇáäÓÇÁ: 92] ÔóÑúØñ æóãõÍóÇáñ Ãóäú íóÐúßõÑó ÇáúÃóæøóáó ãõßóÑøóÑðÇ æóíóÌúÚóáóåõ äóÝúÓóåõ ÔóÑúØðÇ ãóÚó ÏõÎõæáöåö Ýöí ÇÈúÊöÏóÇÁö ÇáúÎöØóÇÈö.
æóÅöÐóÇ ÕóÍøó Ãóäøó åóÐóÇ ßóáóÇãñ ãõÈúÊóÏóÃñ áóãú íóÊóÞóÏøóãú ÐößúÑõåõ ÝöíãóÇ ÓóÈóÞó ãöäú ÎöØóÇÈö ÇáúÂíóÉö Ëõãøó (æóÌóÈó Ýöíåö ÑóÞóÈóÉñ) Úóáóì ÞóÇÊöáöåö áóãú íóÌõÒú áóäóÇ ÅíÌóÇÈõ ÔóíúÁò ÛóíúÑöåóÇ áöÃóäøó Ýöíåö ÒöíóÇÏóÉð Ýöí Íõßúãö ÇáúãóäúÕõæÕö Úóáóíúåö (Úóáóì) ãóÇ ÊóÞóÏøóãó (ãöäøóÇ ÈóíóÇäõåõ) Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚò. ÝóÅöäú Þöíáó: ãóÚúáõæãñ ãöäú ÎöØóÇÈö ÇáäøóÇÓö æóÊóÚóÇÑõÝöåöãú Ãóäøó Þóæúáó ÇáúÞóÇÆöáö Åäú ÏóÎóáó ÒóíúÏñ ÇáÏøóÇÑó ÝóÃóÚúØöåö ÏöÑúåóãðÇ ÅäøóãóÇ íõæÌöÈõ ÇÓúÊöÍúÞóÇÞó ÇáÏøöÑúåóãö ÈöÇáÏøõÎõæáö ÝóÅöäøóåõ (Åäú) áóãú íóÏúÎõáúåóÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÚúØóì.(1/316)
Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ Úóáóíúß áöÃóäøó ßõáøó ÚóÇÞöáò ÓóãöÚó åóÐóÇ ÇáúßóáóÇãó ÞóÏú ÚóÞóáó (ãöäúåõ) Ãóäøóåõ áóãú íóäúåóåõ Úóäú ÅÚúØóÇÁö ÇáÏøöÑúåóãö ÅÐóÇ áóãú íóÏúÎõáúåóÇ æóÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ ÌóÚóáó ÇáÏøõÎõæáó ÔóÑúØðÇ áöÇÓúÊöÍúÞóÇÞö åóÐóÇ ÇáÏøöÑúåóãö (æóãóÚó Ðóáößó ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íõÚúØöíóåõ ÏöÑúåóãðÇ ãõÊóÈóÑøóÚðÇ Èöåö. æóäóÍúäõ äóÞõæáõ ÃóíúÖðÇ Åäøó ÇáÏøõÎõæáó ÔóÑúØñ áöÇÓúÊöÍúÞóÇÞö åóÐóÇ ÇáÏøöÑúåóãö) ¡ ÈöÚóíúäöåö æóáóÇ íóÓúÊóÍöÞøõåõ ÅáøóÇ ÈöÇáÏøõÎõæáö áóÇ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó ãóäóÚó ÇáöÇÓúÊöÍúÞóÇÞó ÅáøóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö (áóßöäú ãöäú ÌöåóÉö Ãóäøóåõ) áóãøóÇ ßóÇäó ãóÚúáõæãðÇ Ãóäøó ÇáöÇÓúÊöÍúÞóÇÞó ÛóíúÑõ æóÇÞöÚò Ýöí ÇáúÃóÕúáö Ëõãøó ÚóáøóÞóåõ ÈöÇáÏøõÎõæáö Ãóäøóåõ ãõÓúÊóÍóÞøñ Èöåö ÅÐóÇ áóãú íóÏúÎõáú ÝóÍõßúãõåõ ÈóÇÞò Úóáóì ÇáúÃóÕúáö Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáúÅöÚúØóÇÁö Ãóæú ÊóÑúßöåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóãóÇ ÊóÞõæáõæäó Ýöí Þóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Ýöí ÎóãúÓò ãöäú ÇáúÅöÈöáö ÇáÓøóÇÆöãóÉö ÔóÇÉñ» æóåóáú åóÐóÇ ÚöäúÏóßõãú Úóáóì Ãóäøó ÛóíúÑó ÇáÓøóÇÆöãóÉö áóÇ ÕóÏóÞóÉó ÝöíåóÇ ÝóÅöäú áóãú íóÏõáøó Úóáóì Ðóáößó ÝóÃóæúÌöÈõæÇ ÇáÕøóÏóÞóÉó Ýöí ÇáúÚóæóÇãöáö ÈöÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí ÎóÈóÑò ÂÎóÑó «Ýöí ÎóãúÓò ãöäú ÇáúÅöÈöáö ÔóÇÉñ» ÅÐú áóãú íõÞóíøöÏúåóÇ ÈöÔóÑúØö ÇáÓøóæúãö. Þöíáó áóåõ: áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó åóÐóÇ æóÈóíúäó ÓóÇÆöÑö ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ ãöäú ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáúãóÎúÕõæÕóÉö ÈöÇáÐøößúÑö ÅÐóÇ ÚõáøöÞó ÈöåóÇ Íõßúãñ æóÃóäøó åóÐóÇ áóÇ íóÏõáøõ ÚöäúÏóäóÇ Úóáóì Ãóäøó ÛóíúÑó ÇáÓøóÇÆöãóÉö áóÇ ÕóÏóÞóÉó ÝöíåóÇ æóÅöäøóãóÇ ÃóÓúÞóØúäóÇ ÕóÏóÞóÉó (ÛóíúÑö) ÇáÓøóÇÆöãóÉö ÈöÏóáóÇÆöáó ÃõÎóÑó æóÅöáøóÇ Ýóáóæú ÎóáøóíúäóÇ æóÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇááøóÐóíúäö Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ÐößúÑõ ÇáÓøóæúãö æóÝöí ÇáúÂÎóÑö ÅÓúÞóÇØõåõ áóÃóæúÌóÈúäóÇ ÇáÕøóÏóÞóÉó Ýöí ÛóíúÑö ÇáÓøóÇÆöãóÉö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: åóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ íõÄóÏøöí Åáóì ÅÓúÞóÇØö ÝóÇÆöÏóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íóËúÈõÊó áöáÊøóÎúÕöíÕö ÝóÇÆöÏóÉñ ãõÍóÏøóÏóÉñ æóáóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöíåö ÅáøóÇ ÏóáóÇáóÊõåõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÍõßúãó Ýöí ÛóíúÑöåö ÈöÎöáóÇÝöåö.(1/317)
Þöíáó áóåõ: ÝóÞóÏú ÊóÑóßúÊ ÏóÚúæóÇß ÇáúÃõæáóì Ýöí ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö æóÇäúÊóÞóáúÊ Åáóì Ãóäøó ÇÝúÊöÞóÇÑó ÐößúÑö ÇáÊøóÎúÕöíÕö Åáóì ÇáúÝóÇÆöÏóÉö åõæó ÇáúãõæÌöÈõ áöãóÇ ÐóßóÑúÊ ÝóäóÞõæáõ áóß ÇáúÂäó ÎóÈóÑúäóÇ Úóäúß ÃóÊóÞõæáõ Åäøóåõ áóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöí ÐößúÑö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÅáøóÇ ÏóáóÇáóÊõåõ Úóáóì Ãóäøó Íõßúãó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÈöÎöáóÇÝöåö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ßóÐóáößó ÃóÞõæáõ. Þöíáó áóåõ: æóáöãó ÞõáúÊ åóÐóÇ¡ æó (ãóÇ) ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóßõæäó Ýöíåö ÝóæóÇÆöÏõ ÃõÎóÑõ ÛóíúÑõ ãóÇ ÇÏøóÚóíúÊ. Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÏõáøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóáóÇ ÊóÞõáú áóåõãóÇ ÃõÝøò} [ÇáÅÓÑÇÁ: 23] Úóáóì Ãóäøó áóåõ Ãóäú íóÒúÏóÑöíóåõ æóíóÖúÑöÈóåõ áöÃóäøó åóÐóÇ åõæó ÝóÇÆöÏóÉõ ÊóÎúÕöíÕö åóÐóÇ ÇááøóÝúÙö ÈöÇáÐøößúÑö.
æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÏõáøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÞúÊõáõæÇ ÃóæúáóÇÏóßõãú ÎóÔúíóÉó ÅãúáóÇÞò} [ÇáÅÓÑÇÁ: 31] Úóáóì Ãóäøó áóäóÇ ÞóÊúáóåõãú ÅÐóÇ áóãú äóÎúÔó ÇáúÅöãúáóÇÞó. æóíóÏõáøõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóáóÇ ÊóÙúáöãõæÇ Ýöíåöäøó ÃóäúÝõÓóßõãú} [ÇáÊæÈÉ: 36] Úóáóì Ãóäøó áóäóÇ Ãóäú äóÙúáöãó ÃóäúÝõÓóäóÇ Ýöí ÛóíúÑöåöäøó ÅÐú áóÇ ÝóÇÆöÏóÉó áöáÊøóÎúÕöíÕö (ÈöÇáÐøößúÑö) ÅáøóÇ åóÐóÇ¡ æóãóÊóì ÃóÎúáóíúäóÇ ÇááøóÝúÙó ãöäú åóÐöåö ÇáúÝóÇÆöÏóÉö ÍóÕóáó ÐößúÑõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÛóíúÑó ãõÞóíøóÏò. æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó (Ýöí) ßóáóÇãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãóÇ áóÇ íõÝöíÏõ¡ ÝóÅöÐðÇ ÞóÏú ÈóØóáó Ãóäú íóßõæäó ÝóÇÆöÏóÉõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãóÇ ÐóßóÑóåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÅäøóãóÇ ÌóÚóáúäóÇ ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúãóÐúßõæÑó Ýöí Íõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇåóÇ ÈöÏóáóÇáóÉö æóÅöáøóÇ ÝóÞóÏú ßóÇäó ÍõßúãõåóÇ Ãóäú Êóßõæäó ÈöÎöáóÇÝö Íõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö. Þöíáó áóåõ: ÝóíóÌõæÒõ ÚöäúÏóß Ãóäú íóÑöÏó Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ßóáóÇãñ Ýöíåö ÊóÎúÕöíÕõ ÈóÚúÖö ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÈöÇáÐøößúÑö Ëõãøó ÊóÞõæãõ ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöí ÊóÎúÕöíÕöåö ÅíøóÇåõ ÈöÐóáößó.(1/318)
ÝóÅöäú ÞóÇáó: äóÚóãú ÇÑúÊóßóÈó ãóÇ áóÇ íóÑúÊóßöÈõåõ ãõÓúáöãñ æóíõÞóÇáõ áóåõ ãóÚó Ðóáößó ÝóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóßõæäó ÐößúÑõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö áóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö. æóãóÚó Ðóáößó ÝóáóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöí ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÅÐóÇ ÞóÏú ÌóæøóÒúÊ Ãóäú íóÎõÕøó Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó ÔóíúÆðÇ ÈöÇáÐøößúÑö¡ æóáóÇ íóßõæäõ Ýöí ÊóÎúÕöíÕöåö ÅíøóÇåõ Èöåö ÝóÇÆöÏóÉñ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áöÊóÎúÕöíÕö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁó ÈöÇáÐøößúÑö ÝóÇÆöÏóÉñ¡ æóÅöäú áóãú íóÏõáøó Úóáóì Ãóäøó Íõßúãó ãóÇ ÚóÏóÇåóÇ ÈöÎöáóÇÝöåóÇ. Þöíáó áóåõ: ÝóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ ÅáøóÇ Ãóäú íóÏõáøó ÇáÊøóÎúÕöíÕõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóÍõßúãõåõ ÈöÎöáóÇÝöåö æóÊóßõæäõ ÝóÇÆöÏóÊõåõ ÞóÇÆöãóÉð ãöäú ÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö. Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: ãóÇ ÝóÇÆöÏóÉõ ÊóÎúÕöíÕö ÇáúãóíúÊóÉö æóÇáÏøóãö æóáóÍúãö ÇáúÎöäúÒöíÑö (ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö) æóåóÇåõäóÇ ÃóÔúíóÇÁõ ÃõÎóÑõ ãõÍóÑøóãóÉñ ÛóíúÑõåóÇ. æóãóÇ æóÌúåõ ÊóÎúÕöíÕö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÊóÍúÑöíãó ÇáÊøóÝóÇÖõáö Ýöí ÇáúÃóÕúäóÇÝö ÇáÓøöÊøóÉö æóåóÐóÇ ãóÇ åõæó Ýöí ÍõßúãöåóÇ (ãöãøóÇ) áóãú íóÐúßõÑúåõ. æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÌóãöíÚó Ðóáößó áóãú íóÎúáõ ãöäú ÝóæóÇÆöÏó æóÅöäú áóãú íóÏõáøó Úóáóì Ãóäøó Íõßúãó ãóÇ ÚóÏóÇåóÇ ÈöÎöáóÇÝöåóÇ¡ æó (ÚöäúÏóäóÇ) Ãóäøó ÌóãöíÚó ãóÇ ÎõÕøó ÈöÇáÐøößúÑö æóäõÕöÈó Úóáóíúåö Íõßúãñ ÝóÝöí ÊóÎúÕöíÕöåö ÃóÌóáøõ ÇáúÝóæóÇÆöÏö ÈöÃóäú íóßõæäó Íõßúãõ åóÐóÇ ÇáúãóÎúÕõæÕö ãóÚúÞõæáðÇ ãöäú ÇáäøóÕøö æóãóÇ ÚóÏóÇåõ ãóæúßõæáðÇ Åáóì ÇÌúÊöåóÇÏöäóÇ æóÃóáúÒóãóäóÇ (ÈóÚúÏó) Ðóáößó ØóáóÈó ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì Íõßúãò ÛóíúÑöåö åóáú åõæó Ýöí ãöËúáö Íõßúãöåö Ãóæú ÈöÎöáóÇÝöåö áöíóÙúåóÑó ÈöÐóáößó ÝóÖöíáóÉõ ÇáúãõÓúÊóäúÈöØöíäó (æóãóÇ æóÚóÏóåõãú Èöåö ãöäú ÇáËøóæóÇÈö ÇáúÌóÒöíáö æóáóæú äóÕøó Úóáóì ÇáúÌóãöíÚö áóÞóÕóÑó ÈöäóÇ Úóäú ÑõÊúÈóÉö ÇáúãõÓúÊóäúÈöØöíäó) æóÍõÑöãúäóÇ Èöåö ÈõáõæÛó ãóäúÒöáóÉö ÇáäøóÇÙöÑöíäó.(1/319)
æóÒóÚóãó ÈóÚúÖõ ÇáúãõÎóÇáöÝöíäó Ãóäøóåõãú íóÎõÕøõæäó ÇáúÚõãõæãó ÈöÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö Úóáóì ãõÎóÇáóÝóÉö Íõßúãö ãóÇ ÚóÏóÇåõ áóåõ áöÃóäøóåõ ÃóÞúæóì ãöäú ÇáúÎöØóÇÈö Ýöí ÒóÚúãöåö ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúãõÝóÓøóÑó íóÎõÕøõ ÇáúãõÌúãóáó æóÇáúÞöíóÇÓó íóÎõÕøõ ÇáÙøóÇåöÑó. æóÞóÏú ÏóáøóáúäóÇ Úóáóì ÝóÓóÇÏö åóÐöåö ÇáúãóÞóÇáóÉö ÅáøóÇ ÃóäøóÇ ãóÚó Ðóáößó áóÇ äóÏóÚõ (ÈóíóÇäó) ÝóÓóÇÏö åóÐóÇ ÇáúÝóÑúÚö ÅÐóÇ Óõáøöãó áóåõãú ãóÇ ÇÏøóÚóæúåõ Ýöí ÇáúÃóÕúáö. ÝóäóÞõæáõ áóåõãú: áöãó ÒóÚóãúÊõãú Ãóäøó åóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈó ãöäú ÇáÏøóáöíáö íóÎõÕøõ ÇáÙøóÇåöÑó. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ßóãóÇ ÃóÎõÕøõåõ ÈöáóÝúÙò ÛóíúÑöåö æóßóãóÇ ÃóÎõÕøõåõ ÈöÇáúÞöíóÇÓö. Þöíáó áóåõ: æóáöãó ÞõáúÊ Åäøó åóÐóÇ ãöËúáõ ÇáúÞöíóÇÓö æóãöËúáõ áóÝúÙò ÂÎóÑó (åõæó) ÃóÎóÕøõ ãöäúåõ ÝóáóÇ ãóáúÌóÃó Ýöí Ðóáößó (ÅáøóÇ) Åáóì ÏóÚúæóì ÚóÇÑöíøóÉò ãöäú ÇáúÈõÑúåóÇäö.
Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: ÃóáóíúÓó åóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈõ ãöäú ÇáÏøóáöíáö íóÌõæÒõ Ýöíåö ÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÚöäúÏóß ßóãóÇ íóÌõæÒõ Ýöí ÇáúÚõãõæãö Ýóáöãó ÌóÚóáúÊ ÇáÏøóáöíáó ÍóÇßöãðÇ Úóáóì ÇáúÚõãõæãö Ïõæäó Ãóäú ÊóÌúÚóáó ÇáúÚõãõæãó ÍóÇßöãðÇ Úóáóíúåö æóåóáøóÇ ÌóÚóáúÊ ÃóÞóáøó ÃóÍúæóÇáöåöãóÇ Ãóäú íóÊóÓóÇæóíóÇ ÝóáóÇ íóßõæäõ ÇáúÞóÖóÇÁõ ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö Ãóæúáóì ãöäú Ãóäú íóÞúÖöíó ÈöÇáúÂÎöÑö Úóáóíúåö æóáóíúÓó åóÐóÇ ãöËúáó ÇáúÞöíóÇÓö áöÃóäøó ÇáúÞöíóÇÓó áóÇ íóÌõæÒõ Ýöíåö ÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÚöäúÏóß ãóÚó æõÌõæÏö ÇáúÚöáøóÉö æóáöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÌõæÏõ ÞöíóÇÓò áóÇ íõæÌöÈõ ÍõßúãðÇ ÑóÃúÓðÇ æóíóÌõæÒõ æõÌõæÏõ åóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈö ãöäú ÇáÏøóáöíáö ÛóíúÑó ãõæÌöÈò áöÍõßúãöåö Úóáóì (äóÍúæö ãóÇ ãóÑøó) . Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ åóáøóÇ ÌóÚóáúÊ ÇáúÚõãõæãó Ãóæúáóì ãöäúåõ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÌõæÏõ Úõãõæãò áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö Íõßúãñ(1/320)
Ýöí ÔóíúÁò (ãöãøóÇ æóÑóÏó Èöåö) æóÞóÏú ÌóÇÒó æõÌõæÏõ ÇáúãóÎúÕõæÕö ÈöÇáÐøößúÑö ÛóíúÑó ãõæÌöÈò áöáúÍõßúãö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇåõ ÑóÃúÓðÇ ÝóåóáøóÇ ÌóÚóáúÊ ÇáúÚõãõæãó ÞóÇÖöíðÇ Úóáóíúåö áöåóÐöåö ÇáúãóÒöíøóÉö ÇáøóÊöí áóíúÓó ßóÏóáöíáöß åóÐóÇ. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáúÚõãõæãó ÃóÕúáñ æóåóÐóÇ ÝóÑúÚñ Úóáóíúåö Ýóáöãó ÊóÑóßúÊ ÇáúÃóÕúáó Èöåö æóÌóÚóáúÊå Ãóæúáóì ãöäúåõ.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ ßóãóÇ íóÎõÕøõ ÇáúãõÝóÓøóÑõ ÇáúãõÌúãóáó ÝóÅöäøó ÇáúãõÝóÓøóÑó ãóÐúßõæÑñ æóßóÐóáößó ÇáúãõÌúãóáõ ÝóáóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íõÞúÖóì ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö æóÚóáóì Ãóäøóåõãú ÞóÏú äóÞóÖõæÇ Ðóáößó ÝóÞóÇáõæÇ Åäøó Þóáöíáó ÇáÑøóÖóÇÚö áóÇ íõÍóÑøöãõ ÍóÊøóì Êóßõæäó ÎóãúÓó ÑóÖóÚóÇÊò áöãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÚóÇÆöÔóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ - «Ãóäøóåõ ßóÇäó áóÇ íõÍóÑøöãõ ÅáøóÇ ÚóÔúÑõ ÑóÖóÚóÇÊò ãóÚúáõæãóÇÊò ÝóäõÓöÎúäó ÈöÎóãúÓò ÝóÊõæõÝøöíó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóåõäøó ãöãøóÇ íõÊúáóì» æóÑõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó «áóÇ íõÍóÑøöãõ ÇáÑøóÖúÚóÉõ æóáóÇ ÇáÑøóÖúÚóÊóÇäö» æóÏóáöíáõ åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö íõæÌöÈõ ÊóÍúÑöíãó ãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì ÇáÑøóÖúÚóÊóíúäö ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íõÎóÕøó Èöåö ÇáúÎóãúÓõ ÑóÖóÚóÇÊò æóíõÌúÚóáó ÇáúÎóãúÓõ Ýöí ÇáúßóËöíÑö ÇáøóÐöí ßóÇäó íõæÌöÈõ ÇáÊøóÍúÑöíãó Ëõãøó äõÓöÎó. Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: ÎóÈøöÑúäóÇ Úóäú Ïóáöíáöß åóÐóÇ ÅÐóÇ ÚóÇÑóÖóåõ ÇáúÞöíóÇÓõ ÃóíøõåõãóÇ íóßõæäõ Ãóæúáóì¿ . ÝóÅöäú ÞóÇáó: åõæó Ãóæúáóì ãöäú ÇáúÞöíóÇÓö. Þöíáó áóåõ: æóáöãó ÞõáúÊ åóÐóÇ æóåóáøóÇ ÌóÚóáúÊ ÇáúÞöíóÇÓó Ãóæúáóì ãöäúåõ ÅÐú ßóÇäó (Ïóáöíáõß åóÐóÇ) íóÌõæÒõ Ýöíåö(1/321)
ÇáÊøóÎúÕöíÕõ æóáóÇ íóÌõæÒõ ãöËúáõåõ ÚöäúÏóß Ýöí ÇáúÞöíóÇÓö æóåóáøóÇ ÌóÚóáúÊåãóÇ ãõÊóÓóÇæöíóíúäö ÅÐóÇ ÊóÚóÇÑóÖóÇ ÝóíóÓúÞõØõ ÍõßúãõåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ.
æóÚóáóì Ãóäøó Þóæúáóåõ Åäøó åóÐóÇ (ÇáÖøóÑúÈó) ãöäú ÇáÏøóáöíáö Ãóæúáóì ãöäú ÇáúÞöíóÇÓö Úóáóì ÃóÕúáöåö áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ Úóáóì ÇáúãõÎúØöÆö ÌóÒóÇÁó ÇáÕøóíúÏö æóíõæÌöÈõ Úóáóì ÞóÇÊöáö ÇáúÚóãúÏö ßóÝøóÇÑóÉð ÞöíóÇÓðÇ æóÏóáöíáõåõ åóÐóÇ íóäúÝöí æõÌõæÈó ÇáúÌóÒóÇÁö Úóáóì ÇáúãõÎúØöÆö æóÇáúßóÝøóÇÑóÉö Úóáóì ÞóÇÊöáö ÇáúÚóãúÏö áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÎóÕøó ÇáúÚóÇãöÏó ÈöÇáÐøößúÑö Ýöí ÌóÒóÇÁö ÇáÕøóíúÏö ÝóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞóÊóáóåõ ãöäúßõãú ãõÊóÚóãøöÏðÇ ÝóÌóÒóÇÁñ ãöËúáõ ãóÇ ÞóÊóáó ãöäú ÇáäøóÚóãö} [ÇáãÇÆÏÉ: 95] æóÎóÕøó ÇáúãõÎúØöÆó ÈöÇáÐøóßóÑö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö ÝóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóãóäú ÞóÊóáó ãõÄúãöäðÇ ÎóØóÃð ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãõÄúãöäóÉò} [ÇáäÓÇÁ: 92] . æóÏóáöíáõ ÇáúÎöØóÇÈö ÚöäúÏóß íóäúÝöí ãõæÌóÈó ÇáúÞöíóÇÓö Ëõãøó ÌóÚóáúÊ ÇáúÞöíóÇÓö Ãóæúáóì ãöäúåõ. ÝóÅöäú ÓóÃóáóäóÇ ÓóÇÆöáñ Úóäú Þóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÇáúÈóíøöäóÉõ Úóáóì ÇáúãõÏøóÚöí æóÇáúíóãöíäõ Úóáóì ÇáúãõÏøóÚóì Úóáóíúåö» æóÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÅäøóãóÇ ÇáúæóáóÇÁõ áöãóäú ÃóÚúÊóÞó» åóáú (Ïóáøó) åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ (ãöäúåõ) Úóáóì Ãóäøó ãóÇ áóãú(1/322)
íóßõäú ÈöÇáÕøöÝóÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö ÝóÈöÎöáóÇÝö Íõßúãöåö.
ÞõáúäóÇ áóåõ äóÚóãú æóáóíúÓó åóÐóÇ ãöãøóÇ ßõäøóÇ Ýöíåö Ýöí ÔóíúÁò æóÐóáößó áöÃóäøó Þóæúáóåõ (ÇáúæóáóÇÁõ) ÇÓúãñ áöáúÌöäúÓö áöÏõÎõæáö ÇáúÃóáöÝö æóÇááøóÇãö Úóáóíúåö ÅÐú áóãú íõÔöÑú Èöåö Åáóì ãóÚúåõæÏò ÝóíóÊóäóÇæóáõåõ Ïõæäó ÛóíúÑöåö. ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó ÇäúÊóÙóãó ßõáøó ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ ÇáöÇÓúãõ ãöäúåõ Ýöí ßóæúäöåö áöáúãõÚúÊöÞö Ãóæú áöÛóíúÑöåö æóßóÐóáößó Þóæúáõåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ÇáúÈóíøöäóÉõ Úóáóì ÇáúãõÏøóÚöí» ÇÓúãñ áöáúÌöäúÓö ÝóíóÊóäóÇæóáõ ßõáøó ÈóíøöäóÉò ÕóÇÑóÊú Úóáóì ÇáúãõÏøóÚöí Ýóáóãú íóÈúÞó åõäóÇßó ÈóíøöäóÉñ Êóßõæäõ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúãõÏøóÚöí. æóßóÐóáößó Þóæúáõåõ «Çáúíóãöíäõ Úóáóì ÇáúãõÏøóÚóì Úóáóíúåö» íóÊóäóÇæóáõ ÌöäúÓó Çáúíóãöíäö ÇáúæóÇÌöÈóÉö (ÈöÇáÏøóÚóÇæóì) ÝóÕóÇÑóÊú Úóáóì ÇáúãõÏøóÚóì Úóáóíúåö Ýóáóãú íóÈúÞó åõäóÇßó íóãöíäñ Êóßõæäõ Úóáóì ÇáúãõÏøóÚöí æóäóÍúæõ Ðóáößó Þóæúáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÎóíúÑõ ÇáÕøóÏóÞóÉö ãóÇ ßóÇäó Úóäú ÙóåúÑö Ûöäðì» ÝóÊóäóÇæóáó ßõáøó ÕóÏóÞóÉò ÝóãóÇ ãöäú ÕóÏóÞóÉò ÅáøóÇ æóåöíó ÏóÇÎöáóÉñ Ýöí ÇááøóÝúÙö ãõæÌóÈóÉñ ÈöÔóÑúØö ÇáúÛöäóì æóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÓóÇÆöÑó ÇáÕøóÏóÞóÇÊö áóÇ ÊóÌöÈõ (ÅáøóÇ) Úóáóì ÇáúÃóÛúäöíóÇÁö æóÃóäøó ÇáúÝóÞöíÑó áóÇ ÕóÏóÞóÉó Úóáóíúåö Åäú áóãú íóÈúÞó åõäóÇßó ÕóÏóÞóÉñ áóãú íóÓúÊóæúÚöÈúåóÇ ÇááøóÝúÙõ ÝóÊóßõæäõ ãóæúÞõæÝóÉð Ýöí ßóæúäöåóÇ Úóáóì Ûóäöíøò Ãóæú (Úóáóì) ÝóÞöíÑò (Ýóãöäú åóÐöåö) ÇáúÌöåóÉö ÊóÊóäóÇæóáõ åóÐöåö ÇáúÃóáúÝóÇÙõ äóÝúíó ÇáúÍõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö áóåóÇ ÚóãøóÇ ÚóÏóÇåóÇ áóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÊóÎúÕöíÕöåö áóåóÇ ÈöÇáÐøößúÑö æóåóÐóÇ æóÇÖöÍñ æóÈöÇóááøóåö ÇáÊøóæúÝöíÞõ.(1/323)
[ÈóÇÈñ ÇáúÞóæúáõ Ýöí Íõßúãö ÇáúãõÌúãóáö]
ö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó ÕöÝóÉó ÇáúãõÌúãóáö æóäõÈóíøöäõ ÇáúÂäó ÈöÚóæúäö Çááøóåö Íõßúãóåõ æóãóÇ íóÌöÈõ Ýöíåö. ÝóäóÞõæáõ Åäøó ÇáúãõÌúãóáó Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ áóÇ íõÚúáóãõ ãóÚúäóÇåõ ãöäú áóÝúÙöåö æóáóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÔóíúÁò ãöäúåõ ÝöíãóÇ ÚõáøöÞó Èöåö ÇáúÍõßúãõ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÂÊõæÇ ÍóÞøóåõ íóæúãó ÍóÕóÇÏöåö} [ÇáÃäÚÇã: 141] «æóÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöãõÚóÇÐò ÃóÚúáöãúåõãú Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÝóÑóÖó Úóáóíúåöãú ÍóÞøðÇ Ýöí ÃóãúæóÇáöåöãú» æóÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÃõãöÑúÊ Ãóäú ÃõÞóÇÊöáó ÇáäøóÇÓó ÍóÊøóì íóÞõæáõæÇ áóÇ Åáóåó ÅáøóÇ Çááøóåõ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáõæåóÇ ÚóÕóãõæÇ ãöäøöí ÏöãóÇÁóåõãú æóÃóãúæóÇáóåõãú ÅáøóÇ ÈöÍóÞøöåóÇ» æóäóÍúæöåóÇ ãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáøóÊöí áóÇ(1/327)
ÊõäúÈöÆõ Úóäú ÇáúãóÚóÇäöí ÇáúãõÑóÇÏö ÈöåóÇ Ýóíóßõæäõ Íõßúãõ ãóÇ (ßóÇäó) åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáúÂÎóÑõ ãöäúåõ: ãóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ Íõßúãöåö Ýöí ÃóÞóáøö ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ áóÝúÙõåõ. æóÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íõÑóÇÏó Èöåö ÃóßúËóÑõ ãöäúåõ ÝóíóäúÊóÙöãó ÇáúÌõãúáóÉó ÍöíäóÆöÐò ãóÚúäóíóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: áõÒõæãõ ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÍõßúãö Ýöí ÃóÞóáøöåö. æóÇáúÂÎóÑõ: Ãóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Úóáóì ÇáúÃóÞóáøö ãóæúÞõæÝóÉñ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö¡ ÝóãóÊóì æóÑóÏó ÇáúÈóíóÇäõ ÈöãöÞúÏóÇÑò ÃóßúËóÑó ãöãøóÇ ÊóÖóãøóäó ÇááøóÝúÙõ æõÌõæÈóåõ ÈóíøóäøóÇ Ãóäøó Ðóáößó ßóÇäó ãõÑóÇÏðÇ ÈöÇááøóÝúÙö ÇáúÃóæøóáö æóÐóáößó äóÍúæõ Ãóäú íõØúáóÞó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ãöäú ÛóíúÑö ÐößúÑö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö äóÍúæõ Þóæúáöåö ÕóáøõæÇ æóÕõæãõæÇ æóÍõÌøõæÇ æóäóÙóÇÆöÑöåö. æóÞóÏú Úõáöãó ÞóÈúáó Ðóáößó ãóÇ ÇáÕøóáóÇÉõ æóÇáÕøóæúãõ æóÇáúÍóÌøõ ÝóÃóÞóáøõ ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÅíÌóÇÈóåõ ÕóáóÇÉð æóÇÍöÏóÉð æóÕóæúãðÇ æóÇÍöÏðÇ æóÍóÌøðÇ æóÇÍöÏðÇ.
æóáóÇ íóáúÒóãõäóÇ Ýöí ÃóßúËóÑó ãöäúåõ áöÃóäøó ÇáúÃóßúËóÑó áóÇ äöåóÇíóÉó áóåõ æóáóÇ ãöÞúÏóÇÑó ãóÚúáõæãñ ÈóíøóäóåóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÝóÇÍúÊóÇÌó ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó Åáóì ÇáúÈóíóÇäö. æóßóÐóáößó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö: ÃóÚúØö åóÐöåö ÇáÏøóÑóÇåöãó ÑöÌóÇáðÇ ÈóÚúÏó ÓóäóÉò ÃóÞóáøõ ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ ÇáöÇÓúãõ ãöäúåõãú ËóáóÇËóÉñ æóãóÇ ÒóÇÏó ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏðÇ ÈöÇááøóÝúÙö ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáó ÈóÚúÏó Ðóáößó ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÊóäúÝöíÐö ÇáúÃóãúÑö (åõãú(1/328)
ÚóÔóÑóÉñ) áóãú íóßõäú Ðóáößó ÒöíóÇÏóÉð Úóáóì ÇáúÃóãúÑö ÇáúÃóæøóáö Èóáú ÈóíóÇäðÇ Ãóäøó åóÄõáóÇÁö ßõáøóåõãú ßóÇäõæÇ ãõÑóÇÏöíäó Èöåö ßóÐóáößó ÅÐóÇ æóÑóÏó ÇáúÈóíóÇäõ ÈóÚúÏó Þóæúáöåö ÕóáøõæÇ ÈöãóÞóÇÏöíÑö ÃóÚúÏóÇÏö ÇáÕøóáóæóÇÊö ßóÇäó Ðóáößó ÈóíóÇäðÇ Ãóäøó ÌóãöíÚó Ðóáößó ßóÇäó ãõÑóÇÏðÇ ÈöÇááøóÝúÙö ÇáúÃóæøóáö.
æóÞóÏú ßóÇäó Ýöí ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÇáúãõÊóÃóÎøöÑöíäó ãóäú íóÃúÈóì Ðóáößó æóíóÞõæáõ Åäøó åóÐóÇ ÈöãóäúÒöáóÉö áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ýöí ãöËúáöåö æõÑõæÏõ ÇáúÈóíóÇäö ÈöÅöÑóÇÏóÉö ÇáúÃóßúËóÑö Åäú áóãú íóßõäú ÇááøóÝúÙõ ãõÞúÊóÖöíðÇ áöÇÓúÊöÚúãóÇáö Íõßúãöåö Ýöí ÌóãöíÚö ãóÇ íóÕúáõÍõ áóåõ æóÅöäøóãóÇ íóÑöÏõ ÈóÚúÏó Ðóáößó ãöãøóÇ íõæÌöÈõ ÒöíóÇÏóÉð Ýöí ÚóÏóÏö ÇáÕøóáóæóÇÊö Ýöíåö Ýöí Þóæúáöåö ÕóáøõæÇ æóÝöí ÚóÏóÏö ÇáÑøöÌóÇáö Ýöí Þóæúáöåö ÃóÚúØö ÑöÌóÇáðÇ Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÍõßúãðÇ ãõÓúÊóÃúäóÝðÇ ÛóíúÑó ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏðÇ ÈöÇáúßóáóÇãö ÇáúÃóæøóáö. ÞóÇáó æóÐóáößó Ãóäøó ÇááøóÝúÙó ÊóäóÇæóáó ÕóáóÇÉð æóÇÍöÏóÉð. æóÞóæúáõåõ ÃóÚúØö ÑöÌóÇáðÇ ÊóäóÇæóáó ÑöÌóÇáðÇ ËóáóÇËóÉð ÈöÛóíúÑö ÃóÚúíóÇäöåöãú ÝóáóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáúÈóíóÇäö Ýöíåö ÈöÅöÑóÇÏóÉö ÃóßúËóÑó ãöäú ËóáóÇËóÉò. æóáóÇ Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó ÑöÌóÇáðÇ ÈöÃóÚúíóÇäöåöãú ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäó Ðóáößó ãõÊøóÕöáðÇ ÈöÇáúÃóãúÑö ÝóáóÇ íóÓúÊóÞöÑøõ Íõßúãõ ÇáúÃóãúÑö ÅáøóÇ ãóÚó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÇáúÚóÏóÏö æóÕöÝóÊöåö. (ÝóÃóãøóÇ ÅÐóÇ) ÃóØúáóÞóåõ æóáóãú íóÚúÞõÈúåõ ÈóíóÇäõ ÚóÏóÏö ÇáÑøöÌóÇáö æóÕöÝóÊõåõãú æóÃóÚúÏóÇÏõ ÇáÕøóáóæóÇÊö æóãóÞóÇÏöíÑõåóÇ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÑõæÏõ ÇáúÈóíóÇäö ÈóÚúÏó Ðóáößó áöÃóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ßóÇäó ÃóßúËóÑó ãöäú ËóáóÇËóÉö ÑöÌóÇáò æóÃóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÞóæúáöåö ÕóáøõæÇ ÃóßúËóÑó ãöäú ÕóáóÇÉò æóÇÍöÏóÉò¡ æóãóÊóì æóÑóÏó ÈóÚúÏóåõ ÐößúÑõ ÚóÏóÏò Ãóæú ÕöÝóÉò ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ÒöíóÇÏóÉñ Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáúÃóæøóáö æóÍõßúãñ ãõÓúÊóÃúäóÝñ áóãú íóÊóÖóãøóäúåõ ÇááøóÝúÙõ ÇáúãõÊóÞóÏøöãõ æóáóãú íõæÌöÈúåõ æóáóÇ íóßõæäõ Ðóáößó ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ äóÞõæáõåõ Ýöí Íõßúãö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ýöí ÇáäøóÕøö.
ÞóÇáó: áöÃóäøó ÊóÌúæöíÒó Ðóáößó íõÄóÏøöí Åáóì ÅÈúØóÇáö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö áöÃóäøó Þóæúáóåõ ÕóáøõæÇ Åäú ßóÇäó íóÕúáõÍõ áöáúæóÇÍöÏóÉö ãöäú ÇáÕøóáóæóÇÊö ßóãóÇ íóÕúáõÍõ áöãóÇ ÝóæúÞóåóÇ ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì Ãóäøóåõ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúæóÇÍöÏóÉõ áóÇ ãóÍóÇáóÉó Ýóáöãó ÃóæúÌóÈúÊ Èöåö ÃóÞóáøó ãóÇ íóÞóÚõ Úóáóíúåö ÇáöÇÓúãõ æóÅöäú ßóÇäó ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÇáÊøóÚúáöíÞö ÈöÇáúÈóíóÇäö ÝóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ ÃóáøóÇ íóÌöÈó Èöåö ãóÌöíÁõ ÇááøóÝúÙö ÇáúãõÌúãóáö ÇáúãóæúÞõæÝö (Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö) áóÇ íóÌöÈõ Èöåö ÔóíúÁñ æóíóÌöÈõ ÇáÊøóæóÞøõÝõ Ýöíåö Åáóì Ãóäú íóÑöÏó ÇáÊøóÝúÓöíÑõ æóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÍóíúËõ ßóÇäó ãóÝúåõæãðÇ ÈöäóÝúÓöåö áóãú íóßõäú ÔóíúÆðÇ Ýöíåö ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ãóÇ(1/329)
íóÃúÊöí ÈóÚúÏóåõ æóáóæú ÓóÇÛó åóÐóÇ áóÓóÇÛó áöÃóåúáö ÇáúÎõÕõæÕö æóÇáúæóÞúÝö Þóæúáõåõãú Åäøó ÇáúÚõãõæãó ßõáøóåõ ãõÌúãóáñ ãõÍúÊóÇÌñ Åáóì ÊóÝúÓöíÑò æóÅöäøó ÕõæÑóÊóåõ ÕõæÑóÉñ ÊõæÌöÈõ ÇáÊøóÚúáöíÞó ÈöãóÇ¡ íóÑöÏõ ãöäú ÇáúÈóíóÇäö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÝóÇóáøóÐöí ÍóÕóáó ãöäú åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö Ãóäøó ßõáøó áóÝúÙò Ãóãúßóäó ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Úóáóì æóÌúåò ÝóáóÇ ÅÌúãóÇáó Ýöíåö ÃóÕúáðÇ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóÃóÎøóÑó ÇáúÈóíóÇäõ Ýöíåö Åäú ßóÇäó ãõÑóÇÏõåõ ÃóßúËóÑó ãöãøóÇ ÇÞúÊóÖóì ÇááøóÝúÙõ æõÌõæÈóåõ æóÇÓúÊöÚúãóÇáó Íõßúãöåö¡ æóÃóäøó ÇáúãõÌúãóáó ÚöäúÏóåõ ÞöÓúãñ æóÇÍöÏñ æóåõæó ÇáøóÐöí áóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ Íõßúãöåö Úóáóì æóÌúåò æóíóßõæäõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÇáÕøóÍöíÍõ ÚöäúÏóäóÇ åõæó ÇáúÞóæúáõ ÇáúÃóæøóáõ æóåõæó ÚöäúÏöí ãóÐúåóÈõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÃóíúÖðǺ áöÃóäøó ãóÓóÇÆöáóåõãú ÊóÏõáøõ Úóáóíúåö æóáöÃóäøóåõãú ÞóÇáõæÇ Ýöíãóäú ÞóÇáó áöÑóÌõáò ØóáøöÞú ÇãúÑóÃóÊöí ÝóØóáøóÞóåóÇ ËóáóÇËðÇ æóÞóÇáó ÇáÒøóæúÌõ ÃóÑóÏúÊ Ðóáößó ØóáõÞóÊú ËóáóÇËðÇ. æóÅöäú ØóáøóÞóåóÇ æóÇÍöÏóÉð æóÞóÇáó ÇáÒøóæúÌõ ßóÐóáößó ÃóÑóÏúÊ æóÞóÚóÊú æóÇÍöÏóÉð ÝóÌóÚóáõæÇ áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö ãõÎúÊóÕøðÇ ÈöÃóÞóáøö ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ æóåõæó ÇáúæóÇÍöÏóÉõ æóÌóÚóáõæåõ ãóÚó Ðóáößó ãõÍúÊóãöáðÇ áöáËøóáóÇËö áóæúáóÇ Ðóáößó ãóÇ ÚóãöáóÊú ÇáäøöíøóÉõ Ýöí ÅÑóÇÏóÊöåóÇ áöÃóäøó ÇáäøöíøóÉó áóÇ ÊóÃúËöíÑó áóåóÇ Ýöí ÅíÞóÇÚö ØóáóÇÞò áóÇ íóÍúÊóãöáõåõ ÇááøóÝúÙõ.
æóÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÃóíúÖðÇ Ýöíãóäú ÃóÐöäó áöÚóÈúÏöåö Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö: Ãóäøó Ðóáößó íóÞúÊóÖöí (ÊóÒúæöíÌó) ÇãúÑóÃóÉò æóÇÍöÏóÉò áóÇ ÃóßúËóÑó ãöäúåóÇ ÝóÅöäú ÒóæøóÌó ÇãúÑóÃóÊóíúäö Ýöí ÚóÞúÏò (æóÇÍöÏò) áóãú íóÕöÍøó äößóÇÍõ æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõãóÇ áöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó ÊóäóÇæóáó æóÇÍöÏóÉð ãöäúåõãóÇ æóáóãú íóÊóäóÇæóáú ÇáúÃõÎúÑóì ÝóÊóÍúÕõáõ ÇáúãóäúßõæÍóÉõ ÇáúãóÃúÐõæäõ Ýöí äößóÇÍöåóÇ ãóÌúåõæáóÉð æóÐóáößó áóÇ íóÕöÍøõ æóÞóÇáõæÇ: ÝóÅöäú ÞóÇáó Çáúãóæúáóì ÚóäóíúÊ ÇãúÑóÃóÊóíúäö ÌóÇÒó äößóÇÍõåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ ÝóÞóÏú ÌóÚóáõæÇ áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö(1/330)
íóÕúáõÍõ áöãóÇ ÝóæúÞó ÇáúæóÇÍöÏóÉö æóÅöäú ßóÇäó ÙóÇåöÑõåõ ÅäøóãóÇ ÇÞúÊóÖóì äößóÇÍó ÇãúÑóÃóÉò æóÇÍöÏóÉò ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó Þóæúáóåõ ÕóáøõæÇ ÞóÏú íóÊóäóÇæóáõ ÕóáóÇÉð æóÇÍöÏóÉð æóÃóäøóåõ íóÍúÊóãöáõ ãóÚó Ðóáößó Ãóäú íõÑóÇÏó Èöåö ÃóßúËóÑõ ãöäúåóÇ. ÝóáóãøóÇ ßóÇäó áöáöÇÍúÊöãóÇáö ãóÓóÇÛñ Ýöí Ðóáößó ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì ÇáúæóÇÍöÏóÉö Ýöí ãóÚúäóì ÇáúãõÌúãóáö ÇáøóÐöí íóÌõæÒõ ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäöåö.
æóãóÊóì æóÑóÏó Ýöíåö ÇáúÈóíóÇäõ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ßóÇäó ãõÑóÇÏðÇ ÈöÇááøóÝúÙö æóáóíúÓó ÅãúßóÇäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇááøóÝúÙö Ýöí ÃóÞóáøö ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ æóíóÞóÚõ Úóáóíúåö ÈöãóÇäöÚò (ãöäú) Ãóäú íóßõæäó ãõÌúãóáðÇ Ýöí ÇáÒøöíóÇÏóÉö áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó ÞóÏú ÊóÖóãøóäó ãóÚúäóíóíúäö ãóÚúäóì Íõßúãò ãóÚúáõæãò ãóÝúåõæãö ÇáúãöÞúÏóÇÑö æóãóÚúäóì ÇáúÅöÌúãóÇáö Ýöí ÃóßúËóÑó ãöäúåõ. æóßóÐóáößó Þóæúáõåõ ÃóÚúØö åóÐöåö ÇáÏøóÑóÇåöãó ÑöÌóÇáðÇ ÈóÚúÏó ÓóäóÉò ãöäú ÍóíúËõ ÕóáõÍó Ãóäú íóßõæäó ÇááøóÝúÙõ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÇáËøóáóÇËóÉö æóÚóãøóÇ ÝóæúÞóåóÇ ÝóÞóÏú ÚóÞóáúäóÇ ãöäú ÇááøóÝúÙö ËóáóÇËóÉð æóãóÇ ÒóÇÏó ÚóáóíúåóÇ ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõ ãóÇ ÒóÇÏó (ãóæúÞõæÝðÇ) Úóáóì ÈóíóÇäò íóÑöÏõ Ýöíåö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÊóäúÝöíÐö ÇáúÍõßúãö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó (ÞóÇÆöáñ) : Þóæúáõåõ ÃóÚúØö ÑöÌóÇáðÇ ÈóÚúÏó ÓóäóÉò íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Ýöí ÇáËøóáóÇËóÉö ÝóåóáøóÇ ÇÓúÊóÚúãóáúÊå Ýöíåöãú æóãóäóÚúÊ ÇáúÅöÌúãóÇáó Ýöíåö. Þöíáó áóåõ: áöÃóäøó ÇáúÅöÌúãóÇáó ÇáøóÐöí æóÕóÝúäóÇåõ íõæÌöÈõ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÝóÕóÇÑó ßóÞóæúáöåö ÞóÏú ÃóÑóÏúÊ ÈöÇáúÅöÚúØóÇÁö ËóáóÇËóÉð æóãóÇ ÒóÇÏó ÚóáóíúåóÇ ÝóãóæúÞõæÝñ ÇáúÍõßúãõ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö¡ æóåõæó ÈöãóäúÒöáóÉö Þóæúáöåö áóÞöíÊ ÑöÌóÇáðÇ ÝóÇóáøóÐöí íóáúÒóãõåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö ÇÚúÊöÞóÇÏõ ËóáóÇËóÉò ãöäúåõãú æóíóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÈóíóÇäò Ýöí ÇáËøóÇäöí ÈöÃóäøóåõãú ßóÇäõæÇ ÃóßúËóÑó ãöäú Ðóáößó¡ æóáóíúÓó åóÐóÇ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúÚõãõæãö áöÃóäøó Þóæúáóåõ ÕóáøõæÇ áóíúÓó Ýöíåö áóÝúÙõ Úõãõæãò Ýöí ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑò ÈöÇÓúãò íóäúÊóÙöãõ ÌóãóÇÚóÉð ãöäúåõ æóÅöäøóãóÇ ÐõßöÑó Ýöíåö ÇáúÝöÚúáõ ÝóÍóÓúÈõ æóÇáúãóÝúÚõæáõ ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑò. æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÃóÞóáøó ãóÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÕóáóÇÉñ æóÇÍöÏóÉñ. æóÝöí ÇááøóÝúÙö ÇÍúÊöãóÇáñ áöÅöÑóÇÏóÉö ÃóßúËóÑó ãöäúåóÇ æóáóÇ äöåóÇíóÉó áöáúÃóßúËóÑö ÝóßóÇäó ãõÌúãóáðÇ ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö.(1/331)
æóÃóãøóÇ áóÝúÙõ ÇáúÚõãõæãö ÝóÅöäøóåõ ÇÓúãñ áöÌóãöíÚö ãóÇ ÇäúØóæóì ÊóÍúÊóåõ áóíúÓó ÈóÚúÖõ Ðóáößó ÈöÃóæúáóì (Èöåö) ãöäú ÈóÚúÖò ÝóáöÐóáößó æóÌóÈó ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÌóãöíÚö æóáóãú íóßõäú Ýöíåö ÅÌúãóÇáñ ÅÐú áóÇ ÅÌúãóÇáó (Ýöíåö) . æóßóÐóáößó Þóæúáõåõ ÃóÚúØö ÑöÌóÇáðÇ ÚóÔóÑóÉó ÏóÑóÇåöãó ÈóÚúÏó ÓóäóÉò ÝóÇáúãõÊóíóÞøóäõ ãöäú ÇáúãõÑóÇÏö ËóáóÇËóÉñ æóãóÇ ÚóÏóÇåõãú Ýóåõæó ãõÍúÊóãóáñ áöÃóäøóåõ ãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú Èöåö ÑöÌóÇáó ÇáÏøõäúíóÇ ßõáøóåõãú æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó (Èöåö) ÈóÚúÖóåõãú ÝóßóÇäó Ýöí Ðóáößó ÇáúÈóÚúÖö ÅÌúãóÇáñ áöãóÇ ÝóæúÞó ÇáÕøóáóÇÉö ÝóáöÐóáößó ßóÇäó Ýöí ãóÚúäóì ÇáúãõÌúãóáö ÇáúãõÝúÊóÞöÑö Åáóì ÇáúÈóíóÇäö¡ æóáóæú ÞóÇáó ÃóÚúØö åóÐóÇ ÑöÌóÇáðÇ æóáóãú íõæóÞøöÊú áóåõ æóÞúÊðÇ æóáóãú íõÈóíøöäú áóåõ ÔóíúÆðÇ ÛóíúÑó Ðóáößó áóßóÇäó åóÐóÇ Úóáóì ËóáóÇËóÉò æóåõæó ãõÎóíøóÑñ Ýöí ÇáÒøöíóÇÏóÉö áöÃóäøóåõ ÞóÏú áóÒöãóåõ ÊóäúÝöíÐõ ÇáúÍõßúãö Ýöí ÇáúÍóÇáö ÝöíãóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ. ÝóãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ ÇááøóÝúÙõ æóÝöí ÊóÑúßöåö ÇáúÈóíóÇäó ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì ÇáËøóáóÇËóÉö Ýóåõæó ãõÎóíøóÑñ Ýöíåö áöÃóäøóåõ ÞóÏú áóÒöãóåõ ÅÚúØóÇÁõ ÇáúÚóÔóÑóÉö ÏóÑóÇåöãó Ýöí ÇáúÍóÇáö æóáóÇ íõãúßöäõåõ ÅäúÝóÇÐõåóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáö ÅáøóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö. ÝóÇáËøóáóÇËóÉõ áóÇ ãóÍóÇáóÉó ãõÑóÇÏóÉñ æóãóÇ ÒóÇÏó Ýóåõæó (Ýöíåö) ÈöÇáúÎöíóÇÑö Åäú ÔóÇÁó ÃóÚúØóÇåõãú ãöäúåóÇ æóÅöäú ÔóÇÁó ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóì ÇáËøóáóÇËóÉö ßóãóÇ Ãóäøó áóåõ ÇáúÎöíóÇÑó Ýöí Ãóäú íõÚóíøöäóåóÇ Ýöíãóäú ÔóÇÁó ãöäú ÇáúãõÚúØóíúäó æóÅöäú áóãú íóÞúÊóÖö ÇááøóÝúÙõ ÇáÊøóÚúíöíäó.
æóãöãøóÇ íõÔóÇßöáõ åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ÃóãøóÇ ÇáÓøóÝöíäóÉõ ÝóßóÇäóÊú áöãóÓóÇßöíäó íóÚúãóáõæäó Ýöí ÇáúÈóÍúÑö} [ÇáßåÝ: 79] ÞóÏú áóÒöãóäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ßóæúäöåöãú ËóáóÇËóÉð æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäõæÇ ÃóßúËóÑó ãöäúåóÇ æóíóÍúÊóãöáõ Ýöí åóÐóÇ Ãóäú íõÞóÇáó Åäøóåõ íóáúÒóãõåõ Ãóäú íõÚúØöíóåóÇ ËóáóÇËóÉð áóÇ ÃóßúËóÑó ãöäúåõãú áöÃóäøó ÇáËøóáóÇËóÉó ãõÊóíóÞøóäóÉñ æóÇáÒøöíóÇÏóÉõ áóãú íóËúÈõÊú ÃóäøóåóÇ ãõÑóÇÏóÉñ.(1/332)
æóÞóÏú ÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó Ýöíãóäú ÞóÇáó æóÇóááøóåö áóÇ Ãõßóáøöãõß ÃóíøóÇãðÇ Ãóäøóåõ Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò¡ æóÚóáóì ãóÚúäóì Þóæúáöåö ÃóÚúØö åóÐóÇ ÑöÌóÇáðÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóßóÝøóÇÑóÊõåõ ÅØúÚóÇãõ ÚóÔóÑóÉö ãóÓóÇßöíäó} [ÇáãÇÆÏÉ: 89] áóãøóÇ ÃóáúÒóãóåõ ÊóäúÝöíÐó ÇáúÍõßúãö Ýöí ÇáúÚóÔóÑóÉö áóãú íóßõäú Íõßúãõåõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÈóíóÇäö ÚóÔóÑóÉò ÈöÃóÚúíóÇäöåöãú Ãóæú ÈöÃóæúÕóÇÝò íóÎõÕøõæäó ÈöåóÇ Ïõæäó ÛóíúÑöåöãú Èóáú åõæó Ýöí ßõáøö ÚóÔóÑóÉò. æóãóÊóì æóÑóÏó ÈóÚúÏó Ðóáößó áóÝúÙñ íõæÌöÈõ ÊóÎúÕöíÕó ÇáúÅöØúÚóÇãö Ýöí ÚóÔóÑóÉò ÈöÃóÚúíóÇäöåöãú Ãóæú ÚóÔóÑóÉò ãóÎúÕõæÕöíäó ÈöÃóæúÕóÇÝò Ïõæäó ÛóíúÑöåöãú ßóÇäó Ðóáößó ÒöíóÇÏóÉð Ýöí Íõßúãö ÇáúÃóæøóáö æóÐóáößó ãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ ÚöäúÏóäóÇ ÅÐóÇ ÊóÑóÇÎóì Úóäú ÍóÇáö áõÒõæãö ÇáúÝóÑúÖö æóÅöãúßóÇäö ÊóäúÝöíÐö ÇáúÍõßúãö ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö áöÃóäøó åóÐóÇ ÇááøóÝúÙó áóíúÓó Ýöíåö ÇÍúÊöãóÇáñ Èóáú (åõæó) ãõæÌöÈñ áöÅöÚúØóÇÁö ÚóÔóÑóÉö ãóÓóÇßöíäó Ãóíøó ãóÓóÇßöíäó ßóÇäõæÇ ÝóáöÐóáößó ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ Ýöíåö(1/333)
Úóáóì ãóÇ æóÕóÝúäóÇ.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö ãóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ãõÌúãóáðÇ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÚõãõæãðÇ Úóáóì ÍóÓóÈö ÏóáóÇáóÉö ÇáúÍóÇáö æóÐóáößó áöÃóäøó Þóæúáóåõ {æóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó} [ÇáÈÞÑÉ: 43] áóÇ íóÎúáõæ (ãöäú) Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÕóáóÇÉð ãóÚúåõæÏóÉð ÞóÏú ÚóÑóÝõæåóÇ ÞóÈúáó Ðóáößó ÝóÇäúÕóÑóÝó ÇáúÃóãúÑõ ÅáóíúåóÇ ÝóÊóäóÇæóáó ÌóãöíÚó Êöáúßó ÇáÕøóáóæóÇÊö (Úóáóì ÔóÑóÇÆöØöåóÇ æóÃóæúÕóÇÝöåóÇ ÇáúãóÚúåõæÏóÉö áóåóÇ æóÅöäú áóãú íóßõäú åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ ÅÔóÇÑóÉð Åáóì ãóÚúåõæÏò ãöäú ÇáÕøóáóæóÇÊö) Ýóåõæó ãõÌúãóáñ ãõÝúÊóÞöÑñ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö áöÃóäøó áóÝúÙó ÇáÕøóáóÇÉö ãõÌúãóáñ ÅÐú ßóÇäó ÞóÏú ÃõÑöíÏó ÈöåóÇ (Ýöí) ÇáÔøóÑöíÚóÉö ãóÚóÇäò áóãú íóßõäú ÇááøóÝúÙõ ãóæúÖõæÚðÇ áóåóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö Ýóåõæó ãõÌúãóáñ ãóæúÞõæÝõ ÇáúÍõßúãö Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö. æóÃóãøóÇ ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÃóãúÑö ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøóæúãö æóÓóÇÆöÑö ÃóáúÝóÇÙö ÇáÔøóÑúÚö Úóáóì ÇáúãóÚóÇäöí ÇáúãõÊóÚóÇÑóÝóÉö ÇáúãóÚúåõæÏóÉö áóåóÇ ÝóÅöäøóåõ ãóÊóì ÃõØúáöÞó ãöäúåóÇ ÔóíúÁñ Ýóåõæó ãõäúÕóÑöÝñ Åáóì ãóÇ ÇÓúÊóÞóÑøóÊú ãóÚóÇäöí åóÐöåö ÇáúÃóÓúãóÇÁö Úóáóíúåö. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÇáúÞóÇÆöáó ãöäøóÇ ÅÐóÇ ÞóÇáó áöÂÎóÑó Õóáøö ÇáÙøõåúÑó æóÕõãú ÑóãóÖóÇäó ßóÇäó ãóÚúáõæãðÇ ÚöäúÏóåõ ãõÑóÇÏõ ÇáúÞóÇÆöáö.(1/334)
[ÈóÇÈ Íõßúãõ ÇáúßóáóÇãö ÇáúÎóÇÑöÌö Úóäú ÓóÈóÈò]
ò ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ßõáøõ ßóáóÇãö ÎóÑóÌó Úóäú ÓóÈóÈò ÝóÇáúÍõßúãõ áóåõ áóÇ áöáÓøóÈóÈö ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ÃóÚóãøó ãöäú ÇáÓøóÈóÈö æóÌóÈó ÇÚúÊöÈóÇÑõ Íõßúãöåö ÈöäóÝúÓöåö Ïõæäó ÓóÈóÈöåö.(1/337)
æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íóÚúÊóÈöÑõ ÇáÓøóÈóÈó æóíóÌúÚóáõ Íõßúãó ÇáÓøóÈóÈö ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóíúåö æóÅöäú ßóÇäó ÚõãõæãðÇ Ýöí äóÝúÓöåö æóåóÐóÇ ÚöäúÏóäóÇ ÎóØóÃñ ÅÐóÇ áóãú ÊóÞõãú ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì æõÌõæÈö ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Èöåö Úóáóì ÇáÓøóÈóÈö æóÐóáößó áöÃóäøó ßõáøó áóÝúÙò ÝóÍõßúãõåõ ÞóÇÆöãñ ÈöäóÝúÓöåö ÅáøóÇ Ãóäú ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÅÒóÇáóÊöåö Úóäú ãõæÌóÈöåö æóãõÞúÊóÖóÇåõ æóáóíúÓó Ýöí ßóæúäöåö ÎóÇÑöÌðÇ Úóáóì ÓóÈóÈò ãóÇ íõæÌöÈõ ÊóÎúÕöíÕóåõ æóÇáöÇÞúÊöÕóÇÑó ÈöÍõßúãöåö Úóáóì ÓóÈóÈöåö æóÐóáößó áöÃóäøóåõ(1/338)
áóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íõÑöíÏó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÅöäúÒóÇáöåö ÇáúÍõßúãó ÈóíóÇäó Íõßúãö ÇáÓøóÈóÈö æóÍõßúãó ÛóíúÑöåö ÚöäúÏó æõÌõæÏö åóÐóÇ ÇáÓøóÈóÈö ßóãóÇ íóäúÒöáõ ÍõßúãðÇ ÚóÇãøðÇ ãöäú ÛóíúÑö ÓóÈóÈò ÊóÞóÏøóãó. ÝóÅöÐðÇ áóíúÓó Ýöí äõÒõæáöåö Úóáóì ÓóÈóÈò ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑó Èöåö Úóáóíúåö.(1/339)
Ýóãóäú ÞóÕóÑóåõ Úóáóì ÇáÓøóÈóÈö ÝóÅöäøóãóÇ ÎóÕøó ÇááøóÝúÙó æóÃóÒóÇáóåõ Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö ÈöÛóíúÑö ÏóáóÇáóÉò.
æóÞóÏú ÇÚúÊóÈóÑó åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ÐóåóÈúäóÇ Åáóíúåö ÓóÇÆöÑõ ÇáúÝõÞóåóÇÁö ÇáøóÐöíäó íõÚúÊóÏøõ ÈöÃóÞóÇæöíáöåöãú Ýöí ßóËöíÑò ãöäú ÇáúÃóÍúßóÇãö ÇáäøóÇÒöáóÉö Úóáóì ÃóÓúÈóÇÈò äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÅäøóãóÇ ÌóÒóÇÁõ ÇáøóÐöíäó íõÍóÇÑöÈõæäó Çááøóåó æóÑóÓõæáóåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 33] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÞöÕøóÉö Ñõæöíó ÃóäøóåóÇ äóÒóáóÊú Ýöí ÔóÃúäö ÇáúÚõÑóäöíøöíäó ÇáøóÐöíäó ÇÑúÊóÏøõæÇ æóÞóÊóáõæÇ ÇáÑøóÇÚöíó æóÓóÇÞõæÇ ÇáúÅöÈöáó. æóÇáúÍõßúãõ ÚóÇãøñ ÚöäúÏó ÓóÇÆöÑö ÇáúÝõÞóåóÇÁö Ýöí ÇáúãõÑúÊóÏøöíäó æóÃóåúáö ÇáúãöáøóÉö. æóÅöäú ßóÇäó ÓóÈóÈõ äõÒõæáöåóÇ ÞóæúãðÇ ãõÑúÊóÏøöíäó ãõÍóÇÑöÈöíäó æóãöäúåõ ÂíóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö ßóÇäó ÓóÈóÈõ äõÒõæáöåóÇ Ãóäøó ÃóæúÓó Èúäó ÇáÕøóÇãöÊö(1/340)
ÙóÇåóÑó ãöäú ÇãúÑóÃóÊöåö ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ðóáößó æóßóÇäó ÓóÈóÈõ äõÒõæáö ÂíóÉö ÇááøöÚóÇäö Ãóäøó åöáóÇáó Èúäó ÃõãóíøóÉó ÞóÐóÝó ÇãúÑóÃóÊóåõ ÈöÔóÑöíßö ÇÈúäö ÓóÍúãóÇÁó ÝóßóÇäó ÚõãõæãðÇ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáäøóÇÓö æóßóÇäó ÓóÈóÈõ ÂíóÉö(1/341)
ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÞóæúãõ ÇáøóÐöíäó ÞóÐóÝõæÇ ÚóÇÆöÔóÉó ÇáÕøöÏøöíÞóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ - ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {Åäøó ÇáøóÐöíäó ÌóÇÁõæÇ ÈöÇáúÅöÝúßö ÚõÕúÈóÉñ ãöäúßõãú} [ÇáäæÑ: 11] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÞöÕøóÉö ÝóÍóßóãó ÈößóÐöÈöåöãú Åäú áóãú íõÞöíãõæÇ ÈóíøöäóÉð Úóáóì (ÕöÏúÞö) ãóÞóÇáóÊöåöãú æóÞóÐúÝöåöãú æóåõæó Íõßúãñ ÚóÇãøñ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÞóÇÐöÝöíäó.
æóãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö ãóÇ ÐõßöÑó ãóÚóåõ ÇáÓøóÈóÈõ ÇáøóÐöí æóÑóÏó Ýöíåö æóßóÇäó ÇáúÍõßúãõ Ýöíåö áöÚõãõæãö ÇááøóÝúÙö Ïõæäó ÇáÓøóÈóÈö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {Úóáöãó Çááøóåõ Ãóäøóßõãú ßõäúÊõãú ÊóÎúÊóÇäõæäó ÃóäúÝõÓóßõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 187] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÞöÕøóÉö.
ßóÇäó ÇáÓøóÈóÈõ Ýöíåö Ãóäøóåõ ßóÇäó ãóÍúÙõæÑðÇ Úóáóíúåöãú Ãóäú íõÝúØöÑõæÇ ÈóÚúÏó Çáäøóæúãö áóíúáðÇ ÝóäóÇãó ÈóÚúÖõ ÇáÕøóÍóÇÈóÉö ÞóÈúáó Ãóäú íõÝúØöÑó Ëõãøó ÃóÝúØóÑó ÝóÐóßóÑó Ðóáößó áöáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ åóÐöåö ÇáúÂíóÉó æóÓóÇÞó ÝöíåóÇ ÇáúÞöÕøóÉó æóÇáÓøóÈóÈó ÇáøóÐöí ãöäú ÃóÌúáöåö äóÒóáóÊú Ëõãøó ÞóÇáó {ÝóÇáúÂäó ÈóÇÔöÑõæåõäøó æóÇÈúÊóÛõæÇ ãóÇ ßóÊóÈó Çááøóåõ áóßõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 187] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì(1/342)
{Ëõãøó ÃóÊöãøõæÇ ÇáÕøöíóÇãó Åáóì Çááøóíúáö} [ÇáÈÞÑÉ: 187] æóåóÐöåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ÚóÇãøóÉñ Ýöíãóäú ÇÎúÊóÇäó äóÝúÓóåõ¡ æó (Ýöí) ÛóíúÑöåö æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóÚóáóì ÇáËøóáóÇËóÉö ÇáøóÐöíäó ÎõáøöÝõæÇ} [ÇáÊæÈÉ: 118] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÎõÐú ãöäú ÃóãúæóÇáöåöãú ÕóÏóÞóÉð} [ÇáÊæÈÉ: 103] ÝóÐóßóÑó ÞöÕøóÊóåõãú æóÓóÈóÈó äõÒõæáö (åóÐöåö) ÇáúÂíóÉö Ëõãøó ßóÇäó æõÌõæÈõ ÇáÕøóÏóÞóÉö ÚóÇãøðÇ Úóáóì ãóäú ßóÇäó ÈöÕöÝóÊöåöãú æóÚóáóì ÛóíúÑöåöãú. æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Úóáöãó Ãóäú Óóíóßõæäõ ãöäúßõãú ãóÑúÖóì æóÂÎóÑõæäó íóÖúÑöÈõæäó Ýöí ÇáúÃóÑúÖö íóÈúÊóÛõæäó ãöäú ÝóÖúáö Çááøóåö} [ÇáãÒãá: 20] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúÑóÁõæÇ ãóÇ ÊóíóÓøóÑó ãöäúåõ} [ÇáãÒãá: 20] .(1/343)
ÝóÐóßóÑó ÇáÓøóÈóÈó ÇáøóÐöí ÃóÈóÇÍó ÊóÑúßó ÞöíóÇãö Çááøóíúáö ãöäú ÇáúãóÑóÖö æóÇáÖøóÑúÈö Ýöí ÇáúÃóÑúÖö¡ æóÇáúÍõßúãõ ÚóÇãøñ Ýöíãóäú åóÐöåö ÕöÝóÊõåõ æóÝöí ÛóíúÑöåöãú æóãöËúáõåõ ßóËöíÑñ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóåõæó íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÍõßúãó áöáöÇÓúãö áóÇ áöáÓøóÈóÈö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÎõÑõæÌõ ÇáúßóáóÇãö Úóáóì ÓóÈóÈò ßóÎõÑõæÌöåö ãóÎúÑóÌó ÇáúÌóæóÇÈö. æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó Íõßúãó ÇáúÌóæóÇÈö Ãóäú íóßõæäó ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ãóÇ ÕóÇÑó ÌóæóÇÈðÇ Úóäúåõ. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó ÇáúÃóãúÑõ Ýöíåö ÚöäúÏóäóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÅöØúáóÇÞö Èóáú (åõæó) ÚöäúÏóäóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö ãöäúåõ ãóÇ íóßõæäõ ÇáúÌóæóÇÈõ Ýöíåö áóÝúÙó Úõãõæãò íóäúÊóÙöãõ ãóÇ åõæó ÌóæóÇÈñ Úóäúåõ æóÛóíúÑóåõ¡ æóãöäúåõ ãóÇ íóßõæäõ Íõßúãõåõ ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ãóÇ åõæó ÌóæóÇÈñ Úóäúåõ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÃóæøóáõ: ÝóÅöäøó ÇáúÍõßúãó Ýöíåö ÌóÇÑò Úóáóì ÇááøóÝúÙö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÓúÊóÞöáøðÇ ÈöäóÝúÓöåö ÍóÊøóì íóÞõæãó ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì æõÌõæÈö ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Èöåö Úóáóì ãóÇ åõæó ÌóæóÇÈñ Úóäúåõ.
æóÇáËøóÇäöí: åõæó ãóÇ (áóÇ) íóÓúÊóÞöáøõ ÈöäóÝúÓöåö æóÇÞúÊóÕóÑó Åáóì ÊóÖúãöíäöåö ÈöÛóíúÑöåö ÝóåóÐóÇ Íõßúãõåõ ãóÞúÕõæÑñ Úóáóì ÇáúÌóæóÇÈö. äóÙöíÑõ ÇáúÃóæøóáö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇáúÂäó ÈóÇÔöÑõæåõäøó æóÇÈúÊóÛõæÇ ãóÇ ßóÊóÈó Çááøóåõ áóßõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 187] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÞöÕøóÉö. æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÎõÐú ãöäú ÃóãúæóÇáöåöãú ÕóÏóÞóÉð} [ÇáÊæÈÉ: 103] æóäóÍúæõåóÇ ãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáúãõßúÊóÝöíóÉö ÈöäóÝúÓöåóÇ Úóäú ÊóÖúãöíäöåóÇ ÈöÛóíúÑöåóÇ ãóÚó ÇÔúÊöãóÇáöåóÇ Úóáóì ãóÇ åöíó ÌóæóÇÈñ Úóäúåõ. æóÚóáóì ÛóíúÑöåö Ýóáóãú íóßõäú ÍõßúãõåóÇ ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ÇáúÌóæóÇÈö. æóäóÙöíÑõ åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÇáËøóÇäöí ãöãøóÇ áóÇ íóÓúÊóÞöáøõ ÈöäóÝúÓöåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ýóåóáú æóÌóÏúÊõãú ãóÇ æóÚóÏó ÑóÈøõßõãú ÍóÞøðÇ ÞóÇáõæÇ äóÚóãú} [ÇáÃÚÑÇÝ: 44] (ÝóÞóæúáõåõãú äóÚóãú) ¡ áóÇ íõÝöíÏõ ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÌóæóÇÈö ÝóÕóÇÑó ãóÚúäóÇåõ ãõØóÇÈöÞðÇ áöãóÇ(1/344)
åõæó ÌóæóÇÈñ Úóäúåõ áóÇ ÒóÇÆöÏðÇ æóáóÇ äóÇÞöÕðÇ æóÕóÇÑó ÇáúÌóæóÇÈõ ãõÖúãóÑðÇ Ýöíåö æóÚóáóì ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáøóÐöí ÞóÏøóãúäóÇåõ ÞõáúäóÇ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÃúßõáõæÇ ãöãøóÇ áóãú íõÐúßóÑú ÇÓúãõ Çááøóåö Úóáóíúåö æóÅöäøóåõ áóÝöÓúÞñ} [ÇáÃäÚÇã: 121] Åäøóåõ Úõãõæãñ Ýöí ßõáøö ãóÇ ÊõÑößóÊú ÇáÊøóÓúãöíóÉõ Ýöíåö ÚóÇãöÏðÇ æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏú Ñõæöíó ÃóäøóåóÇ äóÒóáóÊú Ýöí ÔóÃúäö ÇáúãóíúÊóÉö Íöíäó ÌóÇÏóáó ÇáúãõÔúÑößõæäó ÇáúãõÓúáöãöíäó ÝóÞóÇáõæÇ áóåõãú ÊóÃúßõáõæäó ãöãøóÇ ÞóÊóáúÊõãõæåõ æóáóÇ ÊóÃúßõáõæÇ ãöãøóÇ ÞóÊóáóåõ Çááøóåõ Ýóáóãú äóÚúÊóÈöÑú ÇáÓøóÈóÈó æóÃóÌúÑóíúäóÇ ÇáúÍõßúãó Úóáóì ÇááøóÝúÙö æóãöäúåõ ãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó Íóßöíãó Èúäó ÍöÒóÇãò ÞóÇáó ÑóÓõæáõ Çááøóåö Åäøöí ÃóÑóì ÇáÔøóíúÁó Ýöí ÇáÓøõæÞö Ëõãøó íóØúáõÈõåõ ãöäøöí ØóÇáöÈñ ÝóÃóÈöíÚóåõ Ëõãøó ÃóÔúÊóÑöíåö ÝóÃõÓúáöãóåõ ÝóÞóÇáó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ ÊóÈöÚú ãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏóß» ÝóåóÐóÇ Úõãõæãñ Ýöí ßõáøö ÈóíúÚò áöãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏó ÇáúÅöäúÓóÇäö ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÚóíúäðÇ Ãóæú Ýöí ÇáÐøöãøóÉö æóãöËúáõ åóÐóÇ ßóËöíÑñ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäóäö æóÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÊóäúÈöíåñ Úóáóì ãóÇ ÊóÑóßúäóÇ.(1/345)
æóÞóÏú íóÌöíÁõ ãöäú ÇáúßóáóÇãö ãóÇ íóßõæäõ Íõßúãõåõ ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ÇáÓøóÈóÈö ÇáøóÐöí ÎóÑóÌó Úóáóíúåö ÅáøóÇ Ãóäøó Ðóáößó áóÇ íóÌõæÒõ Íóãúáõåõ Úóáóíúåö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò ßóãóÇ íóÎõÕøõ ÓóÇÆöÑó ÇáúÚõãõæãö ÈöÇáÏøóáóÇÆöáö æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Þõáú áóÇ ÃóÌöÏõ Ýöí ãóÇ ÃõæÍöíó Åáóíøó ãõÍóÑøóãðÇ Úóáóì ØóÇÚöãò íóØúÚóãõåõ} [ÇáÃäÚÇã: 145] Úõãõæãõåõ íóäúÝöí Ãóäú íóßõæäó (åõäóÇßó) ÔóíúÁñ ãõÍóÑøóãñ ÛóíúÑõ ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí ÇáúÂíóÉö ÅáøóÇ Ãóäøóåõ áóãøóÇ Ñõæöíó Ãóäøó Ðóáößó äóÒóáó ÝöíãóÇ ßóÇäó ÇáúãõÔúÑößõæäó íõÍóÑøöãõæäóåõ ãöäú ÇáÓøóÇÆöÈóÉö æóÇáúæóÕöíáóÉö æóÇáúÍóÇãö ÕóÇÑó ÊóÞúÏöíÑõåõ {Þõáú áóÇ ÃóÌöÏõ Ýöí ãóÇ ÃõæÍöíó Åáóíøó ãõÍóÑøóãðÇ} [ÇáÃäÚÇã: 145] ãöãøóÇ íõÍóÑøöãõæäóåõ ÅáøóÇ ßóíúÊó æóßóíúÊó. æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó áöÃóäøó ÇáÏøóáóÇáóÉó ÞóÏú ÏóáøóÊú Úóáóì Ãóäøó åóÇåõäóÇ ÃóÔúíóÇÁó ÃõÎóÑó ãõÍóÑøóãóÉñ ÛóíúÑõ ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÇáúÂíóÉö æóäóÍúæöåóÇ ãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÓõÆöáó Úóäú ÈöÆúÑö ÈõÖóÇÚóÉó æóãóÇ íõØúÑóÍõ ÝöíåóÇ ãöäú ÇáúãóÍóÇíöÖö æóáõÍõæãö ÇáúßöáóÇÈö ÝóÞóÇáó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÇáúãóÇÁõ ØóåõæÑñ áóÇ íõäóÌøöÓõåõ ÔóíúÁñ» æóÇáúãóÚúäóì Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó ÍóÇáõåõ ÍóÇáó åóÐóÇ ÇáúÈöÆúÑö ÝóåóÐóÇ Íõßúãõåõ. áöÃóäøóåõ ãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú Èöåö Úõãõæãó ÇáúÍõßúãö ÈöØóåóÇÑóÉö ÇáúãóÇÁö ÇáøóÐöí Ýöíåö áõÍõæãõ ÇáúßöáóÇÈö æóÇáúãóÍóÇíöÖõ. æóÅöäøóãóÇ ÇáúãóÚúäóì Ãóäøó ÇáúÈöÆúÑó ßóÇäó íõØúÑóÍõ ÝöíåóÇ Ðóáößó Ëõãøó äõÙøöÝóÊú ÝóÃõÎúÑöÌó ãóÇ ÝöíåóÇ «ÝóÓõÆöáó Úóäú ÇáúãóÇÁö ÇáúÍóÇÏöËö ÈóÚúÏó ÇáäøóÒúÍö æóÇáÊøóØúåöíÑö ÝóÞóÇáó Ãóäøóåõ ØóåõæÑñ áóÇ íõäóÌøöÓõåõ ÔóíúÁñ» . æóßóÐóáößó ÍóÏöíËõ ÃõÓóÇãóÉó Èúäö ÒóíúÏò Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó «áóÇ ÑöÈóÇ ÅáøóÇ Ýöí ÇáäøóÓöíÆóÉö» æóåõæó «Ãóäøóåõ ÓõÆöáó Úóäú ÇáúÌöäúÓóíúäö ãõÊóÝóÇÖöáðÇ ÝóÞóÇáó ÅäøóãóÇ ÇáÑøöÈóÇ Ýöí ãöËúáöåö Ýöí ÇáäøóÓöíÆóÉö» . æóãóÊóì ßóÇäó ÇáúÌóæóÇÈõ ÃóÎóÕøó ãöäú ÇáÓøõÄóÇáö ÝóÇáúÍõßúãõ áóåõ áóÇ áöáÓøõÄóÇáö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {íóÓúÃóáõæäóß ãóÇÐóÇ ÃõÍöáøó áóåõãú Þõáú ÃõÍöáøó áóßõãú ÇáØøóíøöÈóÇÊõ æóãóÇ ÚóáøóãúÊõãú ãöäú ÇáúÌóæóÇÑöÍö} [ÇáãÇÆÏÉ: 4] ÝóÞóæúáõåõ ãóÇÐóÇ ÃõÍöáøó(1/346)
áóåõãú ÓõÄóÇáñ ÃóÚóãøõ ãöäú ÇáúÌóæóÇÈö áöÃóäøóåõ íóäúÊóÙöãõ ÇáúÌóæóÇÈó æóÛóíúÑóåõ æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Þõáú ÃõÍöáøó áóßõãú ÇáØøóíøöÈóÇÊõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 4] íóÚúäöí - æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ - ÇáúÍóáóÇáó ÇáøóÐöí ÞóÏú Èóíøóäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Íõßúãóåõ Ýöí ÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö {æóãóÇ ÚóáøóãúÊõãú ãöäú ÇáúÌóæóÇÑöÍö} [ÇáãÇÆÏÉ: 4] ¡ æóÐóáößó ÃóÎóÕøõ ãöäú ÇáÓøõÄóÇáö. æóäóÙöíÑõåõ ãóÇ Ñõæöíó Úóäú «ÚõãóÑó Ãóäøóåõ ÓóÃóáó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÚóãøóÇ íóÍöáøõ ãöäú ÇáúÍóÇÆöÖö ÝóÞóÇáó áóß ãöäúåóÇ ãóÇ ÝóæúÞó ÇáúÅöÒóÇÑö» ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÝöíãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáóåõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ Úõãõæãò ãöäú ÇáÓøõÄóÇáö Ýöí ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Èóáú íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ áóÝúÙö ÇáúÌóæóÇÈö ÝöíãóÇ æóÑóÏó Ýöíåö Ýóíóßõæäõ ÇáúÍõßúãõ ãõÊóÚóáøöÞðÇ Èöåö Ïõæäó ÛóíúÑöåö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì Ãóäøó ÛóíúÑóåõ ÈöãóËóÇÈóÊöåö Ýöí ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóÇáúÍóÙúÑö.(1/347)
[ÇáúÈóÇÈõ ÇáÓøóÇÈöÚó ÚóÔóÑó Ýöí ÍóÑúÝö ÇáäøóÝúíö ÅÐóÇ ÏóÎóáó Úóáóì ÇáúßóáóÇãö]
ÈóÇÈñ ÍóÑúÝõ ÇáäøóÝúíö ãóÇ Íõßúãõåõ ÅÐóÇ ÏóÎóáó Úóáóì ÇáúßóáóÇãö¿ . ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÍóÑúÝõ ÇáäøóÝúíö ÞóÏú íóÏúÎõáõ Úóáóì ÇáúßóáóÇãö æóíõÑóÇÏõ Èöåö äóÝúíõ ÇáúÃóÕúáö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {áóÇ íóÓúãóÚõæäó ÝöíåóÇ áóÛúæðÇ æóáóÇ ÊóÃúËöíãðÇ} [ÇáæÇÞÚÉ: 25] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇáúíóæúãõ áóÇ íõÄúÎóÐõ ãöäúßõãú ÝöÏúíóÉñ} [ÇáÍÏíÏ: 15] ¡ æóäóÍúæõ Þóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ äößóÇÍó ÅáøóÇ Èöæóáöíøò» æó «áóÇ äößóÇÍó ÅáøóÇ ÈöÔõåõæÏò» ¡ æó «áóÇ ÕóáóÇÉó ÅáøóÇ ÈöÞöÑóÇÁóÉò» æóÞóÏú íõÑóÇÏõ Èöåö äóÝúíõ ÇáúßóãóÇáö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúÃóÕúáö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøóåõãú áóÇ ÃóíúãóÇäó áóåõãú áóÚóáøóåõãú íóäúÊóåõæäó} [ÇáÊæÈÉ: 12] Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÃóáóÇ ÊõÞóÇÊöáõæäó ÞóæúãðÇ äóßóËõæÇ ÃóíúãóÇäóåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 13] ÝóäóÝóÇåóÇ ÈóÏúÁðÇ Ëõãøó ÃóËúÈóÊóåóÇ ËóÇäöíðÇ ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú Èöåö(1/351)
äóÝúíó ÇáúÃóÕúáö æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó äóÝúíó ÇáúßóãóÇáö íóÚúäöí áóÇ ÃóíúãóÇäó áóåõãú æóÇÝöíóÉð íóÝõæäó ÈöåóÇ æóãöËúáõåõ Þóæúáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ ÕóáóÇÉó áöÌóÇÑö ÇáúãóÓúÌöÏö ÅáøóÇ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö» ¡ æó «ãóäú ÓóãöÚó ÇáäøöÏóÇÁó Ýóáóãú íõÌöÈú ÝóáóÇ ÕóáóÇÉó áóåõ» ¡ æó «áóÇ æõÖõæÁó áöãóäú áóãú íóÐúßõÑú ÇÓúãó Çááøóåö Úóáóíúåö» æó «áóÇ Ïöíäó áöãóäú áóÇ ÃóãóÇäóÉó áóåõ» . æóäóÍúæõ Þóæúáö ÇáÔøóÇÚöÑö:
áóæú ßõäúÊó ãöäú ÃóÍóÏò íõåúÌóì åóÌóæúÊõßõãú ... íóÇ Èúäó ÇáÑøöÞóÇÚö æóáóßöäú áóÓúÊó ãöäú ÃóÍóÏö
æóãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ áóãú íóæóÏøó äóÝúíóåõ Úóäú Ãóäú íóßõæäó ãõÊøóÓöãðÇ ÈöÐóáößó æóãóÚúÏõæÏðÇ ãöäú ÌõãúáóÉö ÇáäøóÇÓö æóÃóäøóåõ ÃóÍóÏõåõãú æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó áóÓúÊó ãöäú ÃóÍóÏò íõÄúÈóåõ áóåõ æóíõÚúÊóÏøõ Èöåö. ÝóÞóÏú ËóÈóÊó ÈöãóÇ æóÕóÝúäóÇ Ãóäøó ÍóÑúÝó ÇáäøóÝúíö ÞóÏú íõäúÝóì Èöåö ÇáúÃóÕúáõ ÊóÇÑóÉð æóÇáúßóãóÇáõ ÃõÎúÑóì ãóÚó ËóÈóÇÊö ÇáúÃóÕúáö æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÑóÇÏó Èöåö ÇáúÃóãúÑóÇäö ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó äóÝúíó ÇáúÃóÕúáö áóãú íóËúÈõÊú Ýöíåö ÔóíúÁñ æóãóÊóì ÃóÑóÇÏó ÅíÌóÇÈó ÇáäøóÞúÕö æóäóÝúíó ÇáúßóãóÇáö ÝóÞóÏú Ïóáøó áóÇ ãóÍóÇáóÉó Úóáóì Ãóäøó ÔóíúÆðÇ ãöäúåõ ÞóÏú ËóÈóÊó æóÃóäøóåõ ãóÚó Ðóáößó ÛóíúÑõ ßóÇãöáò æóåóÐóÇ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íõæÕóÝó Èöåö ãóÇ áóãú íóËúÈõÊú ãöäúåõ ÔóíúÁñ. áöÃóäøóÇ ãóÊóì ÞõáúäóÇ Åäøó åóÐöåö ÕóáóÇÉñ äóÇÞöÕóÉñ ÝóÞóÏú ÃóËúÈóÊúäóÇ ãöäúåóÇ ÔóíúÆðÇ äóÇÞöÕðÇ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íõæÕóÝó ãóÇ áóãú íóËúÈõÊú ãöäúåõ ÔóíúÁñ ÈöÇáäøõÞúÕóÇäö ÅÐú ßóÇäó ÇáäøõÞúÕóÇäõ åõæó ÝóæóÇÊó ÇáúÈóÚúÖö ãóÚó ËóÈóÇÊö ÇáúÃóÕúáö. ÝóËóÈóÊó(1/352)
ÈöÐóáößó Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÑóÇÏó Èöåö ÇáúÃóãúÑóÇäö ÌóãöíÚðÇ ãöäú äóÝúíö ÇáúÃóÕúáö æóäóÝúíö ÇáúßóãóÇáö Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò. Ëõãøó ãóÇ ÈóÚúÏó åóÐóÇ ãöäú Íõßúãöåö ãõÎúÊóáóÝñ Ýöíåö ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö.
ÝóÞóÇáó ÞóÇÆöáõæäó: ÇááøóÝúÙõ ãõÍúÊóãöáñ áöáúÃóãúÑóíúäö æóáóíúÓó åõæó ÈöÃóÍóÏö ÇáúæóÌúåóíúäö Ãóæúáóì ãöäúåõ ÈöÇáúÂÎóÑö.
æóÛóíúÑõ Ðóáößó ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íõÑóÇÏóÇ ÌóãöíÚðÇ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÇáúÍõßúãõ Èöåö Úóáóì ÃóÍóÏö ÇáúæóÌúåóíúäö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáúãõÍúÊóãöáóÉö áöáúãóÚóÇäöí ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉö ÇáøóÊöí áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóäúÊóÙöãóåóÇ áóÝúÙñ æóÇÍöÏñ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò äóÍúæõ ÇáúÞõÑúÁö ÇáúãõÍúÊóãöáö áöáúÍóíúÖö æóÇáØøõåúÑö æóäóÙóÇÆöÑöåö ãöäú ÇáúÃóÓúãóÇÁö.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: åõæó ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö ÈöäóÝúíö ÇáúÃóÕúáö Ãóæúáóì ãöäúåõ ÈöäóÝúíö ÇáúßóãóÇáö æóÅöäøóãóÇ ÇáúÍóãúáõ Úóáóì äóÝúíö ÇáúßóãóÇáö ÈöÏóáóÇáóÉò.(1/353)
ÞóÇáõæÇ áöÃóäøó ÍóÞöíÞóÊóåõ äóÝúíõ ãóÇ íóÏúÎõáõ Úóáóíúåö ÝóíóäúÝöí ÌóãöíÚõåõ æóÅöäøóãóÇ íõÍúãóáõ Úóáóì äóÝúíö ÇáúÈóÚúÖö ÈöÏóáóÇáóÉò.
æó (ÞóÏú) ÞóÇáó ÃóÈõæ ãõæÓóì ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó Ýöí ÍóÏöíËö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ æõÖõæÁó áöãóäú áóãú íóÐúßõÑú ÇÓúãó Çááøóåö Úóáóíúåö» Åäøóåõ áóãøóÇ ÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì Ãóäøó ÊóÑúßó ÇáÊøóÓúãöíóÉö Úóáóì ÇáúæõÖõæÁö áóÇ íóãúäóÚõ ÕöÍøóÊóåõ áóãú íóÎúáõ ÇáúÍóÏöíËõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ãóäúÓõæÎðÇ Ãóæú æóåúãðÇ Ãóæú áóåõ ãóÚúäðì ÛóíúÑõ ÇáÙøóÇåöÑö áöÃóäøó ÇáÊøóÓúãöíóÉó áóæú ßóÇäóÊú ãöäú ÔóÑúØö ÇáúæõÖõæÁö áóäóÞóáóÊúåõ ÇáúÃõãøóÉõ ßóäóÞúáöåóÇ ÇáÙøõåúÑó ÃóÑúÈóÚðÇ æóÇáúãóÛúÑöÈó ËóáóÇËðÇ æóáóÃóãóÑõæÇ ãóäú áóãú íõÓóãøö ÈöÅöÚóÇÏóÉö ÇáúæõÖõæÁö æóÇáÕøóáóÇÉö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÝóÏóáøó Þóæúáõåõ Ãóäøó áóåõ ãóÚúäðì ÛóíúÑó ÇáÙøóÇåöÑö (ÅÐú) ÇáøóÐöí (íóÞúÊóÖöíåö) ÙóÇåöÑõ ÇááøóÝúÙö åõæó äóÝúíõ ÇáúÃóÕúáö¡ æó (Ãóäøóåõ) ÅäøóãóÇ ÕóÇÑó Åáóì äóÝúíö ÇáúßóãóÇáö ÈöÏóáóÇáóÉò æóåóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ åõæó ÇáÕøóÍöíÍõ ÚöäúÏóäóÇ¡ áöÃóäøóåõãú áóÇ íóÎúÊóáöÝõæäó Ãóäøó ÏõÎõæáóåõ Úóáóì ÇáúÎóÈóÑö Úóäú ÇáúÝöÚúáö íóÞúÊóÖöí äóÝúíóåõ ÑóÃúÓðÇ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÇáúíóæúãó áóÇ íõÎúÑóÌõæäó ãöäúåóÇ} [ÇáÌÇËíÉ: 35] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {óáóÇ íõÎóÝøóÝõ Úóäúåõãú ÇáúÚóÐóÇÈõ æóáóÇ åõãú íõäúÙóÑõæäó} [ÇáÈÞÑÉ: 162] æóåóÐóÇ ÙóÇåöÑñ ãóÚúÞõæáñ ãöäú ÇááøóÝúÙö Ýöí ÏõÎõæáöåö Úóáóì ÇáöÇÓúãö ÃóíúÖðÇ ßóÞóæúáöäóÇ áóÇ Åáóåó ÅáøóÇ Çááøóåõ (æóáóÇ Íóæúáó) æóáóÇ ÞõæøóÉó ÅáøóÇ ÈöÇóááøóåö æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóáóíúÓó Úóáóíúßõãú ÌõäóÇÍñ Ãóäú ÊóÞúÕõÑõæÇ ãöäú ÇáÕøóáóÇÉö} [ÇáäÓÇÁ: 101] ¡ æó {áóÇ ÌõäóÇÍó Úóáóíúßõãú Åäú ØóáøóÞúÊõãú ÇáäøöÓóÇÁó} [ÇáÈÞÑÉ: 236] ¡ æó {áóíúÓó Úóáóì ÇáúÃóÚúãóì ÍóÑóÌñ} [ÇáäæÑ: 61] ÞóÏú ÇÞúÊóÖóì äóÝúíó ÌóãöíÚö ãóÇ ÏóÎóáó Úóáóíúåö ÅáøóÇ ãóÇ ÇõÓúÊõËúäöíó(1/354)
ãöäúåõ æóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ ÇáÓøóÇãöÚõ Ýöí ÇáúæõÕõæáö Åáóì ÇáúÚöáúãö ÈöæõÞõæÚö äóÝúíö ÇáúÃóÕúáö Åáóì ÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì ãöäú ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö. æóßóÐóáößó ÚõÞöáó ãöäú Þóæúáö ÇáúÞóÇÆöáö áóíúÓó Ýöí ÇáÏøóÇÑö ÃóÍóÏñ æóáóíúÓó ÚöäúÏó ÝõáóÇäò ãóÇáñ æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóì Ðóáößó ÅÐóÇ ÃõØúáöÞó ÇÞúÊóÖóì äóÝúíó ÇáúÌóãöíÚö æóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ ÇáÓøóÇãöÚõ (áóåõ) Åáóì ÇÓúÊöÝúåóÇãö ÇáúÞóÇÆöáö Ýöí ÅÑóÇÏóÉö äóÝúíö ÇáúßóãóÇáö Ãóæú ÇáúÃóÕúáö Èóáú ÇáúãóÝúåõæãõ ãöäúåõ äóÝúíõ ÇáúÃóÕúáö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóáóãøóÇ ßóÇäóÊú ÍóÞöíÞóÉõ åóÐóÇ ÇááøóÝúÙö æóãóæúÖõæÚõåõ ÇáäøóÝúíó ÝóæóÇÌöÈñ Ãóäú íóßõæäó äóÝúíõ ÇáúÌóãöíÚö Ãóæúáóì Èöåö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÅÑóÇÏóÉö äóÝúíö ÇáúÈóÚúÖö ßóáóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö æóÓóÇÆöÑö ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáúãóæúÖõæÚóÉö áöáúãóÚóÇäöí ÊóÞúÊóÖöí ÅÝóÇÏóÉó ÌóãöíÚö ãóÇ æõÖöÚó áóåõ æóÌõÚöáó ÚöÈóÇÑóÉð Úóäúåõ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÅÑóÇÏóÉö ÇáúÈóÚúÖö Ïõæäó Çáúßõáøö.(1/355)
[ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóÇãöäó ÚóÔóÑó Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóÇáúãóÌóÇÒö]
ÈóÇÈñ ÇáúÞóæúáõ Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóÇáúãóÌóÇÒö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: Ýöí áõÛóÉö ÇáúÚóÑóÈö ÇáúÍóÞöíÞóÉõ æóÇáúãóÌóÇÒõ. ÝóÇáúÍóÞöíÞóÉõ ãóÇ Óõãøöíó Èöåö ÇáÔøóíúÁõ Ýöí ÃóÕúáö ÇááøõÛóÉö æóãóæúÖõæÚöåóÇ(1/359)
æóÇáúãóÌóÇÒõ (åõæó) ãóÇ íóÌõæÒõ Èöåö ÇáúãóæúÖöÚõ ÇáøóÐöí åõæó ÍóÞöíÞóÉñ áóåõ Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóÓõãøöíó Èöåö ãóÇ áóíúÓó ÇáöÇÓúãõ áóåõ ÍóÞöíÞóÉð æóåõæó Úóáóì æõÌõæåò äóÐúßõÑõåóÇ Åäú ÔóÇÁó Çááøóåõ. æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÍõÏøõ Ðóáößó ÈöÃóäøó ÇáúÍóÞöíÞóÉó ãóÇ áóÇ íóäúÊóÝöí Úóäú ãõÓóãøóíóÇÊöåö ÈöÍóÇáò. æóÇáúãóÌóÇÒõ ãóÇ íóäúÊóÝöí Úóäú ãõÓóãøóíóÇÊöåö ÈöÍóÇáò. äóÙöíÑõ Ðóáößó ÃóäøóÇ ÅÐóÇ ÓóãøóíúäóÇ ÇáúÌóÏøó ÃóÈðÇ æóÇáúÃóÈó ÇáúÃóÏúäóì ÃóÈðÇ ÝóÅöäøó ÇÓúãó ÇáúÃóÈö ÞóÏú íóäúÊóÝöí Úóäú ÇáúÌóÏøö ÈöÍóÇáò ÈöÃóäú äóÞõæáó áóíúÓó åóÐóÇ ÈöÃóÈöíåö Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóáóÇ íóäúÊóÝöí Ðóáößó Úóäú ÇáúÃóÈö ÇáúÃóÏúäóì.
æóÇáúãóÌóÇÒõ Úóáóì æõÌõæåò ãöäúåóÇ: ÅØúáóÇÞõ ÇááøóÝúÙö ãóÚó ÍóÐúÝö ßóáöãóÉò íõÑöíÏõåóÇ æóáóãú íóáúÝöÙú ÈöåóÇ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {Åäøó ÇáøóÐöíäó íõÄúÐõæäó Çááøóåó æóÑóÓõæáóåõ} [ÇáÃÍÒÇÈ: 57] æóãóÚúäóÇåõ ÃóæúáöíóÇÁó Çááøóåö ÝóÍóÐóÝó ÇáúÃóæúáöíóÇÁó æóåõæó íõÑöíÏõåõãú áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì áóÇ íóáúÍóÞõåõ ÇáúÃóÐóì æóáóÇ(1/361)
ÇáúãóäóÇÝöÚõ¡ æó (áóÇ) ÇáúãóÖóÇÑøõ æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇÓúÃóáú ÇáúÞóÑúíóÉó ÇáøóÊöí ßõäøóÇ ÝöíåóÇ} [íæÓÝ: 82] æóãóÚúäóÇåõ (æó) ÇÓúÃóáú Ãóåúáó ÇáúÞóÑúíóÉö. æóáóæú ßóÇäó Ðóáößó ÍóÞöíÞóÉð áóßóÇäóÊú ÇáúÞóÑúíóÉõ åöíó ÇáúãóÓúÆõæáóÉó¡ æóãõÍóÇáñ ãóÓúÃóáóÉõ ÇáúÌõÏúÑóÇäö. ÝóÅöäú Þöíáó: Åäøó Ãóåúáó ÇáúÞóÑúíóÉö íõÓóãøóæúäó ÞóÑúíóÉð ÅÐóÇ ßóÇäõæÇ ÝöíåóÇ. Þöíáó áóåõ: áóæú ßóÇäó ßóÐóáößó áóÌóÇÒó ãóÊóì ÃóÔóÑúäóÇ Åáóì ÑöÌóÇáò Ýöí ÇáúÞóÑúíóÉö Ãóäú äóÞõæáó åóÄõáóÇÁö ÞóÑúíóÉñ äõÑöíÏõ Èöåö ÇáÑøöÌóÇáó Ïõæäó ÇáúÈõäúíóÇäö æóåóÐóÇ ãõãúÊóäöÚñ ÅØúáóÇÞðÇ ÚöäúÏó ßõáøö ÃóÍóÏò (æóáóßóÇäó ÌóÇÆöÒðÇ) Ãóäú íõÓóãøóì åóÄõáóÇÁö ÇáÑøöÌóÇáõ ÈóÚúÏó ÎõÑõæÌöåöãú ãöäú ÇáúÞóÑúíóÉö ÝóäóÞõæáõ Åäøóåõãú ÞóÑúíóÉñ áöÃóäøó ÇáöÇÓúãó áóåõãú ÍóÞöíÞóÉñ Úóáóì Þóæúáö ãóäú íóäúÝöí ÇáúãóÌóÇÒó æóÃóäú áóÇ íóãúäóÚó ÎõÑõæÌõåõãú ãöäúåóÇ ÅØúáóÇÞó ÇáúÞóæúáö ÈöÃóäøóåõãú ÞóÑúíóÉñ ßóãóÇ áóÇ íóãúäóÚõ ÅØúáóÇÞõ ÇáúÞóæúáö Ýöíåöãú ÈöÃóäøóåõãú ÑöÌóÇáñ ÍóíúËõ ßóÇäõæÇ ÝóÏóáøó ÇãúÊöäóÇÚõ ÅØúáóÇÞö ÇÓúãö ÇáúÞóÑúíóÉö Úóáóì ÌóãóÇÚóÉö ÑöÌóÇáò Ãóäøó ÇáúÞóÑúíóÉó áóÇ Êóßõæäõ ÇÓúãðÇ áöáÑøöÌóÇáö ÈöÍóÇáò æóÃóäøó Þóæúáóåõ {æóÇÓúÃóáú ÇáúÞóÑúíóÉó} [íæÓÝ: 82] ÇÞúÊóÖóì ÅÖúãóÇÑó ÃóåúáöåóÇ æóãöäúåóÇ ãóÇ íóßõæäõ ÈöÒöíóÇÏóÉö (ÍóÑúÝö áóíúÓó) ãöäúåõ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {áóíúÓó ßóãöËúáöåö ÔóíúÁñ} [ÇáÔæÑì: 11] æóãõÑóÇÏõåõ áóíúÓó ãöËúáõåõ ÔóíúÁñ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ äóÝúíó ÇáÊøóÔúÈöíåö Úóäú ãöËúáöåö ÅÐú åõæó (ÊóÚóÇáóì) áóÇ ãöËúáó áóåõ ÝóÕóÍøó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó äóÝúíõ ÇáÊøóÔúÈöíåö Úóäúåõ ÑóÃúÓðÇ æóÃóäøó ãóÚúäóÇåõ (Ãóäú) áóíúÓó ãöËúáóåõ ÔóíúÁñ æóÞóÏú æõÌöÏó ãöËúáõ Ðóáößó Ýöí ßóáóÇãö ÇáúÚóÑóÈö. æóÞóÇáó ÇáÔøóÇÚöÑõ:
æóÕóÇáöíóÇÊò ßóßóãóÇ íõÄóËúÝóíúäó(1/362)
æóÑõæöíó Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö æóÇäúÔóÞøó ÇáúÞóãóÑõ ßóäöÕúÝö ÇáúÌóÝúäóÉö æóÇáúßóÇÝõ ÒóÇÆöÏóÉñ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö.
æóãöäúåóÇ ãóÇ íóßõæäõ ÈöæóÖúÚö (áóÝúÙò) ãóßóÇäó ÛóíúÑöåö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì { [039 056] Ãóäú ÊóÞõæáó äóÝúÓñ íóÇ ÍóÓúÑóÊóÇ Úóáóì ãóÇ ÝóÑøóØúÊõ Ýöí ÌóäúÈö Çááøóåö} [ÇáÒãÑ: 56] íóÚúäöí Ýöí ÃóãúÑö Çááøóåö íõÚóÈøóÑõ Úóäú ÇáúÃóãúÑö ÈöÇáúÌóäúÈö¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì ÍóÇßöíðÇ Úóäú ÅÈúÑóÇåöíãó (Îóáöíáö Çááøóåö ÕóáóæóÇÊõ Çááøóåö Úóáóíúå) {æóÇÌúÚóáú áöí áöÓóÇäó ÕöÏúÞò Ýöí ÇáúÂÎöÑöíäó} [ÇáÔÚÑÇÁ: 84] æóÃóÑóÇÏó Èöåö ÇáËøóäóÇÁó ÇáúÍóÓóäó ÝóÚóÈøóÑó Úóäú ÇáúÞóæúáö ÈöÇááøöÓóÇäö áöÃóäøó ÇáúÞóæúáó Èöåö íóßõæäõ ãöäú ÇáúÚöÈóÇÏö æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÈöáöÓóÇäò ÚóÑóÈöíøò ãõÈöíäò} [ÇáÔÚÑÇÁ: 195] íóÚúäöí áõÛóÉð áöÃóäøó ÇááøõÛóÉó ÈöÇááøöÓóÇäö ÊóÙúåóÑõ.
«æóÞóÇáóÊú ÝóÇØöãóÉõ ÈöäúÊõ ÞóíúÓò áöáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÏú ÎóØóÈóäöí ÃóÈõæ ÇáúÌóåúãö Ýöí ÌõãúáóÉö ãóäú ÎóØóÈóåóÇ ÝóÞóÇáó ÃóãøóÇ ÃóÈõæ ÇáúÌóåúãö ÝóÅöäøóåõ ÑóÌõáñ áóÇ íóÖóÚõ ÚóÕóÇåõ Úóäú ÚóÇÊöÞöåö» íóÚúäöí Ãóäøóåõ íóÖúÑöÈõ ÇáäøöÓóÇÁó ÝóÌóÚóáó åóÐóÇ ÇááøóÝúÙó ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÇáÖøóÑúÈö æóÞóÏú ÚõÞöáó Èöåö ÇáúãõÈóÇáóÛóÉõ Ýöí æóÕúÝöåö ÈöÖóÑúÈö ÇáäøöÓóÇÁö æóäóÍúæõ Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {íóæúãó íõßúÔóÝõ Úóäú ÓóÇÞò} [ÇáÞáã: 42] íóÚúäöí Úóäú ÔöÏøóÉö ÇáúÃóãúÑö áöÃóäøó ãóäú Úóäöíó ÃóãúÑðÇ ÚóÙöíãðÇ ÔóãøóÑó Úóäú ÓóÇÞöåö. æóãöäúåõ ãóÇ íõÑóÇÏõ Èöåö ÇáÊøóÔúÈöíåõ ÝóíõÍúÐóÝõ ÍóÑúÝõ ÇáÊøóÔúÈöíåö ÇßúÊöÝóÇÁð ÈöÏóáóÇáóÉö ÇáúÍóÇáö æóÚöáúãö ÇáúãõÎóÇØóÈö(1/363)
ÈöÇáúãõÑóÇÏö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Õõãøñ Èõßúãñ Úõãúíñ Ýóåõãú áóÇ íóÑúÌöÚõæäó} [ÇáÈÞÑÉ: 18] æóÇáúãóÚúäóì Ãóäøóåõãú ßóÇáÕøõãøö ÇáúÈõßúãö ÇáúÚõãúíö Ýöí ÚóÏóãö ÇáöÇäúÊöÝóÇÚö ÈöãóÇ ÓóãöÚõæÇ æóÃóÈúÕóÑõæÇ æóãöäúåõ Þóæúáõ ÇáäøóÇÈöÛóÉö:
ÝóÅöäøóß ÔóãúÓñ æóÇáúãõáõæßõ ßóæóÇßöÈõ ... ÅÐóÇ ØóáóÚóÊú áóãú íóÈúÏõ ãöäúåõäøó ßóæúßóÈõ
íóÚúäöí Ãóäøóß ßóÇáÔøóãúÓö.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõ:
æóßõäøóÇ ÍóÓóÈúäóÇ ßõáøó ÃóÓúæóÏó ÊóãúÑóÉð ... áóíóÇáöíó áóÇÞóíúäóÇ ÌõÐóÇãó æóÍöãúíóÑóÇ
ÝóáóãøóÇ ÞóÑóÚúäóÇ ÇáäøóÈúÚó ÈöÇáäøóÈúÚö ÈóÚúÖóåõ ... ÈöÈóÚúÖò ÃóÈóÊú ÚöíÏóÇäõåõ Ãóäú ÊóßóÓøóÑóÇ
ÓóÞóíúäóÇåõãú ßóÃúÓðÇ ÓóÞóæúäóÇ ÈöãöËúáöåö ... æóáóßöäøóåõãú ßóÇäõæÇ Úóáóì ÇáúãóæúÊö ÃóÕúÈóÑóÇ
ÝóÞóÇáó ßõäøóÇ ÍóÓóÈúäóÇ ßõáøó ÃóÓúæóÏó ÊóãúÑóÉð Ýóåõãú ãóÇ ÍóÓöÈõæÇ ßõáøó ÃóÓúæóÏó ÊóãúÑóÉð ÞóØøõ.
æóÇáúãóÚúäóì ãóÚó Ðóáößó ÕóÍöíÍñ áöÃóäøó ãõÑóÇÏóåõ æóßõäøóÇ ßóãóäú ÍóÓöÈó ßõáøó ÃóÓúæóÏó ÊóãúÑóÉð Ýöí ÅÞúÏóÇãöäóÇ Úóáóì ÞöÊóÇáö åóÄõáóÇÁö ÇáúÞóæúãö (æó) ØóãöÚúäóÇ Ýöíåöãú æóÇÓúÊöåóÇäóÊõäóÇ ÈöÃóãúÑöåöãú Ëõãøó ÞóÇáó ÞóÑóÚúäóÇ ÇáäøóÈúÚó ÈöÇáäøóÈúÚö ÈóÚúÖóåõ ÈöÈóÚúÖò æóãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõãú áóãú íóÞúÑóÚõæÇ ÇáäøóÈúÚó ÈóÚúÖóåõ ÈöÈóÚúÖò æóáóãú íõÑöÏú ÍóÞöíÞóÉó Ðóáößó ÞóØøõ æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó ÃóäøóÇ áóãøóÇ ÞóÇÑóÚúäóÇåõãú æóÌóÇáóÏúäóÇåõãú ËóÈóÊõæÇ áóäóÇ ÊóÔúÈöíåðÇ ÈóÚöíÏóÇäö ÇáäøóÈúÚö ÅÐóÇ ÞõÑöÚó ÈóÚúÖõåóÇ ÈöÈóÚúÖò æóáóÇ ÊóäúßóÓöÑõ áöÕóáóÇÈóÊöåóÇ Ëõãøó ÞóÇáó ÓóÞóíúäóÇåõãú ßóÃúÓðÇ ÓóÞóæúäóÇ ÈöãöËúáöåö æóãóÇ ßóÇäó åõäóÇßó ßóÃúÓñ æóáóÇ ÓóÞúíñ æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó ÞóÊóáúäóÇ ãöäúåõãú æóÞóÊóáõæÇ ãöäøóÇ æóáóßöäøóåõãú ßóÇäõæÇ Úóáóì ÇáúãóæúÊö ÃóÕúÈóÑóÇ íóÚúäöí ÃóÌúÑóÃó ãöäøóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÝóãóÇ ÃóÕúÈóÑóåõãú Úóáóì ÇáäøóÇÑö} [ÇáÈÞÑÉ: 175] íóÚúäöí ÝóãóÇ ÃóÌúÑóÃóåõãú áöÃóäøóåõ áóÇ ÕóÈúÑó áöÃóÍóÏò Úóáóì ÚóÐóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÝóÐóßóÑó(1/364)
ÇáÔøóÇÚöÑõ åóÐöåö ÇáúÃóáúÝóÇÙó æóåöíó ãóÌóÇÒñ æóåöíó ãöäú ÝóÕöíÍö ÇáúßóáóÇãö æóÌóíøöÏöåö æóåõæó ÃóÍúÓóäõ ãöäú ÇáúÍóÞöíÞóÉö Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö.
æóãöäúåõ Ãóäú íõÓóãøóì ÇáÔøóíúÁõ ÈöÇÓúãö ÛóíúÑöåö Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúãõÞóÇÈóáóÉö æóÇáúãõÌóÇÒóÇÉö¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú Ðóáößó Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÇÓúãóåõ æóáóÇ íóÌõæÒõ ÅØúáóÇÞõåõ ÅÐóÇ æóÞóÚó Úóáóì ÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÞóÇáõæÇ ÅöäøóÇ ãóÚóßõãú ÅöäøóãóÇ äóÍúäõ ãõÓúÊóåúÒöÆõæäó} [ÇáÈÞÑÉ: 14] {Çááøóåõ íóÓúÊóåúÒöÆõ Èöåöãú} [ÇáÈÞÑÉ: 15] . æóáóíúÓó (Ðóáößó ãöäú Çááøóåö ÇÓúÊöåúÒóÇÁð) Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóáóßöäøóåõ Íöíäó ÃóÎúÈóÑó Úóäú ÌóÒóÇÁö ÇáöÇÓúÊöåúÒóÇÁö ÓóãøóÇåõ ÈöÇÓúãöåö áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÌóÒóÇÁõ ÓóíøöÆóÉò ÓóíøöÆóÉñ ãöËúáõåóÇ} [ÇáÔæÑì: 40] æóÇáúÌóÒóÇÁõ áóíúÓó ÊóÔúÈöíåðÇ æóÅöäøóãóÇ ÓóãøóÇåõ ÈöåóÇ ãöäú ÍóíúËõ ßóÇäóÊú Ýöí ãõÞóÇÈóáóÊöåóÇ æóãõÓúÊóÍóÞøóÉð ãöäú ÃóÌóáöåóÇ.
æóÊóÞõæáõ ÇáúÚóÑóÈõ ÇáúÌóÒóÇÁõ ÈöÇáúÌóÒóÇÁö æóÇáúÃóæøóáõ áóíúÓó ÈöÌóÒóÇÁò ÝóÓóãøóÇåõ ÈöÇÓúãö ãóÇ íõÞóÇÈöáõåõ. æóãöãøóÇ íõÓóãøóì ÈöÇÓúãö ÛóíúÑöåö áöáúãõÌóÇæóÑóÉö Ãóæú áöÃóäøóåõ (ãöäúåõ) ÈöÓóÈóÈö Þóæúáöåöãú áöáúãóÒóÇÏóÉö (æó) ÇáÓøöÞóÇÁö ÑóÇæöíóÉñ æóÇáÑøóÇæöíóÉõ ÇÓúãñ áöáúÌóãóáö ÇáøóÐöí íõÍúãóáõ Ðóáößó Úóáóíúåö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÇáäøóÌúãö:
ÊóãúÔöí ãöäú ÇáÑøöÏøóÉö ãóÔúíó ÇáúÌóÝúáö ... ãóÔúíó ÇáÑøóæóÇíóÇ ÈöÇáúãóÒóÇÏö ÇáúÃóËúÞóáö(1/365)
ÓõãøöíóÊú ÈöÇÓúãö ÇáúÌóãóáö áöáúãõÌóÇæóÑóÉö. æóãöäúåõ Þóæúáõåõãú áöáÔøóÇåö ÇáøóÊöí ÊõÐúÈóÍõ ÚöäúÏó ÍóáúÞö ÑóÃúÓö ÇáÕøóÈöíøö ÚóÞöíÞóÉñ. æóÇáúÚóÞöíÞóÉõ ÇÓúãñ áöáÔøóÚúÑö äóÝúÓöåö ÝóÓõãøöíóÊú ÇáÔøóÇÉõ ÈöÇÓúãöåö áöÃóäøóåõ ßóÇäó (åõæó) ÓóÈóÈóåóÇ.
æóãöäúåõ ÇáúÛóÇÆöØõ æóåõæó ÇÓúãñ áöáúãóßóÇäö ÇáúãõØúãóÆöäøö ãöäú ÇáúÃóÑúÖö æóßóÇäõæÇ íóÞúÖõæäó ÍóæóÇÆöÌóåõãú Ýöí ãöËúáöåö ÝóÓõãøöíó ãóÇ íóÎúÑõÌõ ãöäú ÇáúÅöäúÓóÇäö Èöåö áöÞõÑúÈö ÇáúãõÌóÇæóÑóÉö Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúßöäóÇíóÉö. æóãöäúåõ ÇáúÌöãóÇÚõ ßõäøöíó Úóäúåõ ÈöÇááøóãúÓö (æó) ÈöÇáÏøõÎõæáö ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú áóãú ÊóßõæäõæÇ ÏóÎóáúÊõãú Èöåöäøó ÝóáóÇ ÌõäóÇÍó Úóáóíúßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] ÝóåóÐóÇ ÃóßúËóÑõ ãöäú Ãóäú íõÍúÕóì Ýöí ÇááøõÛóÉö æóÑõÈøóãóÇ ßóÇäó ÇáúãóÌóÇÒõ Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúãóæóÇÖöÚö ÃóÈúáóÛó æóÃóÍúÓóäó ãöäú ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÍóÞöíÞóÉö Ýöíåö æóåóÐóÇ ãóÇ áóÇ íóÏúÝóÚõåõ ÃóÍóÏñ áóåõ ÃóÏúäóì ãóÚúÑöÝóÉò ÈöÔóíúÁò ãöäú áöÓóÇäö ÇáúÚóÑóÈö æóÞóÏú æóÖóÚó Ãóåúáõ ÇááøõÛóÉö ßõÊõÈðÇ Ýöí ÇáúãóÌóÇÒö æóÞóÇáõæÇ åóÐóÇ (ÇááøóÝúÙõ) ãóÌóÇÒñ æóåóÐóÇ ÍóÞöíÞóÉñ ãóÔúåõæÑñ Ðóáößó Úóäúåõãú (ãõÊóÚóÇÑóÝñ) ãõÊóÚóÇáóãñ Èóíúäóåõãú. æóÑõÈøóãóÇ Óõãøöíó ÇáÔøóíúÁõ ÈöãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÇÓúãðÇ áóåõ ÈöÍóÇáò Úóáóì æóÌúåò íóÚúÊóÈöÑõ ÇáúãõÎóÇØóÈõ Èöåö áöÃóäøó Ýöí ÒóÚúãöåö ßóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇäúÙõÑú Åáóì Åáóåößó ÇáøóÐöí ÙóáúÊó Úóáóíúåö ÚóÇßöÝðÇ} [Øå: 97] íóÚúäöí ÇáøóÐöí Ýöí ÒóÚúãöß Ãóäøóåõ Åáóåõß æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóãóÇ ÃóÛúäóÊú Úóäúåõãú ÂáöåóÊõåõãú} [åæÏ: 101] íóÚúäöí ÇáøóÐöíäó íóÒúÚõãõæäó ÈöÃóäøóåõãú ÂáöåóÊóåõãú¡ æóäóÙöíÑõåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÐõÞú Åäøóß ÃóäúÊó ÇáúÚóÒöíÒõ ÇáúßóÑöíãõ} [ÇáÏÎÇä: 49] íóÚúäöí Åäøóß ßõäúÊ Ýöí ÒóÚúãöß ßóÐóáößó.(1/366)
æóÞóÏú ÃóÈóì ÈóÚúÖõ ãóäú Êóßóáøóãó Ýöí (Ðóáößó) ÈöÛóíúÑö ÏöÑóÇíóÉò Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö Ãóæú Ýöí ÇááøõÛóÉö ÇÓúÊöÚóÇÑóÉñ æóÃóÌóÇÒó ãóÚó Ðóáößó Ãóäú íõØúáóÞó ÇáúÞóæúáõ æóáóÇ íõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúÍóÞöíÞóÉõ ÝóãóäóÚó áóÝúÙó ÇáöÇÓúÊöÚóÇÑóÉö æóÃóÚúØóì ÇáúãóÚúäóì æóÇÍúÊóÌøó ÈöÃóäøó ÇáúãõÓúÊóÚöíÑó åõæó ÇáúÂÎöÐõ áöãóÇ áóíúÓó áóåõ æóÐóáößó áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÞóÇáó Ýöí ßóáóÇãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì. ÝóíõÞóÇáõ áóåõ: ÝóÞóÏú ÃóÚúØóíúÊäóÇ Ãóäøó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ãóÇ ÃõØúáöÞó (Úóáóì) ÌöåóÉö ÇáÊøóÔúÈöíåö æóáóãú íõÑóÏú Èöåö ÇáÊøóÍúÞöíÞõ ÝóßóÃóäøóß ÅäøóãóÇ ÎóÇáóÝúÊäóÇ Ýöí ÇáúÚöÈóÇÑóÉö Ïõæäó ÇáúãóÚúäóì æóÇáúãõÖóÇíóÞóÉõ Ýöí ÇáúÚöÈóÇÑóÉö ÈóÚúÏó ÇáúãõÏóÇÝóÚóÉö Úóáóì ÇáúãóÚúäóì áóÇ æóÌúåó áöáöÇÔúÊöÛóÇáö ÈöåóÇ.
æóáóßöäøóÇ äóÞõæáõ Ýöí Ðóáößó Åäøó ÅØúáóÇÞó áóÝúÙö ÇáöÇÓúÊöÚóÇÑóÉö ÔóÇÆöÚñ Ýöí ÇááøõÛóÉö æóÐóáößó áöÃóäøóåõãú áóãøóÇ æóÌóÏõæÇ áóÝúÙóÉð ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ãóæúÖöÚò ÞóÏú ÇõÓúÊõÚúãöáó Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö ÇáúãóæúÖõæÚö áóåõ Ýöí ÃóÕúáö ÇááøõÛóÉö Óóãøóæúåõ ãóÌóÇÒðÇ ÊóÇÑóÉð æóÇÊøöÓóÇÚðÇ ÃõÎúÑóì (æóÇÓúÊöÚóÇÑóÉð ÃõÎúÑóì) áöíõÝöíÏõæÇ Èöåö Ãóäøóåõ áóíúÓó ÅØúáóÇÞõåõ Úóáóì ÍóÞöíÞóÉö ãóÚúäóÇåõ Ýöí ãóæúÖõæÚö ÇááøöÓóÇäö æóÅöäøóãóÇ ÞóÇáõæÇ Ðóáößó ÅÝúåóÇãðÇ áöáúãõÎóÇØóÈöíäó æóÓóãøóæúåõ ÇÓúÊöÚóÇÑóÉð áöÃóäøó ÇáöÇÓúãó ãóæúÖõæÚñ áöÛóíúÑöåö Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóÓõãøöíó åóÐóÇ ÈöÇÓúãöåö æóáóäóÇ Ãóäú äóÞõæáó Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÇÓúÊóÚóÇÑó ÔóíúÆðÇ áöÃóäøó áöáøóåö ÇáÏøõäúíóÇ æóÇáúÂÎöÑóÉó¡ æóåõæó ÇáøóÐöí Úóáøóãó ÇáäøóÇÓó ÇááøõÛóÇÊö (æóåóÏóÇåõãú ÅáóíúåóÇ) .
æóáóßöäøóÇ äóÞõæáõ áóãøóÇ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÈöáöÓóÇäò ÚóÑóÈöíøò ãõÈöíäò} [ÇáÔÚÑÇÁ: 195] . æóÞóÇáó {ÅäøóÇ ÌóÚóáúäóÇåõ ÞõÑúÂäðÇ ÚóÑóÈöíøðÇ} [ÇáÒÎÑÝ: 3] æóßóÇäó Ýöí áõÛóÉö ÇáúÚóÑóÈö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú æõÌõæåö ÇáúãóÌóÇÒö æóÇáöÇÓúÊöÚóÇÑóÇÊö ÝóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ÎóÇØóÈóäóÇ ÈöãóÇ Ýöí áõÛóÊöåóÇ ãöäú Ðóáößó æóáóíúÓó áöÃóäøó Ãóåúáó ÇááøõÛóÉö ÓóãøóæúÇ Ðóáößó ÇÓúÊöÚóÇÑóÉð ÈöæóÇÌöÈò Ãóäú íóßõæäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ÇÓúÊóÚóÇÑó ÔóíúÆðÇ æóáóßöäøóåõ ÎóÇØóÈóäóÇ ÈöãóÇ åõæó ÇÓúÊöÚóÇÑóÉñ Ýöí ÇááøõÛóÉö æóãóÌóÇÒñ æóÇÊøöÓóÇÚñ ÝöíåóÇ áóÇ Úóáóì ÍóÞöíÞóÉö ãóæúÖõæÚöåóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö¡ æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí ÃóáúÝóÇÙö ÇáúãóÌóÇÒö Ãóäøó ØóÑöíÞóåóÇ ÇáÓøóãúÚõ æóãóÇ æóÑóÏó ãöäúåóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ æóáóíúÓó íóÌõæÒõ áóäóÇ Ãóäú äóÊóÚóÏøóì ÈöåóÇ ãóæóÇÖöÚóåóÇ ÇáøóÊöí ÊóßóáøóãóÊú ÇáúÚóÑóÈõ ÈöåóÇ.(1/367)
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ áöÃóÍóÏò Ãóäú íóÞõæáó Åäøó ÇáøóÐöíäó íóÖúÑöÈõæäó Çááøóåó æóíóÞúÊõáõæäó Çááøóåó æóíõÑöíÏõ (Èöåö) íóÖúÑöÈõæäó ÃóæúáöíóÇÁó Çááøóåö æóíóÞúÊõáõæäó ÃóæúáöíóÇÁóåõ áöÃóäøó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {Åäøó ÇáøóÐöíäó íõÄúÐõæäó Çááøóåó} [ÇáÃÍÒÇÈ: 57] æóãõÑóÇÏõåõ íõÄúÐõæäó ÃóæúáöíóÇÁó (Çááøóåö) ÝóáóÇ íõÓúÊóÚúãóáõ ÇáúãóÌóÇÒõ ÅáøóÇ Ýöí ãóæúÖöÚò íóÞõæãõ ÇáÏøóáöíáõ Úóáóíúåö æóÅöáøóÇ ÝóÍõßúãõ ÇááøóÝúÙö Ãóäú íóßõæäó ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÃóÈóÏðÇ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúãóÌóÇÒö.
æóÇáúÃóÓúãóÇÁõ ÇáÔøóÑúÚöíøóÉõ ÈöãóäúÒöáóÉö ÃóÓúãóÇÁö ÇáúãóÌóÇÒö áóÇ íóÌõæÒõ ÅËúÈóÇÊõåóÇ ÅáøóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÊøóæúÞöíÝö Ãóæú ÇáöÇÊøöÝóÇÞö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáúÚóÑóÈõ ÞóÏú ÊóßóáøóãóÊú ÈöãóÇ ÓóãøóíúÊå ãóÌóÇÒðÇ æóÈöÇáúÍóÞöíÞóÉö æóßõáøõ Ðóáößó ãöäú ßóáóÇãöåóÇ ÝóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÌóãöíÚõ ÍóÞöíÞóÉðº áöÃóäøó ãóÇ ÓóãøóíúÊå ÍóÞöíÞóÉð ÅäøóãóÇ ÕóÇÑó ßóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúÚóÑóÈó ÊóßóáøóãóÊú Èöåö.
Þöíáó áóåõ: áóãú íóßõäú ÇáúÍóÞöíÞóÉõ ÍóÞöíÞóÉð áöÃóäøó ÇáúÚóÑóÈó Åäú ÊóßóáøóãóÊú Èöåö Ïõæäó Ãóäú íóßõæäó ÊóßóáøóãóÊú Èöåö Úóáóì ãóæúÖõæÚóÇÊöåóÇ Ýöí ÃóÕúáö ÇááøõÛóÉö Ëõãøó ÊóÌóÇæóÒóÊú Ðóáößó ÝóÓóãøóÊú Èöåö ãóÇ áóíúÓó ÇáöÇÓúãõ áóåõ Ýöí ÇáúÃóÕúáö ÊóÔúÈöíåðÇ Èöåö æóÇÊøöÓóÇÚðÇ Ýöí áõÛóÊöåóÇ (æó) ÇßúÊöÝóÇÁð ÈöÚöáúãö ÇáúãõÎóÇØóÈö ÈöÇáúãõÑóÇÏö Ýóáóãú ÊõÓóãøö Ðóáößó ÍóÞöíÞóÉð. ÝóÃóÝóÏúäóÇ ÈöÞóæúáöäóÇ ÍóÞöíÞóÉð Ãóäøóåõ ÇÓúãñ áóåõ Ýöí ãóæúÖõæÚö ÇááøõÛóÉö ÝóÓõãøöíó Èöåö Ðóáößó ÇáÔøóíúÁõ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÍúæóÇáö æóíõÝöíÏõ ÈöÞóæúáöäóÇ ãóÌóÇÒðÇ Ãóäøóåõ ãõÓóãøðì ÈöÇÓúãö ÛóíúÑöåö Ýöí ãóæóÇÖöÚó ãóÎúÕõæÕóÉò áóÇ (äóÊóÚóÏøóì ÈöåóÇ) ãóæóÇÖöÚóåóÇ æóáóÇ íóÌúÑöí Úóáóì ÛóíúÑöåóÇ æóÅöäú ÔóÇÑóßóÊú ÇáúÃóæøóáó Ýöí ãóÚóÇäöíåö ÝóÅöäú ßõäúÊ ÅäøóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ ÇááøóÝúÙó Ïõæäó ÇáúãóÚúäóì ÝóÅöäøóÇ áóÇ äõÖóÇíöÞõß Ýöí ÇááøóÝúÙö Óóãøöåö ÃóäúÊó ÈöãóÇ ÔöÆúÊ ÈóÚúÏó Ãóäú ÊõæóÇÝöÞó Ýöí ÇáúãóÚúäóì æóÅöäú ßõäúÊ(1/368)
ÅäøóãóÇ ÎóÇáóÝúÊ (Èöåö) Ýöí ÇáúãóÚúäóì ÑóÏóÏúäóÇß Åáóì ÇááøõÛóÉö æóÃóÑóíúäóÇß ÕöÍøóÉó ãóÇ ÇÏøóÚóíúäóÇåõ ÝöíåóÇ ÈöãóÇ áóÇ íõãúßöäõß ÏóÝúÚõåõ ãóÊóì ÃóäúÕóÝúÊ äóÝúÓóß æóÍóßøóãúÊ ÚóÞúáóß æóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ ãöäúåõ ØóÑóÝðÇ æóÐößúÑõ ÌóãöíÚöåö íóÚúÌöÒõ Úóäúåõ ÇáúßöÊóÇÈõ æóÈöÇóááøóåö ÇáÊøóæúÝöíÞõ.
æóÞóÏú íóßõæäõ áóÝúÙñ æóÇÍöÏñ íóÊóäóÇæóáõ ÖöÏøóíúäö Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÝöíåöãóÇ ÌóãöíÚðÇ æóÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóäóÇæóáóåõãóÇ æóíóßõæäõ ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ãóÌóÇÒðÇ Ýöí ÇáúÂÎóÑö. æóÞóÏú ÐóßóÑó ÞõØúÑõÈñ ÇáäøóÍúæöíøõ ÃóÔúíóÇÁó ßóËöíÑóÉð ãöäú åóÐóÇ äóÍúæõ ÇáúÌóæúäö Ãóäøóåõ ÇÓúãñ (áöáúÃóÈúíóÖö æóÇáúÃóÓúæóÏö) æóÇáúãóÓúÌõæÑõ ÇÓúãñ áöáúÝóÇÑöÛö æóÇáúãóáúÂäö æóäóÍúæõ Ðóáößó. (æó) ãöãøóÇ íóßõæäõ ãóÌóÇÒðÇ Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÇáúÂÎóÑö äóÍúæõ ÇáúÞõÑúÁö æóåõæó ÍóÞöíÞóÉñ áöáúÍóíúÖö ãóÌóÇÒñ áöáØøõåúÑö æóÇáäøößóÇÍõ ÍóÞöíÞóÉñ áöáúæóØúÁö ãóÌóÇÒñ áöáúÚóÞúÏö æóÞóÏú ÃóÈóì ÈóÚúÖõ Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÇááøõÛóÉö ÇÓúãñ æóÇÍöÏñ áöãóÚúäóíóíúäö ãõÊóÖóÇÏøóíúäö æóÊóßóáøóãó Ýöí Ðóáößó ÈöÃóÔúíóÇÁó íóÌúÑöí ãóÌúÑóì ÇáúåóÐóíóÇäö áöÃóäøó Ðóáößó ÃóÔúåóÑõ Ýöí ÇááøõÛóÉö(1/369)
ãöäú Ãóäú íõãúßöäó ÃóÍóÏðÇ ÏóÝúÚõåõ æóÅöäøóãóÇ ÊóäóÇæóáó åóÐóÇ ÇáÑøóÇÏøõ Úóáóì ÞõØúÑõÈò Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ãóÇ ÐóßóÑóåõ Úóáóì ãóÚóÇäò ÈóÚöíÏóÉò ãõÊóÚóÓøöÝóÉò.
æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö (ÇáúßóÑúÎöíøõ) íóÞõæáõ Ýöí ÇááøóÝúÙö ÇáúãóæúÖõæÚö áöãóÚúäóíóíúäö ãõÎúÊóáöÝóíúäö áóíúÓó íóÌõæÒõ Ãóäú íõÑóÇÏóÇ ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò ÈöáóÝúÙò æóÇÍöÏò.
æóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ðóáößó Ýöí ÃóÖúÚóÇÝö ãóÇ ÓóáóÝó ãöäú åóÐóÇ ÇáúßöÊóÇÈö æóÈóíøóäøóÇ Þóæúáó ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ýöíåö ÝóãóÊóì æóÑóÏó áóÝúÙñ íóÊóäóÇæóáõ ãóÚúäóíóíúäö ãõÎúÊóáöÝóíúäö. ÝóÅöäú ßóÇäó ÍóÞöíÞóÉð ÝöíåöãóÇ ÇÍúÊóÌúäóÇ Åáóì ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑöåö Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúãõÑóÇÏö áöÃóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ æóáóíúÓó æóÇÍöÏðÇ ãöäúåõãóÇ ÈöÚóíúäöåö ÈöÃóæúáóì (Èöåö) ãöäú ÇáúÂÎóÑö æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÑöíÏó ÇáúãóÚúäóíóíúäö ÌóãöíÚðÇ ÈöáóÝúÙò æóÇÍöÏò æóÅöäú ßóÇäó ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ãóÌóÇÒðÇ Ýöí ÇáúÂÎóÑö ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúãóÌóÇÒö(1/370)
[ÈóÇÈñ ÇáúÞóæúáõ Ýöí ÇáúãõÍúßóãö æóÇáúãõÊóÔóÇÈöåö]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÞõæáõ ÇáúãõÍúßóãõ (ãóÇ) áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÅáøóÇ æóÌúåðÇ æóÇÍöÏðÇ æóÇáúãõÊóÔóÇÈöåõ ãóÇ íóÍúÊóãöáõ æóÌúåóíúäö Ãóæú ÃóßúËóÑó ãöäúåõãóÇ.(1/373)
æóÓóÈöíáõ ÇáúãõÊóÔóÇÈöåö Ãóäú íõÍúãóáó Úóáóì ÇáúãõÍúßóãö æóíõÑóÏøó Åáóíúåö æóÐóáößó Ýöí ÇáúÝöÞúåö ßóËöíÑñ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóßöäú íõÄóÇÎöÐõßõãú ÈöãóÇ ÚóÞøóÏúÊõãú ÇáúÃóíúãóÇäó} [ÇáãÇÆÏÉ: 89] ÞõÑöÆó ÈöÇáÊøóÎúÝöíÝö æóÈöÇáÊøóÔúÏöíÏö.¡ Ýóãóäú ÞóÑóÃó ÈöÇáÊøóÎúÝöíÝö ÇÍúÊóãóáó Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÚóÞúÏó Çáúíóãöíäö æóÇÍúÊóãóáó Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáúÞóáúÈö ÈöÃóäú íóßõæäó ÞóÇÕöÏðÇ Åáóì Çáúíóãöíäö Ýóíóßõæäó ÊóÞúÏöíÑõåõ áöãóÇ ÞóÕóÏúÊõãõæåõ ãöäú ÇáúÃóíúãóÇäö. æóÊóÞúÏöíÑõ ÇáúÃóæøóáö æóáóßöäú íõÄóÇÎöÐõßõãú ÈöÇáúíóãöíäö ÇáúãóÚúÞõæÏóÉö¡ åöíó ÇáøóÊöí ÊõÚúÞóÏõ Úóáóì ÍóÇáò ãõÓúÊóÞúÈóáóÉò ÝóÞöÑóÇÁóÉõ ÇáÊøóÔúÏöíÏö áóÇ ÊóÍúÊóãöáõ ÅáøóÇ æóÌúåðÇ æóÇÍöÏðÇ æóÞöÑóÇÁóÉõ ÇáÊøóÎúÝöíÝö ÊóÍúÊóãöáõ ãóÚúäóíóíúäö. ÝóæóÌóÈó Íóãúáõ ãóÇ ÇÍúÊóãóáó æóÌúåóíúäö Úóáóì ãóÇ áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÅáøóÇ æóÌúåðÇ æóÇÍöÏðÇ áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÃóãóÑóäóÇ ÈöÐóáößó Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {åõæó ÇáøóÐöí ÃóäúÒóáó Úóáóíúß ÇáúßöÊóÇÈó ãöäúåõ ÂíóÇÊñ ãõÍúßóãóÇÊñ åõäøó Ãõãøõ ÇáúßöÊóÇÈö æóÃõÎóÑõ ãõÊóÔóÇÈöåóÇÊñ} [Âá ÚãÑÇä: 7] ÝóÌóÚóáó ÇáúãõÍúßóãó ÃõãøðÇ áöáúãõÊóÔóÇÈöåö æóÃõãøõ ÇáÔøóíúÁö åöíó ãöäúåóÇ ÇÈúÊöÏóÇÄõåõ æóÅöáóíúåóÇ ãóÑúÌöÚõåõ. ÞóÇáó ÃõãóíøóÉõ Èúäõ ÃóÈöí ÇáÕøóáúÊö:(1/374)
ÇáúÃóÑúÖõ ãóÚúÞöáõäóÇ æóßóÇäóÊú ÃõãøóäóÇ ... ÝöíåóÇ ãóÞóÇÈöÑõäóÇ æóÝöíåóÇ äõæÃóÏõ
ÝóÓóãøóÇåóÇ ÃõãøðÇ áóäóÇ ãöäú ÍóíúËõ ßóÇäó ãöäúåóÇ ÇÈúÊöÏóÇÁõ ÎóáúÞöäóÇ æóÅöáóíúåóÇ ãóÑúÌöÚõäóÇ.
æóäóÙöíÑõåõ ÃóíúÖðÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍóÊøóì íóØúåõÑúäó} [ÇáÈÞÑÉ: 222] ÞõÑöÆó ÈöÇáÊøóÎúÝöíÝö æóÇáÊøóÔúÏöíÏö Ýóãóäú ÞóÑóÃóåóÇ ÈöÇáÊøóÎúÝöíÝö ÃóÑóÇÏó ÇäúÞöØóÇÚó ÇáÏøóãö áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÇááøóÝúÙõ ÛóíúÑóåõ æóãóäú ÞóÑóÃóåóÇ ÈöÇáÊøóÔúÏöíÏö ßóÇäó ãõÍúÊóãöáðÇ áöÇäúÞöØóÇÚö ÇáÏøóãöº áöÃóäøóåõ íõÞóÇáõ ØóåõÑóÊú ÇáúãóÑúÃóÉõ æóÊóØóåøóÑóÊú ÈöãóÚúäðì æóÇÍöÏò ÝóÇÍúÊóãóáó ÃóíúÖðÇ ÇáöÇÛúÊöÓóÇáó ÝóáóãøóÇ ÇÍúÊóãóáó ãóÚúäóíóíúäö æóÌóÈó Íóãúáõåõ Úóáóì ãóÇ áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÅáøóÇ æóÌúåðÇ æóÇÍöÏðÇ æóåõæó ÇäúÞöØóÇÚõ ÇáÏøóãö.
æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö ÇáúßóÑúÎöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÞõæáõ ÃóíúÖðÇ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÛúÓöáõæÇ æõÌõæåóßõãú æóÃóíúÏöíóßõãú Åáóì ÇáúãóÑóÇÝöÞö æóÇãúÓóÍõæÇ ÈöÑõÁõæÓößõãú æóÃóÑúÌõáóßõãú Åáóì ÇáúßóÚúÈóíúäö} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] Åäøó ÞöÑóÇÁóÉó ÇáäøóÕúÈö áóÇ ÊóÍúÊóãöáõ ÅáøóÇ ÚóØúÝóåóÇ Úóáóì ÇáúÛóÓúáö æóÞöÑóÇÁóÉó ÇáúÎóÝúÖö ÊóÍúÊóãöáõ ÚóØúÝóåóÇ Úóáóì ÇáúÛóÓúáö æóÊóßõæäõ ãóÎúÝõæÖóÉð ÈöÇáúãõÌóÇæóÑóÉö æóíõÍúÊóãóáõ (ÚóØúÝõåóÇ) Úóáóì ÇáúãóÓúÍö.(1/375)
ÝóáóãøóÇ ÇÍúÊóãóáóÊú ÞöÑóÇÁóÉõ ÇáúÎóÝúÖö æóÌúåóíúäö æóáóãú ÊóÍúÊóãöáú ÞöÑóÇÁóÉõ ÇáäøóÕúÈö ÅáøóÇ æóÌúåðÇ æóÇÍöÏðÇ æóÌóÈó Ãóäú Êóßõæäó ÞöÑóÇÁóÉõ ãóÚúäóì ÇáúÎóÝúÖö ãóÍúãõæáóÉð Úóáóì ÞöÑóÇÁóÉö ÇáäøóÕúÈö ÝóÊóßõæäõ ÇáÑøöÌúáõ ãóÛúÓõæáóÉð.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÐóßóÑúÊ Ãóäøó ÇáúãõÊóÔóÇÈöåó ãóÇ íóÍúÊóãöáõ ÇáúæõÌõæåó æóÇáúãõÍúßóãó ãóÇ áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÅáøóÇ æóÌúåðÇ æóÇÍöÏðÇ æóÞóÏú ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ßöÊóÇÈðÇ ãõÊóÔóÇÈöåðÇ ãóËóÇäöíó} [ÇáÒãÑ: 23] ÝóÓóãøóì ÇáúÌóãöíÚó ãõÊóÔóÇÈöåðÇ æóáóíúÓó ÇáúÌóãöíÚõ ãõÍúÊóãöáðÇ áöáúæõÌõæåö.
Þöíáó áóåõ: ÞóÏú Èóíøóäó Ýöí ÂíóÉò ÃõÎúÑóì Ãóäøó ÈóÚúÖóåõ ãõÊóÔóÇÈöåñ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãöäúåõ ÂíóÇÊñ ãõÍúßóãóÇÊñ åõäøó Ãõãøõ ÇáúßöÊóÇÈö æóÃõÎóÑõ ãõÊóÔóÇÈöåóÇÊñ} [Âá ÚãÑÇä: 7] ÝóÌóÚóáó ÇáúÈóÚúÖó ãõÊóÔóÇÈöåðÇ æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåö {ßöÊóÇÈðÇ ãõÊóÔóÇÈöåðÇ} [ÇáÒãÑ: 23] Ãóäøó ÈóÚúÖóåõ ãõÊóÔóÇÈöåñ ßóãóÇ ÞóÇáó ãóËóÇäöíó æóÅöäøóãóÇ ÈóÚúÖõåõ ãóËóÇäöí áóÇ ÌóãöíÚõåõ æóåöíó ÓõæóÑñ ãóÚúÏõæÏóÉñ. æóÞöíáó Åäøóåõ ÝóÇÊöÍóÉõ ÇáúßöÊóÇÈö áöÃóäøóåóÇ ÊõËóäøóì Ýöí ßõáøö ÑóßúÚóÉò æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóßóÐøóÈó Èöåö Þóæúãõß} [ÇáÃäÚÇã: 66] æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈóÚúÖõåõãú æóßóÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Çááøóåõãøó ÇõÔúÏõÏú æóØúÃóÊóß Úóáóì ãõÖóÑó æóÇÌúÚóáúåóÇ Úóáóíúåöãú Óöäöíäó ßóÓöäöí íõæÓõÝó» æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó ßõÝøóÇÑó ãõÖóÑó Ïõæäó ãõÄúãöäöíåöãú.(1/376)
æóÃóíúÖðÇ: íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íõÑöíÏó ÈöÞóæúáöåö ãõÊóÔóÇÈöåðÇ Ãóíú ãõÊóãóÇËöáðÇ ÛóíúÑó ãõÎúÊóáöÝö ÇáúãóÚúäóì ÇÎúÊöáóÇÝó ÊóÖóÇÏøò æóÅöäú ÇÎúÊóáóÝó ÇááøóÝúÙõ ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóáóæú ßóÇäó ãöäú ÚöäúÏö ÛóíúÑö Çááøóåö áóæóÌóÏõæÇ Ýöíåö ÇÎúÊöáóÇÝðÇ ßóËöíÑðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 82] íóÚúäöí ÇÎúÊöáóÇÝó ÇáÊøóÖóÇÏøö æóáóíúÓó Ðóáößó ãóæúÌõæÏðÇ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö Èóáú ßõáøõåõ ãõÊøóÝöÞõ ÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇáúÅöÊúÞóÇäö.
æóÇáúÍößúãóÉõ æõÌúåóÉõ ÇáÏøóáóÇáóÉö æóíóßõæäõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃõÎóÑõ ãõÊóÔóÇÈöåóÇÊñ} [Âá ÚãÑÇä: 7] (ãóÚúäóÇåõ) ãõÊóÔóÇÈöåóÇÊñ Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö áöÃóäøóåõ íõÔúÈöåõ ÇáúãõÍúßóãó ãöäú æóÌúåò æóíõÔúÈöåõ ÛóíúÑóåõ ãöäú æóÌúåò (ÝóíóÌöÈõ) ÍöíäóÆöÐò Íóãúáõåõ Úóáóì ãóÇ íõæóÇÝöÞõ ÇáúãóÚúäóì æóíõÔúÈöåõåõ Ïõæäó ãóÇ íõÎóÇáöÝõåõ æóßóÐóáößó íóÌöÈõ åóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ Ýöí ßõáøö ãóÇ ÌóÇÁó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ãöäú ÇáúãõÊóÔóÇÈöåö Ýöí ÐößúÑö ÕöÝóÇÊö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÃóÝúÚóÇáöåö ãöãøóÇ íóÍúÊóãöáõ Ýöí ÇááøõÛóÉö ãóÚúäóíóíúäö Ýóåõæó ãóÍúãõæáñ Úóáóì ÇáúãõÍúßóãö ÇáøóÐöí áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÅáøóÇ ãóÚúäðì æóÇÍöÏðÇ æóßóÐóáößó ãóÇ ÇÍúÊóãóáó ãöäú Ðóáößó ãóÚúäóíóíúäö æóÃóÍóÏõåõãóÇ íõÌóæøöÒõåõ ÇáúÚóÞúáõ¡ æóÇáËøóÇäöí áóÇ íõÌóæøöÒõåõ Ýóåõæó ãóÍúãõæáñ Úóáóì ãóÇ íóÌõæÒõ Ýöí ÇáúÚóÞúáö (Ïõæäó ãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ) áöÃóäøó ÇáúÚóÞúáó ÃóÕúáñ¡ æóåõæó ÍõÌøóÉõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì íóÌöÈõ Èöåö ÇÚúÊöÈóÇÑõ ãóÇ íóÌõæÒõ ãöãøóÇ áóÇ íóÌõæÒõ.(1/377)
[ÈóÇÈ ÇáúÞóæúáõ Ýöí ÇáúÚóÇãøö æóÇáúÎóÇÕøö æóÇáúãõÌúãóáö æóÇáúãõÝóÓøóÑö]
ö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú ÂíóÉñ ÚóÇãøóÉñ ÊõæÌöÈõ ÍõßúãðÇ æóæóÑóÏóÊú ÂíóÉñ ÎóÇÕøóÉñ ÊõæÌöÈõ ÍõßúãðÇ ÈöÖöÏøö ãõæÌóÈö ÇáúÂíóÉö ÇáúÚóÇãøóÉö ÝóÅöäøó Ðóáößó áóíúÓó íóÎúáõæ ãöäú ÃóÍóÏö æõÌõæåò ÃóÑúÈóÚóÉò:(1/381)
ÃóãøóÇ Ãóäú íõÚúáóãó æõÑõæÏõ ÇáúÂíóÉö ÇáúÎóÇÕøóÉö ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö (Íõßúãö ÇáúÚóÇãøóÉö) æóÇáÊøóãúßöíäõ ãöäú ÝöÚúáöåö Ãóæú íõÚúáóãó äõÒõæáõ ÇáúÂíóÉö ÇáúÎóÇÕøóÉö æóÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÍõßúãöåóÇ Ëõãøó äõÒõæáö ÇáúÂíóÉö ÇáúÚóÇãøóÉö ÈóÚúÏóåóÇ. Ãóæú íóÚúáóãõ æõÑõæÏõåõãóÇ ãóÚðÇ ãõÊøóÕöáðÇ ÈóÚúÖõåóÇ ÈöÈóÚúÖò ßóÇÊøöÕóÇáö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÈöÇáúÌõãúáóÉö. Ãóæú áóÇ íõÚúáóãõ ÊóÇÑöíÎõ äõÒõæáöåóÇ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúæóÌúåõ ÇáúÃóæøóáö: Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚõãõæãõ ãõÊóÞóÏøöãðÇ æóíóÑöÏó ÇáúÎõÕõæÕõ ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãöåö æóÇáÊøóãúßöíäö ãöäú ÝöÚúáöåö¡ ÝóÅöäøó Ðóáößó äóÓúÎñ áöÈóÚúÖö ãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ÈöÞóÏúÑö ãóÇ ÞóÇÈóáóåõ ãöäúåõ¡ æóáóÇ íóßõæäõ Ðóáößó ÊóÎúÕöíÕðÇ áöÃóäøó ÇáÊøóÎúÕöíÕó ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö íõÈóíøöäõ Ãóäøó ãóÇ ÎóÕøó ãöäúåõ áóãú íóßõäú ãõÑóÇÏðÇ ÈöáóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóÃóÎøóÑó ÈóíóÇäõ ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáóåõ áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáÔøóíúÁö Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Úóáóíúåö ãöäú ãõÑóÇÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöáóÝúÙö ÇáúÂíóÉö ÝóáöÐóáößó áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÓúÊóÞöÑøó ÇáúÍõßúãõ Úóáóíúåö Ëõãøó íóÑöÏõ áóÝúÙõ(1/383)
ÇáÊøóÎúÕöíÕö " (ÇáúãõæÌöÈö áöáúÍõßúãö) ÈöÖöÏøöåö (ÅáøóÇ) Úóáóì æóÌúåö äóÓúÎö Ðóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇóáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö Ëõãøó áóãú íóÃúÊõæÇ ÈöÃóÑúÈóÚóÉö ÔõåóÏóÇÁó ÝóÇÌúáöÏõæåõãú ËóãóÇäöíäó ÌóáúÏóÉð} [ÇáäæÑ: 4] ÝóßóÇäó åóÐóÇ ÍõßúãðÇ ËóÇÈöÊðÇ Úóáóì ÞóÇÐöÝö ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÇÊö æóÇáÒøóæúÌóÇÊö ÈöÏóáóÇáóÉö Ãóäøó «åöáóÇáó Èúäó ÃõãóíøóÉó áóãøóÇ ÞóÐóÝó ÇãúÑóÃóÊóåõ ÈöÔóÑöíßö ÇÈúäö ÓóÍúãóÇÁó ÞóÇáó áóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇÆúÊöäöí ÈöÃóÑúÈóÚóÉò íóÔúåóÏõæäó æóÅöáøóÇ ÍóÏøñ Ýöí ÙóåúÑöß æóÞóÇáóÊú ÇáúÃóäúÕóÇÑõ ÇáúÂäó íõÌúáóÏõ åöáóÇáó Èúäó ÃõãóíøóÉó æóÊóÈúØõáõ ÔóåóÇÏóÊõåõ» Ýöí ÇáúãõÓúáöãöíäó.
«æóÞóÇáó ÚõæóíúãöÑñ ÇáúÚóÌúáóÇäöíøõ ÃóÑóÃóíúÊõãú áóæú Ãóäøó ÑóÌõáðÇ æóÌóÏó ãóÚó ÇãúÑóÃóÊöåö ÑóÌõáðÇ ÝóÅöäú Êóßóáøóãó ÌóáóÏúÊõãõæåõ æóÅöäú ÞóÊóáó ÞóÊóáúÊõãõæåõ æóÅöäú ÓóßóÊó ÓóßóÊó Úóáóì ÛóíúÙò Ëõãøó ÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÂíóÉó ÇááøöÚóÇäö» ÝóäõÓöÎó ÇáúÍóÏøõ Úóäú ÞóÇÐöÝö ÇáÒøóæúÌóÇÊö ÈóÚúÏó ËóÈóÇÊö Íõßúãöåö¡ ÝóåóÐóÇ æóãóÇ ÃóÔúÈóåóåõ äóÓúÎñ áóíúÓó ÈöÊóÎúÕöíÕòº áöÃóäøóåõ áóÇ íóãúäóÚõ Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÂíóÉõ ÇáúÃõæáóì ÞóÏú ÃõÑöíÏó ÈöåóÇ Úõãõæãõ ÇáúÍõßúãö æóÞúÊó æõÑõæÏöåóÇ ÝöíãóÇ ÇÔúÊóãóáóÊú Úóáóíúåö ãöäú(1/384)
ÇáúãõÓóãøóíóÇÊö æóåóÐóÇ áóÇ íõÎóÇáöÝõ (Ýöíåö) ÅáøóÇ ãóäú ÌóæøóÒó ÊóÃúÎöíÑó ÈóíóÇäö ÇáúÚõãõæãö ÇáøóÐöí íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Ýöí ãõÞúÊóÖóì áóÝúÙöåö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÞóÇÆöáõåõ áóíúÓó ãöãøóäú íõÚúÊóÏøõ (Èöåö) áöÌóåúáöåö ÈöãóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãöãøóÇ áóÇ íóÌõæÒõ.
æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÊóÞóÏøóãó áóÝúÙõ ÇáúÎõÕõæÕö æóÇÓúÊóÞóÑøó Íõßúãõåõ Ëõãøó æóÑóÏó ÇáúÚõãõæãõ ÈöÖöÏøö ãõæÌóÈö Íõßúãö ÇáúÎõÕõæÕö ÝóÅöäøó Ðóáößó ÚöäúÏóäóÇ íõæÌöÈõ äóÓúÎó ãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ áóÝúÙõ ÇáúÎõÕõæÕö ãöäú ÇáúÍõßúãö ãóÊóì áóãú ÊóÞõãú ÏóáóÇáóÉñ ãöäú ÛóíúÑöåö Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚõãõæãó ãõÑóÊøóÈñ Úóáóì ÇáúÎõÕõæÕö (æóßóÐóÇ) ßóÇäó íóÍúßöí ÔóíúÎõäóÇ Ãóäøó ãóÐúåóÈó ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóãóÓóÇÆöáóåõãú ÊóÏõáøõ Úóáóíúåö. æóÞóÏú ÌóÚóáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì " ÝóÅöãøóÇ ãóäøðÇ ÈóÚúÏõ æóÅöãøóÇ ÝöÏóÇÁð " ãóäúÓõæÎðÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó ÍóíúËõ æóÌóÏúÊõãõæåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 5] áöÃóäøóåõ äóÒóáó ÈóÚúÏóåõ.
æóÞóÇáó ãõÎóÇáöÝõäóÇ ÈöÊóÑúÊöíÈö ÇáúÚõãõæãö æóÈöäóÇÆöåö Úóáóì ÇáúÎõÕõæÕö¡ æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÞóæúáöäóÇ: Åäøó ÇáúÚõãõæãó Íõßúãõåõ ÝöíãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ áóÝúÙõåõ æóåõæó ÝöíãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãõæÌöÈñ áöäóÝúíö Íõßúãö ÇáúÎõÕõæÕö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö áóåõ áöÃóäøóåõ ÇÓúãñ áóåõ æóáöÛóíúÑöåö ãöãøóÇ ÇÔúÊóãóáó Úóáóíúåö áóÝúÙõåõ ÝóßóÃóäøóåõ ÐóßóÑó ãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ áóÝúÙõ ÇáúÎõÕõæÕö (æóÐößúÑõ ÛóíúÑöåö ãóÚóåõ áóÇ íóäúÝöí Ãóäú) íóßõæäó (ãóÇ ÞóÇÈóáó) ÇáúÎõÕõæÕó ãöäúåõ ãóÐúßõæÑðÇ ãõæÌöÈðÇ áöáúÍõßúãö ÈöÎöáóÇÝö Íõßúãö ÇáúÎõÕõæÕö äóÙöíÑõ Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {íóÓúÃóáõæäóß Úóäú ÇáÔøóåúÑö ÇáúÍóÑóÇãö ÞöÊóÇáò Ýöíåö Þõáú ÞöÊóÇáñ Ýöíåö ßóÈöíÑñ æóÕóÏøñ(1/385)
Úóäú ÓóÈöíáö Çááøóåö} [ÇáÈÞÑÉ: 217] . æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {áóÇ ÊõÍöáøõæÇ ÔóÚóÇÆöÑó Çááøóåö æóáóÇ ÇáÔøóåúÑó ÇáúÍóÑóÇãó} [ÇáãÇÆÏÉ: 2] ÝóÇÞúÊóÖóì Ðóáößó Çáäøóåúíó Úóäú ÇáúÞöÊóÇáö Ýöí ÇáÔøóåúÑö æóåõæó ÎóÇÕøñ ÝöíãóÇ æóÑóÏó Ýöíåö¡ Ëõãøó ÞóÇáó ÈóÚúÏó Ðóáößó {ÝóÅöÐóÇ ÇäúÓóáóÎó ÇáúÃóÔúåõÑõ ÇáúÍõÑõãõ ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó ÍóíúËõ æóÌóÏúÊõãõæåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 5] æóßóÇäó Ýöí åóÐöåö ÇáúÂíóÉö ÇáúÃóãúÑõ ÈöÞóÊúáö ÇáúãõÔúÑößöíäó ÚóÇãøóÉð ãöäú ÛóíúÑö ÊóÎúÕöíÕö æóÞúÊò ãöäú æóÞúÊò ÝóÃóæúÌóÈóÊú äóÓúÎó ÇáúÞöÊóÇáö Ýöí ÇáÔøóåúÑö ÇáúÍóÑóÇãö áöÇÔúÊöãóÇáö ÇááøóÝúÙö Úóáóì ÞóÊúáöåöãú ÚóÇãøóÉð ãöäú ÛóíúÑö ÊóÎúÕöíÕò ãöäúåõ Ýöíåö áöáÔøóåúÑö ÇáúÍóÑóÇãö Ýóáóæú áóãú íóÐúßõÑú Ýöí åóÐöåö ÇáúÂíóÉö ÅáøóÇ ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáúÞöÊóÇáö Ýöí ÇáÔøóåúÑö ÇáúÍóÑóÇãö áóßóÇäó ãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú ÍóÙúÑöåö Ýöíåö ãóäúÓõæÎðÇ Èöåö.
ÝóÅöÐóÇ æóÑóÏóÊú ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ÈöÚõãõæãö áóÝúÙò ÊóäóÇæóáó ÅÈóÇÍóÊõåõ áöáÔøóåúÑö ÇáúÍóÑóÇãö æóÝöí ÛóíúÑöåö áóãú íóÌõÒú áóäóÇ Ãóäú äóÌúÚóáóåõ ãõÑóÊøóÈðÇ Úóáóì ÇáúÎõÕõæÕö Èóáú æóÇÌöÈñ Ãóäú íóßõæäó ÞóÇÖöíðÇ Úóáóíúåö äóÇÓöÎðÇ (áóåõ) ßóãóÇ íóäúÓóÎõåõ áóæú ÃóÈóÇÍóåõ ãõäúÝóÑöÏðÇ ÈöÐößúÑöåö Ïõæäó ÛóíúÑöåö. æóÃóíúÖðÇ: Ýóãöäú ÍóíúËõ ßóÇäó æõÑõæÏõ ÇáúÎõÕõæÕö ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáúÚõãõæãö äóÇÓöÎðÇ áöãóÇ ÞóÇÈóáóåõ ãöäúåõ æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚõãõæãõ ÇáúæóÇÑöÏõ ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÇáúÎõÕõæÕö äóÇÓöÎðÇ áóåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÅäøóãóÇ íóÓõæÛõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö ÝöíãóÇ ÐóßóÑúÊ ÅÐóÇ áóãú íóÊóÞóÏøóãúåõ áóÝúÙõ ÎõÕõæÕò ÈöÎöáóÇÝö Íõßúãöåö.(1/386)
ÝóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúÎõÕõæÕõ ãõÊóÞóÏøöãðÇ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚõãõæãõ ãóÈúäöíøðÇ Úóáóíúåö. Þöíáó áóåõ: æóáöãó ÞõáúÊ Ðóáößó¿ áöÃóäøó ãóÇ æóÑóÏó ÈöáóÝúÙö ÇáúÎõÕõæÕö áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåñ ÈóÚúÏó ËõÈõæÊö Íõßúãöåö¿ ÝóÅöäú ÞóÇáó äóÚóãú. Þöíáó áóåõ: ÅäøóãóÇ ÇáúßóáóÇãõ ÈóíúäóäóÇ (æóÈóíúäóß) ÝöíãóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ áóæú ÃõÝúÑöÏó Èöåö¡ ÝóÞõáúäóÇ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÅÝúÑóÇÏöåö ÈöáóÝúÙò ÎóÇÕøò áóÇ íóÒöíÏõ Úóáóíúåö ÝöíãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ ãöäú ÇáúÍõßúãö íõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ æóÈóíúäó æõÌõæÈö äóÓúÎöåö ÈöáóÝúÙö Úõãõæãò íóÔúÊóãöáõ Úóáóíúåö æóÚóáóì ÛóíúÑöåö. æóÅöÐú ÌóÇÒó äóÓúÎõåõ ÝóãóÇ ÇáøóÐöí íóãúäóÚõ ÇÚúÊöÈóÇÑó ÇáúÚõãõæãö ÇáúæóÇÑöÏö ÈóÚúÏóåõ ÈöÅöíÌóÇÈö äóÓúÎöåö æóãóÇ ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó Ãóäú íóÑöÏó ÈóÚúÏó ÇáúÎõÕõæÕö áóÝúÙñ íõÞóÇÈöáõ ÇáúÎõÕõæÕó áóÇ íóÒöíÏõ Úóáóíúåö ÈöÎöáóÇÝö Íõßúãöåö æóÈóíúäó Ãóäú íóÑöÏó áóÝúÙõ Úõãõæãò íóäúÊóÙöãõ ÇáúÎõÕõæÕó æóÛóíúÑóåõ. æóáóÇ ÎöáóÇÝó ÈóíúäóäóÇ Ãóäøóåõ áóæú ÇÎúÊóÕøó Ýöí ÇáúÍõßúãö ÇáËøóÇäöí Úóáóì ãöÞúÏóÇÑö ãóÇ íõÞóÇÈöáõ ÇáúÎõÕõæÕó ÇáúãõÊóÞóÏøöãó ßóÇäó äóÇÓöÎðÇ áóåõ ÝóåóáøóÇ áóÒöãúÊ åóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó Ýöí ÅíÌóÇÈö äóÓúÎöåö ÅÐóÇ ÐõßöÑó ãóÇ íóÊóäóÇæóáõ áóÝúÙó ÇáúÍõßúãö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö (æóíóÒöíÏõ) Úóáóíúåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áöÃóäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúÎóÇÕøó ãõÊóíóÞøóäñ ÈöËõÈõæÊöåö¡ æóäóÓúÎõåõ ÈöÇáúÚóÇãøö ÛóíúÑõ ãõÊóíóÞøóäò¡ ÅÐú ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚóÇãøõ ãóÈúäöíøðÇ Úóáóíúåö Ýóáóãú íóÌõÒú äóÓúÎõåõ ÈöÇáÔøóßøö. Þöíáó (áóåõ: ãóÇ) ãóÚúäóì Þóæúáöß Åäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúÎóÇÕøó ãõÊóíóÞøóäñ ËõÈõæÊõåõ ÃóÚóäóíúÊ Èöåö Ãóäú ßóÇäó ãõÊóíóÞøóäðÇ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúÚóÇãøö ÇáúãõæÌöÈö áöáúÍõßúãö ÈöÎöáóÇÝöåö Ãóæú ÃóÑóÏúÊ Ãóäøóåõ ãõÊóíóÞøóäñ ÈóÚúÏó æõÑõæÏö ÇáúÚóÇãøö¿ .
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÃóÑóÏúÊ Ãóäøóåõ ßóÇäó ãõÊóíóÞøóäðÇ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÇãøö.
Þöíáó áóåõ: ÝóåóÐóÇ ãóÇ (áóÇ) íõÎóÇáöÝõ Ýöíåö æóáóíúÓó åõæó ãóæúÖõæÚó ÇáúãõäóÇÒóÚóÉö ÝóãóÇ ÇáÏøóáóÇáóÉõ ãöäúåõ Úóáóì(1/387)
ÇäúÊöÝóÇÁö äóÓúÎöåö ÈöÇáúÚõãõæãö ÇáúæóÇÑöÏö ÈóÚúÏóåõ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÅäøóãóÇ ÃóÑóÏúÊ Ãóäøóåõ ãõÊóíóÞøóäñ ÈóÚúÏó æõÑõæÏö ÇáúÚõãõæãö. Þöíáó áóåõ: æóáöãó ÞõáúÊ Ðóáößó æóåõæó ãóæúÖöÚõ ÇáúÎöáóÇÝö ÈóíúäóäóÇ æóÈóíúäóß ÝóßóÃóäøóß ÅäøóãóÇ ÐóßóÑúÊ ÕõæÑóÉó ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇáøóÊöí ãöäúåóÇ ÇáúÎöáóÇÝõ æóÌóÚóáúÊåóÇ ÏóáóÇáóÉð Úóáóì äóÝúÓöåóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóãøóÇ ßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ÇáúÃóæøóáõ ãõÊóíóÞøóäðÇ æóÌóÈó ÇáúÈóÞóÇÁõ Úóáóì ãóÇ ßõäøóÇ Úóáóíúåö ÍóÊøóì íóËúÈõÊó ÒóæóÇáõåõ. Þöíáó áóåõ: æóãöäú Ãóíúäó æóÌóÈó ãóÇ ÞõáúÊ æóÇáúÃóæøóáõ ÅäøóãóÇ ßóÇäó (ãõÊóíóÞøóäðÇ ãõÊøóÝóÞðÇ) Úóáóì ËõÈõæÊöåö ÞóÈúáó æõÑõæÏö áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö ÈöÎöáóÇÝö Íõßúãöåö ÝóãóÇ ÇáÏøóáóÇáóÉõ ãöäú åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáö Úóáóì ÈóÞóÇÁö Íõßúãöåö ÈóÚúÏó æõÑõæÏö áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö ÈöÎöáóÇÝöåö¡ ÝóáóÇ íóÑúÌöÚõ Èöåö (Úóáóíúåö) ÅÐóÇ ÍóÞøóÞúÊ Úóáóíúåö ÇáúãõØóÇáóÈóÉó ÅáøóÇ Åáóì ÏóÚúæóì ÚóÇÑöíøóÉò ãöäú ÇáúÈõÑúåóÇäö. Ëõãøó íõÞóÇáõ (áóåõ) : ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäøó ÇáúÍõßúãó ÈöãóÇ ÇÔúÊóãóáó Úóáóíúåö áóÝúÙõ ÇáúÚõãõæãö áóãøóÇ ßóÇäó ãõÊóíóÞøóäðÇ ÃóáóÇ íõÎóÕøõ ãöäúåõ ÔóíúÁñ ÈöãóÇ ÊóÞóÏøóãó áóÝúÙõ ÇáúÎõÕõæÕö ÈöÇáÔøóßøö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóÇ íóßõæäõ ãõæÌóÈõ Íõßúãö ÇáúÚõãõæãö ãõÊóÞóÏøöãðÇ ãóÚó ÊóÞóÏøõãö áóÝúÙö ÇáúÎõÕõæÕö. Þöíáó áóåõ: æóáóÇ íóßõæäõ ÈóÞóÇÁõ Íõßúãö ÇáúÎõÕõæÕö ãõÊóíóÞøóäðÇ ãóÚó æõÑõæÏö áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö ÇáúãõæÌöÈö áöáúÍõßúãö ÈöÎöáóÇÝöåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áöÃóäøó ÇáúÎõÕõæÕó ãóÚó ÇáúÚõãõæãö ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ãóÚó ÇáúÌõãúáóÉö.
Þöíáó áóåõ: æóáöãó ÞõáúÊ Ðóáößó æóÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ áóÇ ÈõÏøó ãöäú Ãóäú íóßõæäó ãõÊøóÕöáðÇ ÈöÇáúÌõãúáóÉö ËóÇÈöÊó ÇáúÍõßúãö ãóÚóåõ ÝóãóÇ ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÈóÞóÇÁö Íõßúãö ÇáúÎõÕõæÕö ÈóÚúÏó æõÑõæÏö ÇáúÚõãõæãö ÈöÎöáóÇÝöåö ÍóÊøóì íóÌúÚóáóåõ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö¿ .
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áöÃóäøó Ýöí ÈöäóÇÁö ÇáúÚóÇãøö Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö ÇÓúÊöÚúãóÇáó ÇááøóÝúÙóíúäö ÌóãöíÚðÇ¡ æóÝöí ÅËúÈóÇÊö ÇáäøóÓúÎö ÅÓúÞóÇØó ÃóÍóÏöåöãóÇ¡ æóÇÓúÊöÚúãóÇáõåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ Ãóæúáóì ãöäú ÅÓúÞóÇØö ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö.(1/388)
Þöíáó áóåõ: æóÝöí ÈöäóÇÁö ÇáúÚõãõæãö Úóáóíúåö ÅÓúÞóÇØõ Íõßúãö ÇáúÚõãõæãö (ÝöíãóÇ ÞóÇÈóáó ÇáúÎõÕõæÕó ãöäúåõ Ýóáöãó ÌóÚóáúÊ ÅÓúÞóÇØó Ðóáößó Ãóæúáóì ãöäú ÅÓúÞóÇØö Íõßúãö ÇáúÎõÕõæÕö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö áóåõ) .
¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÇÓúÊöÚúãóÇáó Íõßúãö ÇáúÚõãõæãö ÝöíãóÇ áóãú íõÞóÇÈöáú ÇáúÎõÕõæÕó Úóäúåõ ÛóíúÑõ ãõÊóÚóáøöÞò ÈöÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÎõÕõæÕö. æóÅöäøóãóÇ íóÌöÈõ Ãóäú íõÚúÊóÈóÑó (ÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÝöíãóÇ) ÊóÚóÇÑóÖó Ýöíåö áóÝúÙõ ÇáúÎõÕõæÕö æóÇáúÚõãõæãö ÝóáóÇ ãóÚúäóì áöÞóæúáöß Åäøó ÇÓúÊöÚúãóÇáóåõãóÇ Ãóæúáóì ãöäú ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Èöåö Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ áöÃóäøóß áóãú ÊóÓúÊóÚúãöáú ãöãøóÇ ÞóÇÈóáó ÇáúÎõÕõæÕó ãöäú áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö ÔóíúÆðÇ (ÞóØøõ) ÝóÕóÇÑó ãóÇ ÞóÇÈóáó ÇáúÚõãõæãó ãöäú áóÝúÙö ÇáúÎõÕõæÕö ßóÎóÈóÑóíúäö ãõÊóÖóÇÏøóíúäö ÃóÍóÏõåõãóÇ ãõÊóÃóÎøöÑñ Úóäú ÇáúÂÎóÑö ÝóíóÌöÈõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÂÎöÑö ãöäúåõãóÇ æóíóßõæäõ ÇáúÃóæøóáõ ãóäúÓõæÎðÇ Èöåö æóßõáøõ ãóÇ ÇÚúÊóáøó Èöåö ÎóÕúãõäóÇ (Ýöíåö áöÅöËúÈóÇÊö) ÇáúÎõÕõæÕö ÚõæÑöÖó Èöåö ÈöãöËúáöåö Ýöí ÅËúÈóÇÊö ãóÇ ÞóÇÈóáóåõ ãöäú ÇáúÚõãõæãö Ëõãøó íóßõæäõ áöÞóæúáöäóÇ ãóÒöíøóÉñ Ýöí ÅËúÈóÇÊö Íõßúãö ÇáúÚõãõæãö áóíúÓóÊú áóåõ Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúÎõÕõæÕö æóåöíó æõÑõæÏõåõ ÈóÚúÏóåõ æóÃóáøóÇ íóÞúÖöí Úóáóì ÇáúÃóæøóáö æóíóäúÓóÎõåõ¡ æóÇáúÃóæøóáõ (áóÇ) íóÞúÖöí Úóáóì ÇáúÂÎóÑö ÝóÕóÇÑó ÇáúÚõãõæãõ Ãóæúáóì.
¡ æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì Åäøó ÈöäóÇÁó ÇáúÚóÇãøö Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö íóäúÞõáõ áóÝúÙó ÇáúÚõãõæãö Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö æóíóÌúÚóáõ æõÞõæÚó ÇáúÚöáúãö ÈöãõæÌóÈöåö ÝöíãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúÎõÕõæÕó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ÈóÚúÏó Ãóäú ßóÇäó ãõæÌöÈðÇ (áöáúÚöáúãö ÈöãõÞúÊóÖóÇåõ) æóãóÇ ÇÔúÊóãóáó Úóáóíúåö áóÝúÙõåõ æóÝöí æõÌõæÈö Íóãúáö áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóÇãúÊöäóÇÚö ÕóÑúÝöåö(1/389)
Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö ãóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó äóÇÓöÎðÇ áöáúÎõÕõæÕö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóãøóÇ ÇÍúÊóãóáó ÇáúÚóÇãøõ Ãóäú íóßõæäó ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö æóáóãú íóÍúÊóãöáú ÇáúÎóÇÕøõ Ãóäú íóßõæäó ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÇáúÚóÇãøö æóÌóÈó Íóãúáõ ãóÇ Ýöíåö ÇÍúÊöãóÇáñ Úóáóì ãóÇ áóÇ ÇÍúÊöãóÇáó Ýöíåö.
Þöíáó áóåõ: (Åäøó) Þóæúáóß Åäøó ÇáúÚóÇãøó íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö ÛóáóØñ áöÃóäøó ÇáúÚõãõæãó Íõßúãõåõ ÝóáóÇ ÇÍúÊöãóÇáó Ýöíåö áöÛóíúÑöåö æóÅöäøóãóÇ íõØúáóÞõ ÇáöÇÍúÊöãóÇáõ Ýöí ÇááøóÝúÙö ÇáøóÐöí íóÕúáõÍõ áöÃóÍóÏö ÔóíúÆóíúäö æóíóÍúÊóãöáõ ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÑóÇÏóÇ Èöåö ÌóãöíÚðÇ ãöËúáõ ÇáúÞõÑúÁö ÇáúãõÍúÊóãöáö áöáúÍóíúÖö æóÇáØøõåúÑö.
¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÚõãõæãõ ÝóãõäúÊóÙöãñ áöÌóãöíÚö ãóÇ ÇÔúÊóãóáó Úóáóíúåö ãöäú ÇáúãõÓóãøóíóÇÊö ÝóáóÇ ÇÍúÊöãóÇáó Ýöíåö áöÛóíúÑöåö. æóÅöÐóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó ÝóÇáúÚõãõæãõ ÛóíúÑõ ãõÍúÊóãöáò áößóæúäöåö ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÇáúÎõÕõæÕö ßóãóÇ ÞõáúÊ Åäøó ÇáúÎõÕõæÕó ÛóíúÑõ ãõÍúÊóãóáò áößóæúäöåö ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÇáúÚõãõæãö ÝóÞóÏú ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ãöäú ÈóÇÈö ÇáöÇÍúÊöãóÇáö æóÇäúÝóÕóáúäóÇ äóÍúäõ ãöäúßõãú ÈöæõÑõæÏö ÇáúÚõãõæãö ÈóÚúÏó ÇáúÎõÕõæÕö æóßóæúäõåõ äóÇÓöÎðÇ áóåõ Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ.
¡ æóÐóßóÑó ÈóÚúÖõ ãöäú ÇÍúÊóÌøó Úóáóì ÚöíÓóì Èúäö ÃóÈóÇäó Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ÃóáúÝóÇÙðÇ ãöäú ÇáúÚõãõæãö ãóÈúäöíøóÉñ Úóáóì ÇáúÎõÕõæÕö ÑóÇãó ÈöåóÇ ÏóÝúÚó åóÐöåö ÇáúãóÞóÇáóÉö ÝóãöäúåóÇ ãóÇ ÝóÓóÇÏõåõ ÃóÙúåóÑõ ãöäú Ãóäú íóÍúÊóÇÌó Åáóì ßóÔúÝöåö¡ æóãöäúåóÇ ãóÇ åõæó ÙóÇåöÑñ ãöäú ÈöäóÇÁö ÇáúÚóÇãøö Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö.
¡ æóÌóãöíÚõ ãóÇ ÐóßóÑóåõ æóÃóØóÇáó ÇáúÞóæúáó Ýöíåö íóÓúÞõØõ ÈöÍóÑúÝò æóÇÍöÏò äóÍúäõ äóÐúßõÑõåõ Ëõãøó äóÔúÑóÚõ Ýöí ÈóíóÇäö ÎóØóÆöåö Ýöí ßõáøö ÔóíúÁò ÃóÊóì Èöåö Úóáóì ÍöíóÇáöåö æóÊóæúÖöíÍö Ãóäøó ÃóßúËóÑóåõ ãóæúÖõæÚñ Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö ÝóäóÞõæáõ: Åäøó ÌóãöíÚó ãóÇ ÐóßóÑóåõ åóÐóÇ ÇáÑøóÌõáõ áóæú Óõáøöãó (áóåõ) Úóáóì ÍóÓúÈö ãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ áóãú íóßõäú (Ýöíåö) ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö ÈóíúäóäóÇ (áöÃóäøóÇ áóÇ äõäúßöÑõ) ÈöäóÇÁó ÇáúÚóÇãøö Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö ÝóäóÓúÊóÚúãöáõåóÇ(1/390)
Ýöí ÍóÇáò ÅÐóÇ ÞóÇãóÊú ÏóáóÇáóÊõåõ æóäóÞúÖöí ÈöÇáúÚóÇãøö Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö Ýöí ÍóÇáò ÃõÎúÑóì ÝóäõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ (Èöåö) ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó áóåõ ÝöíãóÇ ÐóßóÑóåõ Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö. æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó íóáúÒóãõäóÇ ãóÇ ÐóßóÑó áóæú ÞõáúäóÇ: Åäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÈöäóÇÁõ ÇáúÚóÇãøö Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö (ÈöÍóÇáò) ÝóåóÐóÇ íóÓúÞõØõ ÌóãöíÚó ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÅáøóÇ ÃóäøóÇ ãóÚó Ðóáößó áóÇ äóÏóÚõ ÇáúÅöÈóÇäóÉó Úóäú ÎóØóÆöåö ÝöíãóÇ ÃóæúÑóÏóåõ. ÝóãöãøóÇ ÐóßóÑóåõ åóÐóÇ ÇáÑøóÌõáõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ßõáõæÇ ãöäú ËóãóÑöåö ÅÐóÇ ÃóËúãóÑó} [ÇáÃäÚÇã: 141] ÞóÇáó ÝóåóÐóÇ ÚóÇãøñ æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÃúßõáõæÇ ÃóãúæóÇáóßõãú Èóíúäóßõãú ÈöÇáúÈóÇØöáö} [ÇáÈÞÑÉ: 188] æóåóÐóÇ ÎóÇÕøñ ÞóÖóì Úóáóì ÇáúÚóÇãøö¡ ÝóíõÞóÇáõ áóåõ åóÐóÇ ãóÇ áóÇ íóÚúÊóÑöÖõ Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö áöÃóäøóÇ ÅäøóãóÇ ÞõáúäóÇ äóÞúÖöí ÈöÇáúÚóÇãøö Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö ÅÐóÇ æóÑóÏó ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáúÎóÇÕøö æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ áóãú äóÚúáóãú ÊóÇÑöíÎóåõãóÇ ÝóÅöäøóÇ ÞóÏú äóÈúäöí ÇáúÚóÇãøó Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö ÅÐóÇ ÞóÇãóÊú (ÏóáóÇáóÊõåõ) .
¡ æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó Ýöí ÓöíóÇÞö ÇáúÂíóÉö ãóÇ íõæÌöÈõ ÎõÕõæÕóåóÇ æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊõÓúÑöÝõæÇ} [ÇáÃäÚÇã: 141] æóÃóßúáõ ÇáúãóÇáö ÈöÇáúÈóÇØöáö ãöäú ÇáúÅöÓúÑóÇÝö ÝóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÊóÎúÕöíÕöåóÇ ÈöÛóíúÑöåóÇ. æóÐóßóÑó ÃóíúÖðÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÅáøóÇ Ãóäú íóÚúÝõæäó Ãóæú íóÚúÝõæó ÇáøóÐöí ÈöíóÏöåö ÚõÞúÏóÉõ ÇáäøößóÇÍö} [ÇáÈÞÑÉ: 237] (ÞóÇáó) Ýóáóãú íóÏõáøó Ðóáößó Úóáóì ÌóæóÇÒö ÚóÝúæö ÇáúãóÍúÌõæÑö Úóáóíúåö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóäóÓöíó Ãóäøó ÇáúãóÍúÌõæÑó Úóáóíúåö áóíúÓó ÈöíóÏöåö ÚõÞúÏóÉõ ÇáäøößóÇÍö. æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÝöíåóÇ ÊóÎúÕöíÕñ ßóÇäó ÈöÏóáóÇáóÉò.(1/391)
¡ æóÐóßóÑó Þóæúáóåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ãóäú äóÇãó Úóäú ÕóáóÇÉò Ãóæú äóÓöíóåóÇ ÝóáúíõÕóáøöåóÇ ÅÐóÇ ÐóßóÑóåóÇ» æóÃóäøóåõ áóãú íóäúÓóÎúåõ Þóæúáõåõ «áóÇ ÕóáóÇÉó ÅáøóÇ ÈöØóåõæÑò» æóáóíúÓó åóÐóÇ ãöãøóÇ äóÍúäõ Ýöíåö Ýöí ÔóíúÁò áöÃóäøó ÇáÕøóáóÇÉó ÇÓúãñ ÔóÑúÚöíøñ ãóæúÞõæÝõ ÇáúãóÚúäóì Úóáóì ÇáÏøóáóÇáóÉö ÝóÞóæúáõåõ ÝóáúíõÕóáøöåóÇ (ÅÐóÇ ÐóßóÑóåóÇ) ãóÚúäóÇåõ ãóÇ Êóßõæäõ ÕóáóÇÉñ Ýöí ÇáÔøóÑúÚö æóãóäú ÝóÚóáóåóÇ ÈöÛóíúÑö ØóåõæÑò áóãú íóßõäú ãõÕóáøöíðÇ æóÞóæúáõåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «áóÇ íóÞúÈóáõ Çááøóåõ ÕóáóÇÉð ÈöÛóíúÑö ØóåõæÑò» ÈóíóÇäõ Ãóäøó ÇáÕøóáóÇÉó ãóÇ åöíó ÅáøóÇ ÊóÎúÕöíÕñ (Ýöíåö) . æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó Þóæúáóåõ ÝóáúíõÕóáøöåóÇ ÅÐóÇ ÐóßóÑóåóÇ ÃóãúÑñ ÈöÞóÖóÇÁö (ÇáúÝóÇÆöÊóÉö) ¡ æóÇáúÝóÇÆöÊóÉõ ÅäøóãóÇ ßóÇäóÊú ÕóáóÇÉð ÈöØóåóÇÑóÉò æóáóãú Êóßõäú ÕóáóÇÉð ÞóÈúáó ÝóæóÇÊöåóÇ ÅáøóÇ ÈöåóÐóÇ ÇáúæóÕúÝö ßóãóÇ áóãú Êóßõäú ÕóáóÇÉð ÅáøóÇ ÈöÑõßõæÚò æóÓõÌõæÏò æóÓóÇÆöÑõ ÔóÑóÇÆöØöåóÇ ÝóÅöäøóãóÇ ÃóãóÑó ÈöÞóÖóÇÁö ÇáúÝóÇÆöÊóÉö Úóáóì ÇáúæóÕúÝö ÇáøóÐöí ÍóÕóáó Úóáóíúåö ÇáúÝóæóÇÊõ ÝóÃóíøõ ÊóÎúÕöíÕò Ýöí Ðóáößó ÅÐóÇ ÌóãóÚúäóÇ Åáóì Ðóáößó ÔóÑúØó ÇáØøóåóÇÑóÉö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö.(1/392)
ÞóÇáó åóÐóÇ ÇáÑøóÌõáõ: æóÈöÇáÐøóåóÇÈö Úóäú åóÐöåö ÇáúÌõãúáóÉö ÎóÇÕóãóÊú ÞõÑóíúÔñ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøóßõãú æóãóÇ ÊóÚúÈõÏõæäó ãöäú Ïõæäö Çááøóåö ÍóÕóÈõ Ìóåóäøóãó ÃóäúÊõãú áóåóÇ æóÇÑöÏõæäó} [ÇáÃäÈíÇÁ: 98] ÍóÊøóì æóÑóÏó {Åäøó ÇáøóÐöíäó ÓóÈóÞóÊú áóåõãú ãöäøóÇ ÇáúÍõÓúäóì ÃõæáóÆößó ÚóäúåóÇ ãõÈúÚóÏõæäó} [ÇáÃäÈíÇÁ: 101] æóåóÐóÇ ÃóÈúÚóÏõ ãöäú ÇáúÃóæøóáö Ýöí ÌöåóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö ãöäúåõ Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö. æóÐóáößó Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ ÊóÚúÈõÏõæäó ãöäú Ïõæäö Çááøóåö} [ÇáÃäÈíÇÁ: 98] áóãú íóÊóäóÇæóáú ÞóØøõ ÛóíúÑó ÇáúÃóÕúäóÇãö ÇáøóÊöí ÚõÈöÏóÊú ãöäú Ïõæäö Çááøóåö áöÃóäøó " ãóÇ " Ýöí ÇááøõÛóÉö áöÛóíúÑö ÇáúÚõÞóáóÇÁö " æóãóäú " áöáúÚõÞóáóÇÁö Ýóãóäú ÇÚúÊóÑóÖó (Úóáóíúåö) ÈöÚöÈóÇÏóÉö ÇáúãóÓöíÍö æóÇáúãóáóÇÆößóÉö - ÕóáóæóÇÊõ Çááøóåö Úóáóíúåöãú - ÝóÞóÏú ÊóÚóÓøóÝó æóÐóåóÈó Úóäú (ãóÚúäóì) ÇáúÂíóÉö.
¡ æóÞóÏú ÚóáöãóÊú ÞõÑóíúÔñ Ãóäøó (åóÐóÇ) ÇááøóÝúÙó áóãú íóÊóäóÇæóáú ÛóíúÑó ÇáúÃóÕúäóÇãö æóáóßöäøóåóÇ ÇÚúÊóÑóÖóÊú ÈöãóÇ ÐóßóÑóÊú ãöäú ÚöÈóÇÏóÉö ÇáúãóÓöíÍö æóÇáúãóáóÇÆößóÉö ãõÊóÚóäøöÊöíäó áóåõ ÝóÞóÇáóÊú Åäú ßóÇäóÊú åóÐöåö ÇáúÃóÕúäóÇãõ Ýöí ÇáäøóÇÑö áöÃóäøóåóÇ ÚõÈöÏóÊú ãöäú Ïõæäö (Çááøóåö) ÝóÞóÏú íóÌöÈõ ãöËúáõ Ðóáößó Ýöí ÇáúãóáóÇÆößóÉö æóÇáúãóÓöíÍö áöÃóäøóåõãú ÚõÈöÏõæÇ ãöäú Ïõæäö Çááøóåö. æóáóßöäøóåõ ÃóÎúÈóÑó ÈöãóÇ íóÝúÚóáõåõ ÈöåóÇ Ýöí ÇáúÂÎöÑóÉö æóÇóááøóåõ ÊóÚóÇáóì áóãú íóÞõáú Åäøó ÇáúÃóÕúäóÇãó Ýöí ÇáäøóÇÑö áöÃóäøóåóÇ ÚõÈöÏóÊú ãöäú Ïõæäö Çááøóåö (æóáóßöäøóåõ ÃóÎúÈóÑó ÈöãóÇ íóÝúÚóáõåõ ÈöåóÇ Ýöí ÇáúÂÎöÑóÉö) ÊóÚúíöíÑðÇ áöáúßõÝøóÇÑö æóÅöÙúåóÇÑðÇ áöÊóßúÐöíÈöåöãú ÈöÃóäøóåõãú íõÞóÑøöÈõæäóåõãú Åáóì Çááøóåö ÒõáúÝóì.(1/393)
æóáóíúÓó íóÌöÈõ ÅÐóÇ ÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõ íóÌúÚóáõ ÇáúÃóÕúäóÇãó ãóÚó ÚóÈóÏóÊöåóÇ Ýöí ÇáäøóÇÑö Ãóäú íóßõæäó ßóÐóáößó Íõßúãõ (ÇáúãóáóÇÆößóÉö æóÇáúãóÓöíÍö) (áöÃóäøóåõãú) ãöäú ÃóäúÈöíóÇÁö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÃóæúáöíóÇÆöåö æóãóäú áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚóÐøöÈóåõãú Ýöí ÇáúÂÎöÑóÉö.
Ëõãøó áóãú íóÏóÚúåõãú æóãóÇ ÇÚúÊóÑóÖõæÇ Èöåö ÍóÊøóì ÃóäúÒóáó {Åäøó ÇáøóÐöíäó ÓóÈóÞóÊú áóåõãú ãöäøóÇ ÇáúÍõÓúäóì ÃõæáóÆößó ÚóäúåóÇ ãõÈúÚóÏõæäó} [ÇáÃäÈíÇÁ: 101] æóÚóáóì Ãóäøó ãóÇ ÓóÈóÞó ãöäú æóÚúÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÃóäúÈöíóÇÁóåõ æóÃóæúáöíóÇÁóåõ ÇáúÌóäøóÉó ÎóÈóÑñ áóÇ íóÌõæÒõ ÇáäøóÓúÎõ æóÇáÊøóÈúÏöíáõ Ýöí ãóÎúÈóÑöåö¡ æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Åäøó ÇáøóÐöíäó ÓóÈóÞóÊú áóåõãú ãöäøóÇ ÇáúÍõÓúäóì} [ÇáÃäÈíÇÁ: 101] ÎóÈóÑñ æóÑóÏó ÈóÚúÏóåõ ÝóáóÇ ÈõÏøó áóåõ æóÅöäú ßóÇäó ãóÎúÑóÌõåõ ãóÎúÑóÌó Úõãõæãò ãöäú Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÊøóÈðÇ Úóáóíúåö ßóãóÇ íóßõæäõ ÇáúÚõãõæãõ ãõÑóÊøóÈðÇ Úóáóì ÃóÍúßóÇãö ÇáúÚóÞúáö ÇáøóÊöí áóÇ íóÌõæÒõ ÝöíåóÇ ÇáäøóÓúÎõ æóÇáÊøóÈúÏöíáõ.
¡ æóÐóáößó ÖóÑúÈñ ãöäú ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì æõÌõæÈö ÊóÑúÊöíÈö ÃóÍóÏöåöãóÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö æóÞóÏú ÚóÞóÏúäóÇ Ýöí ÃóÕúáö ÇáúãóÐúåóÈö ÌóæóÇÒó Ðóáößó ÈöÏóáóÇáóÉò. æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ ÊóÚúÈõÏõæäó ãöäú Ïõæäö Çááøóåö} [ÇáÃäÈíÇÁ: 98] áóãú íóÑöÏú ÅáøóÇ ãõÑóÊøóÈðÇ Úóáóì ãóÇ Ýöí ÇáúÚóÞúáö ãöäú ÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö ÊóÚúÐöíÈö ÇáúãóáóÇÆößóÉö æóÇáúãóÓöíÍö Ýöí ÇáúÂÎöÑóÉö. æóÐóßóÑó ÃóíúÖðÇ «Þóæúáó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöÃõÈóíøö Èúäö ßóÚúÈò Ãóáóãú íóÞõáú Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÇÓúÊóÌöíÈõæÇ áöáøóåö æóáöáÑøóÓõæáö} [ÇáÃäÝÇá: 24] Íöíäó ÏóÚóÇåõ æóåõæó Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö Ýóáóãú íõÌöÈúåõ» .(1/394)
(ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò) : æóåóÐóÇ Úóáóíúåö ÏóáóÇáóÉñ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóÎúÈóÑóåõ Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇÓúÊóÌöíÈõæÇ áöáøóåö æóáöáÑøóÓõæáö} [ÇáÃäÝÇá: 24] ÞóÇÖò Úóáóì Çáäøóåúíö Úóäú ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáúÂíóÉõ ÚóÇãøóÉñ æóÇáäøóåúíõ Úóäú ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö ÎóÇÕøñ ÝóÃóÚúáóãóåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøó ÇáúÚóÇãøó ÞóÇÖò Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö¡ æóÇáúÅößúËóÇÑõ ãöäú ãöËúáö åóÐöåö ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖóÇÊö ÇáøóÊöí ÐóßóÑóåóÇ åóÐóÇ ÇáÑøóÌõáõ ÅäøóãóÇ íóØõæáõ ÈöåóÇ ÇáúßöÊóÇÈõ ãöäú ÛóíúÑö ÊóÍúÕöíáò æóáóÇ ÝóÇÆöÏóÉò. áöÃóäøó ÇáäøõßúÊóÉó ÇáøóÊöí ÚóáóíúåóÇ ãóÏóÇÑõ ÇáúÈóÇÈö Ãóäøó ÇáúÚóÇãøó ÞóÏú Èõäöíó Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö ÈöÏóáóÇáóÉò æóÞóÏú íõÞúÖóì Úóáóíúåö ÅÐóÇ áóãú ÊóÞõãú ÏóáóÇáóÉõ (ÇáÊøóÑúÊöíÈö) æóßõáøõ ãóæúÖöÚò Èõäöíó Ýöíåö ÇáúÚóÇãøõ Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö Ýóáóãú íóÎúáõ ãöäú ÏóáóÇáóÉò ÃóæúÌóÈóÊúåõ.
¡ æóÐóßóÑó ÛóíúÑõåõ Ýöí äóÍúæö åóÐóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóäúßöÍõæÇ ÇáúãõÔúÑößóÇÊö ÍóÊøóì íõÄúãöäøó} [ÇáÈÞÑÉ: 221] æóæÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãöäú ÇáøóÐöíäó ÃõæÊõæÇ ÇáúßöÊóÇÈó} [ÇáÊæÈÉ: 29] æóáóíúÓó Ýöí Ðóáößó ÊóÑúÊöíÈõ ÚóÇãøò Úóáóì ÎóÇÕøò¡ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóäúßöÍõæÇ ÇáúãõÔúÑößóÇÊö ÍóÊøóì íõÄúãöäøó} [ÇáÈÞÑÉ: 221] áóãú íóÊóäóÇæóáú ÇáúßöÊóÇÈöíøóÇÊö ÚöäúÏóäóÇ áöãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ÝöíãóÇ(1/395)
ÓóáóÝó ãöäú Ãóäøó ÅØúáóÇÞó ÇÓúãö ÇáúãõÔúÑößö íóÊóäóÇæóáõ ÚóÈóÏóÉó ÇáúÃóæúËóÇäö æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÚõãõæãðÇ áóãú íóÚúÊóÑöÖú Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÃóäøóÇ ÅäøóãóÇ ÞõáúäóÇ Åäøó ÇáúÚóÇãøó íóäúÓóÎõ ÇáúÎóÇÕøó ÅÐóÇ æóÑóÏó ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãöåö æóáóíúÓó ÚöäúÏóäóÇ Úöáúãõ Ðóáößó Ýöí åóÇÊóíúäö.
æóÇáËøóÇäöí: ÃóäøóÇ ÅäøóãóÇ ÑóÊøóÈúäóÇ ÇáúÚóÇãøó Úóáóíúåö áöÇÊøöÝóÇÞö ÇáÓøóáóÝö Úóáóíúåö ÅÐóÇ áóãú íõÚúáóãú ÊóÇÑöíÎõ äõÒõæáöåöãóÇ.
¡ æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ßóËöíÑñ Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøõäøóÉö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 3] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÃõãøóåóÇÊõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] Åáóì ÂÎöÑöåö æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {äöÓóÇÄõßõãú ÍóÑúËñ áóßõãú ÝóÃúÊõæÇ ÍóÑúËóßõãú Ãóäøóì ÔöÆúÊõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 223] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÚúÊóÒöáõæÇ ÇáäøöÓóÇÁó Ýöí ÇáúãóÍöíÖö} [ÇáÈÞÑÉ: 222] .
¡ æóßõáøõ Ðóáößó ÅäøóãóÇ æóÌóÈó Ýöíåö ÇáÊøóÑúÊöíÈõ áöÏóáóÇÆöáó ÃóæúÌóÈóÊúåõ¡ æóÇÚúÊöÑóÇÖõ ãõÎóÇáöÝöäóÇ ÚóáóíúäóÇ ÈöãöËúáö Ðóáößó ßóÇÚúÊöÑóÇÖö äõÝóÇÉö ÇáúÚõãõæãö ÈöÇáúÂíö ÇáøóÊöí ÙóæóÇåöÑõåóÇ ÇáúÚõãõæãõ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöåóÇ ÇáúÎõÕõæÕõ æóÇÓúÊöÏúáóÇáõåõãú ÈöåóÇ Úóáóì äóÝúíö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö ÝóÞõáúäóÇ áóåõãú Åäøó ÇáúÃóÕúáó ÇáúÚõãõæãõ æóÕöÑúäóÇ Åáóì ÇáúÎõÕõæÕö ÈöÏóáóÇáóÉò ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúÃóÕúáó Ýöí ÇáúßóáöãóÉö ÇáúÍóÞöíÞóÉõ (æóáóÇ ÊõÕúÑóÝõ) Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò.
ßóÐóáößó äóÞõæáõ ÝöíãóÇ (ÞóÏú) ÐóßóÑúäóÇ ÃóäøóÇ ÞóÏú ÏóáøóáúäóÇ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇáúãóÞóÇáóÉö ÈöãóÇ æóÕóÝúäóÇ.
¡ æóßõáøõ ãóæúÖöÚò ÃóÑóíúÊõãõæäóÇ Ýöíåö ÇáÊøóÑúÊöíÈó ÝóÅöäøóãóÇ ÑóÊøóÈúäóÇåõ ÈöÏóáóÇáóÉò ÝóáóÇ íóÞúÏóÍõ Ðóáößó Ýöí ÃóÕúáö ÇáúãóÞóÇáóÉö ßóãóÇ áóÇ íóÞúÏóÍõ æõÌõæÏõ áóÝúÙò ãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕõ Ýöí ÃóÕúáö ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúÚõãõæãö.(1/396)
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÞóÏú æóÌóÏúäóÇ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäøóÉö ÚõãõæãðÇ ÞóÖóì Úóáóì ÇáúÎõÕõæÕö äóÍúæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {íóÓúÃóáõæäóß Úóäú ÇáÔøóåúÑö ÇáúÍóÑóÇãö ÞöÊóÇáò Ýöíåö Þõáú ÞöÊóÇáñ Ýöíåö ßóÈöíÑñ} [ÇáÈÞÑÉ: 217] Åáóì ÂÎöÑöåóÇ æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöÐóÇ ÇäúÓóáóÎó ÇáúÃóÔúåõÑõ ÇáúÍõÑõãõ ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] Úõãõæãñ äõÓöÎó Èöåö ÍóÙúÑõ ÇáúÞöÊóÇáö Ýöí ÇáÔøóåúÑö ÇáúÍóÑóÇãö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÖõ ÇáÓøóáóÝö ÞóÏú ÎóÇáóÝóäóÇ Ýöíåö ÌóãöíÚðÇ æóÒóÚóãó Ãóäøó Çáäøóåúíó Úóäú ÇáúÞöÊóÇáö Ýöí ÇáÔøóåúÑö ÇáúÍóÑóÇãö ËóÇÈöÊñ ÛóíúÑõ ãóäúÓõæÎò æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÚóØóÇÁö Èúäö ÑóÈóÇÍò.
¡ æóÞóÏú ÐóßóÑó ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó Ýöí äóÍúæö Ðóáößó ÃóÔúíóÇÁó ãöäúåóÇ Þóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» ÚóÇãøñ äõÓöÎó Èöåö ÇáúæóÕöíøóÉõ áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó æóÞóæúáõåõ {æóÕöíøóÉð áöÃóÒúæóÇÌöåöãú ãóÊóÇÚðÇ Åáóì ÇáúÍóæúáö ÛóíúÑó ÅÎúÑóÇÌò} [ÇáÈÞÑÉ: 240] æóÌóãöíÚõ Ðóáößó ÎóÇÕøñ äóÓóÎóåõ ÇáúÚóÇãøõ. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÞóæúáõåõ {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕóì ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] íõæÌöÈõ äóÓúÎó Ðóáößó ÃóíúÖðÇ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò} [ÇáäÓÇÁ: 11] ÇÞúÊóÖóì æóÕöíøóÉð ãóäúßõæÑóÉð áöãóäú ßóÇäóÊú ãöäú ÇáäøóÇÓö¡ æóÌóÚóáó ÈóÇÞöíó ÇáúãóÇáö ÈóÚúÏó ÇáúæóÕöíøóÉö áöáúæóÑóËóÉö æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÅÐóÇ ÍóÖóÑó ÃóÍóÏóßõãú ÇáúãóæúÊõ Åäú ÊóÑóßó ÎóíúÑðÇ ÇáúæóÕöíøóÉõ áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó} [ÇáÈÞÑÉ: 180] æóÞóæúáõåõ {æóÕöíøóÉð áöÃóÒúæóÇÌöåöãú} [ÇáÈÞÑÉ: 240] ÇÞúÊóÖóì æõÌõæÈó ÇáúæóÕöíøóÉö áóåõãú æóåõæó ÎóÇÕøñ äóÓóÎóåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕóì ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] æóåõæó ÚóÇãøñ áöÃóäøóåõ ÇÞúÊóÖóì ÌóæóÇÒó æóÕöíøóÉò áöãóäú ßóÇäó ãöäú(1/397)
ÇáäøóÇÓö æóíõÌúÚóáõ ÇáúÈóÇÞöí áöáúæóÑóËóÉö ÝóáóÇ íóÈúÞóì áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó æóáóÇ áöáÒøóæúÌóÉö æóÕöíøóÉñ ÝóÞóÏú Ïóáøó (åóÐóÇ) Úóáóì Ãóäøó åóÐöåö ÇáúÂíóÉó ÞóÏú ÇÞúÊóÖóÊú äóÓúÎó ÅíÌóÇÈö ÇáúæóÕöíøóÉö áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó.
ÞóÇáó ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó æóÑõæöíó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóØóÚó ÇáúãõÓúÊóÚöíÑóÉó» æóÑõæöíó Úóäúåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - (Ãóäøóåõ) ÞóÇáó «áóÇ ÞóØúÚó Úóáóì ÍóÇÆöÒò» ÝóÞóÖóì ÈöÐóáößó Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö¡ æóÞóÇãóÑó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - ÇáúãõÔúÑößöíäó Íöíäó äóÒóáóÊú ÂíóÉõ {Çáã} [ÇáÑæã: 1] {ÛõáöÈóÊö ÇáÑøõæãõ} [ÇáÑæã: 2] Ëõãøó äóÓóÎóåóÇ Úõãõæãõ ÊóÍúÑöíãö ÇáúÞöãóÇÑö. ÞóÇáó æóÊóÍúÑöíãõ ÇáÑøöÈóÇ ãõÌúãóáñ äóÓóÎó ßõáøó ÑöÈðÇ ßóÇäó ãöäú ÞóÑúÖò Ãóæú ÈóíúÚò Ãóæú ÛóíúÑöåö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚóÇãøó íóÞúÖöí Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö ÅÐóÇ æóÑóÏó ÈóÚúÏóåõ «Þóæúáõ Ãõãøö ÓóáóãóÉó áöáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Íöíäó Õóáøóì Ýöí ÈóíúÊöåóÇ ÑóßúÚóÊóíúäö ÈóÚúÏó ÇáúÚóÕúÑö¡ ãóÇ åóÇÊóÇäö ÇáÑøóßúÚóÊóÇäö æóÞóÏú ßõäúÊó äóåóíúÊó ÚóäúåõãóÇ¿ ÝóÞóÇáó ÑóßúÚóÊóÇäö ßõäúÊ ÃõÕóáøöíåóÇ ÝóÔóÛóáóäöí ÚóäúåõãóÇ ÇáúæóÝúÏõ» . æóáóãú íóÞõáú áóåóÇ Åäøó ÇÚúÊöÈóÇÑóß åóÐóÇ (áóÇ íóÌõæÒõ) Èóáú Èóíøóäó áóåóÇ ÌöåóÉó ÇáúÎõÕõæÕö æóÑõæöíó ÃóäøóåóÇ ÞóÇáóÊú (ÃóæóäóÞúÖöíåöãóÇ) ÅÐóÇ ÝóÇÊóÊóÇ¿ ÞóÇáó: " áóÇ " ÝóíõÞóÇáõ áöåóÐóÇ ÇáÑøóÌõáö ÅÐóÇ ßõäúÊ ÞóÏú æóÌóÏúÊ ÚóÇãøðÇ ÞóÖóì Úóáóì ÎóÇÕøò (æóäóÓóÎóåõ æóÚóÇãøðÇ ãõÑóÊøóÈðÇ Úóáóì ÎóÇÕøò) Ýóáöãó ÌóÚóáúÊ ãóÇ æóÌóÏúÊ ãöäú äóÓúÎò ÝöíåöãóÇ ÞóÇÖöíðÇ ÈöæõÌõæÈö ÇáÊøóÑúÊöíÈö Ýöí ßõáøö ÍóÇáò Ïõæäó Ãóäú ÊóÌúÚóáó ãóÇ æóÌóÏúÊ ãöäú äóÓúÎö ÇáúÎóÇÕøö ÈöÇáúÚóÇãøö ãõæÌöÈðÇ áößóæúäö ÇáúÎóÇÕøö ãóäúÓõæÎðÇ ÈöÇáúÚóÇãøö ÃóÈóÏðÇ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáÊøóÑúÊöíÈö¡ ÝóáóÇ íõãúßöäõåõ ÇáöÇäúÝöÕóÇáõ ãöäú Ðóáößó ÅÐú ßóÇäó ÃóßúËóÑõ ÍöÌóÇÌöåö Ýöí ÇáúÈóÇÈö ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑó Úóáóì ãóÇ(1/398)
æõÌöÏó ãöäú ÇáÊøóÑóÊøõÈö æóÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáó (Èöåö) Úóáóì æõÌõæÈö ÇÚúÊöÈóÇÑöåö Ýöí ßõáøö ÍóÇáò æóÚóáóì Ãóäøó ÕóÇÍöÈóåõ ÞóÏú ÎóÇáóÝó åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáó ÇáøóÐöí ÑóÇãó åóÐóÇ ÇáÑøóÌõáõ äõÕúÑóÊóåõ ÈöãóÇ åõæó ÃóÈúÚóÏõ ãöäú äóÓúÎö ÇáúÎóÇÕøö (ÈöÇáúÚóÇãøö) .
¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ÞóÇáó Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃóÔúåöÏõæÇ Ðóæóíú ÚóÏúáò ãöäúßõãú} [ÇáØáÇÞ: 2] (Ãóäøóåõ äóÇÓöÎñ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì Ýöí ÐößúÑö ÇáúæóÕöíøóÉö {ÇËúäóÇäö ÐóæóÇ ÚóÏúáò ãöäúßõãú Ãóæú ÂÎóÑóÇäö ãöäú ÛóíúÑößõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 106] æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃóÔúåöÏõæÇ Ðóæóíú ÚóÏúáò ãöäúßõãú} [ÇáØáÇÞ: 2] ÎóÇÕøñ æóÑóÏó Ýöí ÔóÃúäö ÇáÑøóÌúÚóÉö. æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ãóæú ÂÎóÑóÇäö ãöäú ÛóíúÑößõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 106] ÎóÇÕøñ ÃóíúÖðÇ Ýöí ÔóÃúäö ÇáúæóÕöíøóÉö Ýöí ÇáÓøóÝóÑö ÝóßóíúÝó ÊóÚúÊóÑöÖõ ÅÍúÏóì ÇáúÂíóÊóíúäö æóßõáøõ æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõãóÇ æóÇÑöÏóÉñ Ýöí ÛóíúÑö ãóÇ æóÑóÏóÊú Ýöíåö ÇáúÃõÎúÑóì¿ æóåóÐóÇ ÃóÈúÚóÏõ ãöäú äóÓúÎö ÇáúÎóÇÕøö ÈöÇáúÚóÇãøö æóÅöäøóãóÇ íóÕöÍøõ ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Ýöí ãöËúáö åóÐóÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ ÅÐóÇ(1/399)
ÊóÏóÇíóäúÊõãú ÈöÏóíúäò Åáóì ÃóÌóáò ãõÓóãøðì ÝóÇßúÊõÈõæåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 282] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáøóÐöí Úóáóíúåö ÇáúÍóÞøõ ÓóÝöíåðÇ Ãóæú ÖóÚöíÝðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 282] Åáóì Þóæúáöåö {æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãöãøóäú ÊóÑúÖóæúäó ãöäú ÇáÔøõåóÏóÇÁö} [ÇáÈÞÑÉ: 282] æóÞóÏú íóßõæäõ Íöíäó ÇáúæóÕöíøóÉö ÚõÞõæÏõ ÇáúãõÏóÇíóäóÇÊö æóÅöãúáóÇÁõ ÇáúÍóÞøö ÇáøóÐöí Úóáóì ÇáúãóÏöíäö¡ æóåóÐöåö ÇáúÂíóÉõ ãõäúÊóÙöãóÉñ áöÍóÇáö ÇáúæóÕöíøóÉö æóÛóíúÑöåóÇ ÝóÕóÇÑóÊú äóÇÓöÎóÉð áöÞóÈõæáö ÔóåóÇÏóÉö Ãóåúáö ÇáúßõÝúÑö Ýöí ÇáúæóÕöíøóÉö áöÃóäøó ÇáúæóÕöíøóÉó ÞóÏú ÊóÔúÊóãöáõ Úóáóì ÐößúÑö ÇáÏøóíúäö.
(æóÅöÐóÇ ËóÈóÊó) ÈöåóÐöåö ÇáúÂíóÉö ÈõØúáóÇäõ ÔóåóÇÏóÉö Ãóåúáö ÇáúßõÝúÑö Úóáóì ÅãúáóÇÁö ÇáúÍóÞøö Úóáóì æóÌúåö ÇáúæóÕöíøóÉö íóËúÈõÊõ ÈõØúáóÇäõåóÇ Ýöí ÓóÇÆöÑö æõÌõæåö ÇáúæóÕóÇíóÇ áöÃóäøó ÃóÍóÏðÇ áóãú íõÝóÑøöÞú ÈóíúäóåõãóÇ ÝóåóÐóÇ ÚóÇãøñ ÞóÏú äóÓóÎó ÚöäúÏó ÚóÇãøóÉö ÇáúÝõÞóåóÇÁö ÍõßúãðÇ ÎóÇÕøðÇ Ýöí ÔóÃúäö ÇáúæóÕöíøóÉö. æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÖõ ÇáäøóÇÓö íóÑóì Íõßúãó ÇáúÂíóÉö ËóÇÈöÊðÇ Ýöí ÌóæóÇÒö ÔóåóÇÏóÉö Ãóåúáö ÇáúßõÝúÑö Úóáóì æóÕöíøóÉò ÇáúãõÓúáöãö Ýöí ÇáÓøóÝóÑö æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÃóÈöí ãõæÓóì ÇáúÃóÔúÚóÑöíøö Ýöí ÂÎóÑöíäó ãöäú ÇáÊøóÇÈöÚöíäó (ßóãõÌóÇåöÏò(1/400)
æóÚóÈöíÏóÉó ÇáÓøóáúãóÇäöíøö æóÅöÈúÑóÇåöíãó ÇáäøóÎóÚöíøö æóÓóÚöíÏó Èúäö ÇáúãõÓóíøöÈö) æóÌóÚóáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ «Þóæúáó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöÃõäóíúÓò æóÇÛúÏõ Úóáóì ÇãúÑóÃóÉö åóÐóÇ ÝóÅöäú ÇÚúÊóÑóÝóÊú ÝóÇÑúÌõãúåóÇ» ÞóÇÖöíðÇ Úóáóì ÞöÕøóÉö ãóÇÚöÒò Ýöí ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÃóÑúÈóÚó ãóÑøóÇÊò¡ ÝóÞöÕøóÉõ ãóÇÚöÒò ÎóÇÕøóÉñ ãõÝóÓøóÑóÉñ æóÞöÕøóÉõ ÃõäóíúÓò ÚóÇãøóÉñ¡ åóÐóÇ ãóÚó ÇÍúÊöãóÇáö áóÝúÙöåö áöãõæóÇÝóÞóÉö ÞöÕøóÉö ãóÇÚöÒò áöÃóäøó ãóÇ Ïõæäó ÇáúÃóÑúÈóÚö ãóÑøóÇÊò (ãöäú ÇáúÅöÞúÑóÇÑö) íóÌõæÒõ Ãóäú áóÇ íóßõæäó ÇÚúÊöÑóÇÝðÇ Ýöí ÇáúÍõßúãö æóãóÚó ÇÍúÊöãóÇáö Ãóäú íóßõæäó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇÞúÊóÕóÑó Ýöí ÊóÑúßöåö ÚóÏóÏó ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Úóáóì Úöáúãö ÃõäóíúÓò ÈöÃóäøó ÇáöÇÚúÊöÑóÇÝó ÇáúãõæÌöÈó áöáÑøóÌúãö åõæó ÇáúÅöÞúÑóÇÑõ ÃóÑúÈóÚó ãóÑøóÇÊò.(1/401)
æóÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: «ÇáúæõÖõæÁõ ãöãøóÇ ãóÓøóÊú ÇáäøóÇÑõ» ãóäúÓõæÎñ «ÈöÃóßúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÎõÈúÒðÇ æóáóÍúãðÇ æóáóãú íóÊóæóÖøóÃú» ÝóäõÓöÎó ÇáúÚóÇãøõ ÈöÇáúÎóÇÕøö áöÃóäøó ÇáúæõÖõæÁó ãöãøóÇ ãóÓøóÊú ÇáäøóÇÑõ Úõãõæãñ Ýöí ÇáúÎõÈúÒö æóÇááøóÍúãö æóÛóíúÑöåöãóÇ¡ æóÊóÑúßõåõ ÇáúæõÖõæÁó ãöäú ÇáúÎõÈúÒö æóÇááøóÍúãö ÎõÕõæÕñ Ýöí åóÇÊóíúäö ÇáÕøöÝóÊóíúäö ãöãøóäú íóäúÓóÎõ ÇáúÚóÇãøó ÈöÇáúÎóÇÕøö ãóÚó ÇãúÊöäóÇÚö æõÞõæÚö ÇáäøóÓúÎö Ýöí ãöËúáöåö ÈöäóÝúÓö ÇááøóÝúÙö ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò áóåõ ÇáöÇãúÊöäóÇÚõ ãöäú ÅíÌóÇÈö äóÓúÎö ÇáúÎóÇÕøö ÈöÇáúÚóÇãøö ÇáúãõÔúÊóãöáö Úóáóíúåö æóÚóáóì ÛóíúÑöåö.
¡ æóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÏú ÃóæúÌóÈúÊõãú ÃóäúÊõãú äóÓúÎó ÇáúæõÖõæÁö ãöãøóÇ ãóÓøóÊú ÇáäøóÇÑõ ÈöÊóÑúßöåö ÇáúæõÖõæÁó ãöäú ÇáúÎõÈúÒö æóÇááøóÍúãö. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó ÇáúÃóãúÑõ Ýöíåö Úóáóì ãóÇ ÙóäóäúÊ¡ æóÐóáößó Ãóäøó áóäóÇ ÃóÕúáðÇ Ýöí ÞóÈõæáö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö æóÔóÑóÇÆöØó äóÚúÊóÈöÑõåóÇ Ýöíåö ãóÊóì ÎóÑóÌó ÇáúÎóÈóÑõ ÚóäúåóÇ áóãú äóÞúÈóáúåõ æóåõæó Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó ÈöÇáäøóÇÓö Åáóì ãóÚúÑöÝóÊöåö ÍóÇÌóÉñ ÚóÇãøóÉñ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÑõæÏõåõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÂÍóÇÏö.
ÝóáóãøóÇ ßóÇäóÊú ÇáúÍóÇÌóÉõ Åáóì ãóÚúÑöÝóÉö ÇáúæõÖõæÁö ãöãøóÇ ãóÓøóÊú ÇáäøóÇÑõ ÚóÇãøóÉð æóáóãú íõÑöÏú ÅíÌóÇÈõ ÇáúæõÖõæÁö ãöäúåõ (ÅáøóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö áóãú íóËúÈõÊú ÅíÌóÇÈõ ÇáúæõÖõæÁö ãöäúåõ) . æóÍóãóáúäóÇ ãóÚúäóì ÇáúÍóÏöíËö Úóáóì ÛóÓúáö ÇáúíóÏóíúäö Ïõæäó æõÖõæÁö ÇáÕøóáóÇÉö.
¡ æó (ÞóÏú) ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ. Þóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Åäú ÔóÑöÈó ÇáúÎóãúÑó Ýöí ÇáÑøóÇÈöÚóÉö ÝóÇÞúÊõáõæåõ»(1/402)
ãóäúÓõæÎñ ÈöÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ íóÍöáøõ Ïóãõ ÇãúÑöÆò ãõÓúáöãò ÅáøóÇ ÈöÅöÍúÏóì ËóáóÇËò ßõÝúÑò ÈóÚúÏó ÅíãóÇäò æóÒöäðì ÈóÚúÏó ÅÍúÕóÇäò æóÞóÊúáö äóÝúÓò ÈöÛóíúÑö äóÝúÓò» æóåóÐóÇ ÚóÇãøñ äóÓóÎó Èöåö ÎóÇÕøðÇ ãóÚó æõÌõæÏö ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ÞóÊúáö ÔóÇÑöÈö ÇáúÎóãúÑö Ýöí ÇáÑøóÇÈöÚóÉö (áöÃóäøó ÇáúÍóÓóäó Ñóæóì) Úóäú ÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ÚõãóÑó Ãóäøóåõ ÞóÇáó " ÇÆúÊõæäöí Èöãóäú ÔóÑöÈó ÇáúÎóãúÑó Ýöí ÇáÑøóÇÈöÚóÉö ÝóÅöäøöí ÃóÞúÊõáõåõ " æóåóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÇáúÞóÖóÇÁö ÈöÇáúÚóÇãøö Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö ãóæúÌõæÏñ Úóäú ÇáÕøóÍóÇÈóÉö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú - ãõÓúÊóÝöíÖñ ãöäú ãóÐúåóÈöåöãú æóãóÇ äóÚúáóãõ ÃóÍóÏðÇ ãöäú ÇáÓøóáóÝö Ñõæöíó Úóäúåõ ÇáúãóÐúåóÈõ ÇáøóÐöí ÐóåóÈó Åáóíúåö ãõÎóÇáöÝõæäóÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö æóãöãøóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáÓøóáóÝö Ýöí Ðóáößó Þóæúáõ ÃóãöíÑö ÇáúãõÄúãöäöíäó Úóáöíøò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ýöí ÇáúÌóãúÚö Èóíúäó ÇáúÃõÎúÊóíúäö Èöãöáúßö Çáúíóãöíäö ÃóÍóáøóÊúåõãóÇ ÂíóÉñ æóÍóÑøóãóÊúåõãóÇ ÂíóÉ æóÑõæöíó Úóäúåõ Ãóäøó ÇáÊøóÍúÑöíãó Ãóæúáóì ÝóÞóÖóì ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì " {æóÃóäú ÊóÌúãóÚõæÇ Èóíúäó(1/403)
ÇáúÃõÎúÊóíúäö} [ÇáäÓÇÁ: 23] Úóáóì ãöáúßö Çáúíóãöíäö æóÇáäøößóÇÍö æóáóãú íóÌúÚóáúåõ ãõÊóÑóÊøöÈðÇ Úóáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáúãõÍúÕóäóÇÊõ ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö ÅáøóÇ ãóÇ ãóáóßóÊú ÃóíúãóÇäõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] æóßóÇäó ÚõËúãóÇäõ Èúäõ ÚóÝøóÇäó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - íóÞõæáõ: ÃóÍóáøóÊúåõãóÇ ÂíóÉñ æóÍóÑøóãóÊúåõãóÇ ÂíóÉñ.
æóÑõæöíó Úóäúåõ Ãóäøó ÇáÊøóÍúáöíáó Ãóæúáóì ÝóÞóÖóì ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÅáøóÇ ãóÇ ãóáóßóÊú ÃóíúãóÇäõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] Úóáóì ÊóÍúÑöíãö ÇáúÌóãúÚö Èóíúäó ÇáúÃõÎúÊóíúäö æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÐóåóÈó Ýöíåö Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö} [ÇáäÓÇÁ: 3] æóåõæó Úõãõæãñ æóÊóÍúÑöíãõ ÇáúÌóãúÚö ÎóÇÕøñ æóÞóÏú ßóÇäó ÇÈúäõ ÚõãóÑó ÅÐóÇ ÓõÆöáó Úóäú äößóÇÍö (ÇáúíóåõæÏöíøóÉö æóÇáäøóÕúÑóÇäöíøóÉ) ÞóÇáó: Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÍóÑøóãó ÇáúãõÔúÑößóÇÊö Úóáóì ÇáúãõÄúãöäöíäó æóáóÇ ÃóÚúáóãõ ãöäú ÇáÔøöÑúßö (ÔóíúÆðÇ) ÃóßúËóÑõ ãöäú Þóæúáö ÇáúãóÑúÃóÉö ÚöíÓóì Ãóæú ÚóÈúÏñ ãöäú ÇáúÚöÈóÇÏö Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó ÝóÇÍúÊóÌøó (ÈöÚõãõæãö(1/404)
Þóæúáå ÊóÚóÇáóì) {æóáóÇ ÊóäúßöÍõæÇ ÇáúãõÔúÑößóÇÊö} [ÇáÈÞÑÉ: 221] ÝóÌóÚóáóåõ ÞóÇÖöíðÇ Úóáóì Þóæúáöåö {æóÇáúãõÍúÕóäóÇÊõ ãöäú ÇáøóÐöíäó ÃõæÊõæÇ ÇáúßöÊóÇÈó ãöäú ÞóÈúáößõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 5] .
¡ æóÞöíáó áöÇÈúäö ÚõãóÑó: Åäøó ÇÈúäó ÇáÒøõÈóíúÑö íóÞõæáõ " áóÇ íõÍóÑøöãõ ÇáÑøóÖúÚóÉõ æóáóÇ ÇáÑøóÖúÚóÊóÇäö " ÝóÞóÇáó ÞóÖóÇÁõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóæúáóì ãöäú ÞóÖóÇÁö ÇÈúäö ÇáÒøõÈóíúÑö¡ ÞóÇáó Çááøóåõ {æóÃóÎóæóÇÊõßõãú ãöäú ÇáÑøóÖóÇÚóÉö} [ÇáäÓÇÁ: 23] æóÚóÇÑóÖóÊú ÚóÇÆöÔóÉõ ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇÈúäö ÚõãóÑó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÞóÝó Úóáóì ÞóáöíÈö ÈóÏúÑò ÝóÞóÇáó åóáú æóÌóÏúÊõãú ãóÇ æóÚóÏó ÑóÈøõßõãú ÍóÞøðÇ Ëõãøó ÞóÇáó Åäøóåõãú ÇáúÂäó íóÓúãóÚõæäó ãóÇ ÃóÞõæáõ ÝóÞóÇáóÊú ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {" ÝóÅöäøóß áóÇ ÊõÓúãöÚõ ÇáúãóæúÊóì} [ÇáÑæã: 52] æóåóáú ÇÈúäõ ÚõãóÑó ÅäøóãóÇ ÞóÇáó Åäøóåõãú ÇáúÂäó áóíóÚúáóãõæäó Ãóäøó ÇáøóÐöí ßõäúÊ ÃóÞõæáõ áóåõãú ÇáúÍóÞøõ» æóÑóÏøóÊú ÍóÏöíËó «ÇáúãóíøöÊõ íõÚóÐøóÈõ ÈöÈõßóÇÁö Ãóåúáöåö Úóáóíúåö» ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÒöÑõ æóÇÒöÑóÉñ æöÒúÑó ÃõÎúÑóì} [ÇáÃäÚÇã: 164] æóßóÇäóÊú ÚóÇÆöÔóÉõ æóÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - íóÑõÏøóÇäö (ÍóÏöíËó) «Çáäøóåúíö Úóäú Ãóßúáö ßõáøö Ðöí äóÇÈò ãöäú ÇáÓøöÈóÇÚö æóÐöí ãöÎúáóÈò ãöäú ÇáØøóíúÑö» ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {Þõáú áóÇ ÃóÌöÏõ Ýöí ãóÇ ÃõæÍöíó Åáóíøó ãõÍóÑøóãðÇ} [ÇáÃäÚÇã: 145] æóÌóÚóáó ÚõãóÑõ æóÚóÈúÏõ Çááøóåö (Èúäõ ãóÓúÚõæÏò) æóÇÈúäõ ÚõãóÑó æóÃóÈõæ ãóÓúÚõæÏò ÇáúÈóÏúÑöíøõ Þóæúáó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóÃõæáóÇÊõ ÇáúÃóÍúãóÇáö ÃóÌóáõåõäøó Ãóäú íóÖóÚúäó Íóãúáóåõäøó} [ÇáØáÇÞ: 4] ÞóÇÖöíðÇ Úóáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì. {íóÊóÑóÈøóÕúäó(1/405)
ÈöÃóäúÝõÓöåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 234] æóåóÐóÇ ÎóÇÕøñ Ýöí ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ ÒóæúÌõåóÇ æóÇáúÃóæøóáõ ÚóÇãøñ ÝöíåóÇ æóÝöí ÛóíúÑöåóÇ¡ æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó Úóäú ÇáÓøóáóÝö ÃóßúËóÑõ ãöäú Ãóäú íóÍúÊóãöáó ÐößúÑóåóÇ åóÐóÇ ÇáúßöÊóÇÈõ¡ æóÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãóÇ íõæóÖøöÍõ Úóäú ãóÐúåóÈö ÇáÓøóáóÝö Ýöíåö.
æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ æóÑóÏó áóÝúÙõ ÇáúÚõãõæãö æóÇáúÎõÕõæÕö Ýöí (ÎöØóÇÈò) æóÇÍöÏò ÝóÅöäøóåõãóÇ íõÓúÊóÚúãóáóÇäö ÌóãöíÚðÇ áöÃóäøó áóÝúÙó ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÅÐóÇ æóÑóÏó ãóÚó ÇáúÚóÇãøö Ýóåõæó ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ãóÚó ÇáúÌõãúáóÉö æóåóÐóÇ áóÇ ÎöáóÇÝó Ýöíåö¡ æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÇáúãóíúÊóÉõ æóÇáÏøóãõ æóáóÍúãõ ÇáúÎöäúÒöíÑö} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] Ëõãøó ÞóÇáó Ýöí ÓöíóÇÞö (ÎöØóÇÈö ÇáúÂíóÉö) {Ýóãóäú ÇõÖúØõÑøó Ýöí ãóÎúãóÕóÉò} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] ÝóÎóÕøó ÍóÇáó ÇáöÇÖúØöÑóÇÑö ãöäú ÇáúÌõãúáóÉö ÞóÈúáó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÍõßúãöåóÇ ÝóÕóÇÑó Úõãõæãõ ÇááøóÝúÙö ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÇáúÎõÕõæÕö ÇáúãóÚúØõæÝö Úóáóíúåö¡ æó (Ðóáößó) äóÍúæõ Þóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóÃóÍóáøó Çááøóåõ ÇáúÈóíúÚó æóÍóÑøóãó ÇáÑøöÈóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 275] ÝóÎóÕøó ÇáÑøöÈóÇ ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö ãöäú ÌõãúáóÉö ãóÇ ÃóÍóáøóåõ ãöäú ÇáúÈóíúÚö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò æóáóæú áóãú íóÎõÕøóåõ áóßóÇäóÊú ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ÚóÇãøóÉð Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÈöíóÇÚóÇÊö ÑöÈðÇ ßóÇäó Ãóæú ÛóíúÑóåõ. æóäóÍúæõåõ Ýöí ÇáúÅöÎúÈóÇÑö Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ÇáúÃóÚúÑóÇÈõ ÃóÔóÏøõ ßõÝúÑðÇ æóäöÝóÇÞðÇ} [ÇáÊæÈÉ: 97] (ÝóáóæúáóÇ ÇáÊøóÎúÕöíÕõ) áóÚóãøó ÓóÇÆöÑóåõãú ÝóáóãøóÇ ÞóÇáó Ýöí ÓöíóÇÞö (ÇáúÎöØóÇÈö) {æóãöäú ÇáúÃóÚúÑóÇÈö ãóäú íõÄúãöäõ ÈöÇóááøóåö æóÇáúíóæúãö ÇáúÂÎóÑö æóíóÊøóÎöÐõ ãóÇ íõäúÝöÞõ ÞõÑõÈóÇÊò ÚöäúÏó Çááøóåö æóÕóáóæóÇÊö ÇáÑøóÓõæáö} [ÇáÊæÈÉ: 99] ÕóÇÑó Ãóæøóáõ ÇáúÎöØóÇÈö ãóÈúäöíøðÇ Úóáóíúåö æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ßóËöíÑñ.(1/406)
ÝóÃóãøóÇ ÅÐóÇ æóÑóÏó ÇáúÚóÇãøõ æóÇáúÎóÇÕøõ æóáóãú íõÚúáóãõ ÊóÇÑöíÎõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÝóÅöäøó ÚöíÓóì Èúäó ÃóÈóÇäó ÐóßóÑó Íõßúãó ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÅÐóÇ æóÑóÏóÇ ÈöåóÐóÇ ÇáúæóÕúÝö ÝóÞóÓøóãóåõãóÇ ÃóÞúÓóÇãðÇ ÃóÑúÈóÚóÉð ÝóÞóÇáó:(1/407)
ÅãøóÇ Ãóäú íóÚúãóáó ÇáäøóÇÓõ ÈöåöãóÇ ÌóãöíÚðÇ ÝóíõÓúÊóÚúãóáóÇäö æóíõÑóÊøóÈõ ÇáúÚóÇãøõ Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö «ßóäóåúíö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóäú ÈóíúÚö ãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏó ÇáúÅöäúÓóÇäö æóÑõÎúÕóÊõåõ Ýöí ÇáÓøóáóãö Èößóíúáò ãóÚúáõæãò æóæóÒúäò ãóÚúáõæãò Åáóì ÃóÌóáò ãóÚúáõæãò» Ãóæú íóÊøóÝöÞõæÇ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÃóÍóÏöåöãóÇ Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö æóÇáúÚóãóáõ Úóáóì ãóÇ ÇÊøóÝóÞõæÇ Úóáóíúåö (æóÇáúÂÎóÑõ) ãóäúÓõæÎñ. Ãóæú íóÎúÊóáöÝõæÇ Ýöí Ðóáößó ÝóíóÚúãóáõ ÈóÚúÖõ ÇáäøóÇÓö ÈöÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö æóÇáúÚóÇãøóÉõ ÊõÎóÇáöÝõåõ æóÊóÚöíÈõ Úóáóíúåö ãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö ÝóáóÇ íõáúÊóÝóÊõ Åáóì Þóæúáöåö ÝóÇáúÚóãóáõ Úóáóì ãóÇ Úóáóíúåö ÇáúÚóÇãøóÉõ.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóäóÚúäöí ÈöÇáúÚóÇãøóÉö ÚóÇãøóÉó ÝõÞóåóÇÁö ÇáÓøóáóÝö äóÍúæõ ÍóÏöíËö ÃóÈöí ÓóÚöíÏò Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÇáÐøóåóÈõ ÈöÇáÐøóåóÈö ãöËúáðÇ ÈöãöËúáò íóÏðÇ ÈöíóÏò» . æóÑóæóì ÃõÓóÇãóÉõ Èúäõ ÒóíúÏò Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - (Ãóäøóåõ ÞóÇáó) «ÅäøóãóÇ ÇáÑøöÈóÇ Ýöí ÇáäøóÓöíÆóÉö» æóÇáúÃóãúÑõ Úóáóì ÍóÏöíËö ÃóÈöí ÓóÚöíÏò áöÃóäøóåõ ãõÝóÓøóÑñ áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÇáúãóÚóÇäöíó æóÍóÏöíËõ ÃõÓóÇãóÉó íóÍúÊóãöáõ ÇáúãóÚóÇäöíó ÝóÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ãóäúÓõæÎðÇ Ãóæú ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ãõæóÇÝóÞóÉö ÇáúÃóæøóáö Ýöí ÇáúÌöäúÓóíúäö.
æóÞóÇáó ÚöíÓóì (ÃóíúÖðÇ) Ýöí ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö ÅÐóÇ Úóãöáó ÇáäøóÇÓõ ÈöÇáúÃóæøóáö ãöäúåõãóÇ¡ æóÇóáøóÐöí íóÚúãóáõ ÈöÇáúÂÎöÑö ÔóÇÐøñ ÎóÇãöáñ. æóíõÓóæøöÛõ ÇáúÃóæøóáõæäó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó áöåóÄõáóÇÁö æóßóÇäó ÓóÈöíáõåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó áöÃóäøóåõãú ÞóÏú ÓóæøóÛõæåõ æóÅöäú ÚóÇÈõæåõ Úóáóíúåöãú ÝóÇáúÚóãóáõ Úóáóì ÇáúÃóæøóáö æóáóÇ íõÚúãóáõ ÈöÇáúÂÎöÑö.(1/408)
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóåóÐóÇ íóÏõáøõ (Úóáóì) Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõ ÈöÞóæúáöåö Ýöí ÇáúÚóÇãøö æóÇáúÎóÇÕøö ÝóÚóãóáõ (ÈóÚúÖö) ÇáäøóÇÓö ÈöÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö æóÇáúÚóÇãøóÉõ ÊõÎóÇáöÝõåõ Ãóäøó ÇáúãõäúÝóÑöÏó æóÇÍöÏñ ÔóÇÐøñ áóÇ (íõÚúÊóÑóÖõ) ÈöãöËúáöåö Úóáóì ÎöáóÇÝö ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ýöí Ðóáößó.
ÞóÇáó ÚöíÓóì: æóÅöäú æóÌóÏúäóÇ ÇáäøóÇÓó ãõÎúÊóáöÝöíäó Ýöí ÇáúÚóÇãøö æóÇáúÎóÇÕøö íõÏúÎöáõ ÈóÚúÖõåõãú ÇáúÎóÇÕøó Ýöí ÇáúÚóÇãøö æóíõÎúÑöÌõåõ ÈóÚúÖõåõãú (ãöäúåõ) æóÓóæøóÛó ßõáøõ ÝóÑöíÞò áöÕóÇÍöÈöåö ãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö (Ýöíåö) ßóÇäó ÃóÍóÏõ ÇáúÍóÏöíËóíúäö (ÚöäúÏóäóÇ) äóÇÓöÎðÇ áöÕóÇÍöÈöåö Ýóáóãú äóÚúÑöÝú ÇáäøóÇÓöÎó ãöäúåõãóÇ ÈöÚóíúäöåö¡ æóÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöíåö ÈöÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÓóæøóÛó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ áöÕóÇÍöÈöåö ãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö.
¡ æóáóæú ßóÇäó ÃóÍóÏõåõãóÇ áóÇ íóäúÞõÖõ ÇáúÂÎóÑó áóãú íóÌõÒú áöáäøóÇÓö ÇáöÇÎúÊöáóÇÝõ ÝöíåöãóÇ (æóíóÚúãóáõæÇ ÈöåöãóÇ) ÌóãöíÚðÇ ßóãóÇ ÚóãöáõæÇ ÈöÇáÓøóáóãö (æóÈößóÑóÇåóÉö ÈóíúÚö ãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏóåõ) ÞóÇáó¡ æóãöäú Ðóáößó Çáäøóåúíõ Úóäú ÇáÕøóáóÇÉö ÈóÚúÏó ÇáÕøõÈúÍö æóÈóÚúÏó ÇáúÚóÕúÑö.
æóÑõæöíó Úóäúåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó «íóÇ Èóäöí ÚóÈúÏö ãóäóÇÝò áóÇ ÊóãúäóÚõæÇ ÃóÍóÏðÇ íóØõæÝõ ÈöåóÐóÇ ÇáúÈóíúÊö íõÕóáøöí Ýöí Ãóíøö ÓóÇÚóÉò ÔóÇÁó ãöäú áóíúáò Ãóæú äóåóÇÑò» æóÃóäøóåõ ÑóÃóì ÑóÌõáóíúäö áóãú íõÕóáøöíóÇ(1/409)
ãóÚóåõ ÇáúÛóÏóÇÉó ÝóÞóÇáó ÅÐóÇ ÕóáøóíúÊõãóÇ Ýöí ÑöÍóÇáößõãóÇ æóÌöÆúÊõãóÇ ÝóÕóáøöíóÇ ÝóÅöäøóåóÇ áóßõãóÇ äóÇÝöáóÉñ ÝóÞóÇáó äóÇÓñ: Çáäøóåúíõ äóÇÓöÎñ áöáúÅöÈóÇÍóÉö æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: åõæó ãóÎúÕõæÕñ ßóÇáÓøóáóãö æóÈóíúÚö ãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏó ÇáúÅöäúÓóÇäö ÝóáóãøóÇ ÇÎúÊóáóÝõæÇ æóæóÌóÏúäóÇ ÑõæóÇÉó Çáäøóåúíö ÚõãóÑó æóÚóÇÆöÔóÉó æóÃóÈóÇ ÓóÚöíÏò ÇáúÎõÏúÑöíøó ÝóÐóßóÑó åõæó Ðóáößó ÈóÚúÏó ÇáØøóæóÇÝö Ýóáóæú ßóÇäó ãóÎúÕõæÕðÇ ßóÇäõæÇ ÃóÚúáóãó Èöåö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: (ÇáøóÐöí) ÍóÕóáó ãöäú Þóæúáö ÚöíÓóì Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö Ãóäøó ÇáúÎóÇÕøó æóÇáúÚóÇãøó ÅÐóÇ æóÑóÏóÇ æóÚóÑöíóÇ ãöäú ÏóáóÇáóÉö ÇáäøóÓúÎö ÃóäøóåõãóÇ íõÓúÊóÚúãóáóÇäö ÌóãöíÚðÇ Úóáóì ÇáÊøóÑúÊöíÈö æóÃóäøóåõ Åäú ÇÎúÊóáóÝó ÇáÓøóáóÝõ ÝöíåöãóÇ Ïóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÃóÍóÏóåõãóÇ äóÇÓöÎñ áöáúÂÎóÑö áöÃóäøóåõ áóæúáóÇ ËõÈõæÊõ ÇáäøóÓúÎö áóßóÇäó ÈóÇÈõåõãóÇ ÇáÊøóÑúÊöíÈó ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö æóáóãøóÇ ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöíåö¡ æóãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú Ãóäøó ÇÊøöÝóÇÞó ÇáÓøóáóÝö åõæó ÇáúãõÚúÊóÈóÑõ Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáö Ðóáößó Ýóåõæó ÕóÍöíÍñ áöÃóäøó ÇÊøöÝóÇÞóåõãú ÍõÌøóÉñ.
ÝóÚóáóì Ãóíøö æóÌúåò ÍóÕóáó ÇÊøöÝóÇÞõåõãú ãöäú ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÎóÈóÑóíúäö Úóáóì ÇáÊøóÑúÊöíÈö Ãóæú ÇáúÞóÖóÇÁö ÈöÇáúÚóÇãøö(1/410)
Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö Ýóåõæó ÕóÍöíÍñ áóÇ íóÌõæÒõ ÇáúÚõÏõæáõ Úóäúåõ æóÅöäú ÃóÌúãóÚó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÃóÍóÏöåöãóÇ ÅáøóÇ æóÇÍöÏðÇ ÔóÐøó Úóäúåõãú æóÚóÇÈõæÇ Úóáóì ÇáúæóÇÍöÏö ãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö ÝóÇáúÚóãóáõ Úóáóì ãóÇ ÇÌúÊóãóÚóÊú Úóáóíúåö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÝóåóÐóÇ ÇáúÝóÕúáõ ãöäú Þóæúáöåö íóÍúÊóãöáõ æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ áóãú íõÚóÏøó Ðóáößó ÇáÔøóÇÐøõ ÎöáóÇÝðÇ Úóáóì ÇáúÌõãúåõæÑö æóÅöäú ßóÇäó ãöäú Ãóåúáö ÚóÕúÑöåöãú¡ æóÅöäøó ÔóÑúØó ÇáúÅöÌúãóÇÚö ÚöäúÏóåõ ÇÊøöÝóÇÞõ ãöËúáö åóÐöåö ÇáØøóÇÆöÝóÉö æóÃóäøó ãóäú ÇäúÝóÑóÏó Úóäúåõãú ßóÇäó ÔóÇÐøðÇ Úóáóì ãóÐúåóÈö ãóäú áóÇ íóÚõÏøõ ÇáúæóÇÍöÏó¡ æó (áóÇ) ÇáöÇËúäóíúäö ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚóÕúÑö ÎöáóÇÝðÇ Úóáóì ÚõÙúãö ÇáúÝõÞóåóÇÁö. æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: Ãóäøóåõ íõÚúÊóÏøõ ÈöÎöáóÇÝö åóÐóÇ ÇáúæóÇÍöÏö Úóáóíúåöãú ÅÐóÇ ßóÇäó ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚóÕúÑö Ýöí Íõßúãö ÇáúÍóÇÏöËóÉö ÇáøóÊöí áóÇ ÃóËóÑó ÝöíåóÇ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íõÚúÊóÏøõ Èöåö Ýöí ÇáúÎóÇÕøö æóÇáúÚóÇãøö æóÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö ãöäú ÌöåóÉö Ãóäøóåõ ÌóÚóáó ÇÌúÊöãóÇÚó ÇáúÌõãúåõæÑö Úóáóì Íõßúãö ÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö æóÅöÙúåóÇÑöåöãú ÇáäøóßöíÑó Úóáóì ãóäú ÔóÐøó Úóäúåõãú ãõÞóæøöíðÇ áöÎóÈóÑöåöãú æóÏóÇáøðÇ Úóáóì Ãóäøóåõãú ÞóÏú ÚóáöãõæÇ äóÓúÎó ÇáúÎóÈóÑö ÇáúÂÎóÑö ÈöÎóÈóÑöåöãú ÇáøóÐöí ÇÊøóÝóÞõæÇ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö¡ áóæúáóÇ Ðóáößó áóãóÇ ÓóÇÛó áóåõãú ÇáäøóßöíÑõ Úóáóì ãõÎóÇáöÝöåöãú Ýöí Ðóáößó æóåõæó ãöãøóÇ íóÓõæÛõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöíåö ÝóÏóáøó ÅÙúåóÇÑõåõãú ÇáäøóßöíÑó Úóáóì ãóäú ÔóÐøó Úóäúåõãú Ýöí ãõÎóÇáóÝóÊöåöãú æóÝöí ÇÚúÊöÕóÇãöåö ÈöÇáúÎóÈóÑö ÇáøóÐöí ÕóÇÑó Åáóíúåö Úóáóì Ãóäøóåõãú ÞóÏú ÚóáöãõæÇ äóÓúÎóåõ ÈöãóÇ ÚóáöãõæÇ ãöäú ÇáúÎóÈóÑö ÇáøóÐöí Ñóæóæúåõ¡ (æó) áöÃóäøó ãóÇ ÚóãöáõæÇ Èöåö áóæú ßóÇäó åõæó ÇáúãóäúÓõæÎó áóßóÇäõæÇ åõãú Ãóæúáóì ÈöÚöáúãöåö ãöäú ÇáúãõäúÝóÑöÏö ÇáÔøóÇÐøö.(1/411)
ÝóÌóÚóáó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÏóáóÇáóÉð Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÇÊøóÝóÞóÊú (Úóáóíúåö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ) æóåõæó ÇáäøóÇÓöÎõ æóÃóäøó ÇáúÂÎóÑó ãóäúÓõæÎñ Èöåö æóåóÐóÇ ÃóÙúåóÑõ ÇáúæóÌúåóíúäö ÚöäúÏöí æóÃóæúáóÇåõãóÇ ÈöãõÑóÇÏöåö ÝöíãóÇ ÐóßóÑóåõ áöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÅäøóãóÇ ÌóÚóáó Þóæúáó ÇáúÌõãúåõæÑö (Ãóæúáóì) áöÃóäøóåõ áóãú íóÚúÊóÏøó ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõäúÝóÑöÏö Úóäúåõãú áöãóÇ ÇÎúÊóáóÝó ÚöäúÏóåõ Ýöí Ðóáößó Íõßúãõ Ðóáößó ÇáúãõäúÝóÑöÏö Ýöí ÍóÇáö ÙõåõæÑö ÇáäøóßöíÑö ãöäú ÇáúÌóãóÇÚóÉö Úóáóíúåö ÝöíãóÇ ÕóÇÑó Åáóíúåö Ãóæú ÊóÑóßóåõ ÇáäøóßöíÑõ Úóáóíúåö¡ áöÃóäøó ãóäú áóÇ íõÚúÊóÏøõ ÈöÎöáóÇÝöåö áóÇ íóÎúÊóáöÝõ ÍóÇáõåõ Ýöí ÙõåõæÑö ÇáäøóßöíÑö Úóáóíúåö ãöãøóäú ÎóÇáóÝó (Úóáóíúåö) Ãóæú ÊóÑóßóåõãú Ðóáößó ÚöäúÏó ßóËöíÑò ãöãøóäú íõÚúÊóÏøõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúæóÇÍöÏö Úóáóì ÇáúÌóãóÇÚóÉö.
¡ æóÞóÏú ÓóæøóÛó ÚöíÓóì (Èúäõ ÃóÈóÇäó) ÇÌúÊöåóÇÏó ÇáÑøóÃúíö Ýöí ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö æóÇáúãóÕöíÑõ Åáóì Þóæúáö ÇáúæóÇÍöÏö ÇáÔøóÇÐøö Ïõæäó ÇáúÌóãóÇÚóÉö ÅÐóÇ áóãú ÊóÚöÈú ÇáúÌóãóÇÚóÉõ Úóáóì ÇáúæóÇÍöÏö ãóÇ ÐóåóÈó (Åáóíúåö) ãöäú Ðóáößó. ÝóÏóáøó Ðóáößó ãöäú Þóæúáöåö Úóáóì Ãóäøóåõ áóãú íóÓúÞõØú Íõßúãõ ÇáúæóÇÍöÏö ÇáúãõäúÝóÑöÏö ÅÐóÇ ÙóåóÑó äóßöíÑõ ÇáúÌóãóÇÚóÉö (Úóáóíúåö Ýöí ãõÎóÇáóÝóÊöåö ÅíøóÇåõãú ãöäú ÍóíúËõ áóãú íóÚõÏøóåõ ÎöáóÇÝðÇ æóÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ ÇõÚúÊõÈöÑó ãóÇ ÕóÇÑó Åáóíúåö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ) ãöäú Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑóíúäö áöÃóäøóåõ ÇÓúÊóÏóáøó ÈöÐóáößó Úóáóì Ãóäøóåõ åõæó ÇáäøóÇÓöÎõ ÚöäúÏóåõãú æóãöäú ÃóÌúáöåö ÃóäúßóÑõæÇ Úóáóì ãóäú ÎóÇáóÝóåõãú.
¡ æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö ãöäú Ðóáößó Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó ØóÑöíÞõåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó áóÇ íóÌõæÒõ ÙõåõæÑõ ÇáäøóßöíÑö ãöäú ÈóÚúÖöåöãú Úóáóì ÈóÚúÖò Ýöíåö ÝóÅöÐóÇ æóÌóÏúäóÇ ÇáäøóßöíÑó ÙóÇåöÑðÇ ãöäú ÇáúÌóãóÇÚóÉö Úóáóì ÇáúæóÇÍöÏö æóáóãú íóáúÌóÆõæÇ ÝöíãóÇ ÐóåóÈõæÇ Åáóíúåö ÅáøóÇ Åáóì ÇáúÎóÈóÑö ÇáøóÐöí ÇÚúÊóÕóãõæÇ Èöåö. æóÞóÏú ÓóãöÚõæÇ ãóÚó Ðóáößó ÎóÈóÑó(1/412)
ÇáúãõäúÝóÑöÏö Úóäúåõãú Ïóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøóåõãú áóãú íóÝúÚóáõæÇ Ðóáößó ÅáøóÇ æóÞóÏú ÚóáöãõæÇ Ãóäøó ãóÇ ÕóÇÑõæÇ Åáóíúåö ãöäú Íõßúãö ÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö åõæó ÇáäøóÇÓöÎó ÇáúãõÚóæøóáó Úóáóíúåö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö¡ ÝóÕóÇÑó Ðóáößó ÈöãóäúÒöáóÉö ÎóÈóÑö ÇáÊøóæóÇÊõÑö ãóÚó ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ãóäøóåõ íóÞúÖöí Úóáóíúåö æóáóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Èöåö Úóáóì ÇáÊøóæóÇÊõÑö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóÅöäøó ÇáúæóÇÍöÏó íóÞõæáõ áöáúÌóãóÇÚóÉö ãöËúáó Ðóáößó ÝöíãóÇ ÕóÇÑó Åáóíúåö ãöäú Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑö ÇáøóÐöí ÑóæóÇåõ. Þöíáó áóåõ áóãú íóÐúßõÑú ÚöíÓóì Ãóäøó ÇáúæóÇÍöÏó ÃóäúßóÑó Úóáóì ÇáúÌóãóÇÚóÉö ãóÕöíÑóåóÇ Åáóì ÇáúÎóÈóÑö ÇáøóÐöí ÑóæóÊúåõ ßóãóÇ ÐóßóÑó ÅäúßóÇÑó ÇáúÌóãóÇÚóÉö Úóáóì ÇáúæóÇÍöÏö æóáóÇ íóÏúÑöí ãóÇ ÌóæóÇÈõåõ Ýöí Ðóáößó Úóáóì ÃóäøóÇ äóáúÊóÒöãõåõ ãóÚó Ðóáößó æóäóÞõæáõ: Åäøóåõ áóæú ÙóåóÑó (ãóÚó Ðóáößó) Ýöí ÇáäøóßöíÑö ãöäú ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäú ÇáúÝóÑöíÞóíúäö Úóáóì ÕóÇÍöÈöåö ÝöíãóÇ ÕóÇÑó Åáóíúåö ãöäú Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑö ÇáøóÐöí ÑóæóÇåõ ßóÇäó ãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ Ãóæúáóì ÈöÇáúÍóÞøö æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáäøóÇÓöÎó ÓóÈöíáõåõ Ãóäú íóÙúåóÑó ßóÙõåõæÑö ÇáúÎóÈóÑö ÇáúãóäúÓõæÎö Ýóáóæú ßóÇäó ãóÇ ÕóÇÑó Åáóíúåö ÇáúæóÇÍöÏõ åõæó ÇáäøóÇÓöÎó áóÙóåóÑó Ðóáößó Ýöí ÇáúÌóãóÇÚóÉö ßóÙõåõæÑö ÇáúÃóÕúáö æóáóÚóÑóÝóÊúåõ æóãóÇ ÎóÝöíó ÚóáóíúåóÇ.
ÝóáóãøóÇ áóãú ÊóÚúÑöÝú ÇáúÌóãóÇÚóÉõ Ðóáößó äóÇÓöÎðÇ æóÚóÑóÝóÊú (ãóÇ ÕóÇÑóÊú Åáóíúåö) ãöäúåõãóÇ äóÇÓöÎðÇ ßóÇäó ãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ Ãóæúáóì ÈöÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáö¡ æóáóíúÓó íõãúäóÚõ Ãóäú íóÎúÝóì Íõßúãõ ÇáäøóÓúÎö Úóáóì ÇáúæóÇÍöÏö æóÇáöÇËúäóíúäö ÝóíóÊóãóÓøóßõ ãöäú ÃóÌúáö ÎóÝóÇÆöåö Úóáóíúåö ÈöãóÇ ÓóãöÚóåõ ÈóÏúÁðÇ áöÃóäøóåõ áóíúÓó Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÅÐóÇ äóÓóÎó ÍõßúãðÇ ÞóÏú Íóßóãó Èöåö Ãóäú íóÞúÕöÏó Èöåö ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäú ÇáäøóÇÓö Ýöí Úóíúäöåö æóÅöäøóãóÇ Úóáóíúåö ÅÙúåóÇÑõåõ Ýöí ÇáúÌóãóÇÚóÉö. æóÅöäú ÎóÝöíó ÈóÚúÏó Ðóáößó Íõßúãõåõ Úóáóì ÇáúæóÇÍöÏö æóÇáöÇËúäóíúäö ßóÇäó ÚóáóíúåöãóÇ Ãóäú íóÕöíÑóÇ Ýöíåö Åáóì Þóæúáö ÇáúÌóãóÇÚóÉö æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ÇÎúÊöáóÇÝóåõãú Ýöí Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑóíúäö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ßóÇäó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáäøóÓúÎö ßóÇäó Þóæúáõ ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ýöí Ðóáößó Ãóæúáóì áöÃóäøó ÃóßúËóÑó ÃóÍúæóÇáöåöãú Ãóäú íóÕöíÑõæÇ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúÌóãóÇÚóÉö ÅÐóÇ ÑóæóÊú ÇáäøóÓúÎó æóÎóÇáóÝóåõãú ÇáúæóÇÍöÏõ æóÇáöÇËúäóÇäö (ÝóÊóÕöíÑõ ÑöæóÇíóÉõ) ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ãóæúáóì ãöäú ÑöæóÇíóÉö ÇáúãõäúÝóÑöÏö ÝóÈóÇäó ÈöãóÇ æóÕóÝúäóÇ Ãóäøó(1/413)
ãóÇ ÕóÇÑó Åáóíúåö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ ãöäú Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑóíúäö Ãóæúáóì ÈöÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáö.
¡ æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÇÎúÊóáóÝó ÇáÓøóáóÝõ Ýöí ÇáúÎóÇÕøö æóÇáúÚóÇãøö ÝóÞóÖóì (ÈóÚúÖõåõãú) ÈöÇáúÚóÇãøö Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö æóÞóÖóì ÈóÚúÖõåõãú ÝöíåöãóÇ ÈöÇáÊøóÑúÊöíÈö æóáóãú íóÙúåóÑú ãöäú ÈóÚúÖöåöãú ÇáäøóßöíÑõ Úóáóì ÈóÚúÖò ÝöíãóÇ ÕóÇÑõæÇ Åáóíúåö.
ÝóÅöäøó ãóÇ ßóÇäó ØóÑöíÞõåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó æóÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáó ÈöÇáúÃõÕõæáö Úóáóì ãóÇ íóÌöÈõ ãöäú ÍõßúãöåöãóÇ ãöäú ÞöÈóáö ÃóäøóÇ ÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Ýöí ÇáúÝóÕúáö ÇáøóÐöí ÞóÈúáó åóÐóÇ Ãóäøó ÇáúÚóÇãøó ÅÐóÇ æóÑóÏó ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáúÎóÇÕøö ßóÇäó ÞóÇÖöíðÇ Úóáóíúåö (æó) äóÇÓöÎðÇ áóåõ æóÅöÐóÇ ßóÇäó åóÐóÇ åóßóÐóÇ æóÇÍúÊóãóáó ÝöíãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÚúáóãú ÇáÊøóÇÑöíÎõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÎóÇÕøõ æóÇÑöÏðÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚóÇãøö ÝóíóÌöÈõ ÇáÊøóÑúÊöíÈõ¡ æóÇÍúÊóãóáó Ãóäú íóßõæäóÇ æóÑóÏóÇ ãóÚðÇ ÝóíóÌöÈõ ÇáÊøóÑúÊöíÈõ ÃóíúÖðÇ¡ æóÇÍúÊóãóáó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚóÇãøõ ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáúÎóÇÕøö Ýóíóßõæäõ äóÇÓöÎðÇ (áóåõ) áóãú íóÌõÒú áóäóÇ ÇáúÞóÖóÇÁõ ÈöÔóíúÁò åóÐöåö ÇáúæõÌõæåõ Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö áöÇÍúÊöãóÇáöåöãóÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ¡ ÝóÕóÇÑó ÈöãóäúÒöáóÉö ÇááøóÝúÙö ÇáúãõÍúÊóãöáö áöáúãóÚóÇäöí ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉö ÅÐóÇ æóÑóÏó ãõØúáóÞðÇ æóáóíúÓó ÈóÚúÖõ ÇáúãóÚóÇäöí áöáøóÐöí íóÍúÊóãöáõ ÈöÃóæúáóì (Èöåö) ãöäú ÈóÚúÖò ÝóíóÍúÊóÇÌõ Ýöí ÅËúÈóÇÊö Íõßúãöåö Åáóì ÏóáóÇáóÉò ÛóíúÑöåö æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ Úóáóì ÇáúÃóÕúáö ÇáøóÐöí ÞóÏøóãúäóÇ ãöäú Ãóäøó æõÑõæÏó ÇáúÚóÇãøö ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáúÎóÇÕøö íõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ¡ Ýóãóäú Óóáøóãó åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáó Ëõãøó ÞóÇáó ãóÚó Ðóáößó Åäøöí ÃõÑóÊøöÈõ ÇáúÚóÇãøó Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö ãóÚó ÚóÏóãö ÇáÊøóÇÑöíÎö æóæõÌõæÏö ÇáúÎöáóÇÝö Ýöíåö Èóíúäó ÇáÓøóáóÝö æóÊóÓúæöíÛöåöãú ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöíåö ÈöÊóÑúßöåöãú ÇáäøóßöíÑó Úóáóì ãõÎóÇáöÝöåöãú ãöäú ÛóíúÑö ÏóáóÇáóÉò íóÑúÌöÚõ ÅáóíúåóÇ Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáÊøóÑúÊöíÈö ßóÇäó ãõÊóÚóÓøöÝðÇ ÞóÇÆöáðÇ áöãóÇ áóÇ Ïóáöíáó áóåõ Úóáóíúåö.(1/414)
¡ æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáúÎöáóÇÝó ÅÐóÇ ÍóÕóáó Èóíúäó ÇáÓøóáóÝö ÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ æóÇáöÇÍúÊöãóÇáõ ÞóÇÆöãñ Ýöí ÇáÊøóÑúÊöíÈö æóÇáäøóÓúÎö Úóáóì ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÕóÇÑó Íõßúãõ ÇááøóÝúÙö ÈöãóäúÒöáóÉö ÓóÇÆöÑö ÇáúÍóæóÇÏöËö ÇáøóÊöí íõÍúÊóÇÌõ Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÍõßúãöåóÇ Åáóì ÑóÏøöåóÇ Åáóì ÇáúÃõÕõæáö æóÇáöÇÓúÊöÔúåóÇÏö ÈöåóÇ Úóáóíúåö¡ ÝóáöÐóáößó áóãú äõÌöÒú ÇáúÅöÞúÏóÇãó Úóáóì ÔóíúÁò ãöäú Ðóáößó ÅáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöÔúåóÇÏö ÈöÇáúÃõÕõæáö ÝóãóÇ ÔóåöÏó áóåõ (ÇáúÃõÕõæáõ) ãöäúåõãóÇ ßóÇäó Ãóæúáóì ÈöÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáö æóåõæó ÇáäøóÇÓöÎõ æóÇáúÂÎóÑõ ãóäúÓõæÎñ (Èöåö) .
¡ æóÃóíúÖðÇ (áóãøóÇ áóãú) äóÚúáóãú ÊóÇÑöíÎóåõãóÇ ÕóÇÑóÇ ßóÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö ÅÐóÇ áóãú íõÚúáóãú ÊóÇÑöíÎõåõãóÇ æóÇÎúÊóáóÝó ÇáÓøóáóÝõ ÝöíåöãóÇ Ýóíóßõæäõ ÓóÈöíáõåõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáó Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåõãóÇ ÈöÇáäøóÙóÇÆöÑö æóÇáúÃõÕõæáö. ÝóÅöäú Þöíáó ÞóÏú Úõáöãó ËõÈõæÊõ ÇáúÎóÇÕøö Ýöí æóÞúÊò æóËõÈõæÊõ ÇáúÚóÇãøö ÃóíúÖðÇ¡ æóÇÓúÊöÚúãóÇáåãóÇ ãõãúßöäñ ÝóáóÇ äóÑúÝóÚõ ãóÇ ÊóíóÞøóäøóÇ ËõÈõæÊóåõ ÈöÇáÔøóßøö.
Þöíáó áóåõ: ÅäøóÇ æóÅöäú ßõäøóÇ (ÞóÏú) ÊóíóÞøóäøóÇ ËõÈõæÊóåõãóÇ Ýóáóãú äóÊóíóÞøóäú ÈóÞóÇÁóåõãóÇ áöÃóäøó ÇáúÚóÇãøó ÅÐóÇ æóÑóÏó ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáúÎóÇÕøö Ýóåõæó äóÇÓöÎñ áóåõ ÚöäúÏóäóÇ. ÝóÅöÐóÇ áóãú íóßõäú ãóÚóäóÇ íóÞöíäñ ÈöÈóÞóÇÁö Íõßúãö ÇáúÎóÇÕøö áóãú íóÌõÒú ÅËúÈóÇÊõåõ ÈöÇáÔøóßøö æóæóÌóÈó ÇáÑøõÌõæÚõ Åáóì ÇáÏøóáóÇÆöáö Ýöí ÈóÞóÇÁö Íõßúãöåö Ãóæú äóÝúíöåö. ÝóÅöäú Þöíáó: áóãøóÇ ÇÍúÊóãóáó ÇáúÚóÇãøõ Ãóäú íóßõæäó ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÇáúÎóÇÕøö æóáóãú íóÍúÊóãöáú ÇáúÎóÇÕøõ Ãóäú íóßõæäó ãóÈúäöíøðÇ Úóáóì ÇáúÚóÇãøö ÕóÇÑó ÇáúÚóÇãøõ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇááøóÝúÙö (ÇáúãõÍúÊóãöáö áöáúãóÚóÇäöí ÝóÍõãöáó) Úóáóì ãóÇ áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÅáøóÇ ãóÚúäðì æóÇÍöÏðÇ ßóãóÇ íõÍúãóáõ ÇáúãõÊóÔóÇÈöåõ Úóáóì ÇáúãõÍúßóãö. Þöíáó áóåõ: ãóÇ áóãú íõÚúáóãú ÊóÇÑöíÎõåõ ãöäú ÇáúÚóÇãøö æóÇáúÎóÇÕøö ÝóÇáöÇÍúÊöãóÇáõ ÞóÇÆöãñ Ýöí ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ áöÃóäøó(1/415)
ÇáúÎóÇÕøó ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó (ãóäúÓõæÎðÇ æóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ãõÎóÕøöÕðÇ áóåõ æóßóÐóáößó ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó) äóÇÓöÎðÇ æóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ãóÎúÕõæÕðÇ.
ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÇáöÇÍúÊöãóÇáõ ÞóÇÆöãðÇ Ýöí ßõáøö (æóÇÍöÏò) ãöäúåõãóÇ ÓóÞóØó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö Åäøó ÇáúÚóÇãøó Ýöíåö ÇÍúÊöãóÇáñ æóáóÇ ÇÍúÊöãóÇáó Ýöí ÇáúÎóÇÕøö.
¡ æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö (ÇáúßóÑúÎöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -) íóÞõæáõ Åäøó ãóÐúåóÈó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó Ýöí ÇáúÎóÇÕøö æóÇáúÚóÇãøö Ãóäøóåõ ãóÊóì ÇÊøóÝóÞó ÇáúÝõÞóåóÇÁõ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÃóÍóÏöåöãóÇ æóÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÂÎóÑö ßóÇäó ãóÇ ÇõÊøõÝöÞó Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáö Íõßúãöåö ãöäúåõãóÇ ÞóÇÖöíðÇ Úóáóì ãóÇ ÇõÎúÊõáöÝó Ýöíåö¡ æóÞóÏú ÑóÃóíúÊ åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì áöÚöíÓóì (Èúäö ÃóÈóÇäó ÃóíúÖðÇ) æóÐóáößó äóÍúæõ ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó «ÝöíãóÇ ÓóÞóÊú ÇáÓøóãóÇÁõ ÇáúÚõÔúÑõ» ÝóåóÐóÇ ÎóÈóÑñ ãõÊøóÝóÞñ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö Ýöí ÇáúÎóãúÓóÉö ÇáúÃóæúÓõÞö æóãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó «áóíúÓó ÝöíãóÇ Ïõæäó ÎóãúÓóÉö ÃóæúÓõÞò ÕóÏóÞóÉñ» ãõÎúÊóáóÝñ Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö ÝóßóÇäó ÎóÈóÑõ ÅíÌóÇÈö ÇáúÚõÔúÑö ãõØúáóÞðÇ ÞóÇÖöíðÇ Úóáóíúåö äóÇÓöÎðÇ áóåõ. æóäóÙöíÑõåõ ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäú «Çáäøóåúíö Úóäú ÕóáóÇÉö ÑóßúÚóÊóíúäö ÈóÚúÏó ÇáúÚóÕúÑö ÍóÊøóì ÊóÛúÑõÈó ÇáÔøóãúÓõ æóÈóÚúÏó ÇáúÝóÌúÑö ÍóÊøóì ÊóØúáõÚó» åõæó ãõÊøóÝóÞñ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö Ýöí ÇáäøóÝúáö ÇáúãõÈúÊóÏóÃö æóãóÇ Ñõæöíó (Úóäúåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -) «Ãóäøóåõ Õóáøóì ÑóßúÚóÊóíúäö ÈóÚúÏó ÇáúÚóÕúÑö ÚöäúÏó ÚóÇÆöÔóÉó æóÃõãøö ÓóáóãóÉó» «æóÃóäøóåõ ÑóÃóì ÞóíúÓðÇ íõÕóáøöí(1/416)
ÕóáóÇÉð ÈóÚúÏó ÕóáóÇÉö ÇáúÝóÌúÑö Ýóáóãú íõäúßöÑú Úóáóíúåö» . «æóÞóÇáó áöáÑøóÌõáóíúäö ÇááøóÐóíúäö áóãú íõÕóáøöíóÇ ãóÚóåõ ÇáúÝóÌúÑó: ÅÐóÇ ÕóáøóíúÊõãóÇ Ýöí ÑöÍóÇáößõãóÇ Ëõãøó ÃóÊóíúÊõãóÇ ÇáúãóÓúÌöÏó ÝóÕóáøöíóÇ ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö» ßõáøõ åóÐöåö ÃóÎúÈóÇÑñ ãõÎúÊóáóÝñ Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáöåóÇ ÝóßóÇäó ÎóÈóÑõ Çáäøóåúíö ÞóÇÖöíðÇ Úóáóíúåö¡ æóßóÐóáößó «äóåúíõåõ Úóäú ÇáÕøóáóÇÉö ÚöäúÏó ØõáõæÚö ÇáÔøóãúÓö» ãõÊøóÝóÞñ Úóáóíúåö.
¡ æóÍóÏöíËõ ÃóÈöí (ÐóÑøò) «ÅáøóÇ ÈöãóßøóÉó» ãõÎúÊóáóÝñ Ýöíåö ÝóßóÇäó ÎóÈóÑõ Çáäøóåúíö Ãóæúáóì¡ æóãöËúáõåõ ÍóÏöíËõ ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Ýöí " ÞöÕøóÉö Ðöí ÇáúíóÏóíúäö Ýöí ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö äóÇÓöíðÇ " æóÓóÇÆöÑõ ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáúãóÑúæöíøóÉö Ýöí ÍóÙúÑö ÇáúßóáóÇãö ÝöíåóÇ Ýóåöíó ÞóÇÖöíóÉñ Úóáóì ÎóÈóÑö ÌóæóÇÒö ÇáúÈöäóÇÁö ãóÚó ÇáúßóáóÇãö áöÃóäøó ÎóÈóÑó ÍóÙúÑö ÇáúßóáóÇãö ãõÊøóÝóÞñ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö æóÇáúÈöäóÇÁõ ÈóÚúÏó ÇáúßóáóÇãö ãõÎúÊóáóÝñ Ýöíåö ÝóßóÇäó ÎóÈóÑõ ÇáúÍóÙúÑö äóÇÓöÎðÇ áöÓóÇÆöÑö ãóÇ Ñõæöíó Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáúÈöäóÇÁö ãóÚó ÇáúßóáóÇãö¡ æóãöËúáõåõ «äóåúíõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóäú ÇáÊøóãúÑö ÈöÇáÊøóãúÑö ÅáøóÇ ãöËúáðÇ ÈöãöËúáò» ¡ æó «äóåúíõåõ Úóäú ÇáúãõÒóÇÈóäóÉö» . ÝóåóÐóÇäö ÇáúÎóÈóÑóÇäö ãõÊøóÝóÞñ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáöåöãóÇ¡ æóÎóÈóÑóÇ ÇáúÚóÑóÇíóÇ æóÇáúÎóÑúÕö ãõÎúÊóáóÝñ Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáöåöãóÇ ÝóßóÇäó Çáäøóåúíõ ÞóÇÖöíðÇ Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö.(1/417)
æóåóÐóÇ ÃóÕúáñ ÕóÍöíÍñ íóÓúÊóãöÑøõ Úóáóíúåö ÇáúãóÓóÇÆöáõ.
¡ æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáö Ãóäøó ÇáúÎóÈóÑó ÇáøóÐöí ÊóáóÞøóÇåõ ÇáäøóÇÓõ ÈöÇáúÞóÈõæáö æóÇÓúÊóÚúãóáõæåõ íóÌúÑöí ãóÌúÑóì ÇáÊøóæóÇÊõÑö ÚöäúÏóäóÇ æóíõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó æóÇáúÚóãóáó¡ æóÅöäú ßóÇäó æõÑõæÏõåõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÝöíãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ Úóáóíúåö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ýöí äóÓúÎöåö Ãóæú ÊóÎúÕöíÕöåö¡ Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó ãöäú ÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖö ÈöÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö Úóáóì Íõßúãö ÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøõäóäö ÇáËøóÇÈöÊóÉö.
¡ æóÃóíúÖðÇ: Ýóáóæú ßóÇäó ÇáúÎóÇÕøõ ËóÇÈöÊðÇ ßóËõÈõæÊö ÇáúÚóÇãøö ÇáúãõÊøóÝóÞö Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö áóæóÌóÈó Ãóäú íóÚúÑöÝóåõ ÇáúÌóãöíÚõ ßóãóÇ ÚóÑóÝõæÇ ÇáúÚóÇãøó áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóÇ ÈõÏøó Ãóäú íõÈóíøöäó ÇáäøóÇÓöÎó ßóãóÇ Èóíøóäó ÇáúãóäúÓõæÎó ÞóÈúáó æõÑõæÏö äóÓúÎöåö¡ ÝóÓóÈöíáõåõ Ãóäú íóÚúÑöÝóåõ ÚóÇãøóÉõ ãóäú ÚóÑóÝó ÇáúÍõßúãó ÇáúãóäúÓõæÎó ÝóáóãøóÇ æóÌóÏúäóÇåõãú ÞóÏú ÚóÑóÝõæÇ ÇáúÚóÇãøó (æóÇÓúÊóÚúãóáõæåõ æóáóãú íóÚúÑöÝú ÇáúÌóãöíÚõ ÈóÞóÇÁó Íõßúãö ÇáúÎóÇÕøö ßóãóÇ ÚóÑóÝõæÇ ÇáúÚóÇãøó) ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÇáúÚóÇãøó äóÇÓöÎñ áóåõ (æó) ÞóÇÖò Úóáóíúåö æóßóÐóáößó íóÌöÈõ åóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ Ýöí ÇáÊøóÎúÕöíÕö æóÅöäú áóãú íóßõäú æóÌúåõåõ ÇáäøóÓúÎó áöÃóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÈóíóÇäö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúÚóÇãøõ ãöãøóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ ÈöäóÝúÓöåö ÍóÊøóì íóÚúÑöÝóåõ ãóäú ÚóÑóÝó ÇáúÚóÇãøó. ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íóÚúÑöÝó ÇáúÌóãöíÚõ ÇáúÎóÇÕøó æóäóÓúÎóåõ ßóãóÇ ÚóÑóÝõæÇ ÇáúÚóÇãøó ÝóÅöäú áóãú íóËúÈõÊú (äóÓúÎõ) ÇáúÎóÇÕøö ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö ßóËõÈõæÊö ÇáúÚóÇãøö. ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÇáúÎóÇÕøó ÛóíúÑõ ãóäúÓõæÎò. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó Úóáóíúåöãú Ãóäú íóÚúÑöÝõæÇ ÇáúãóäúÓõæÎó æóãóÇ ÞóÏú ÇÑúÊóÝóÚó Íõßúãõåõ æóáóÇ Úóáóíúåöãú äóÞúáõåõ ÈóÚúÏó Úöáúãöåöãú ÈöäóÓúÎöåö ÝóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÍúÕõáó ãóäúÓõæÎðÇ æóáóÇ ÊóäúÞõáõåõ ÇáúßóÇÝøóÉõ æóíóÎúÝóì Úóáóì ÈóÚúÖöåöãú(1/418)
äóÓúÎõåõ ÝóíóÊóÚóáøóÞó Èöåö¡ æóäóÞúáõåõãú áöáúÚóÇãøö æóÇÓúÊöÚúãóÇáõåõãú ÅíøóÇåõ ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì Ãóäøóåõ åõæó ÇáËøóÇÈöÊõ ÇáúÍõßúãõ¡ æóÃóäøó ÇáúÎóÇÕøó ãóäúÓõæÎñ Èöåö æóÅöäú áóãú íóÞõæáõæÇ áóäóÇ Åäøóåõ ãóäúÓõæÎñ. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: (æó) ÐóßóÑó ÚöíÓóì (Èúäõ ÃóÈóÇäó) ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ ÍößóÇíóÊóåõ Úóäúåõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö Ýöí Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÅÐóÇ æóÑóÏóÇ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ßóÐóáößó Íõßúãõ ÇáúÂíóÊóíúäö ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÅÍúÏóÇåõãóÇ ÎóÇÕøóÉð æóÇáúÃõÎúÑóì ÚóÇãøóÉð ÅÐóÇ áóãú íõÚúáóãú ÊóÇÑöíÎõåõãóÇ Úóáóì ÇáúæóÕúÝö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ.(1/419)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÅÐóÇ ßóÇäó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÚóÇãøðÇ ãöäú æóÌúåò æóÎóÇÕøðÇ ãöäú æóÌúåò ÂÎóÑó]
ó) . ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇáúÃóÕúáõ ÝöíãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ãöäú ÇáúÃóÎúÈóÇÑö Ãóäú íõÚúÊóÈóÑó ÇáÓøóÈóÈõ ÇáøóÐöí æóÑóÏó Ýöíåö ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÝóäõÎúÈöÑõ Úóäú ÓóÈóÈöåö æóáóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Èöåö Úóáóì ÇáúÂÎóÑö ãóÇ Ãóãúßóäó ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ ÛóíúÑó ãõÎóÕøóÕò áöÕóÇÍöÈöåö ÝöíãóÇ æóÑóÏó Ýöíåö¡ ÅáøóÇ Ãóäú ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ ÝöíåöãóÇ (Úóáóì ÛóíúÑö Ðóáößó) ÝóíõÕóÇÑõ ÅáóíúåóÇ¡ æóÐóáößó Úóáóì äóÍúæö ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ «äóåóì Úóäú ÇáÕøóáóÇÉö ÚöäúÏó ØõáõæÚö ÇáÔøóãúÓö æóÚöäúÏó ÛõÑõæÈöåóÇ» ÝóåóÐóÇ æóÇÑöÏñ Ýöí ÈóíóÇäö Íõßúãö ÇáúÃóæúÞóÇÊö æóÑõæöíó Úóäúåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ãóäú äóÇãó Úóäú ÕóáóÇÉò Ãóæú äóÓöíóåóÇ ÝóáúíõÕóáøöåóÇ ÅÐóÇ ÐóßóÑóåóÇ» . æóåóÐóÇ æóÇÑöÏñ Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÞóÖóÇÁö Úóáóì ÊóÇÑößöåóÇ ÍóÊøóì íóÎúÑõÌó ÇáúæóÞúÊõ¡ ÝóáóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Èöåö Úóáóì ÎóÈóÑö ÈóíóÇäö Íõßúãö ÇáúÃóæúÞóÇÊö.(1/423)
¡ æóßóÐóáößó ãóÇ Ñõæöíó Úóäúåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãöäú Þóæúáöåö «íóÇ Èóäöí ÚóÈúÏö ãóäóÇÝò áóÇ ÊóãúäóÚõæÇ ØóÇÆöÝðÇ íóØõæÝõ ÈöÇáúÈóíúÊö æóíõÕóáøöí Ýöí Ãóíøö ÓóÇÚóÉò ÔóÇÁó ãöäú áóíúáò Ãóæú äóåóÇÑò» ÅäøóãóÇ æóÑóÏó Ýöí Çáäøóåúíö Úóäú ãóäúÚö ÇáØøóæóÇÝö æóÇáÕøóáóÇÉö Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö ÝóáóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Èöåö Úóáóì ÈóíóÇäö ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí íóäúåóì Úóäú ÇáÕøóáóÇÉö Ýöíåö¡ æóãöËúáõåõ ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Åäøó ÇáÔøóãúÓó æóÇáúÞóãóÑó ÂíóÊóÇäö ãöäú ÂíóÇÊö Çááøóåö áóÇ íóäúßóÓöÝóÇäö áöãóæúÊö ÃóÍóÏò æóáóÇ áöÍóíóÇÊöåö ÝóÅöÐóÇ ÑóÃóíúÊõãú Ðóáößó ÝóÇÝúÒóÚõæÇ Åáóì ÇáÕøóáóÇÉö» ÝóåóÐóÇ ÃóãúÑñ ÈöÕóáóÇÉö ÇáúßõÓõæÝö æóáóíúÓó Ýöíåö ÈóíóÇäõ ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí (íóÌõæÒõ Ýöíåö Ãóæú áóÇ íóÌõæÒõ¡ æóÎóÈóÑõ Çáäøóåúíö Úóäú ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí ÇáúÃóæúÞóÇÊö ÇáËøóáóÇËóÉö Ýöíåö ÈóíóÇäõ ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí) áóÇ ÊóÌõæÒõ ÇáÕøóáóÇÉõ Ýöíåö¡ æóäóÍúæõåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÚöÏøóÉñ ãöäú ÃóíøóÇãò ÃõÎóÑó} [ÇáÈÞÑÉ: 184] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÓóÈúÚóÉò ÅÐóÇ ÑóÌóÚúÊõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 196] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ýóãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóÕöíóÇãõ ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò} [ÇáÈÞÑÉ: 196] åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊõ æóÇÑöÏóÉñ Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáÕøóæúãö æóáóíúÓó ÝöíåóÇ ÐößúÑõ ÊóÝúÕöíáö ÇáúÃóæúÞóÇÊö Çáúãóäúåöíøö Úóäú ÇáÕøóæúãö ÝöíåóÇ.
¡ æóÑõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Ãóäøóåõ äóåóì Úóäú Õóæúãö íóæúãö ÇáúÝöØúÑö æóÃóíøóÇãö ÇáÊøóÔúÑöíÞö» Ýóáóãú íóÚúÊóÑöÖú ÇáúÃóãúÑõ ÈöÝöÚúáö ÇáÕøöíóÇãö Ýöí(1/424)
ÇáúÃóíøóÇãö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇåóÇ ãõØúáóÞðÇ Úóáóì Íõßúãö ÇáúæóÞúÊö Èóáú ßóÇäó Çáäøóåúíõ Úóäú ÇáÕøöíóÇãö Ýöí ÇáúÃóæúÞóÇÊö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö ÌóÇÑöíðÇ Úóáóì ÈóÇÈöåö æóãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ãóÇ æóÑóÏó Èöåö¡ æóÇáúÃóãúÑõ ÈöæõÌõæÈö ÕöíóÇãö ÑóãóÖóÇäó æóÕóæúãö ÇáúÍóÌøö æóÕóæúãö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÈóÇÈöåö Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáÕøóæúãö¡ æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃóäú ÊóÌúãóÚõæÇ Èóíúäó ÇáúÃõÎúÊóíúäö ÅáøóÇ ãóÇ ÞóÏú ÓóáóÝó} [ÇáäÓÇÁ: 23] Ýöíåö ÈóíóÇäõ ÍóÙúÑö ÇáúÌóãúÚö æóåõæó Úõãõæãñ Ýöí ÈóÇÈöåö æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáúãõÍúÕóäóÇÊõ ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö ÅáøóÇ ãóÇ ãóáóßóÊú ÃóíúãóÇäõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] áóÇ äóÚúÊóÑöÖõ Úóáóíúåö áöÃóäøóåõ æóÑóÏó Ýöí ÅÈóÇÍóÉö ãöáúßö Çáúíóãöíäö ÈöÇáÓøóÈúíö æóáóãú íóÊóÚóÑøóÖú Ýöíåö (áöÌöåóÉö ÇáúÌóãúÚö) ÝóáóÇ íóÚúÊóÑöÖõ Èöåö Úóáóíúåö æóáóæúáóÇ ÇÌúÊöãóÇÚõ ÇáúÎóÈóÑóíúäö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö áóãú íóßõäú íóãúÊóäöÚõ Ýöí ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÅÐóÇ æóÑóÏó ãõäúÝóÑöÏðÇ Úóäú ÇáúÂÎóÑö ÅÌúÑóÇÄõåõ Úóáóì ÇáúÚõãõæãö Ýöí ÌóãöíÚö ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ ÙóÇåöÑõåõ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ áóãøóÇ æóÑóÏó ÈöÅöÒóÇÆöåö ÎóÈóÑñ åõæó ÃóÎóÕøõ ãöäúåõ Ýöí ÈóÇÈöåö æóÕóÇÑó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ æóÇÑöÏðÇ Úóáóì æóÌúåò æóÓóÈóÈò ÛóíúÑö ãóÇ æóÑóÏó Ýöíåö ÇáúÂÎóÑõ ÃóÌúÑóíúäóÇ ßõáøðÇ ãöäúåõãóÇ æóÍóãóáúäóÇåõ Úóáóì ÓóÈóÈöåö.(1/425)
[ÈóÇÈõ ÕöÝóÉö ÇáúÈóíóÇäö]
ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóÇäöí æóÇáúÚöÔúÑõæäó Ýöí ÕöÝóÉö ÇáúÈóíóÇäö(2/5)
ÈóÇÈõ ÕöÝóÉö ÇáúÈóíóÇäö
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇáúÈóíóÇäõ ÅÙúåóÇÑõ ÇáúãóÚúäóì æóÅöíÖóÇÍõåõ áöáúãõÎóÇØóÈö ãõäúÝóÕöáðÇ ãöãøóÇ íóáúÊóÈöÓõ Èöåö æóíóÔúÊóÈöåõ ãöäú ÃóÌúáöåö¡(2/6)
æóÃóÕúáõåõ Ýöí ÇááøõÛóÉö ãöäú ÇáúÞóØúÚö æóÇáúÝóÕúáö íõÞóÇáõ ÈóÇäó ãöäúåõ ÅÐóÇ ÇäúÞóØóÚó ÞóÇáó¡ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ãóÇ ÈóÇäó ãöäú ÇáúÈóåöíãóÉö æóåöíó ÍóíøóÉñ Ýóåõæó ãóíúÊóÉñ» ¡ æóÈóÇäó ÅÐóÇ ÝóÇÑóÞó. ÞóÇáó ÌóÑöíÑñ:
æóÈóÇäó ÇáúÎóáöíØõ æóáóæú ØóæøóÚúÊ ãóÇ ÈóÇäóÇ
æóÈóÇäó ÇáúÃóãúÑõ ÅÐóÇ ÙóåóÑó¡ æóÈóÇäóÊú ÇáúãóÑúÃóÉõ ÈóíúäõæäóÉð ÅÐóÇ ÝóÇÑóÞóÊú ÒóæúÌóåóÇ¡ Ëõãøó ÞóÇáõæÇ ÈóÇäó ÇáúÃóãúÑõ æóæóÖóÍó ÈóíóÇäðÇ æóÈóÇäó ãöäú ÇáúÝöÑóÇÞö ÈóíúäðÇ æóãöäú ÇäúÞöØóÇÚö ÇáäøößóÇÍö ÈóíúäõæäóÉñ¡ æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí ÌóãöíÚö Ðóáößó æóÇÍöÏñ æóåõæó ÇáöÇäúÞöØóÇÚõ ÝóÓõãøöíó ÇáúÝöÑóÇÞõ ÈóíúäðÇ áöÇäúÞöØóÇÚö ÇáúãõÝóÇÑöÞö Úóäú ÕóÇÍöÈöåö. æóÓõãøöíó ÅÙúåóÇÑõ ÇáúãóÚúäóì æóÅöíÖóÇÍõåõ ÈóíóÇäðÇ áöÇäúÝöÕóÇáöåö ÚóãøóÇ íóáúÊóÈöÓõ Èöåö ãöäú ÇáúãóÚóÇäöí ÝóíõÔúßóáõ ãöäú(2/7)
ÃóÌúáöåö¡ æóÅöäøóãóÇ ÎóÇáóÝõæÇ Èóíúäó ÃóÈúäöíóÉö åóÐöåö ÇáúÃóÝúÚóÇáö áöÅöÝóÇÏóÉö ÃóÍúæóÇáö ÇáúãóæúÕõæÝöíäó ÈöåóÇ ßóãóÇ ÞóÇáõæÇ: ÚóÏúáñ æóÚóÏöíáñ æóÇáúãóÚúäóì æóÇÍöÏñ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ Óõãøöíó ãóÇ íõÚúÏóáõ Èöåö ÇáúãóÊóÇÚõ ÚóÏúáðÇ æóãóÇ íõÚúÏóáõ Èöåö ÇáÑøóÌõáõ ÚóÏöíáðÇ áöíõÝöíÏõæÇ ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö ßõáøó æóÇÍöÏò Úóáóì ÍöíóÇáöåö ãöäú ÛóíúÑö ÍóÇÌóÉò ãöäúåõãú Åáóì ÐößúÑö ÛóíúÑöåö¡ æóÞóÇáõæÇ ÇãúÑóÃóÉñ ÍóÕóÇäñ¡ æóÈöäóÇÁñ ÍóÕöíäñ¡ æóÇãúÑóÃóÉñ ÑóÒóÇäñ¡ æóÍóÌóÑñ ÑóÒöíäñ. æóÞóÇáó ÍóÓøóÇäõ Èúäõ ËóÇÈöÊò:
ÍóÕóÇäñ ÑóÒóÇäñ ãóÇ ÊõÒóäøõ ÈöÑöíÈóÉò ... æóÊõÕúÈöÍõ ÛóÑúËóì ãöäú áõÍõæãö ÇáúÛóæóÇÝöáö
æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí ÇááøóÝúÙóíúäö æóÇÍöÏñ æóÅöäøóãóÇ ÝóÑøóÞõæÇ ÈóíúäóåõãóÇ áöíõÝöíÏõæÇ Èöåö ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö ãóäú æõÕöÝó Èöåö.
æóÇáúÈóíóÇäõ æóÅöäú ßóÇäó ÍóÞöíÞóÉð ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÝóÅöäøóåõ Óõãøöíó ãóÇ íõæÕóáõ Åáóì (Úöáúãöåö ÈöÇáöÇÌúÊöåóÇÏö) æóÛóÇáöÈõ ÇáÙøóäøö ÈóíóÇäðÇ Ýöí ÇáÔøóÑöíÚóÉö áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ÃóãóÑó Èöåö¡ æóäóÕøó Úóáóì ÇÚúÊöÈóÇÑöåö.(2/8)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóæóÇÌöÈñ Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú íõØúáóÞó Úóáóì ßõáøö ãóäú ÃóÝúåóãóäóÇ ÞóÕúÏóåõ æóãõÑóÇÏóåõ ÈöÃóäøóåõ Ðõæ ÈóíóÇäò. Þöíáó áóåõ: ßõáøõ ãóäú ÝóÚóáó Ðóáößó ÝóÞóÏú ÃóÈóÇäó Úóäú ãõÑóÇÏöåö æóÃóÊóì ÈöÈóíóÇäöåö ÅáøóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íõÓóãøóì áöÐóáößó Úóáóì ÇáúÅöØúáóÇÞö¡ áöÃóäøó ÇáúÅöØúáóÇÞó ÅäøóãóÇ íóÊóäóÇæóáõ ãóäú ÛóáóÈó Úóáóì ßóáóÇãöåö ÇáúÅöíÖóÇÍõ æóÇäúÊóÝóì Úóäúåõ ÇáúÚöíøõ æóÇáÊøóÚúÞöíÏõ ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúÝóÕóÇÍóÉó æóÇáúÈóáóÇÛóÉó ÃóÕúáõåóÇ ÅÝúÕóÇÍõ ÇááøöÓóÇäö ÈöãõÑóÇÏöåö æóÈõáõæÛõåõ ÍóÇÌóÊóåõ ÝöíãóÇ íõÑöíÏõ ÇáúÅöÈóÇäóÉó Úóäúåõ. æóáóÇ íõÓóãøóì ßõáøõ ãóäú ÃóÝúÕóÍó Úóäú äóÝúÓöåö ÝóÕöíÍðÇ Úóáóì ÇáúÅöØúáóÇÞö æóßóãóÇ Ãóäøó ÞóæúáóäóÇ ÚóÇáöãñ æóÝóÞöíåñ ãõÔúÊóÞøñ ãöäú ÇáúÚöáúãö æóÇáúÝöÞúåö æóáóÇ íõÓóãøóì ßõáøõ ãóäú Úóáöãó ÔóíúÆðÇ ÚóÇáöãðÇ æóáóÇ ãóäú ÝóÞöåó ãóÓúÃóáóÉð ÝóÞöíåðÇ Úóáóì ÇáúÅöØúáóÇÞö¡ æóßóÐóáößó ÞóæúáõäóÇ ÝõáóÇäñ Ðõæ ÈóíóÇäò æóÈóíøöäõ ÇááøöÓóÇäö ÅäøóãóÇ íóäúÕóÑöÝõ ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö Åáóì ãóäú ßóÇäó ÇáúÛóÇáöÈõ (Úóáóì ßóáóÇãöåö) ÇáúÅöÈóÇäóÉó Úóäú äóÝúÓöåö ãóÚó ÇäúÊöÝóÇÁö ÇáúÚöíøö æóÇáÊøóÚúÞöíÏö Úóäúåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: åóáøóÇ ÞõáúÊ Åäøó ÇáúÈóíóÇäó åõæó ãóÇ íóÊóÈóíøóäõ Èöåö ÇáÔøóíúÁõ ßóãóÇ Ãóäøó ÇáÊøóÍúÑöíßó åõæó ãóÇ íóÊóÍóÑøóß Èöåö (ÇáÔøóíúÁõ) æóÇáÊøóÓúæöíÏõ (æóåõæó) ãóÇ íõÓóæøóÏõ Èöåö ÇáÔøóíúÁõ.
Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó áöÃóäøó ÇáúÈóíóÇäó ÞóÏú íóÍúÕõáõ ãöäú ÇáúãõÈöíäö æóÅöäú áóãú íóÊóÈóíøóäú Èöåö ÇáúãõÎóÇØóÈõ æóÞóÏú ÍóÕóáó ÇáúÈóíóÇäõ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóãöäú ÑóÓõæáöåö áöáúãõßóáøóÝöíäó ÝöíãóÇ Êóåõãøõ Åáóíúåö ÇáúÍóÇÌóÉõ ãöäú ÃóãúÑö Ïöíäöåöãú æóáóãú íóÊóÈóíøóäúåõ ßóËöíÑñ ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöäóÇÏö æóÇáúßõÝúÑö¡ æóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÝóÞúÏó ÇáÊøóÈúíöíäö ãöäú(2/9)
ÇáúãõÎóÇØóÈö áóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöí ÕöÍøóÉö æõÞõæÚö ÇáúÈóíóÇäö ãöäú ÇáúãõÈöíäö¡ æóÃóãøóÇ ÇáÊøóÍúÑöíßõ ÝóÅöäøóåõ áóÇ íõæÌóÏõ ÃóÈóÏðÇ ÅáøóÇ æóíóÍúÕõáõ Èöåö ÇáÊøóÍúÑöíßõ¡ æóßóÐóáößó ÇáÊøóÓúæöíÏõ áóÇ íóßõæäõ ÅáøóÇ æóíõÓóæøóÏõ Èöåö ÇáÔøóíúÁõ¡ ÝóåóÐóÇ ÛóíúÑõ ãõÔúÈöåò áöáúÈóíóÇäö.
æóÐóßóÑó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÇáúÈóíóÇäó æóæóÕóÝóåõ ÝóÞóÇáó: ÇáúÈóíóÇäõ: ÇÓúãñ ÌóÇãöÚñ áóãóÚóÇäò ãõÌúÊóãöÚóÉö ÇáúÃõÕõæáö ãõÊóÔóÚøöÈóÉö ÇáúÝõÑõæÚö¡ ÝóÃóÞóáøõ ãóÇ Ýöí Êöáúßó ÇáúãóÚóÇäöí ÇáúãõÊóÔóÚøöÈóÉö Ãóäú íóßõæäó ÈóíóÇäðÇ áöãóäú ÎõæØöÈó Èöåö Ýöíãóäú äóÒóáó ÇáúÞõÑúÂäõ ÈöáöÓóÇäöåö æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÖõåóÇ ÃóÔóÏøó ÊóÃúßöíÏó ÈóíóÇäò ãöäú ÈóÚúÖò Ëõãøó ÌóÚóáóåõ Úóáóì ÎóãúÓóÉö ÃóæúÌõåò¡ æóåóÐöåö ÇáúÌõãúáóÉõ ÇáøóÊöí ÐóßóÑóåóÇ ÝöíåóÇ(2/10)
Îóáóáñ (ãöäú) æõÌõæåò. ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó ãóÇ ÍõÏøó Èöåö ÇáúÈóíóÇäõ æóÞõÕöÏó Èöåö Åáóì ÕöÝóÊöåö áóãú íõÈóíøóäú Èöåö ãóÇåöíøóÉõ ÇáúÈóíóÇäö æóáóÇ ÕöÝóÊõåõ áöÃóäøóåõ ÐóßóÑó ÌõãúáóÉð ãóÌúåõæáóÉð ÝóßóÇäó ÈöãóäúÒöáóÉö ãóäú ÞóÇáó ÇáúÈóíóÇäõ ÇÓúãñ íóÔúÊóãöáõ Úóáóì ÃóÔúíóÇÁó Ëõãøó áóÇ íõÈóíøöäõ Êöáúßó ÇáúÃóÔúíóÇÁó ãóÇ åöíó. ÝóÇóáøóÐöí æõÕöÝó Èöåö ÇáúÈóíóÇäõ åõæó ÈöÇáúÅöáúÈóÇÓö ÃóÔúÈóåõ ãöäúåõ ÈöÇáúÈóíóÇäö áöÃóäøóåõ áóãú íóÐúßõÑú ÇáúãóÚóÇäöíó ÇáúãõÌúÊóãöÚóÉó ÇáúÃõÕõæáö ÇáúãõÊóÔóÚøöÈóÉó ÇáúÝõÑõæÚö ãóÇ åöíó æóãóÇ ÍóÏøõåóÇ æóÕöÝóÊõåóÇ¡ æóÇóáøóÐöí ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõåõ Ãóäú íóÞõæáó " (æó)(2/11)
ÇáúãóÚóÇäöí ÇáúãõÌúÊóãöÚóÉõ ÇáúÃõÕõæáö " ßóÐóÇ " æóÇáúãõÊóÔóÚøöÈóÉõ ÇáúÝõÑõæÚö " ßóÐóÇ ÍóÊøóì íóßõæäó (ÞóÏú) ÃóÝóÇÏóäóÇ ÔóíúÆðÇ. æóÇÓúãõ ÇáúÈóíóÇäö ÅÐóÇ ÃõØúáöÞó ãöäú ÛóíúÑö ÊóÝúÓöíÑò Ïóáøó Úóáóì ãóÚúäóÇåõ ÚöäúÏó ÇáÓøóÇãöÚöíäó ãöãøóÇ æóÕóÝóåõ (Èöåö) æóÞõÕöÏó Èöåö Åáóì ÈóíóÇäö ÊóÍúÏöíÏöåö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ãóÇ ÐóßóÑóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÊóÍúÏöíÏðÇ (áöáúÈóíóÇäö) æóáóÇ æóÕúÝðÇ áóåõ ÈöæóÌúåò¡ áöÃóäøóåõ íõÔúÑößõ Ýöíåö ãóÇ áóíúÓó ÈöÈóíóÇäò æóáóÇ ãöäú ÌöäúÓöåö¡ ÅÐú ßóÇäó ÃóßúËóÑõ ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÔóÇÑóßóåõ Ýöí ÃóäøóåóÇ ãõÌúÊóãöÚóÉõ ÇáúÃõÕõæáö ãõÊóÔóÚøöÈóÉõ ÇáúÝõÑõæÚö¡ ÅÐú áóíúÓó íóÍúÊóãöáõ Þóæúáõåõ ãõÌúÊóãöÚóÉõ ÇáúÃõÕõæáö ãõÊóÔóÚøöÈóÉõ ÇáúÝõÑõæÚö ÅáøóÇ Ãóäøóåõ íóÌúãóÚõåóÇ ÃóÕúáñ æóÇÍöÏñ Ëõãøó ÊóäúÞóÓöãõ Åáóì ãóÚóÇäò ÃõÎóÑó. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÏú Èóíøóäó ãõÑóÇÏóåõ Íöíäó ÞóÓøóãóåõ Úóáóì ÎóãúÓóÉö ÃóÞúÓóÇãò¡ æóÇáúÃóÞúÓóÇãõ åöíó ÇáúÝõÑõæÚõ ÇáúãõÊóÔóÚøöÈóÉõ æóÇáúãõÌúÊóãöÚóÉõ ÇáúÃõÕõæáö (ÅáøóÇ) ÃóäøóåóÇ íóÌúãóÚõåóÇ ßõáøóåóÇ ãóÚúäðì æóÇÍöÏñ æóåõæó ÇáúÞóÕúÏõ Åáóì ÅÚúáóÇãö ÇáúãõÎóÇØóÈöíäó. Þöíáó áóåõ: áóãú íóÞõáú åõæó Ðóáößó æóÅöäú ÓóáøóãúäóÇ áóß ßóÇäó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ÕóÍöíÍðÇ áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ßõáøõ (ãóÇ ÇäúÞóÓóãó) ÃóÞúÓóÇãðÇ íóÌúãóÚõåóÇ ÃóÕúáñ æóÇÍöÏñ Ãóäú íóßõæäó ÈóíóÇäðÇ ÍóÊøóì äóÞõæáó Åäøó ÇáúÌöÓúãó ÈóíóÇäõåõ áöÃóäøóåõ íóäúÞóÓöãõ Åáóì ÍóíóæóÇäò æóäóÇãò æóÌóãóÇÏò (æó) íóÞõæáõ Åäøó ÇáúÍóíóæóÇäó ÈóíóÇäñ áöÃóäøóåõ íóäúÞóÓöãõ Åáóì ÅäúÓóÇäò æóÈóåöíãóÉò æóØóÇÆöÑò æóÛóíúÑö Ðóáößó¡ æóäóÞõæáõ Åäøó ÇáÔøóíúÁó ÈóíóÇäñ áöÃóäøóåõ íóäúÞóÓöãõ ÈóÚúÏó Ðóáößó Åáóì ÃóÔúíóÇÁó ßóËöíÑóÉò ãõÎúÊóáöÝóÉò æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÝóÓóÇÏõ áöÃóäøó ÃóÍóÏðÇ áóÇ íóÌúÚóáõ ÇáúÈóíóÇäó ÇÓúãðÇ áöÔóíúÁò ãöäú Ðóáößó. æóÚóáóì Ãóäøóåõ ÞóÏú íóÞúÖöí åóÐóÇ ÇáÊøóÍúÏöíÏõ ÈöÇáÊøóÝúÓöíÑö Íöíäó Óóãøóì ßõáøó ÞöÓúãò ãöäú ÇáúÃóÞúÓóÇãö ÇáúÎóãúÓóÉö ÇáøóÊöí ÐóßóÑóåóÇ ÈóíóÇäðÇ. ÝóÞóÇáó: ÇáúÈóíóÇäõ Ãóæøóáõ ßóÐóÇ æóÇáËøóÇäöí ßóÐóÇ ÝóÇÞúÊóÖóÊú ÇáúÌõãúáóÉõ ÇáøóÊöí ÞóÏøóãóåóÇ Ýöí æóÕúÝö ÇáúÈóíóÇäö Ãóäú íóßõæäó ßõáøõ ÞöÓúãò ãöäú åóÐöåö (ÇáúÃóÞúÓóÇãö) ÈóíóÇäðÇ æóÊóßõæäõ ÇÓúãðÇ áóãóÚóÇäò ãõÌúÊóãöÚóÉö ÇáúÃõÕõæáö ãõÊóÔóÚøöÈóÉö ÇáúÝõÑõæÚö æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ßõáøó ÞöÓúãò ãöäú ÇáúÃóÞúÓóÇãö ÇáúÎóãúÓóÉö ÇáøóÊöí ÐóßóÑóåóÇ áóíúÓó ÈöåóÐóÇ ÇáúæóÕúÝö.(2/12)
æóÃóíúÖðÇ ÝóÞóÏú íóßõæäõ ÈóíóÇäðÇ ãóÇ áóÇ íóÔúÊóãöáõ Úóáóíúåö åóÐóÇ ÇáúæóÕúÝõ¡ áöÃóäøó Þóæúáó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÝöíãóÇ ÓóÞóÊú ÇáÓøóãóÇÁõ ÇáúÚõÔúÑõ» ÅÐú ßóÇäó ÈóíóÇäðÇ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÂÊõæÇ ÍóÞøóåõ íóæúãó ÍóÕóÇÏöåö} [ÇáÃäÚÇã: 141] áóãú íóßõäú åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ ãöãøóÇ íóÕöÍøõ æóÕúÝõåõ ÈöÃóäøóåõ ãóÚóÇäò ãõÌúÊóãöÚóÉõ ÇáúÃõÕõæáö ãõÊóÔóÚøöÈóÉõ ÇáúÝõÑõæÚö æóåõæó ãóÚó Ðóáößó ÈóíóÇäñ ÕóÍöíÍñ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóÇ íóáúÒóãõåõ ãóÇ ÐóßóÑúÊ áöÃóäøó åóÐóÇ ÃóÍóÏõ ÃóÞúÓóÇãö ÇáúÈóíóÇäö áóÇ ÌóãöíÚõåõ. Þöíáó áóåõ: Ãóæú áóíúÓó åõæó ÈóíóÇäðÇ Ýöí äóÝúÓöåö ãóÚó Ðóáößó æóãóÇ ÍóÏøõåõ ÈöÇáúæóÕúÝö ÇáøóÐöí ÐõßöÑó íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÐúßõæÑõ ÔóÑúØðÇ áöÌóãöíÚö ãóÇ Óõãøöíó ÈóíóÇäðÇ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÅÐóÇ ßóÇäó åóÐóÇ åóßóÐóÇ Ãóäú íõÍóÏøó ÇáúÈóíóÇäõ ÈöãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÎúÑõÌó Úóäúåõ¡ áöÃóäøó ÇáÊøóÍúÏöíÏó íóÞúÊóÖöí ÃóáóÇ íóÎúÑõÌó Úóäú ÇáúÍóÏøö ãóÇ åõæó ãöäúåõ ßóãóÇ (áóÇ íóÏúÎõáõ) Ýöíåö ãóÇ áóíúÓó ãöäúåõ¡ ÝóÅöÐóÇ æóÌóÏúäóÇ ÈóíóÇäðÇ ÕóÍöíÍðÇ áóÇ íóÍúÕõÑõåõ (ÇáúÍóÏøõ) ÇáøóÐöí ÐóßóÑóåõ áöáúÈóíóÇäö ÝóÞóÏú æóÖóÍó ÈõØúáóÇäõ ÊóÍúÏöíÏöåö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáÑøóÌõáó ÃóÎúÈóÑó Úóäú ÇáúÈóíóÇäö ãóÇ åõæó¡ æóÇáúÈóíóÇäõ: ÇÓúãõ ÌöäúÓò áöÏõÎõæáö ÇáúÃóáöÝö æóÇááøóÇãö íóÞúÊóÖöí ÇÓúÊöíÚóÇÈó ÌóãöíÚöåö ÝóæóÇÌöÈñ Úóáóì ÞóÖöíøóÊöåö Ãóäú áóÇ ÈóíóÇäó ÅáøóÇ ãóÇ ßóÇäó ÈöåóÐóÇ ÇáúæóÕúÝö
¡ (æóÞóÏú äóÞóÖó åõæó Ðóáößó Èößõáøö ÞöÓúãò ãöäú ÇáúÃóÞúÓóÇãö ÇáøóÊöí ÐóßóÑóåóÇ áöáúÈóíóÇäö áöÃóäøó ßõáøó ÞöÓúãò ãöäúåóÇ áóíúÓó ÈöåóÐóÇ ÇáúæóÕúÝö) .
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøóåõ Óóãøóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóãøó ãöíÞóÇÊõ ÑóÈøöåö ÃóÑúÈóÚöíäó áóíúáóÉð} [ÇáÃÚÑÇÝ: 142] ÈóíóÇäðÇ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóæóÇÚóÏúäóÇ ãõæÓóì ËóáóÇËöíäó áóíúáóÉð æóÃóÊúãóãúäóÇåóÇ ÈöÚóÔúÑò} [ÇáÃÚÑÇÝ: 142] æóåóÐóÇ áóÇ íõÓóãøöíåö ÃóÍóÏñ ÈóíóÇäðÇ Ýöí ÔóÑúÚò æóáóÇ áõÛóÉò áöÃóäøó ÇáúÈóíóÇäó åõæó ÅÙúåóÇÑõ ÇáúãóÚúäóì æóÅöíÖóÇÍõåõ ãõäúÝóÕöáðÇ ãöãøóÇ íóáúÊóÈöÓõ Èöåö.(2/13)
æóáóíúÓó Ýöí ÐößúÑö ÇáúÃóÑúÈóÚöíäó ÈóÚúÏó ÊóÞúÏöíãö ÐößúÑö ÇáËøóáóÇËöíäó æóÇáúÚóÔúÑö ÅÙúåóÇÑõ ÔóíúÁò¡ æó (áóÇ) ÅíÖóÇÍñ áöãóÇ ÃõÔúßöáó ÈöÇáúßóáóÇãö ÇáúÃóæøóáö¡ æóÅöäøóãóÇ íõÓóãøóì ßóÐóáößó ÊóÃúßöíÏðÇ æóÊóÞúÑöíÑðÇ ßóãóÇ íõÄóßøóÏõ ÈöÊóßúÑóÇÑö ÇááøóÝúÙö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäøó ãóÚó ÇáúÚõÓúÑö íõÓúÑðÇ} [ÇáÔÑÍ: 5] {Åöäøó ãóÚó ÇáúÚõÓúÑö íõÓúÑðÇ} [ÇáÔÑÍ: 6] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ãóæúáóì áóßó ÝóÃóæúáóì} [ÇáÞíÇãÉ: 34] {Ëõãøó Ãóæúáóì áóßó ÝóÃóæúáóì} [ÇáÞíÇãÉ: 35] æóßóÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÝóÅöäú áóãú ÊóÌöÏú ÈöäúÊó ãóÎóÇÖò ÝóÇÈúäõ áóÈõæäò ÐóßóÑñ» æóáóíúÓó åóÐóÇ ãöäú ÇáúÈóíóÇäö Ýöí ÔóíúÁò.
æóÌóÚóáó ÃóíúÖðÇ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÕöíóÇãõ ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò Ýöí ÇáúÍóÌøö æóÓóÈúÚóÉò ÅÐóÇ ÑóÌóÚúÊõãú Êöáúßó ÚóÔóÑóÉñ ßóÇãöáóÉñ} [ÇáÈÞÑÉ: 196] ÒöíóÇÏóÉð Ýöí ÇáúÈóíóÇäö æóãóÇ Óóãøóì (ÃóÍóÏñ åóÐóÇ) ÈóíóÇäðÇ ÛóíúÑõåõ¡ æóÅöäøóãóÇ ÞóÇáó Ãóåúáõ ÇáúÚöáúãö Ýöí Ðóáößó ÅäøóåóÇ ÚóÔóÑóÉñ ßóÇãöáóÉñ Ýöí ÞöíóÇãöåóÇ ãóÞóÇãó ÇáúåóÏúíö æóãóÇ íõÓúÊóÍóÞøõ ÈöåóÇ ãöäú ÇáËøóæóÇÈö.
[ÃóÞúÓóÇãö ÇáúÈóíóÇäö]
Ëõãøó ÞóÓøóãó ÇáúÈóíóÇäó Åáóì ÎóãúÓóÉö ÃóÞúÓóÇãò æóãóÇ ÓóÈóÞóåõ Åáóì åóÐóÇ ÇáÊøóÞúÓöíãö ÃóÍóÏñ¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÃóÎóÐóåõ Úóäú áõÛóÉò Ãóæú (Úóäú) ÔóÑúÚò æóáóÇ ÓóÈöíáó áóåõ Åáóì ÅËúÈóÇÊö Ðóáößó ãöäú æóÇÍöÏóÉò ãöäú ÇáúÌöåóÊóíúäö¡ æóáóÇ äóÏúÑöí (Úóãøóäú) ÃóÎóÐóåõ æóíõÔúÈöåõ Ãóäú íóßõæäó ÇÈúÊóÏóÃóåõ ãöäú ÞöÈóáö äóÝúÓöåö Ëõãøó áóãú íõÚóÖøöÏúåõ ÈöÏóáóÇáóÉò ÝóÍóÕóáó Úóáóì ÇáÏøóÚúæóì. Ëõãøó ÌóÚóáó ÇáúÞöÓúãó ÇáúÃóæøóáó: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóãøó ãöíÞóÇÊõ ÑóÈøöåö ÃóÑúÈóÚöíäó áóíúáóÉð} [ÇáÃÚÑÇÝ: 142] æóäóÍúæóåõ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Ãóäøó åóÐóÇ áóíúÓó ÈöÈóíóÇäò. æóÞóÏú ÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöåö Åäøó ÝóÇÆöÏóÉó ÐößúÑö ÇáúÚóÔóÑóÉö ÈóÚúÏó ÊóÞúÏöíãö ÇáúÚóÏóÏö ÇáúãóÐúßõæÑö Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÃóÑóÇÏó Ãóäú íõÚóáøöãóäóÇ ÈöÐóáößó ÇáúÍöÓóÇÈó¡ æóåóÐóÇ ÊóÃúæöíáñ íóßúÝöí Ýöí ÇáúÅöÈóÇäóÉö Úóäú Ìóåúáö ÞóÇÆöáöåö æóÛóÈóÇæóÉö ÍößóÇíóÉö(2/14)
Þóæúáöåö.
æóÌóÚóáó ÇáúÞöÓúãó ÇáËøóÇäöíó: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÛúÓöáõæÇ æõÌõæåóßõãú æóÃóíúÏöíóßõãú Åáóì ÇáúãóÑóÇÝöÞö} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ýóãóäú ÔóåöÏó ãöäúßõãú ÇáÔøóåúÑó ÝóáúíóÕõãúåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 185] æóÊóÍúÑöíãó ÇáúÝóæóÇÍöÔö æóÇáúãóíúÊóÉö æóÇáÏøóãö æóáóÍúãö ÇáúÎöäúÒöíÑö æóÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõåõ ÅäøóãóÇ ÌóÚóáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ åóÐóÇ ÈóíóÇäðÇ ËóÇäöíðÇ áöÃóäøóåõ ßóÇÝò ÈöäóÝúÓöåö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáúÈóíóÇäö ÇáúÃóæøóáö åõæó ãõÓúÊóÛúäò (ãõÓúÊóÞöáøñ) ÈöäóÝúÓöåö ÃóíúÖðǺ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÕöíóÇãõ ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò Ýöí ÇáúÍóÌøö æóÓóÈúÚóÉò ÅÐóÇ ÑóÌóÚúÊõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 196] ãõßúÊóÝò ÈöäóÝúÓöåö Ýöí ÅÝóÇÏóÉö ãöÞúÏóÇÑö ÇáúÚóÏóÏö æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Êöáúßó ÚóÔóÑóÉñ ßóÇãöáóÉñ} [ÇáÈÞÑÉ: 196] . ÝóÅöäú ßóÇäó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÛúÓöáõæÇ æõÌõæåóßõãú æóÃóíúÏöíóßõãú Åáóì ÇáúãóÑóÇÝöÞö} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] æóãóÇ ÐõßöÑó ãóÚóåõ ÅäøóãóÇ æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÇáúÈóíóÇäö ÇáËøóÇäöí áöÃóäøóåõ ßóÇÝò ÈöäóÝúÓöåö¡ (ÝóíóÌöÈõ) Ãóäú íóßõæäó Ðóáößó Íõßúãó ãóÇ ÞõÏøöãó ÐößúÑõåõ Ýöí ÇáúÈóíóÇäö ÇáúÃóæøóáö áöåóÐöåö ÇáúÚöáøóÉö ÝóíõæÌöÈõ åóÐóÇ Ãóäú íóßõæäóÇ ÌóãöíÚðÇ ãöäú ÞöÓúãò æóÇÍöÏò¡ ÝóÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÃóæøóáõ ãöäú ÇáËøóÇäöí Ãóæú íóßõæäó ÇáËøóÇäöí ãöäú ÇáúÃóæøóáö¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäóÇ ÞöÓúãóíúäö ãóÚó ÇÊøöÝóÇÞöåöãóÇ Ýöí ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ÕóÇÑó (Èöåö) ÃóÍóÏõåõãóÇ ãöäú ÇáúÞöÓúãö ÇáËøóÇäöí.
æóÌóÚóáó ÇáúÈóíóÇäó ÇáËøóÇáöËó: ÈóíóÇäó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöáúÝõÑõæÖö ÇáúãõÌúãóáóÉö ßóÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÒøóßóÇÉö.(2/15)
æóÌóÚóáó ÇáúÈóíóÇäó ÇáÑøóÇÈöÚó: ãóÇ ÇÈúÊóÏóÃóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäú ÇáÓøõäóäö Ýöí ÍóíøöÒö ãóÇ ÇÈúÊóÏóÃóåõ Çááøóåõ ãöäú ÇáúÝõÑõæÖö æóÃóäú íóßõæäóÇ ÌóãöíÚðÇ ÞöÓúãðÇ æóÇÍöÏðÇ. æóÐóáößó áöÃóäøóåõãóÇ ÛóíúÑõ ãõÎúÊóáöÝóíúäö Ýöí ÌöåóÉö ÇáúÈóíóÇäö æóáóíúÓó íóÎúÊóáöÝõ ÇáúÈóíóÇäõ ÈöÇáúÞóÇÆöáöíäó¡ æóÅöäøóãóÇ íóÎúÊóáöÝõ Ýöí äóÝúÓöåö.
ÝóÅöÐóÇ ÈóÇäó ãóÇ Óóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÇÈúÊóÏóÃóåõ ÛóíúÑó ãõÎóÇáöÝò áöãóÇ ÇÈúÊóÏóÃóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ãöäú ÇáúÝõÑõæÖö Ýöí æõÞõæÚö ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ÇáúãóÚúäóì ÝóåõãóÇ ãöäú ÞöÓúãò æóÇÍöÏò. æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íõÌúÚóáó Ðóáößó ÞöÓúãðÇ (ÂÎóÑó) ãöäú ÇáúÈóíóÇäö áóÌóÇÒó Ãóäú íõÌúÚóáó ßõáøõ ÝóÑúÖò Úóáóì ÍöÏóÉò ÞöÓúãðÇ ÂÎóÑó ãöäú ÇáúÈóíóÇäö¡ æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú áóÇ íóßõæäó áöÃóÞúÓóÇãö ÇáúÈóíóÇäö ãöÞúÏóÇÑñ ãóÚúáõæãñ áöÃóäøó Ðóáößó ÃóßúËóÑõ ãöäú Ãóäú íõÍúÕóì.
æóÌóÚóáó ÇáúÈóíóÇäó ÇáúÎóÇãöÓó: ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó¡ æóÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ æóÅöäú ßóÇäó ãöãøóÇ (ÞóÏú) ÞóÇãóÊú ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇáúÞóæúáö Èöåö ÝóÅöäøó ãóÇ íõÄóÏøöíåö Åáóíúåö ÅäøóãóÇ (åõæó) ÛóáóÈóÉõ Ùóäøò áóíúÓó ÈöíóÞöíäò¡ æóãóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó ÝóáóíúÓó íóÞóÚõ Èöåö ÈóíóÇäõ ÇáúÍõßúãö Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö. ÃóáóÇ ÊóÑóì Åáóì Þóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú æóáóÚóáøóåõãú íóÊóÝóßøóÑõæäó} [ÇáäÍá: 44] ÝóÐóßóÑó ÇáúãóäúÕõæÕó æóæóÕóÝóåõ ÈöÇáúÈóíóÇäö æóáóãú íóÌúÚóáú ãóÇ ßóÇäó ØóÑöíÞõåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöí ÍóíøöÒö ãóÇ æóÞóÚó ÇáúÈóíóÇäõ Ýöíåö¡ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ Åäú ßóÇäó Óóãøóì ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó ÈóíóÇäðÇ ãöäú ÍóíúËõ ÃõãöÑúäóÇ Èöåö áóãú íóÓõÞú ÇáúÚöÈóÇÑóÉó Úóäúåõ ÈöÐóáößó. æóáóãú íóÐúßõÑú ÇáúÅöÌúãóÇÚó Ýöí ÃóÞúÓóÇãö ÇáúÈóíóÇäö¡ æóßóÇäó ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Ãóæúáóì ÈöÐößúÑöåö Ýöí Ðóáößó ãöäú ÇáúÞöíóÇÓö æóÇáöÇÌúÊöåóÇÏö áöÃóäøó ÇáúÅöÌúãóÇÚó ÍõÌøóÉõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áóÇ íóÌõæÒõ æõÞõæÚõ ÇáúÎóØóÃö Ýöíåö.(2/16)
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ (ÚóÞöíÈó ÐößúÑöåö ÇáúÈóíóÇäó: ÝóÃóÞóáøõ) ãóÇ Ýöí Êöáúßó ÇáúãóÚóÇäöí ÇáúãõÌúÊóãöÚóÉö ÇáúãõÊóÔóÚøöÈóÉö Ãóäú íóßõæäó ÈóíóÇäðÇ áöãóäú ÎõæØöÈó (Èöåö) ãöãøóäú äóÒóáó ÇáúÞõÑúÂäõ ÈöáöÓóÇäöåö ÝóÅöäøóåõ ÅÎúÈóÇÑñ Úóäú ÇáúÈóíóÇäö áöãóäú íóßõæäõ æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ãóÚúäóì ÇáúÈóíóÇäö ÈöæóÌúåò.
æóÝöíåö ÃóíúÖðÇ Îóáóáñ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÇáúÈóíóÇäó áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöáõÛóÉò Ïõæäó ÛóíúÑöåóÇ æóÅöäú ßóÇäóÊú áõÛóÉõ ÇáúÚóÑóÈö ÃóÈúíóäó æóÃóÝúÕóÍó ãöäú ÓóÇÆöÑö ÇááøõÛóÇÊö¡ áöÃóäøó Ãóåúáó ßõáøö áõÛóÉò áóåõãú ÖóÑúÈñ ãöäú ÇáúÈóíóÇäö Ýöí áõÛóÊöåöãú. æóãóæúÖõæÚõ ÇááøõÛóÇÊö Ýöí ÇáúÃóÕúáö áöáúÈóíóÇäö áóÇ ÛóíúÑõ¡ æóÇáÑøóÌõáõ ÅäøóãóÇ ÇÈúÊóÏóÃó ÇáúÞóæúáó ÈöÐößúÑö ÇáúÈóíóÇäö Úóáóì ÇáúÅöØúáóÇÞö æóáóãú íóÞõáú ÇáúÈóíóÇäõ ÇáúæóÇÑöÏõ Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÚóäú ÑóÓõæáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöíóßõæäó ÈóíóÇäðÇ áöãóäú ÐõßöÑó ãöãøóäú äóÒóáó ÇáúÞõÑúÂäõ ÈöáöÓóÇäöåö (æóÚóáóì Ãóäøó ÇÞúÊöÕóÇÑóåõ ÈöÇáúÈóíóÇäö Ãóäøóåõ áöãóäú äóÒóáó ÇáúÞõÑúÂäõ ÈöáöÓóÇäöåö) ÛóíúÑõ ãõÓúÊóÞöíãò¡ áöÃóäøó ÇáúÞõÑúÂäó æóÇáÓøõäóäó ÈóíóÇäñ áöÓóÇÆöÑö ÇáúãõßóáøóÝöíäó ãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú ÚóÑóÝó áõÛóÉó ÇáúÚóÑóÈö ãöäúåõãú æóãóäú áóãú íóÚúÑöÝú¡ æóÅöäú ßóÇäó ãóäú áóÇ íóÚúÑöÝõ áõÛóÉó ÇáúÚóÑóÈö íóÍúÊóÇÌõ Åáóì Ãóäú íóÚúÑöÝó ãóÚúäóÇåõ ÈöáõÛóÊöåö æóíõäúÞóáó Åáóì áöÓóÇäöåö.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóíúåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {åóÐóÇ ÈóíóÇäñ áöáäøóÇÓö} [Âá ÚãÑÇä: 138] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃõæÍöíó Åáóíøó åóÐóÇ ÇáúÞõÑúÂäõ áöÃõäúÐöÑóßõãú Èöåö æóãóäú ÈóáóÛó} [ÇáÃäÚÇã: 19] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {Åäú åõæó ÅáøóÇ ÐößúÑñ áöáúÚóÇáóãöíäó} [ÇáÊßæíÑ: 27] æóÞóÇáó Ýöí ÕöÝóÉö ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - {äóÐöíÑðÇ áöáúÈóÔóÑö} [ÇáãÏËÑ: 36] Ýóßõáøõ ãóäú ÊõÑúÌöãó áóåõ ãóÚúäóì ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäóäö ãöäú Ãóåúáö ÓóÇÆöÑö ÇááøõÛóÇÊö Ýóåõãú ãõäúÐóÑõæäó ÈöÇáúÞõÑúÂäö æóÈöÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóÞóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö: Åäøó Ðóáößó ÈóíóÇäñ áöãóäú äóÒóáó ÇáúÞõÑúÂäõ ÈöáöÓóÇäöåö ÎóØóÃñ. Ëõãøó áóãú íóÑúÖó ÃóÕúÍóÇÈõåõ ÈöÊóÍúÏöíÏö ÇáúÈóíóÇäö Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑó ÝóÞóÇáõæÇ: ÇáúÈóíóÇäõ ÇÓúãñ áöÅöÎúÑóÇÌö ÇáÔøóíúÁö ãöäú ÍóíøöÒö ÇáúÅöÔúßóÇáö Åáóì ÇáÊøóÌóáøöí ÝóÎóÇáóÝõæåõ Ýöí Ðóáößó ãöäú æóÌúåóíúäö:(2/17)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó ÌóÚóáó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóãøó ãöíÞóÇÊõ ÑóÈøöåö ÃóÑúÈóÚöíäó áóíúáóÉð} [ÇáÃÚÑÇÝ: 142] æóÞóæúáõåõ {Êöáúßó ÚóÔóÑóÉñ ßóÇãöáóÉñ} [ÇáÈÞÑÉ: 196] ÈóíóÇäðÇ æóáóíúÓó Ýöíåö ÅÎúÑóÇÌõ ÇáÔøóíúÁö ãöäú ÍóíøöÒö ÇáúÅöÔúßóÇáö Åáóì ÇáÊøóÌóáøöí áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóæóÇÚóÏúäóÇ ãõæÓóì ËóáóÇËöíäó áóíúáóÉð æóÃóÊúãóãúäóÇåóÇ ÈöÚóÔúÑò} [ÇáÃÚÑÇÝ: 142] áóãú íóßõäú ÞóØøõ ãõÔúßöáðÇ æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÕöíóÇãõ ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò Ýöí ÇáúÍóÌøö æóÓóÈúÚóÉò ÅÐóÇ ÑóÌóÚúÊõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 196] áóãú íóÔúßõáú Úóáóì ÃóÍóÏò Ãóäøóåõ ÚóÔóÑóÉñ Ýóáóãú íõÎúÑöÌú ÈöÐößúÑöåö ÇáúÃóÑúÈóÚöíäó æóÇáúÚóÔóÑóÉó ÔóíúÆðÇ ãöäú ÍóíøöÒö ÇáúÅöÔúßóÇáö Åáóì ÇáÊøóÌóáøöí.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó ØóÑöíÞõåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó ãöäú ÇáúÍóæóÇÏöËö áóÇ íóÎúÑõÌõ Èöåö ÇáÔøóíúÁõ ãöäú ÍóíøöÒö ÇáúÅöÔúßóÇáö Åáóì ÇáÊøóÌóáøöí (áöÃóäøóåõ) áóæú ßóÇäó ßóÐóáößó áóãóÇ ßóÇäó ãöäú ÈóÇÈö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóáóßóÇäó ÈöãóäúÒöáóÉö ÓóÇÆöÑö ãóÇ Úóáóíúåö ÃóÏöáøóÉñ ÞóÇÆöãóÉñ íóßúÔöÝõ Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö ßóÇáÊøóæúÍöíÏö æóÓóÇÆöÑö ÕöÝóÇÊö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ ÝóßóÇäó íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ãóäú ÎóÇáóÝó Ýöí ãóÓúÃóáóÉò ÇÌúÊöåóÇÏðÇ (ãõÎóÇáöÝðÇ) áöÍõßúãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãóÑúÏõæÏó ÇáúÍõßúãö ÅÐóÇ Íõßöãó Èöåö¡ æóåóÐóÇ áóÇ íóÞõæáõåõ ÃóÍóÏñ ãöäú ÇáúÝõÞóåóÇÁö¡ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ãóÇ (ßóÇäó ØóÑöíÞõåõ) ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó áóãú íóÎúÑõÌú ãöäú ÍóíøöÒö ÇáúÅöÔúßóÇáö Åáóì ÇáÊøóÌóáøöí.
æóÞóÏú ÌóÚóáóåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÃóÍóÏó (ÃóÞúÓóÇãö ÇáúÈóíóÇäö) ãóÚó ÎõÑõæÌöåö Úóäú ÇáúÍóÏøö ÇáøóÐöí ÍóÏøóåõ (ÃóÕúÍóÇÈõåõ áöáúÈóíóÇäö) . æóÚóáóì Ãóäøó åóÐóÇ ÇáÊøóÍúÏöíÏó ÃóíúÖðÇ (ÙóÇåöÑõ ÇáöÇäúÍöáóÇáö) ¡ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó åóÐóÇ ÇáúæóÕúÝó ÅäøóãóÇ íõæÌóÏõ Ýöí ÈóÚúÖö ÃóÞúÓóÇãö ÇáúÈóíóÇäö æóåõæó ÈóíóÇäõ ÇáúãõÌúãóáö (ÇáøóÐöí áóÇ íóÓúÊóÞöáøõ ÈöäóÝúÓöåö) æóÇáúÎöØóÇÈõ(2/18)
ÇáúãõÈúÊóÏóÃõ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóãöäú ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóãöäú ÓóÇÆöÑö (ÇáúãõÎóÇØóÈöíäó ÅÐóÇ ßóÇäó ÙóÇåöÑó) ÇáúãóÚúäóì Èóíøöäó ÇáúãõÑóÇÏö Ýóåõæó ÈóíóÇäñ ÕóÍöíÍñ áóÇ íóÏúÝóÚõ ÃóÍóÏñ Ãóäú íóßõæäó ÈóíóÇäðÇ (Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóáóÇ íóÔúÊóãöáõ Úóáóíúåö ãóÚó) Ðóáößó ÇáúæóÕúÝö ÇáøóÐöí æõÕöÝó Èöåö ÇáúÈóíóÇäõ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÛúÓöáõæÇ æõÌõæåóßõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÃõãøóåóÇÊõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] æó {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÇáúãóíúÊóÉõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 3] áóãú íóßõäú ÞóØøõ Ýöí ÍóíøöÒö ÇáúÅöÔúßóÇáö ÝóÃóÎúÑóÌó ÈöåóÐóÇ ÇáúÈóíóÇäó Åáóì ÇáÊøóÌóáøöí¡ ÅÐú áóãú íóßõäú åõäóÇßó ÅÔúßóÇáñ ÞóÈúáó äõÒõæáö ÇáúÂíóÉö Ýöí Ãóäøó ÇáúÛõÓúáó æóÇÌöÈñ Ãóæú ÛóíúÑõ æóÇÌöÈò æóÃóäøó ÇáúÃõãøó ãõÍóÑøóãóÉñ Ãóæú ÛóíúÑõ ãõÍóÑøóãóÉò æóÞóÏú ÃóØúáóÞó ãóÚó Ðóáößó ÇáúÞóæúáó ÈöÃóäøó ÇáúÈóíóÇäó ÇÓúãñ áößóÐóÇ æóßóÐóÇ ÝóÐóáößó íóÞúÊóÖöí ÓóÇÆöÑó ãóÇ íõÓóãøóì ÈóíóÇäðÇ Ëõãøó ÇÞúÊóÕóÑó ÈöåóÐóÇ ÇáúæóÕúÝö Úóáóì ÈóÚúÖö ÃóÞúÓóÇãö ÇáúÈóíóÇäö Ïõæäó ÌóãöíÚöåö.(2/19)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí æõÌõæåö ÇáúÈóíóÇäö]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇáúÈóíóÇäõ Ýöí ÇáÔøóÑúÚö Úóáóì æõÌõæåò: ãöäúåóÇ ÇáúÃóÍúßóÇãõ ÇáúãõÈúÊóÏóÃóÉõ¡ æóãöäúåóÇ ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÚõãõæãö ÇáøóÐöí íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Úóáóì ÙóÇåöÑö ãóÇ íóäúÊóÙöãõåõ ÇáöÇÓúãõ ÝóÈóíøóäó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÇáúÈóÚúÖõ. æóãöäúåóÇ ÕóÑúÝõ ÇáúßóáóÇãö Úóäú ÇáúÍóÞöíÞóÉö Ãóæú ÇáúãóÌóÇÒö æóÕóÑúÝõ ÇáúÃóãúÑö Åáóì ÇáäøóÏúÈö Ãóæú ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóÕóÑúÝõ ÇáúÎóÈóÑö Åáóì ÇáúÃóãúÑö¡ ÝóÈóíøóäó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÇááøóÝúÙö ÛóíúÑõ ÍóÞöíÞóÊöåö¡ æóãöäúåóÇ ÈóíóÇäõ ÇáúÌõãúáóÉö ÇáøóÊöí áóÇ ÊóÓúÊóÛúäöí Úóäú ÇáúÈóíóÇäö Ýöí ÅÝóÇÏóÉö ÇáúÍõßúãö¡ æóåóÐóÇ ÇáúÈóíóÇäõ áóíúÓó ÈöÊóÎúÕöíÕò (æóáóßöäøóåõ) ÊóÝúÓöíÑñ áöáúãõÑóÇÏö ÈöÇáúÌõãúáóÉö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÂÊõæÇ ÍóÞøóåõ íóæúãó ÍóÕóÇÏöåö} [ÇáÃäÚÇã: 141] ÝóÈóíøóäó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÇáúÚõÔúÑõ æóäöÕúÝõ ÇáúÚõÔúÑö æóÇáúÍóÞøõ äóÝúÓõåõ åõæó ÇáúÚõÔúÑõ ÝóáóÇ ÊóÎúÕöíÕó Ýöí Ðóáößó æóáóÇ ÕóÑúÝó áöáúßóáóÇãö Úóäú ÇáúÍóÞöíÞóÉö. æóãöäúåóÇ ÇáäøóÓúÎõ¡ æóåõæó ÈóíóÇäñ áöãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö ÈóÚúÏó Ãóäú ßóÇäó Ýöí æóåúãöäóÇ æóÊóÞúÏöíÑöäóÇ ÈóÞóÇÄõåõ.(2/22)
[ÈóÇÈñ ÝöíãóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö æóãóÇ áóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åáóíúåö]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ßõáøõ áóÝúÙò Ãóãúßóäó ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Úóáóì ÙóÇåöÑöåö æóÍóÞöíÞóÊöåö æóáóãú íóÞúÊóÑöäú Åáóíúåö ãóÇ íóãúäóÚõ ÇÓúÊöÚúãóÇáó Íõßúãöåö Úóáóì ãõÞúÊóÖóì áóÝúÙöåö ÝóÛóíúÑõ ãõÍúÊóÇÌò Åáóì ÇáúÈóíóÇäö¡ ÅáøóÇ Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÇáúãõÎóÇØóÈõ ÈóÚúÖó ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ¡ Ãóæú ßóÇäó ãõÑóÇÏõåõ ÛóíúÑó ÍóÞöíÞóÊöåö (ÝóíóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÈóíóÇäö ÇáúãõÑóÇÏö Èöåö æóßõáøõ áóÝúÙò áóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ Íõßúãõåõ ÅãøóÇ áöÃóäøóåõ ãõÌúãóáñ Ýöí äóÝúÓöåö) Ãóæú áöÃóäøóåõ ÇÞúÊóÑóäó Åáóíúåö ãóÇ ÌóÚóáóåõ Ýöí ãóÚúäóì ÇáúãõÌúãóáö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäøóÇ ÇáúÞóæúáõ Ýöí (ÕöÝóÉö ÇáúãõÌúãóáö) æóãóÇ Ýöí ãóÚúäóÇåõ Ýóåõæó ãõÝúÊóÞöÑñ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö¡ ÝóÇáúÃóæøóáõ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] {æóÃóÍóáøó Çááøóåõ ÇáúÈóíúÚó} [ÇáÈÞÑÉ: 275] æó {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÃõãøóåóÇÊõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] åóÐöåö ÃóáúÝóÇÙñ ãóÚóÇäöíåóÇ ãóÚúÞõæáóÉñ ÙóÇ (åöÑóÉñ) Ýóåõæó ãõÝúÊóÞöÑñ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö ÈöäóÝúÓö æõÑõæÏöåóÇ¡ æóÇáËøóÇäöí (äóÍúæõ) Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÂÊõæÇ ÍóÞøóåõ íóæúãó ÍóÕóÇÏöåö} [ÇáÃäÚÇã: 141] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇóáøóÐöíäó Ýöí ÃóãúæóÇáöåöãú ÍóÞøñ ãóÚúáõæãñ} [ÇáãÚÇÑÌ: 24] æóÞóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÃõãöÑúÊ Ãóäú ÃõÞóÇÊöáó ÇáäøóÇÓó ÍóÊøóì íóÞõæáõæÇ áóÇ Åáóåó ÅáøóÇ Çááøóåõ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáõæåóÇ ÚóÕóãõæÇ ãöäøöí(2/27)
ÏöãóÇÁóåõãú æóÃóãúæóÇáóåõãú ÅáøóÇ ÈöÍóÞøöåóÇ æóÍöÓóÇÈõåõãú Úóáóì Çááøóåö» (æóäóÍúæõ) Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃõÍöáøó áóßõãú ãóÇ æóÑóÇÁó Ðóáößõãú Ãóäú ÊóÈúÊóÛõæÇ ÈöÃóãúæóÇáößõãú ãõÍúÕöäöíäó} [ÇáäÓÇÁ: 24] {æóÃõÍöáøó áóßõãú ãóÇ æóÑóÇÁó Ðóáößõãú Ãóäú ÊóÈúÊóÛõæÇ ÈöÃóãúæóÇáößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] æó (äóÍúæõ) Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 38] áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÇÞúÊóÑóäó ÅáóíúåöãóÇ ãóÇ ÃóæúÌóÈó ßóæúäóåõãóÇ ãóæúÞõæÝóíúäö (Úóáóì æõÑõæÏö ÇáúÈóíóÇäö ÈöåöãóÇ Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó) .(2/28)
[ÈóÇÈõ ãóÇ íóÞóÚõ Èöåö ÇáúÈóíóÇäõ]
õ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÈóíóÇäõ ÇáÔøóÑúÚö íóÞóÚõ ÈöÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøõäøóÉö æóÇáúÅöÌúãóÇÚö æóÇáúÞöíóÇÓö. æóÞóÏú ÞóÇáó ÈóÚúÖõ Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö ãöäú ÇáúãõÊóÞóÏøöãöíäó Åäøó ÇáúÈóíóÇäó íóÞóÚõ ÈöÎóãúÓóÉö ÃóÔúíóÇÁó: ÈöÇáúÞóæúáö æóÇáúÎóØøö æóÇáúÅöÔóÇÑóÉö æóÇáúÚóÞúÏö æóåõæó íóÚúäöí ÚóÞúÏó ÇáúÍöÓóÇÈö æóÈöÇáäøöÓúÈóÉö ÇáÏøóÇáøóÉö. ÝóäóÞõæáõ Úóáóì åóÐóÇ: Åäøó ÇáúÈóíóÇäó ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì íóÞóÚõ ÈöÇáúÞóæúáö æóÈöÇáúßöÊóÇÈóÉö¡ æóÇáúÈóíóÇäõ ÈöÇáúÞóæúáö: äóÍúæõ ÓóÇÆöÑö ÇáúÝõÑõæÖö ÇáúãõÈúÊóÏóÃóÉö ÇáúãóÚúÞõæáö ãóÚóÇäöíåóÇ ãöäú ÙóÇåöÑö ÇáúÎöØóÇÈö. æóíóÞóÚõ ÈöÇáúßöÊóÇÈö ÃóíúÖðÇ: áöÃóäøó ÇáúÞõÑúÂäó ßóáóÇãõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóßöÊóÇÈõåõ Ýöí ÇááøóæúÍö ÇáúãóÍúÝõæÙö æóÝöí ÛóíúÑöåö¡ Ýóíóßõæäõ ãöäúåõ (ÈóíóÇäõ ÇáúÃóÍúßóÇãö ÇáúãõÈúÊóÏóÃóÉö ÈöåóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö. æóíóßõæäõ ãöäúåõ) ÈöåöãóÇ ÃóíúÖðÇ ÊóÎúÕöíÕõ ÇáúÚõãõæãö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö} [ÇáäÓÇÁ: 3] æóÎóÕøó ãöäúåõ ÇáúãõÍóÑøóãóÇÊö ÈöÇáúÂíóÉö ÇáúÃõÎúÑóì æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÃõãøóåóÇÊõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] æóäóÍúæõ ÈóíóÇäö ÇáúÌõãúáóÉö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {áöáÑøöÌóÇáö äóÕöíÈñ ãöãøóÇ ÊóÑóßó ÇáúæóÇáöÏóÇäö æóÇáúÃóÞúÑóÈõæäó} [ÇáäÓÇÁ: 7] Ëõãøó Èóíøóäóåõ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {íõæÕöíßõãú Çááøóåõ Ýöí ÃóæúáóÇÏößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 11] .(2/31)
æóíóßõæäõ ãöäúåõ ÃóíúÖðÇ ÈóíóÇäõ ãõÏøóÉö ÇáúÝóÑúÖö ÈöåóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö æóåõæó ÇáäøóÓúÎõ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÞóÏú äóÑóì ÊóÞóáøõÈó æóÌúåöß Ýöí ÇáÓøóãóÇÁö} [ÇáÈÞÑÉ: 144] Ëõãøó ÞóÇáó (ÊóÚóÇáóì) {Ýóæóáøö æóÌúåóß ÔóØúÑó ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö} [ÇáÈÞÑÉ: 144] ¡ æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÕöíøóÉð áöÃóÒúæóÇÌöåöãú ãóÊóÇÚðÇ Åáóì ÇáúÍóæúáö ÛóíúÑó ÅÎúÑóÇÌò} [ÇáÈÞÑÉ: 240] ¡ Ëõãøó äõÓöÎó ãöäúåõ ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúÃóÑúÈóÚóÉó ÇáúÃóÔúåõÑö æóÇáúÚóÔúÑö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {íóÊóÑóÈøóÕúäó ÈöÃóäúÝõÓöåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 234] . æóßóÇäó ÍóÏøõ ÇáÒøóÇäöíäó ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÇóááøóÇÊöí íóÃúÊöíäó ÇáúÝóÇÍöÔóÉó ãöäú äöÓóÇÆößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 15] Åáóì ÂÎöÑöåö¡ Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] ÝóäóÓóÎó Èöåö ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì ÇáúãóÐúßõæÑóíúäö Ýöí ÇáúÂíóÉö ÇáúÃõÎúÑóì Úóäú ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö.
[ÇáúÈóíóÇäõ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÇáäøöÓúÈóÉö ÇáÏøóÇáøóÉö]
æóíóßõæäõ ãöäúåõ ÊóÚóÇáóì ÇáúÈóíóÇäõ ÈöÇáäøöÓúÈóÉö ÇáÏøóÇáøóÉö æóÐóáößó Úóáóì æóÌúåóíúäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáúÚóÞúáöíøóÇÊõ æóÏóáóÇÆöáõåóÇ¡ æóÇáúÈóíóÇäõ ÈöåóÇ ÃóßúËóÑõ ãöäú ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö¡ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó íóÌõæÒõ Ýöíåö ÇáÊøóÎúÕöíÕõ æóÕóÑúÝõåõ Úóäú ÇáúÍóÞöíÞóÉö Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö¡ æóÇáÏøóáóÇÆöáõ ÇáúÚóÞúáöíøóÉõ ÇáÏøóÇáøóÉõ Úóáóì ÊóæúÍöíÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÚóÏúáöåö æóÓóÇÆöÑö ÕöÝóÇÊöåö áóÇ íóÌõæÒõ ÚóáóíúåóÇ ÇáöÇäúÞöáóÇÈõ æóÇáÊøóÎúÕöíÕõ Ýóåöíó ÂßóÏõ ãöäú ÇááøóÝúÙö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ÝóßóÇäó ÇáúÈóíóÇäõ æóÇÞöÚðÇ ÈöåóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: ãóÇ ßóÇäó ØóÑöíÞõåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Èóíúäó ÝõÑõæÚö ÃóÍúßóÇãö ÇáÔøóÑöíÚóÉö æóÞóÏú ÞóÇãóÊú ÇáÏøóáóÇÆöáõ ÇáúãõæÌöÈóÉõ áöÕöÍøóÉö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íõÓóãøóì ãóÇ íõÄóÏøöíäóÇ Åáóíúåö ÈóíóÇäðÇ æóÅöäú (ßóÇäó(2/32)
Úóäú) ÛóÇáöÈö Ùóäøò.
[ÇáúÈóíóÇäõ ãöäú ÇáÑøóÓõæáö Õóáøóì Çááøóå Úóáóíúåö æóÓóáøóãó ÈöÇáúÞóæúáö]
æóíóßõæäõ ÇáúÈóíóÇäõ ãöäú ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöÇáúÞóæúáö: äóÍúæõ ÓóÇÆöÑö ÇáÓøõäóäö ÇáúãõÈúÊóÏóÃóÉö æóäóÍúæõ ÊóÎúÕöíÕöåö áöÚõãõæãö ÇáúÞõÑúÂäö " ßóäóåúíöåö Úóäú ÈóíúÚö ãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏó ÇáúÅöäúÓóÇäö "¡ æó " ÈóíúÚö ãóÇ áóãú íõÞúÈóÖú "¡ æó " ÃõÍöáøóÊú áöí ãóíúÊóÊóÇäö " æóäóÍúæõ Þóæúáöåö " ÎóãúÓñ íóÞúÊõáõåõäøó ÇáúãõÍúÑöãõ Ýöí ÇáúÍöáøö æóÇáúÍóÑóãö " ÎóÕøó Èöåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {áóÇ ÊóÞúÊõáõæÇ ÇáÕøóíúÏó æóÃóäúÊõãú ÍõÑõãñ} [ÇáãÇÆÏÉ: 95] .
[ÇáúÈóíóÇäõ ãöäú ÇáÑøóÓõæáõ Õóáøóì Çááøóå Úóáóíúåö æóÓóáøóãó ÈöÇáúßöÊóÇÈóÉö]
æóíóßõæäõ ÇáúÈóíóÇäõ ãöäúåõ ÈöÇáúßöÊóÇÈóÉö ÃóíúÖðÇ: ßóäóÍúæö " ßöÊóÇÈöåö ÇáøóÐöí ßóÊóÈóåõ áöÚóãúÑöæ Èúäö ÍóÒúãò Ýöí ÇáÕøóÏóÞóÇÊö æóÇáÏøöíóÇÊö æóÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÍúßóÇãö "¡ æó " ßöÊóÇÈöåö ÇáøóÐöí ßóÊóÈóåõ áöÃóÈöí ÈóßúÑò ÇáÕøöÏøöíÞö Ýöí ÇáÕøóÏóÞóÇÊö " æóÞóÇáó ÚóÈúÏõ Çááøóåö Èúäõ Íóßöíãò¡ æóÑóÏó ÚóáóíúäóÇ ßöÊóÇÈõ ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÈúáó ãóæúÊöåö ÈöÔóåúÑóíúäö «Ãóäú áóÇ ÊóäúÊóÝöÚõæÇ ãöäú ÇáúãóíúÊóÉö ÈöÅöåóÇÈò æóáóÇ ÚóÕóÈò» .(2/33)
æóÞóÇáó (ÇáÖøóÍøóÇßõ Èúäõ ÓõÝúíóÇäó) ÇáúßöáóÇÈöíøõ «ßóÊóÈó Åáóíøó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäú ÃõæóÑøöËó ÇãúÑóÃóÉó ÃóÔúíóãó ÇáÖøóÈóÇÈöíøö ãöäú ÏöíóÉö ÒóæúÌöåóÇ» ÝóËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúßöÊóÇÈóÉó íóÞóÚõ ÈöåóÇ ÇáúÈóíóÇäõ ßóæõÞõæÚöåö ÈöÇáúÞóæúáö æóíóßõæäõ ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈóíóÇäõ ÇáúãõÌúãóáö Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö ÈöåóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö¡ äóÍúæõ Þóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóíúÓó ÝöíãóÇ Ïõæäó ÎóãúÓö ÃóæóÇÞò ÕóÏóÞóÉñ» ¡ æó «áóÇ ÒóßóÇÉó Ýöí ãóÇáò ÍóÊøóì íóÍõæáó Úóáóíúåö ÇáúÍóæúáõ» ¡ æóÈóíóÇäõåõ áöÝõÑõæÖö ÕóÏóÞóÇÊö ÇáúãóæóÇÔöí ÈöÇáúÞóæúáö æóÇáúßöÊóÇÈóÉö¡ ßõáø Ðóáößó ÈóíóÇäñ áöáúãõÑóÇÏö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÎõÐú ãöäú ÃóãúæóÇáöåöãú ÕóÏóÞóÉð ÊõØóåøöÑõåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 103] ¡ æóÞóæúáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÝöíãóÇ ÓóÞóÊú ÇáÓøóãóÇÁõ ÇáúÚõÔúÑõ» ÈóíóÇäñ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÂÊõæÇ ÍóÞøóåõ íóæúãó ÍóÕóÇÏöåö} [ÇáÃäÚÇã: 141] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÃóäúÝöÞõæÇ ãöäú ØóíøöÈóÇÊö ãóÇ ßóÓóÈúÊõãú æóãöãøóÇ ÃóÎúÑóÌúäóÇ áóßõãú ãöäú ÇáúÃóÑúÖö} [ÇáÈÞÑÉ: 267] .(2/34)
[ÇáúÈóíóÇäõ ãöäú ÇáÑøóÓõæáö ÈöÇáúÝöÚúáö]
æóíóßõæäõ (ÇáúÈóíóÇäõ ãöäúåõ ÈöÇáúÝöÚúáö ÃóíúÖðÇ ßóÝöÚúáöåö) áöÃóÚúÏóÇÏö ÑóßóÚóÇÊö ÇáÕøóáóÇÉö ÇáúãóÝúÑõæÖóÉö æóÃóæúÕóÇÝöåóÇ æóÞóÚó Èöåö ÈóíóÇäõ ÇáúãõÌúãóáö ãöäú Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó} [ÇáÈÞÑÉ: 43] æóäóÍúæõ ÝöÚúáöåö Ýöí ÇáúãóäóÇÓößö ÈóíóÇäðÇ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóáöáøóåö Úóáóì ÇáäøóÇÓö ÍóÌøõ ÇáúÈóíúÊö} [Âá ÚãÑÇä: 97] æóÞóÏú ÃóßøóÏó Ðóáößó ÈöÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÕóáøõæÇ ßóãóÇ ÑóÃóíúÊõãõæäöí ÃõÕóáøöí» æóÞóæúáõåõ «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ãóäóÇÓößóßõãú» äóÈøóåóåõãú Èöåö Úóáóì æõÌõæÈö ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÈóíóÇäö ÈöÝöÚúáöåö ÚóãøóÇ ÃõÌúãöáó Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö (ÐóßóÑóåõ) æóáóíúÓó ßõáøõ ÝöÚúáöåö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö Ãóæú ÇáÕøóÏóÞóÉö ÈóíóÇäðÇ áöáúÌõãúáóÉö (ÇáøóÊöí) Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö¡ áöÃóäøóåõ áóæú Õóáøóì áöäóÝúÓöåö áóãú íóÏõáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøóåõ ÈóíóÇäñ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó} [ÇáÈÞÑÉ: 43] æóáóæú ÊóÕóÏøóÞó ÈöÕóÏóÞóÉò áóãú íóÏõáøó Úóáóì ÃóäøóåóÇ ãõÑóÇÏõåõ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÂÊõæÇ ÇáÒøóßóÇÉó} [ÇáÈÞÑÉ: 43] æóÅöäøóãóÇ íóÞóÚõ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÈóíóÇäö ãóÇ íóÌúãóÚõ ÇáäøóÇÓó Úóáóíúåö ãöäú ÇáúãóßúÊõæÈóÇÊö Ãóæú ÚõÞöáó (ãöäú) ÝóÚúáöåö Ãóäøóåõ ÝóÚóáóåóÇ Úóáóì ÃóäøóåóÇ ÝóÑúÖñ¡ Ýóíóßõæäõ åóÐóÇ ÏóáöíáðÇ Úóáóì Ãóäøóåõ ãóÚúÞõæáñ ÈöÇáúßöÊóÇÈö ÝóÕóÇÑó ÈóíóÇäðÇ áóåõ¡ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó(2/35)
æóÂÊõæÇ ÇáÒøóßóÇÉó} [ÇáÈÞÑÉ: 43] ãõæÌöÈñ áöÝóÑúÖöåöãóÇ æóãóÇ ÝóÚóáóåõ Ýöí äóÝúÓöåö áóãú íóËúÈõÊú Ãóäøóåõ ÝóÚóáóåõ ÝóÑúÖðÇ ÝóáóÇ íóßõæäõ Ýöíåö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì Ãóäøóåõ ÝóÚóáóåõ ÈóíóÇäðÇ.
[ÈóíóÇäõ ãõÏøóÉö ÇáúÝóÑúÖö ÇáúãóäúÕõæÕö Úóáóíúåö Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö Ãóæú ÇáÓøõäøóÉö]
æóíóßõæäõ ãöäúåõ ÃóíúÖðÇ ÈóíóÇäõ (ãõÏøóÉö ÇáúÝóÑúÖö) ÇáúãóäúÕõæÕö Úóáóíúåö Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö Ãóæú ÇáÓøõäøóÉö ÈöÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» ÞóÏú Þöíáó: Åäøóåõ äóÓóÎó Èöåö ÇáúæóÕöíøóÉó áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó¡ æóÞóæúáõåõ Ýöí ÇáÑøóÌúãö äõÓöÎó Èöåö ÇáúÍóÈúÓõ æóÇáúÃóÐóì Úóäú ÇáúãõÍúÕóäö¡ æóÝöí ÇáÓøõäøóÉö äóÍúæõ Þóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ßõäúÊõ äóåóíúÊõßõãú Úóäú ÒöíóÇÑóÉö ÇáúÞõÈõæÑö ÝóÒõæÑõæåóÇ» ¡ æó «ßõäúÊõ äóåóíúÊõßõãú Úóäú áõÍõæãö ÇáúÃóÖóÇÍöíøö ÝóßõáõæÇ æóÇÏøóÎöÑõæÇ» .
[ÇáúÈóíóÇäõ ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö]
æóíóßõæäõ ÇáúÈóíóÇäõ ãöäúåõ ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö ÃóíúÖðÇ ßóÞóæúáöåö: «ÇáÔøóåúÑõ åóßóÐóÇ æóåóßóÐóÇ æóåóßóÐóÇ æóÃóÔóÇÑó ÈöÃóÕóÇÈöÚöåö ÇáúÚóÔúÑö» ÝóÃóÝóÇÏó ÈöÃóäøóåõ ËóáóÇËõæäó íóæúãðÇ. Ëõãøó ÞóÇáó: «ÇáÔøóåúÑõ åóßóÐóÇ æóåóßóÐóÇ æóåóßóÐóÇ æóÍóÈóÓó ÇáúÅöÈúåóÇãó Ýöí ÇáËøóÇáöËóÉö» ÝóÃóÝóÇÏó Ãóäøóåõ ÊöÓúÚóÉñ æóÚöÔúÑõæäó íóæúãðÇ¡ æóÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì áöÒóßóÑöíøóÇ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: {ÂíóÊõß ÃóáøóÇ Êõßóáøöãó ÇáäøóÇÓó ËóáóÇËóÉó ÃóíøóÇãò ÅáøóÇ ÑóãúÒðÇ} [Âá ÚãÑÇä: 41] Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÝóÎóÑóÌó Úóáóì Þóæúãöåö ãöäú ÇáúãöÍúÑóÇÈö ÝóÃóæúÍóì Åáóíúåöãú Ãóäú ÓóÈøöÍõæÇ ÈõßúÑóÉð(2/36)
æóÚóÔöíøðÇ} [ãÑíã: 11] íóÚúäöí ÃóÔóÇÑó Åáóíúåöãú ÝóÞóÇãóÊú ÅÔóÇÑóÊõåõ ãõÞóÇãó ÇáúÞóæúáö Ýöí ÈõáõæÛö ÇáúãõÑóÇÏö. æóÍóßóì Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóäú ãóÑúíóãó (ÕóáóæóÇÊõ Çááøóåö ÚóáóíúåóÇ) {ÝóÃóÔóÇÑóÊú Åáóíúåö} [ãÑíã: 29] ÝóÈóíøóäóÊú áóåõãú ãõÑóÇÏóåóÇ ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö.
[ÇáúÈóíóÇäõ ÈöÇáÏøóáóÇáóÉö æóÇáÊøóäúÈöíåö Úóáóì ÇáúÍõßúãö ãöäú ÛóíúÑö äóÕøò]
æóíóßõæäõ Ýöíåö ÇáúÈóíóÇäõ ÃóíúÖðÇ ÈöÇáÏøóáóÇáóÉö æóÇáÊøóäúÈöíåö Úóáóì ÇáúÍõßúãö ãöäú ÛóíúÑö äóÕøò¡ äóÍúæõ «Þóæúáöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áöÝóÇØöãóÉó ÈöäúÊö ÃóÈöí ÍõÈóíúÔò Ýöí Ïóãö ÇáöÇÓúÊöÍóÇÖóÉö ÅäøóåóÇ Ïóãõ ÚöÑúÞò æóáóíúÓóÊú ÇáúÍóíúÖóÉó» ÝóÏóáøó Úóáóì æõÌõæÈö ÇÚúÊöÈóÇÑö (ÎõÑõæÌö) Ïóãö ÇáúÚóÑóÞö Ýöí äóÞúÖö ÇáØøóåóÇÑóÉö¡ «æóÞóæúáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Íöíäó ÓõÆöáó Úóäú Óóãúäò ãóÇÊóÊú Ýöíåö ÝóÃúÑóÉñ ÝóÞóÇáó: Åäú ßóÇäó ÌóÇãöÏðÇ ÝóÃóáúÞóæúåóÇ æóãóÇ ÍóæúáóåóÇ æóÅöäú ßóÇäó ãóÇÆöÚðÇ ÝóÃóÑöíÞõæåõ» ÝóÏóáøó ÈöÊóÝúÑöíÞöåö Èóíúäó ÇáúãóÇÆöÚö æóÇáúÌóÇãöÏö Úóáóì Ãóäøó ÓóÇÆöÑó ÇáúãóÇÆöÚóÇÊö íóäúÌõÓõ ÈöãõÌóÇæóÑóÉö ÃóÌúÒóÇÁö ÇáäøóÌóÇÓóÉö ÅíøóÇåóÇ¡ æóÛóíúÑõ Ðóáößó ãöäú æõÌõæåö ÇáäøóÙóÑö ÇáúãõÓúÊóäúÈóØóÉö ãöäú ÇáÓøõäóäö.
[ÈóíóÇäõ ÇáúÍõßúãö ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö]
æóÞóÏú íóÞóÚõ ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈóíóÇäõ ÇáúÍõßúãö ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö Úóáóì ÝöÚúáò ÔóÇåóÏóåõ ãöäú ÝóÇÚöáò íóÝúÚóáõåõ Úóáóì(2/37)
æóÌúåò ãöäú ÇáúæõÌõæåö ÝóíóÊúÑõßõ ÇáäøóßöíÑó Úóáóíúåö¡ Ýóíóßõæäõ (Ðóáößó) ÈóíóÇäðÇ ãöäúåõ Ýöí ÌóæóÇÒö ÝöÚúáö Ðóáößó ÇáÔøóíúÁö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÃóÞóÑøóåõ Úóáóíúåö¡ Ãóæú æõÌõæÈõåõ Åäú ßóÇäó ÔóÇåóÏóåõ íóÝúÚóáõåõ Úóáóì æóÌúåö ÇáúæõÌõæÈö Ýóáóãú íõäúßöÑúåõ. æóÐóáößó äóÍúæõ ÚóáöãúäóÇ ÈöÃóäøó ÚõÞõæÏó ÇáÔøöÑúßö æóÇáúãõÖóÇÑóÈóÇÊö æóÇáúÞõÑõæÖö æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóì Ðóáößó ÞóÏú ßóÇäóÊú Ýöí Òóãóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÈöÍóÖúÑóÊöåö ãóÚó Úöáúãöåö ÈöæõÞõæÚö Ðóáößó ãöäúåõãú æóÇÓúÊöÝóÇÖóÊöåóÇ ÝöíãóÇ Èóíúäóåõãú æóáóãú íõäúßöÑúåóÇ Úóáóì ÝóÇÚöáöíåóÇ¡ ÝóÏóáøó Ðóáößó ãöäú ÅÞúÑóÇÑöåö ÅíøóÇåõãú Úóáóì ÅÈóÇÍóÊöåö Ðóáößó¡ áöÃóäøó Ðóáößó áóæú ßóÇäó ãöäú ÍóíøöÒö ÇáúãóÍúÙõæÑö áóÃóäúßóÑóåõ æóÃóÈúØóáóåõ¡ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäú íóÑóì ÃóÍóÏðÇ Úóáóì ãõäúßóÑò ãöäú ÇáúÝöÚúáö Ãóæú ÇáúÞóæúáö ÝóíõÞóÇÑøõåõ Úóáóíúåö æóáóÇ íõäúßöÑõåõ¡ ÅÐú ßóÇäó ÅäúßóÇÑõåõ Ðóáößó ãöäú ÇáúÃóãúÑö ÈöÇáúãóÚúÑõæÝö æóÇáäøóåúíö Úóäú ÇáúãõäúßóÑö. æóÞóÏú ÃóãóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÌóãöíÚó ÇáäøóÇÓö ÈöÇáúÃóãúÑö ÈöÇáúãóÚúÑõæÝö æóÇáäøóåúíö Úóäú ÇáúãõäúßóÑö æóáöáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáúÍóÙøõ ÇáúÃóæúÝóÑõ ãöäúåõ¡ ÅÐú ßõáøõ ãóäú ÃóãóÑó ÈöãóÚúÑõæÝò Ãóæú äóåóì Úóäú ãõäúßóÑò ãöäú ÃõãøóÊöåö ÝóÅöäøóãóÇ ÝóÚóáóåõ ÇÞúÊöÏóÇÁð Èöåö æóÈöÃóãúÑöåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÚóáöãúäóÇ ÅÞúÑóÇÑó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóæúãðÇ Úóáóì ÃõãõæÑò ÚóáöãóåóÇ ãöäúåõãú ãöäú ÛóíúÑö äóßöíÑò ãöäúåõ Úóáóíúåöãú ÝöíåóÇ ßóÇäó ÃóÞóáøõ ÃóÍúæóÇáö Êöáúßó ÇáúÃóÝúÚóÇáö Ãóäú Êóßõæäó (ÌóÇÑöíóÉð) Úóáóì ÇáúæóÌúåö (ÇáøóÐöí) ÃóÞóÑøóåõãú Úóáóíúåö¡ ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÈóíóÇäó ÞóÏú íóÞóÚõ (ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -) ÈöÅöÞúÑóÇÑö ãóäú ÔóÇåóÏóåõ Úóáóì ÝöÚúáò æóÊóÑúßöåö ÇáäøóßöíÑó Úóáóíúåö Ýöíåö ÝóíóÏõáøõ Úóáóì ÌóæóÇÒöåö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí (ÔóÇåóÏóåõ) íóÝúÚóáõåõ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóíúÓó Ýöí ÅÞúÑóÇÑöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãóäú ÔóÇåóÏóåõ Úóáóì ÝöÚúáò æóÊóÑúßöåö ÇáäøóßöíÑó ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ÅÈóÇÍóÊöåö æóÌóæóÇÒöåö¡ áöÃóäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÊúÑóßó ÇáäøóßöíÑõ Úóáóíúåö ÇßúÊöÝóÇÁð ÈöãóÇ ÞóÏøóãó ãöäú Çáäøóåúíö Úóäúåõ. ãöäú ÌöåóÉö ÇáäøóÕøö Ãóæú ÇáÏøóáóÇáóÉö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóÞóÑøó ÇáúíóåõæÏó æóÇáäøóÕóÇÑóì Úóáóì ÇáúßõÝúÑö æóÚóáóì ÚöÈóÇÏóÉö ÛóíúÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æóáóãú íóÏõáøó Ðóáößó Úóáóì ÌóæóÇÒöåö ÚöäúÏóåõ æóÑöÖóÇåõ Èöåö.
Þöíáó áóåõ: Ãóíøõ äóßöíÑò ÃóÔóÏøõ ãöäú ÞöÊóÇáöåö ÅíøóÇåõãú Úóáóíúåö ÍóÊøóì íõÚúØõæÇ ÇáúÌöÒúíóÉó Úóäú íóÏò æóåõãú(2/38)
ÕóÇÛöÑõæäó¡ ãóÚó ãóÇ ÞóÏøóãó Ýöíåö ãöäú ÇáúæóÚöíÏö ÈöÇáúÎõáõæÏö Ýöí ÇáäøóÇÑö æóÅöäøóãóÇ ÃóÚúØóÇåõãú ÇáúÚóåúÏó æóÃóÎóÐó ãöäúåõãú ÇáúÌöÒúíóÉó ÚõÞõæÈóÉð áóåõãú Úóáóì Ãóäú íõÞöÑøóåõãú Úóáóì ßõÝúÑöåöãú æóÐóáößó ãóÚúáõæãñ ÙóÇåöÑñ ãöäú ÃóãúÑöåöãú. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ ÞóÏú ÃóäúßóÑó Úóáóíúåöãú ãóÇ áóãú íõÚúØöåöãú ÇáúÚóåúÏó Ýöíåö Úóáóì ÅÞúÑóÇÑöåöãú Úóáóíúåö ãöäú ÇáúãóÍúÙõæÑóÇÊö¡ äóÍúæõ ãóÇ ßóÊóÈó Èöåö Åáóì Ãóåúáö äóÌúÑóÇäó æóßóÇäõæÇ äóÕóÇÑóì «ÅãøóÇ Ãóäú ÊóÐóÑõæÇ ÇáÑøöÈóÇ æóÅöãøóÇ Ãóäú ÊóÃúÐóäõæÇ ÈöÍóÑúÈò ãöäú Çááøóåö æóÑóÓõæáöåö» ÝóÇÈúÊóÏóÃóåõãú ÈöåóÐóÇ ÇáúÎöØóÇÈö Íöíäó Úóáöãó Ãóäøóåõãú ßóÇäõæÇ íõÑúÈõæäó æóÃóäøó ÅÞúÑóÇÑóåõãú (Úóáóíúåö) áóãú íóÏúÎõáú ÝöíãóÇ ÃóÚúØóÇåõãú ãöäú ÇáÐøöãøóÉö.
æóíõÞóÇáõ áöåóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáö: ÎóÈøöÑúäóÇ Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - åóáú íóÌõæÒõ Ãóäú íóÑóì ÑóÌõáðÇ íõÑúÈöí Ãóæú íóÛúÕöÈõ Ãóæú íóÞúÊõáõ ÝóáóÇ íõäúßöÑõ Úóáóì ÝóÇÚöáöåö ÇßúÊöÝóÇÁð ÈöãóÇ ÞóÏøóãó ãöäú Çáäøóåúíö Úóäú Ðóáößó. ÝóÅöäú ÞóÇáó äóÚóãú: ÎóÑóÌó ãöäú ÅÌúãóÇÚö ÇáúÃóãóÉö æóÌóæøóÒó Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãóÇ äóÒøóåóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ãöäúåõ æóÃóÌóÇÒó (Úóáóì) (ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -) ÊóÑúßó ÇáúÃóãúÑö ÈöÇáúãóÚúÑõæÝö æóÇáäøóåúíö Úóäú ÇáúãõäúßóÑö æóíõÞóÇáõ áóåõ: (ÝóÅöäú) ÌóÇÒó Ðóáößó áöáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýóåõæó áóäóÇ ÃóÌúæóÒõ¡ æóÅöäú ÌóÇÒó Ðóáößó áóäóÇ ÝóÞóÏú ÃóÏøóì Ðóáößó Åáóì ÓõÞõæØö (ÝóÑúÖö) ÇáúÃóãúÑö ÈöÇáúãóÚúÑõæÝö æóÇáäøóåúíö Úóäú ÇáúãõäúßóÑö ÇßúÊöÝóÇÁð ÈöãóÇ ÞóÏøóãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì æóÇáÑøóÓõæáõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäú Çáäøóåúíö Úóäú Ðóáößó æóÝöí åóÐóÇ äóÞúÖõ Ñõßúäò ãöäú ÃóÑúßóÇäö ÇáÏøöíäö ÚóÙöíãò.
æóÞóÏú ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ãóäú ÑóÃóì ãöäúßõãú ãõäúßóÑðÇ ÝóáúíõÛóíøöÑúåõ ÈöíóÏöåö ÝóÅöäú áóãú íóÓúÊóØöÚú ÝóÈöáöÓóÇäöåö ÝóÅöäú áóãú(2/39)
íóÓúÊóØöÚú ÝóÈöÞóáúÈöåö æóÐóáößó ÃóÖúÚóÝõ ÇáúÅöíãóÇäö» æóßóíúÝó íóÌõæÒõ Ãóäú íóÃúãõÑóäóÇ ÈöÃóäú áóÇ äõÞöÑøó ÃóÍóÏðÇ Úóáóì ãõäúßóÑò ÅÐóÇ ÃóãúßóäóäóÇ ÊóÛúíöíÑõåõ Ëõãøó íõÞöÑøõ (åõæó) ÇáäøóÇÓó Úóáóíúåö æóíóÊúÑõßõ ÇáäøóßöíÑó Úóáóíúåöãú Ýöíåö¡ ÍóÇÔóÇ áóåõ ãöäú Ðóáößó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -. æóÞóÏú ÌóÚóáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ - (ÑóÍúãóÉõ Çááøóåö Úóáóíúåöãú) - ÊóÑúßó ÇáúÚõáóãóÇÁö ÇáäøóßöíÑó Úóáóì ÇáúÚóÇãøóÉö Ýöí ãõÚóÇãóáóÇÊò ÞóÏú ÊóÚóÇÑóÝõæåóÇ æóÇÓúÊóÝóÇÖóÊú ÝöíãóÇ Èóíúäóåõãú ÅÌúãóÇÚðÇ ãöäúåõãú Úóáóì ÌóæóÇÒöåö¡ äóÍúæõ ãóÇ ÞóÇáõæÇ Ýöí ÇáöÇÓúÊöÕúäóÇÚö Ãóäøóåõãú áóãøóÇ ÔóÇåóÏõæÇ ÚõáóãóÇÁó ÇáÓøóáóÝö (áóãú íõäúßöÑõæåõ) Úóáóì ÚóÇÞöÏöíåö ãóÚó ÙõåõæÑöåö æóÇÓúÊöÝóÇÖóÊöåö ßóÇäó Ðóáößó ÇÊøöÝóÇÞðÇ ãöäúåõãú Úóáóì ÌóæóÇÒöåö æóÊóÑóßõæÇ ÇáúÞöíóÇÓó ãöäú ÃóÌúáöåö¡ æóãöËúáõ ÏõÎõæáö ÇáúÍóãøóÇãö ãöäú ÛóíúÑö ÔóÑúØö ÃõÌúÑóÉò (ãóÚúáõæãóÉò) æóáóÇ ãõÏøóÉò ãóÚúáõæãóÉò æóáóÇ ÐößúÑò áöãöÞúÏóÇÑö ÇáúãóÇÁö ÇáøóÐöí íóÓúÊóÚúãöáõåõ ÃóÌóÇÒõæåõ áöÙõåõæÑöåö Ýöí ÚõáóãóÇÁö ÇáÓøóáóÝö ãöäú ÇáúÚóÇãøóÉö æóÊóÑúßöåöãú ÇáäøóßöíÑó Úóáóíúåöãú (Ýöíåö) ¡ æóãöËúáõ Úöáúãöåöãú ÈöÃóäøó ÇáúÌöÈóÇÈó æóÇáúßöíÒóÇäó áóÇ íóÎúáõæ ãöäú ÈóÞøò Ãóæú ÈóÚõæÖò íóãõæÊõ ÝöíåóÇ Ýöí ÃóßúËóÑö ÇáúÍóÇáö Ëõãøó áóãú íóÞõáú ÃóÍóÏñ(2/40)
ãöäú ÚõáóãóÇÁö ÇáÓøóáóÝö áöáúÚóÇãøóÉö áóÇ íóÌõæÒõ áóßõãú ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúãóÇÁö ÇáøóÐöí åóÐöåö ÍóÇáõåõ ãóÚó Úöáúãöåöãú ÈöÚõãõæãö ÈóáúæóÇåõãú Èöåö¡ ÝóÏóáøó ÊóÑúßõåõãú ÇáäøóßöíÑó Ýöíåö Úóáóì ØóåóÇÑóÉö Ðóáößó ÇáúãóÇÁö áöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó äóÌóÓðÇ ãóÇ ÌóÇÒó áóåõãú ÊóÑúßõ ÇáäøóßöíÑö Úóáóì ãõÓúÊóÚúãöáöåö áöáØøóåóÇÑóÉö ÅÐú ßóÇäõæÇ ÈöÇáÕøöÝóÉö ÇáøóÊöí æóÕóÝóåõãú Çááøóåõ ÈöåóÇ Ýöí Þóæúáöåö {ßõäúÊõãú ÎóíúÑó ÃõãøóÉò ÃõÎúÑöÌóÊú áöáäøóÇÓö ÊóÃúãõÑõæäó ÈöÇáúãóÚúÑõæÝö æóÊóäúåóæúäó Úóäú ÇáúãõäúßóÑö} [Âá ÚãÑÇä: 110] ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ßõáøó ãóÇ ÃóÞóÑøó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáäøóÇÓó Úóáóíúåö Ýóåõæó ÌóÇÆöÒñ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÃóÞóÑøóåõãú Úóáóíúåö.
æóãöäú äóÍúæö Ðóáößó ÍóÏöíËõ ÇáÒøõåúÑöíøö Úóäú Óóåúáö Èúäö ÓóÚúÏò ÇáÓøóÇÚöÏöíøö «Ãóäøó ÚõæóíúãöÑðÇ ÇáúÚóÌúáóÇäöíøó áóãøóÇ áóÇÚóäó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇãúÑóÃóÊöåö ÞóÇáó ßóÐóÈúÊ ÚóáóíúåóÇ íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö Åäú ÃóãúÓóßúÊåóÇ åöíó ØóÇáöÞñ ËóáóÇËðÇ» ÝóÊóÖóãøóäó åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ ÅÎúÈóÇÑðÇ ãöäúåõ ÈöÍóÖúÑóÉö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóäøóåóÇ ÇãúÑóÃóÊõåõ Åáóì Ãóäú ØóáøóÞóåóÇ ËóáóÇËðÇ æóáóãú íõäúßöÑú (Úóáóíúåö) ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÅÎúÈóÇÑóåõ ÈöÐóáößó¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÎúÈöÑõ ÃóÍóÏñ ÈöÍóÖúÑóÉö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ(2/41)
ãóÇáößñ áöÈõÖúÚö ÇãúÑóÃóÉò æóåõæó ÛóíúÑõ ãóÇáößò Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö¡ Ëõãøó íõÞöÑøõåõ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóáóì Ðóáößó æóáóÇ íõäúßöÑõåõ Úóáóíúåö¡ áöÃóäøó ÞóÇÆöáó Ðóáößó ÞóÏú ÇäúÊóÙóãó ÃóãúÑóíúäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÅÎúÈóÇÑõåõ Ãóäøóåõ ãóÇáößñ áöÈõÖúÚöåóÇ æóåõæó ÛóíúÑõ ãóÇáößò¡ æóåóÐóÇ ßóÐöÈñ æóÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóÇ íõÞöÑøõ ÃóÍóÏðÇ Úóáóì ÇáúßóÐöÈö.
æóÇáËøóÇäöí: ÅÎúÈóÇÑõåõ Úóäú ÇÚúÊöÞóÇÏöåö ÈöÃóäøó ÝóÑúÌóåóÇ áóåõ ãõÈóÇÍñ æóåõæó ãóÍúÙõæÑñ Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö¡ ÝóÏóáøó ÊóÑúßõåõ ÇáäøóßöíÑó Úóáóì ÚõæóíúãöÑò (ÝöíãóÇ ÃóÎúÈóÑóåõ Èöåö ãöäú) Ðóáößó Ãóäøó ÇáúÝõÑúÞóÉó áóãú Êóßõäú (ÞóÏú) æóÞóÚóÊú ÈöäóÝúÓö ÇááøöÚóÇäö. æóãöËúáõåõ ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäú «Çáäøóåúíö Úóäú áõÈúÓö ÇáúÍóÑöíÑö æóÇáÊøóÎóÊøõãö ÈöÇáÐøóåóÈö¡ Ëõãøó íóÑóì Úóáóì äöÓóÇÆöåö ÇáúÍóÑöíÑó æóÇáÐøóåóÈó ÝóáóÇ íõäúßöÑõåõ» ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó Çáäøóåúíó (ÎóÇÕøñ) ÈöÇáÑøöÌóÇáö Ïõæäó ÇáäøöÓóÇÁö.
[ÈóíóÇäõ ÇáúãõÌúãóáö ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö]
æóÞóÏú íóÞóÚõ ÈóíóÇäõ ÇáúãõÌúãóáö (ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö) ¡ áöÃóäøóåõ ÍõÌøóÉñ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ÃóãóÑó ÈöÇÊøöÈóÇÚöåö æóÍóßóãó ÈöÕöÍøóÊöåö¡ ÝóíóÌõæÒõ æõÞõæÚõ ÇáúÈóíóÇäö Èöåö¡ äóÍúæõ ÅÌúãóÇÚöåöãú Úóáóì Ãóäøó ÏöíóÉó ÇáúÎóØóÃö Úóáóì ÇáúÚóÇÞöáóÉö¡ æóÇóáøóÐöí Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÏöíóÉñ ãõÓóáøóãóÉñ Åáóì Ãóåúáöåö} [ÇáäÓÇÁ: 92] æóáóãú íóÐúßõÑú æõÌõæÈóåóÇ Úóáóì ÇáúÚóÇÞöáóÉö ÝóÈóíøóäó ÇáúÅöÌúãóÇÚó ÇáúãõÑóÇÏó(2/42)
ÈöåóÇ¡ æóßóÅöÌúãóÇÚöåöãú Úóáóì Ãóäøó áöáúÌóÏøö ãóÚó ÇáúæóáóÏö ÇáÐøóßóÑö ÇáÓøõÏõÓó ÅÐóÇ áóãú íóßõäú áóåõ ÃóÈñ¡ æóÃóäøó áóÈöäúÊóíú ÇáöÇÈúäö ÇáËøõáõËóíúäö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú æóáóÏñ áöÕõáúÈò¡ æóÃóäøó áöáúÌóÏøóÊóíúäö Ãõãøö ÇáúÃõãøö æóÃõãøö ÇáúÃóÈö (ÅÐóÇ ÇÌúÊóãóÚóÊóÇ) ÓõÏõÓðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ æóåõæó ãöãøóÇ ÞóÏú æóÞóÚó Èöåö ÈóíóÇäñ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {áöáÑøöÌóÇáö äóÕöíÈñ ãöãøóÇ ÊóÑóßó ÇáúæóÇáöÏóÇäö æóÇáúÃóÞúÑóÈõæäó} [ÇáäÓÇÁ: 7] ßóãóÇ Èóíøóäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈóÚúÖóåõ ÈöäóÕøö Þóæúáöåö {íõæÕöíßõãú Çááøóåõ Ýöí ÃóæúáóÇÏößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 11] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÞöÕøóÉö¡ æóßóãóÇ ÈóíøóäóÊú ÇáÓøõäøóÉõ ÈóÚúÖóåõ «ÝóÃóÚúØóì ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáúÌóÏøóÉó ÇáÓøõÏõÓó» ßóÐóáößó ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Èóíøóäó åóÐöåö ÇáúÝóÑóÇÆöÖó ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇåóÇ æóåöíó ãõÌúãóáóÉñ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {áöáÑøöÌóÇáö äóÕöíÈñ ãöãøóÇ ÊóÑóßó ÇáúæóÇáöÏóÇäö æóÇáúÃóÞúÑóÈõæäó æóáöáäøöÓóÇÁö äóÕöíÈñ} [ÇáäÓÇÁ: 7] .
æóÞóÏú íóßõæäõ ÈóíóÇäõ ÇáúÅöÌúãóÇÚö ÈöÍõßúãò ãõÈúÊóÏóÃò ßóãóÇ íóßõæäõ ÈóíóÇäó Íõßúãö ÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøóäóÉö¡ æóÐóáößó äóÍúæõ ÅÌúãóÇÚö ÇáÓøóáóÝö Úóáóì ÍóÏøö ÇáúÎóãúÑö ËóãóÇäöíäó Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ Ýöí ÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáúßöÊóÇÈö¡ æóÅöÌúãóÇÚöåöãú Úóáóì ÊóÃúÌöíáö ÇãúÑóÃóÉö ÇáúÚöäøöíäö. æóÞóÏú íóßõæäõ ÈóíóÇäõ ÎõÕõæÕö ÇáúÚõãõæãö ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí} [ÇáäæÑ: 2] æóÃóÌúãóÚóÊú ÇáúÃõãøóÉõ Ãóäøó ÇáúÚóÈúÏó íõÌúáóÏõ ÎóãúÓöíäó¡ æóÇáúÅöÌúãóÇÚõ (æóÅöäú) áóãú íóÎúáõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó Úóäú ÊóæúÞöíÝò Ãóæú ÑóÃúíò ÝóÅöäøóåõ ÃóÕúáñ ÈöÑóÃúÓöåö íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåõ ÝöíãóÇ íóÞóÚõ ÇáúÈóíóÇäõ Èöåö.(2/43)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóÇÓõ Ýöí ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö. ÝóÞóÇáó ÞóÇÆöáõæäó: ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäö ÇááøóÝúÙö ÇáøóÐöí íõãúßöäõ ÅÌúÑóÇÄõåõ Úóáóì ÙóÇåöÑöåö æóÍóÞöíÞóÊöåö ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÛóíúÑó ÇáÙøóÇåöÑö¡ æóãóäóÚõæÇ ÃóíúÖðÇ ÌóæóÇÒó ÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäö ÇáÙøóÇåöÑö æóíóÌõæÒõ ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö ÅÐóÇ ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ ãõÄóÏøöíðÇ ÈöÈóíóÇäò íóÑöÏõ Ýöí ÇáËøóÇäöí. äóÍúæõ Þóæúáö ÇáúÞóÇÆöáö: ÃóÚúØö ÒóíúÏðÇ ÍóÞøóåõ ÅÐóÇ Èóíøóäóåõ (áóåõ) . æóÇãúÊóäóÚõæÇ ãöäú ÅÌóÇÒóÊöåö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú áóÝúÙõ (ÇáúÅöÌúãóÇáö ãõÙúåóÑðÇ) Ýöíåö ÝóÞóÇáõæÇ Ýöí äóÍúæö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÂÊõæÇ ÍóÞøóåõ íóæúãó ÍóÕóÇÏöåö} [ÇáÃäÚÇã: 141] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó æóÂÊõæÇ ÇáÒøóßóÇÉó} [ÇáÈÞÑÉ: 43] ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöåöãóÇ ÕóáóÇÉð Ãóæú ÒóßóÇÉð ãóÚúåõæÏóÉð Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÊóÃúÎöíÑõ ÇáúÈóíóÇäö Ýöí ãöËúáöåö Úóäú ÍóÇáö æõÑõæÏöåö¡ ÅÐú áóíúÓó ãóÚóåõ ãóÇ íõæÌöÈõ ÊóÚúáöíÞóåõ ÈöÈóíóÇäò íóÑöÏõ Ýöí ÇáËøóÇäöí.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: íóÌõæÒõ ÊóÃúÎöíÑõ ÇáúÈóíóÇäö Ýöí ÌóãöíÚö åóÐöåö ÇáúæõÌõæåö ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ ãõßúÊóÝöíðÇ ÈöäóÝúÓöåö Ýöí ÅÝóÇÏóÉö Íõßúãöåö Ãóæú ßóÇäó ãõÌúãóáðÇ ãóæúÞõæÝó ÇáúÍõßúãö Úóáóì ÈóíóÇäò ãöäú ÛóíúÑöåö.(2/47)
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: ãóÇ ßóÇäó ãõÌúãóáðÇ áóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ Íõßúãöåö¡ Ãóæú áóãú íóßõäú ÇááøóÝúÙõ Ýöí äóÝúÓöåö ãõÌúãóáðÇ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ÞõÑöäó Èöåö ãóÇ íõæÌöÈõ ÅÌúãóÇáóåõ æóíóãúäóÚõ ÇÓúÊöÚúãóÇáó Íõßúãöåö ÝóÌóÇÆöÒñ ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäöåö Úóäú æóÞúÊö æõÑõæÏöåö ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ ãõÄóÏøöíðÇ ÈöÈóíóÇäò íóÑöÏõ Ýöí ÇáËøóÇäöí Ãóæú áóãú íóßõäú Ýöíåö Ðóáößó¡ æóÃóãøóÇ ãóÇ Ãóãúßóäó ÇÓúÊöÚúãóÇáõ Íõßúãöåö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäö ÎõÕõæÕöåö - Åäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÎõÕõæÕó - Úóäú ÍóÇáö ÅíÞóÇÚö ÇáúÎöØóÇÈö æóÇáúÝóÑóÇÛö ãöäúåõ.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇáøóÐöí ÃóÍúÝóÙõåõ Úóäú (ÔóíúÎöäóÇ) ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ÌóæóÇÒó ÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö æóÇãúÊöäóÇÚóåõ ÝöíãóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ Íõßúãöåö. æóßóÐóáößó íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞóæúáõ Ýöí ÇááøóÝúÙö (ÇáúãõØúáóÞö) ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó Èöåö ÇáúãõÎóÇØóÈõ ÛóíúÑó ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäö ãõÑóÇÏöåö.
æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÍóßóíúäóÇåõ Úóäú ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö åõæó ÚöäúÏöí ãóÐúåóÈõ ÃóÕúÍóÇÈöäóǺ áöÃóäøóåõãú íóÌúÚóáõæäó(2/48)
ÇáÒøöíóÇÏóÉó Ýöí ÇáäøóÕøö äóÓúÎðÇ ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú ãõÊóÑóÇÎöíóÉð Úóäúåõ (æóáóÇ íõÌóæøöÒõæäóåóÇ) ÅáøóÇ ÈöãöËúáö ãóÇ íóÌõæÒõ Èöåö ÇáäøóÓúÎõ äóÍúæõ ÅíÌóÇÈö ÇáäøóÝúíö ãóÚó ÇáúÌóáúÏö¡ æóÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóÇáäøöíøóÉö Ýöí ÇáØøóåóÇÑóÉö æóãóÇ íóÌúÑöí ãóÌúÑóì Ðóáößó. æóáóæú ÌóÇÒó ÚöäúÏóåõ ÊóÃúÎöíÑõ ÇáúÈóíóÇäö Ýöí ãöËúáöåö áóãóÇ ßóÇäóÊú ÇáÒøöíóÇÏóÉõ ÚöäúÏóåõãú äóÓúÎðÇ (Èóáú) ßóÇäó íóßõæäõ ÈóíóÇäðÇ áöÃóäøó ÇáúãóÐúßõæÑó ÈóÏúÁðÇ ÈóÚúÖõ ÇáúÝóÑúÖö áóÇ ÌóãöíÚõåõ¡ æóÞóÏú ÃóÌóÇÒõæÇ (ãöËúáó) åóÐöåö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ýöí ÇáúãõÌúãóáö ÈöÇáúÞöíóÇÓö æóÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõãú íóÔúÊóÑöØõæäó ÇáäøöíøóÉó Ýöí ÇáÕøóæúãö æóáóãú íõæÌöÈú Ðóáößó ÚöäúÏóåõãú äóÓúÎóåõ Èóáú ßóÇäóÊú(2/50)
Úóáóì æóÌúåö ÇáúÈóíóÇäö¡ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó áóãøóÇ ßóÇäó ãõÌúãóáðÇ ãõÝúÊóÞöÑðÇ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö Èößõáøö ãóÇ ËóÈóÊó Ãóäøóåõ ãóÔúÑõæØñ Ýöíåö ãöäú ÌöåóÉö ÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ãóæú ÇáúÞöíóÇÓö Ãóæú ÛóíúÑöåö ãöäú æõÌõæåö ÇáúÃóÏöáøóÉö Ýóåõæó ãõÑóÇÏñ ÈöÇááøóÝúÙö æóíóÕöíÑõ ÇááøóÝúÙõ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäúåõ¡ ÝóßóÇäó ËõÈõæÊõ Ðóáößó Ýöíåö Úóáóì ÌöåóÉö ÈóíóÇäö ÇáúãõÑóÇÏö.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäö ãóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ Íõßúãöåö Úóáóì ãóÇ æóÑóÏó Ýöíåö: Ãóäøóåõ ÞóÏú ËóÈóÊó ÚöäúÏóäóÇ ÕöÍøóÉõ ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö æóæóÌóÈó Íóãúáõ ÇááøóÝúÙö Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö¡ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ ÚóáóíúäóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó (åóÐóÇ) åóßóÐóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ Íõßúãö ÇááøóÝúÙö Úóáóì ãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ ãöäú Úõãõæãò (æó) ÍóÞöíÞóÉò¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúÎõÕõæÕó Ãóæú ÇáúãóÌóÇÒó ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäöåö Úóäú ÍóÇáö ÇáúÎöØóÇÈö Èöåö¡ áöÃóäøó Ðóáößó íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ÃóáúÒóãóäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáÔøóíúÁö Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö æóáõÒõæãó Íõßúãöåö Úóáóì ÎöáóÇÝö ãõÑóÇÏöåö¡ æóåóÐóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æó (áóÇ) Úóáóì ÑóÓõæáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóáöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÃóæúÌóÈó ÚóáóíúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏóåõ ÈöäóÝúÓö ÙõåõæÑö ÇááøóÝúÙö Úóáóì ãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ ãöäú Úõãõæãò Ãóæú ÍóÞöíÞóÉò ÝóÞóÏú ÃóÌóÇÒó áóäóÇ ÇáúÅöÎúÈóÇÑó Úóäúåõ ÈöÐóáößó æóÅöäú ßóÇäó ãõÑóÇÏõåõ ÇáúÈóÚúÖó Ãóæú ÛóíúÑó ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÝóÞóÏú ÃóÌóÇÒó áóäóÇ ÇáúßóÐöÈó áöÃóäøóåõ ÅÎúÈóÇÑñ Úóäú ÇáÔøóíúÁö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö¡ ÊóÚóÇáóì Çááøóåõ Úóäú Ðóáößó¡ ÝóáóÇ íóäúÝóßøõ ÇáúÞóÇÆöáõ ÈöÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäö ãóÇ åóÐóÇ æóÕúÝõåõ ãöäú ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö: ÅãøóÇ ÊóÑúßõ ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö æóÇáÙøóÇåöÑö. Ãóæú ÅÌóÇÒóÉõ ãóÌöíÁö ÇáúÚöÈóÇÏóÉö ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáÔøóíúÁö Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö æóÇáúÅöÎúÈóÇÑö Úóäúåõ ÈöÐóáößó æóßöáóÇåõãóÇ ãóäúÝöíøóÇäö Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÅÑóÇÏóÉó ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÝóßóãóÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÊóÑóÇÎóì ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ Úóäú ÇáúÌõãúáóÉö ÈöÃóäú íóÞõæáó {ÝóáóÈöËó Ýöíåöãú ÃóáúÝó ÓóäóÉò} [ÇáÚäßÈæÊ: 14] Ëõãøó íóÞõæáõ ÈóÚúÏó ãõÏøóÉò {ÅáøóÇ ÎóãúÓöíäó ÚóÇãðÇ} [ÇáÚäßÈæÊ: 14] æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ßóÐóáößó Íõßúãõ ÇáúÚõãõæãö ÅÐóÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ ÃóáøóÇ íóÊóÃóÎøóÑó ÈóíóÇäõåõ áöÃóäøó ÇáúÚöáøóÉó ÝöíåöãóÇ ÌóãöíÚðÇ:(2/51)
Ãóäøó) ÊóÃúÎöíÑó ÈóíóÇäöåöãóÇ íõÄóÏøöí Åáóì ÌóæóÇÒö ÇáÊøóÚóÈøõÏö ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáÔøóíúÁö Úóáóì ÎöáóÇÝ ãóÇ åõæó Èöåö.
æóÃóíúÖðÇ: ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ ÃóÑúÓóáúäóÇ ãöäú ÑóÓõæáò ÅáøóÇ ÈöáöÓóÇäö Þóæúãöåö} [ÅÈÑÇåíã: 4] æóÞóÇáó {ÈöáöÓóÇäò ÚóÑóÈöíøò ãõÈöíäò} [ÇáÔÚÑÇÁ: 195] ¡ æóÝöí ãõÎóÇØóÈóÇÊö ÇáúÍõßóãóÇÁö Ãóäøó ÇáúßóáóÇãó ÅÐóÇ ÇäúÞóØóÚó ÖóÑúÈðÇ ãöäú ÇáöÇäúÞöØóÇÚö íõÚúÑóÝõ Èöåö ÇáúÝóÑóÇÛõ ãöäúåõ Ãóäøóåõ íóÌöÈõ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ãõæÌöÈöåö ÛóíúÑó ãõäúÊóÙóÑò Èöåö æõÑõæÏõ ÈóíóÇäò Ýöí ÇáËøóÇäöí íóäúÝöí ÈóÚúÖó ãõæÌöÈöåö¡ ßóãóÇ íõÚúÞóáõ ãöËúáõåõ Ýöí ÇáúÅöÚúÏóÇÏö ÅÐóÇ ÚõÑøöíóÊú ãöäú ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö¡ Ýóáóæú Ãóäøó ãõÊóßóáøöãðÇ ÃóØúáóÞó áóÝúÙó Úõãõæãò Ãóæú ÚóÏóÏðÇ ãóÚúáõæãó ÇáúãöÞúÏóÇÑö Ëõãøó ÞóÇáó ÈóÚúÏó Ðóáößó ÈöÒóãóÇäò: ÃóÑóÏúÊ ÈóÚúÖó Ðóáößó Ïõæäó ÈóÚúÖò ÍóßóãõæÇ Úóáóíúåö ÈöÇáúßóÐöÈö Ýöí ãóÞóÇáóÊöåö¡ ßóãóÇ áóæú ÃóÞóÑøó áöÑóÌõáò ÈöÃóáúÝò (ÏöÑúåóãò) Ëõãøó ÞóÇáó ÈóÚúÏó ÒóãóÇäò: ÃóÑóÏúÊ ÊöÓúÚóãöÇÆóÉò¡ æóáóæúáóÇ Ãóäøó Ðóáößó ßóÐóáößó áóãóÇ ÇõÓúÊõäúßöÑó Úóáóì ÃóÍóÏò ßóÐöÈñ ÃóÈóÏðÇ¡ áöÃóäøó ßõáøó ãóÇ íóäúÝöí Èöåö ÇáúßóáóÇãó ÇáúÃóæøóáó íõãúßöäõåõ Ãóäú íóÞõæáó (ãóÇ ÃóÑóÏúÊõåõ) ÈöÇááøóÝúÙö Ãóæú ÃóÑóÏúÊ äóÝúíóåõ ÈöÔóÑúØò¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÌóæóÇÒõ Ðóáößó ãóäúÝöíøðÇ Úóäú ãõÎóÇØóÈóÇÊöäóÇ ÝöíãóÇ ÈóíúäóäóÇ æóÌóÈó Ãóäú íóäúÊóÝöíó Úóäú ÎöØóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì (æóÎöØóÇÈö ÑóÓõæáö Çááøóåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì) ÅäøóãóÇ ÎóÇØóÈóäóÇ ÈöãóÇ åõæó Ýöí áõÛóÊöäóÇ æóÊóÚóÇÑõÝöäóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó (ÞóÇÆöáñ) : íóáúÒóãõß ãöËúáõåõ Ýöí ÇáäøóÓúÎö áöÃóäøó ßõáøó ãóÇ æóÑóÏó Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÚóäú ÑóÓõæáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóæóÇÌöÈñ ÚóáóíúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÈóÞóÇÁö Íõßúãöåö¡ Ëõãøó áóÇ íóãúÊóäöÚõ ãóÚó Ðóáößó æõÑõæÏö äóÓúÎöåö¡ ßóÐóáößó áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóáúÒóãóäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÚõãõæãö ãóÇ áóãú íóÑöÏú ÈóíóÇäõ ÇáúÎõÕõæÕö.(2/52)
Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÛóáóØñ áöÃóäøó ßõáøó ãóÇ Íóßóãó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Èöåö æóÑóÓõæáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóåõæó ãöãøóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ æóÊóÈúÏöíáõåõ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò áöÃóÍóÏò Ãóäú íóÚúÊóÞöÏó ÈóÞóÇÁóåõ ãóÇ ÏóÇãó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÍóíøðÇ¡ Èóáú íóÌöÈõ ÚóáóíúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÌóæóÇÒö äóÓúÎöåö ãóÇ ÈóÞöíó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÅöÐóÇ æóÑóÏó ÇáäøóÓúÎõ ÝóÅöäøóãóÇ æóÑóÏó ãóÇ ßóÇäó Ýöí ÇÚúÊöÞóÇÏöäóÇ ÚöäúÏó æõÑõæÏö ÇáúÝóÑúÖö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö.
æóÞóÏú ÇÍúÊóÌøó ÈóÚúÖõ ãóäú ÕóäøóÝó Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö áöÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö ÝöíãóÇ ßóÇäó æóÕúÝõåõ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáÑøóÓõæáõ ÈóáøöÛú ãóÇ ÃõäúÒöáó Åáóíúß ãöäú ÑóÈøöß} [ÇáãÇÆÏÉ: 67] ÞóÇáó: ÝóÞóÏú ÃóãóÑóåõ ÈöÇáÊøóÈúáöíÛö æóÇáúÈóíóÇäö ÝóáóÇ íóÌõæÒõ áóåõ Ãóäú íõÄóÎøöÑóåõ áöÃóäøó Ýöí ÊóÃúÎöíÑöåö ãõÎóÇáóÝóÉó ÃóãúÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóÈúÚóÏõ ÇáäøóÇÓö ãöäú Ðóáößó.
æóåóÐóÇ áóÇ Ïóáöíáó Ýöíåö Úóáóì ãóÇ ÐõßöÑó áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] ÅäøóãóÇ íóÞúÊóÖöí ÇáúãõäóÒøóáó ÈöÚóíúäöåö æóÇáúãõäóÒøóáõ ãõÈóíøóäñ¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó ÅÙúåóÇÑóåõ æóÊóÑúßó ßöÊúãóÇäöåö¡ æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó ÈóíóÇäó ÇáúÎõÕõæÕö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøóåõ ÇÍúÊóÇÌó Ãóäú íõËúÈöÊó ÃóæøóáðÇ Ãóäøó ÇáúÈóíóÇäó ãöãøóÇ äóÒóáó Åáóíúåö ÍóÊøóì íõÈóíøöäó¡ æóßóáóÇãõäóÇ ãóÚó ÇáúãõÎóÇáöÝö Ýöí: åóáú ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íõÄóÎøöÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈóíóÇäó ÇáúÚõãõæãö (ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕó) æóáóíúÓó Ýöí ÇáúÂíóÉö ÇãúÊöäóÇÚõåõ ÝóáóÇ ãóÚúäóì áöáöÇÍúÊöÌóÇÌö ÈöåóÇ Ýöí Ðóáößó. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøóåõ áóæú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈóíóÇäó ÇáúÎõÕõæÕö áóãóÇ ÏóáøóÊú Úóáóì æõÌõæÈöåö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö ßóãóÇ ÊóÞõæáõ: ÃóÚúØóíúÊõß åóÐöåö ÇáÏøóÑóÇåöãó áöÊóÔúÊóÑöí ÈöåóÇ ËóæúÈðÇ Ãóæú áöÊõäúÝöÞóåóÇ Úóáóì äóÝúÓöß áóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ÅÑóÇÏóÉö Ðóáößó Ýöí ÇáúÍóÇáö.(2/53)
æóÃóíúÖðÇ: ÝóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó áöÊõÈóíøöäó ãóÇ ÃõãöÑúÊ ÈöÈóíóÇäöåö ÝóíóÍúÊóÇÌõ Åáóì (Ãóäú) íõËúÈöÊó ÃóæøóáðÇ Ãóäøóåõ ãóÃúãõæÑñ ÈöÇáúÈóíóÇäö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö ÅÐú áóíúÓó Ýöí ÇááøóÝúÙö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóíúåö ÝóÞóÏú Èóíøóäó Ãóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÇáúÂíóÉö Ïóáöíáñ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑó åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáõ Ýöí ÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÈóáøöÛú ãóÇ ÃõäúÒöáó Åáóíúß ãöäú ÑóÈøöß} [ÇáãÇÆÏÉ: 67] ÝóÚóáóíúåö Ãóäú íõËúÈöÊó ÃóæøóáðÇ Ãóäøó ÇáúÈóíóÇäó ãöãøóÇ (ÞóÏú) ÃõäúÒöáó Åáóíúåö ÍóÊøóì íõÈóíøöäóåõ¡ áöÃóäøó ãóäú íõÎóÇáöÝõ Ýöí åóÐóÇ ãõÌóæøöÒñ Ãóäú íõäóÒøöáó Çááøóå ÊóÚóÇáóì Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úõãõæãó Íõßúãò æóãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕõ Ëõãøó íõÄóÎøöÑõ ÈóíóÇäóåõ Úóäúåõ. æóÇÍúÊóÌøó ÈóÚúÖõ ãóäú ÃóÌóÇÒó ÇáúÈóíóÇäó Ýöí Ðóáößó ÈöÃóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÇáúÚóÞúáö ÒóÚúãõ ÅÍóÇáóÉö Ðóáößó¡ áöÃóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóÚúáóãó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ãöäú ãóÕúáóÍóÊöäóÇ Ãóäú íõÎóÇØöÈóäóÇ ÈöÇáúÚõãõæãö ÝóäóÚúÊóÞöÏõåõ Ëõãøó íõÈóíøöäõåõ áóäóÇ Ýöí ÇáËøóÇäöí.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÝóÓóÇÏõ åóÐóÇ ÇáúßóáóÇãö æóÇäúÍöáóÇáõåõ ÃóÙúåóÑõ ãöäú Ãóäú íóÎúÝóì Úóáóì Ðöí ÈóÕöíÑóÉò¡ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ ÇÏøóÚóì ÃóæøóáðÇ Ãóäøó Ýöí ÇáúÚóÞúáö íóÌõæÒõ Ðóáößó¡ æóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóíúåö ÈöÃóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóÚúáóãó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ãöäú ãóÕúáóÍóÊöäóÇ Ãóäú íõÎóÇØöÈóäóÇ ÈöÇáúÚõãõæãö ÝóäóÚúÊóÞöÏõåõ Ëõãøó íõÈóíøöäõåõ áóäóÇ Ýöí ÇáËøóÇäöí.
æóÞóÇÆöáõ åóÐóÇ áóÇ íóÏúÑöí Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú Êóßõæäó
ÇáúãóÕúáóÍóÉõ
(Ýöí) Ãóäú íóÊóÚóÈøóÏóäóÇ ÈöÎöáóÇÝö ãõÑóÇÏöåö æóÃóäú íõÈöíÍó áóäóÇ ÇáúÅöÎúÈóÇÑó Úóäú ÇáÔøóíúÁö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö¡ ÝóÑóÇãó åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáõ ÅËúÈóÇÊó ÊóÌúæöíÒö ßóæúäö
ÇáúãóÕúáóÍóÉö
Ýöí ãóÌöíÁö ÇáúÚöÈóÇÏóÉö Èöåö ÈöÃóäú íóÌõæÒó Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóäú íõÊóÚóÈøóÏó ÈöÎöáóÇÝö ãõÑóÇÏöåö¡ æóÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáÔøóíúÁö Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö ÝóÇäúÊóÙóãó ÃóãúÑóíúäö ßöáóÇåõãóÇ ãóäúÝöíøñ Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÊóÌúæöíÒõåõ Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóäú (íóÊóÚóÈøóÏóäóÇ ÈöÇáúÌóåúáö) áöÃóäøó ÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáÔøóíúÁö Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö Ìóåúáñ.(2/54)
æóÇáËøóÇäöí: ÊóÌúæöíÒõåõ Ãóäú íóÊóÚóÈøóÏóäóÇ ÈöÇáúßóÐöÈö¡ Ëõãøó Åäøóåõ Èóäóì Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáö ÇáúÝóÇÓöÏö ÇáøóÐöí ÃóÕøóáóåõ Ýöí ÇáÊøóÌúæöíÒö æõÌõæÏó ãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ Ýöí ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö Ýöí ÒóÚúãöåö¡ æóÇÍúÊóÌøó Ýöíåö ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÚúÌóáú ÈöÇáúÞõÑúÂäö ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íõÞúÖóì Åáóíúß æóÍúíõåõ} [Øå: 114] ÞóÇáó: æóÞóÏú Þöíáó Ýöí ÊóÃúæöíáöåö æóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÊöáóÇæóÊõåõ. æóÇáúÂÎóÑõ: ÈóíóÇäõåõ. ÞóÇáó: æóåõæó Úóáóì ÇáúÃóãúÑóíúäö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ãóÇ ÐõßöÑó ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: (Ãóäøóåõ) Åäú Óóáöãó áóåõ ãóÇ (ÞóÏú) ÇÏøóÚóÇåõ ãöäú ÇáÊøóÃúæöíáö ãöäú Ãóäøó æóÍúíóåõ ÈóíóÇäõåõ ßóÇäó Ðóáößó ÝöíãóÇ íóÞúÊóÖöí ÇáúÈóíóÇäó æóíóÍúÊóÇÌõ Åáóíúåö¡ ÝóÃóãøóÇ ÇááøóÝúÙõ ÇáúãõßóÊøóÝöí ÈöäóÝúÓöåö Úóäú ÇáúÈóíóÇäö Ýóáóãú ÊóÊóäóÇæóáúåõ ÇáúÂíóÉõ. æóÇáúÂÎóÑõ: Ãóäøóåõ äóåóì Úóäú ÇáúÚóÌóáóÉö (Èöåö) ÞóÈúáó ÇáúÝóÑóÇÛö ãöäú ÌóãöíÚöåö áöÃóäøó ÈóíóÇäó ÇáúÞóæúáö ÅäøóãóÇ íóÍúÕõáõ ÈöÇáúÝóÑóÇÛö ãöäúåõ æóÈõáõæÛõ ÂÎöÑöåö¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íõÚóáøóÞõ ÊóÇÑóÉð ÈöÔóÑúØò (æó) íõæÕóáõ ÈöÇÓúÊöËúäóÇÁö æóÈöáóÝúÙö ÇáÊøóÎúÕöíÕö¡ æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö ÝöíãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ æóíóßõæäõ ãóÚúäóÇåõ ãõæóÇÝöÞðÇ áöãóÇ ÞõáúäóÇ ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íõÞúÖóì Åáóíúß ÈóíóÇäõåõ ãõÊøóÕöáðÇ ÈöÇáúßóáóÇãö. æóíõÞóÇáõ áöáúãõÍúÊóÌøö ÈöåóÐóÇ: ãóÇ ãóÚúäóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÚúÌóáú ÈöÇáúÞõÑúÂäö} [Øå: 114] ÚöäúÏóß¿ ÃóÑóÇÏó Èöåö Ãóäú (áóÇ) íóÊúáõæóåõ Ãóæú ÃóÑóÇÏó Ãóäú (áóÇ) íóÚúÊóÞöÏó Íõßúãóåõ Úóáóì ãóÇ æóÑóÏó ÍóÊøóì äõÈóíøöäó áóß ãóÚúäóÇåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÃóÑóÇÏó ÇáÊøöáóÇæóÉó. Þöíáó áóåõ: ÝóáóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäó ÇáúãõÓúáöãöíäó Ãóäøóåõ ßóÇäó ÌóÇÆöÒðÇ áóåõ ÇáÊøöáóÇæóÉõ ÅÐóÇ ÍóÕóáó ÇáúÝóÑóÇÛõ ãöäúåõ ÈöÇäúÞöØóÇÚö ÇáúßóáóÇãö.(2/55)
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÃóÑóÇÏó (Ãóäú) áóÇ íóÚúÊóÞöÏóåõ Úóáóì ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ÙóÇåöÑõåõ ÝóÅöäøó åóÐóÇ íõãúäóÚõ (ãöäú) ÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÚõãõæãö Ýöíåö æóáóíúÓó åóÐóÇ ßóÐóáößó.
æóåóÐóÇ áóæú ÕóÍøó ßóÇäó íóäúÈóÛöí Ãóäú íóÓúÊóÏöáøó Èöåö ãóäú íóÞöÝõ Ýöí ÇáúÚõãõæãö æóÃóäúÊó ÊóÞõæáõ Åäøöí ÃóÚúÊóÞöÏõ ÇáúÚõãõæãó Ýöíåö ãóÇ áóãú íóÑöÏú ÈóíóÇäõåõ¡ ÝóÞóÏú ÎóÇáóÝúÊ Þóæúáóåõ {æóáóÇ ÊóÚúÌóáú ÈöÇáúÞõÑúÂäö} [Øå: 114] Úóáóì ãóÚúäóÇåõ ÚöäúÏóß¡ æóÚóáóì åóÐóÇ ÇáÊøóÃúæöíáö íõæÌöÈõ Ãóäú áóÇ íóÚúÊóÞöÏó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáúÚõãõæãó Ýöí ÔóíúÁò ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö Åáóì ÂÎöÑö ÚõãõÑöåö¡ áöÃóäøó ÊóÃúÎöíÑó ÈóíóÇäö ÌóãöíÚöåö íóÌõæÒõ ÚöäúÏóß. æóßõáøóãóÇ Èõíøöäó áóåõ ÔóíúÁñ ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó åõäóÇßó ÈóíóÇäñ ÂÎóÑõ æóÇáúÈóíóÇäõ äóÝúÓõåõ ÞóÏú íóßõæäõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö Ýóíóßõæäõ ãóæúÞõæÝðÇ ÃóíúÖðÇ Úóáóì ÈóíóÇäò ÂÎóÑó¡ æóåóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ áóÇ íóÌõæÒõ ÇáúÞóæúáõ Èöåö. æóÇÍúÊóÌøó ÃóíúÖðÇ: ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {Åöäøó ÚóáóíúäóÇ ÌóãúÚóåõ æóÞõÑúÂäóåõ} [ÇáÞíÇãÉ: 17] {ÝóÅöÐóÇ ÞóÑóÃúäóÇåõ ÝóÇÊøóÈöÚú ÞõÑúÂäóåõ} [ÇáÞíÇãÉ: 18] {Ëõãøó Åöäøó ÚóáóíúäóÇ ÈóíóÇäóåõ} [ÇáÞíÇãÉ: 19] æóËõãøó áöáÊøóÑóÇÎöí ÝóíõÞóÇáõ áóåõ: ãóÚúáõæãñ Ãóäøó åóÐóÇ ÝöíãóÇ íóÍúÊóÇÌõ Ýöíåö Åáóì ÇáúÈóíóÇäö æóÇáúÞóæúáõ ÇáúãõßóÊøóÝöí ÈöäóÝúÓöåö Ýöí ÅÝóÇÏóÉö ÇáúÍõßúãö ÛóíúÑõ ãõÝúÊóÞöÑò Åáóì ÇáúÈóíóÇäö. ÝóãóÇ ÇáÏøóáóÇáóÉõ Ýöí ÇáúÂíóÉö Úóáóì ÌóæóÇÒö (ßóæúäöåö) ÈóíóÇäðÇ ÍóÊøóì íóÌõæÒó ÊóÃúÎöíÑõåõ.
æóÃóíúÖðÇ: ãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú ÈóíóÇäó ÌóãöíÚö ãóÇ ÃõäúÒöáó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ áöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó ßóÐóáößó áóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÈóíóÇäõ ÃóíúÖðÇ ãõÝúÊóÞöÑðÇ Åáóì ÈóíóÇäò. æóßóÐóáößó ÇáËøóÇäöí æóÇáËøóÇáöËõ Åáóì ãóÇ áóÇ äöåóÇíóÉó áóåõ¡ æóåóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ ÝóÏóáøó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈóíóÇäõ ÈóÚúÖö ÇáúÞõÑúÂäö æóÐóáößó ÇáúÈóÚúÖõ åõæó ÇáúãõÌúãóáõ ÇáøóÐöí íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö ÝóÓóÞóØó ÇÓúÊöÏúáóÇáõåõ ÈöÇáúÂíóÉö Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäö ÇáÙøóÇåöÑö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ãóÚúáõæãðÇ ãóÚó æõÑõæÏö ÇáúÂíóÉö Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈóíóÇäõ ÈóÚúÖö ÇáúÞõÑúÂäö ÕóÇÑó ÊóÞúÏöíÑõåóÇ (Ëõãøó) Åäøó ÚóáóíúäóÇ ÈóíóÇäó ÈóÚúÖöåö ÝóíóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì Úóáóì ãóÇ ÇÎúÊóáóÝúäóÇ Ýöíåö ãöäú Ðóáößó ÇáúÈóÚúÖö ÇáøóÐöí ÃóÎúÈóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ãóäøóåõ íõÄóÎøöÑõ ÈóíóÇäóåõ.
æóÞóÇáó åóÐóÇ ÇáÑøóÌõáõ ÃóíúÖðÇ: áóãøóÇ ßóÇäó (ÊóÃúÎöíÑõ) ÈóíóÇäö ÇáúÌõãúáóÉö ÌóÇÒó ãöËúáõåõ Ýöí ÇáúÚõãõæãö æóáóÇ ÝóÑúÞó¡(2/56)
æóÇÞúÊóÕóÑó Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÞóÏúÑö ãöäú ÛóíúÑö Ãóäú íõÈóíøöäó æóÌúåó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö.
æóåóÐóÇ ÇáúßóáóÇãõ áóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ Èöåö ÌóæóÇÈðÇ æóáóÇ ÒöíóÇÏóÉð ÃóßúËóÑó ãöäú Ãóäú íõÞóÇáó áóåõ: æóáöãó ÞõáúÊ Åäøó åóÐóÇ ãöËúáõ ÈóíóÇäö ÇáúÌõãúáóÉö¿ . Ëõãøó ÞóÇáó: ÝóÅöäú Þöíáó: ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö áóãú íóÏúÑö ãóÇ ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏõ æóÝöí ÇáúÚõãõæãö íóÏúÑöí. ÞóÇáó: ÝóÅöäøóåõãóÇ ÞóÏú ÇÌúÊóãóÚóÇ Ýöí Ãóäøó ÓóÇÑöÞðÇ íõÞúØóÚõ æóÃóäøó ßõáøó ÓóÇÑöÞò íõÞúØóÚõ.
æóÞóÇáó (æó) ÃóíúÖðÇ ÝóÅöÐóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íõÄóÎøóÑó ÈóíóÇäõ ãóÇ áóÇ íõÏúÑóì ãóÇ åõæó ßóÇäó ÈóíóÇäõ ãóÇ íõÏúÑóì Ãóæúáóì Ãóäú íõÄóÎøóÑó åõäóÇ. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÝóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ ÞóÏú ÇÌúÊóãóÚóÇ Ýöí ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö (ÝóåõãóÇ ÓóæóÇÁñ) ÝóÅöäøóåõ ÖóÑúÈñ ãöäú ÇáúåóÐóíóÇäö¡ áöÃóäøó ÇáúÌõãúáóÉó áóÇ íõãúßöäõäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ãóÚúäóÇåóÇ¡ æóÅöäøóãóÇ äóÚúÊóÞöÏõ ÈöæõÑõæÏöåóÇ Åäú ÝóÑóÖúäóÇ ãóÇ ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó æõÌõæÈõåõ ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÚöäúÏó æõÑõæÏö ÇáúÈóíóÇäö¡ ÝóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú äõÈóíøöäó Ýöí ÇáËøóÇäöí ãóÚúäóì ÇááøóÝúÙö¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÚõãõæãõ ÝóÚóáóíúäóÇ Ýöíåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÙóÇåöÑöåö æóãõæÌöÈó áóÝúÙöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãõÑóÇÏõåõ ÛóíúÑó ãóÇ ÏóÎóáó ÊóÍúÊó ÇááøóÝúÙö ÝóÍöíäó ÃóáúÒóãóäóÇ ÇáúÞóæúáõ ÈöÇáúÚõãõæãö ÝóÞóÏú ÃóæúÌóÈó ÚóáóíúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏóåõ Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ ÃóÑóÇÏóåõ ãöäøóÇ¡ æóåóÐóÇ ãõãúÊóäöÚñ¡ æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ ÅÐóÇ ÌóÇÒó ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäö ãóÇ áóÇ íõÏúÑóì ãóÇ åõæó ÝóÝöíãóÇ íõÏúÑóì Ãóæúáóì ÝóáóÇ ãóÚúäóì áóåõ áöÃóäøó ãóÇ áóÇ íõÏúÑóì áóÇ íóáúÒóãõäóÇ Ýöíåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÔóíúÁò íõÈóíøóäõ áóäóÇ Ýöí ÇáËøóÇäöí ÎöáóÇÝõåõ¡ æóãóÇ íõÏúÑóì ÞóÏú ÃõáúÒöãúäóÇ ãöäúåõ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÙóÇåöÑöåö ÝóáóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáúÈóíóÇäö ÈóÚúÏóåõ ÈöÎöáóÇÝöåö.
Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóÃóÎøóÑó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ Úóäú ÇáúÌõãúáóÉö áöÃóäøóÇ áóÇ äóÏúÑöí ãóÚúäóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóáóÈöËó Ýöíåöãú ÃóáúÝó ÓóäóÉò} [ÇáÚäßÈæÊ: 14] ÝóÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö Ãóæúáóì ÍóÊøóì íóÞõæáó ÈóÚúÏó ãõÏøóÉò {ÅáøóÇ ÎóãúÓöíäó ÚóÇãðÇ} [ÇáÚäßÈæÊ: 14] ßóãóÇ ÞõáúÊ Ýöí ÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäö ÇáúÚõãõæãö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕó.(2/57)
ÞóÇáó åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáõ: æóÅöäøóãóÇ äóÞõæáõ Ýöí ÇÚúÊöÞóÇÏö ãöËúáöåö ÃóäøóÇ äóÚúÊóÞöÏõåõ Úóáóì ÇáúÚõãõæãö Åäú ÎóáøóíúäóÇ æóåõæó¡ ÝóáóíúÓó íóÑúÝóÚõ ÇáúÈóíóÇäõ Ðóáößó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏó.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÅöäøóãóÇ ÍóßóíúäóÇ ÃóáúÝóÇÙóåõ Úóáóì æóÌúåöåóÇ æóÅöäú ßóÇäóÊú ãóáúÍõæäóÉð Úóäúåõ áöÃóäøóÇ áóãú äõÍöÈøó ÊóÛúíöíÑóåóÇ æóÃóÑóÏúäóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáúßóáóÇãõ ÚóáóíúåóÇ Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÐóßóÑóåóÇ. ÝóíõÞóÇáõ (áóåõ) : Ýöí åóÐóÇ ÇáúÝóÕúáö ãóÇ ÊóÞõæáõ Ýöí Íõßúãö ÇááøóÝúÙö ÅÐóÇ ÕóÏóÑó Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÚóäú ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÍóÕóáó ÇáúÝóÑóÇÛõ ãöäúåõ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúÈóíóÇäö¡ ÃóäóÞúØóÚõ Ýöíåö ÈöÃóäøó ãõÑóÇÏóåõ ÇáúÚõãõæãõ Ãóæú áóÇ äóÞúØóÚõ Ýöíåö ÈöÔóíúÁò áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕó¡ æóÅöäú áóãú íõÈóíøöäúåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö¿ . ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóÇ ÃóÚúÊóÞöÏõ Ýöíåö ÇáúÚõãõæãó ÅáøóÇ áöÃóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íõÑöíÏó (Èöåö) ÇáúÎõÕõæÕó æóÅöäú áóãú íõÈóíøöäú. Þöíáó áóåõ: ÝóÅöäøóÇ ßóáøóãúäóÇß Úóáóì Ãóäøóß ÊóÞõæáõ ãóÚóäóÇ ÈöÇáúÚõãõæãö¡ ÝóÅöäú ÕöÑúÊ Åáóì ãóÐúåóÈö ÃóÕúÍóÇÈö ÇáúæóÞúÝö ÓóÍóÈúäóÇ Úóáóíúß ÌóãöíÚó ãóÇ ÊóÞóÏøóãó Ýöí ÈóÇÈö ÅËúÈóÇÊö ÇáúÚõãõæãö Úóáóì ÃóÕúÍóÇÈö ÇáúæóÞúÝö æóÃóáúÒóãúäóÇß Ãóäú ÊóÞöÝó Ýöí ÇáúÈóíóÇäö áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäó áóåõ ÈóíóÇäñ ÂÎóÑõ áóãú íóÐúßõÑúåõ æóíóÐúßõÑõåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí¡ æóßóÐóáößó Ýöí ßõáøö ÈóíóÇäò íóÑöÏõ ÓóæóÇÁñ ßóÇäó áóÝúÙðÇ Ãóæú ÏóáóÇáóÉð ãöäúåõ¡ áöÃóäøó ÏóáóÇáóÉó ÇááøóÝúÙö áóíúÓóÊú ÈöÂßóÏó ãöäú (ÇááøóÝúÙö ÝóÃóæúÌóÈó ÇáúæóÞúÝõ Ýöí Íõßúãö ÇááøóÝúÙö) áöÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäöåö ÝóÏóáóÇáóÊõåõ ÃóÍúÑóì Ãóäú Êóßõæäó ßóÐóáößó ÝóíõÄóÏøöí Ðóáößó Åáóì ÅÓúÞóÇØö Íõßúãö ÇááøóÝúÙö ÑóÃúÓðÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: Åäøöí áóÇ ÃóÞõæáõ ÈöÇáúæóÞúÝö¡ æóÇáúÝóÕúáõ Èóíúäöí æóÈóíúäó ÃóÕúÍóÇÈö ÇáúæóÞúÝö Ãóäøöí ÃóÞõæáõ Åäøöí ÃóÚúÊóÞöÏõ ÇáúÚõãõæãó Åäú ÎõáøöíÊ æóÅöíøóÇåõ¡ æóåóÄõáóÇÁö íóÞõæáõæäó äóÞöÝõ Ýöíåö ÍóÊøóì íóËúÈõÊó ÇáúÚõãõæãõ Ãóæú ÇáúÎõÕõæÕõ. Þöíáó áóåõ: áóÇ ÝóÕúáó ÈóíúäóßõãóÇ Ýöí ÇáúãóÚúäóì æóÅöäøóãóÇ ÎóÇáóÝúÊåãú Ýöí ÇáúÚöÈóÇÑóÉö¡ æóÐóáößó áöÃóäøóß ãõÚúÊóÑöÝñ Ãóäøóß(2/58)
áóãú ÊõÎóáøó æóÇáúÚõãõæãó Íöíäó æõÑõæÏöåö æóÍõÕõæáö ÇáúÝóÑóÇÛö ãöäúåõ¡ ÝóÇáúÚõãõæãõ áóãú íóËúÈõÊú ÈóÚúÏõ áöÃóäøóß ÚóáøóÞúÊå ÈöÔóÑúØò áóãú íóËúÈõÊú æóåõæó Þóæúáõß Åäú ÎõáøöíÊ æóÅöíøóÇåõ æóÃóäúÊó (ÅÐóÇ áóÇ) ÊóÏúÑöí ÃóÎõáøöíÊ æóÅöíøóÇåõ Ãóãú áóÇ¡ æóÃóäúÊó æóÇÞöÝñ Ýöí ÇáúÚõãõæãö ÝóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäóß æóÈóíúäó ÃóÕúÍóÇÈö ÇáúæóÞúÝö Íöíäó ÞóÇáõæÇ äóÚúÊóÞöÏõ ÇáúÚõãõæãó Åäú ßóÇäó åõæó ÇáúãõÑóÇÏó æóÇáúÎõÕõæÕó Åäú ßóÇäó åõæó ÇáúãõÑóÇÏó¡ ÝóÅöäú ÞõáúÊ Åäøöí ÞóÏú ÎõáøöíÊ æóÇáúÚõãõæãó äóÞóÖúÊ ãóÇ ÇÈúÊóÏóÃúÊ Èöåö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÝóÕúáö æóÑóÌóÚúÊ Úóäúåõ æóáóÒöãóß ÌóãöíÚõ ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ Ýöí ÕóÏúÑö åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö.
æóíõÞóÇáõ áóåõ: ãóÇ ÇáúÝóÕúáõ Èóíúäóß æóÈóíúäó ãóäú ÇÚúÊóÞóÏó Ýöí ÐößúÑö ÇáúÃóÚúÏóÇÏö ãöËúáö ÇÚúÊöÞóÇÏöß Ýöí ÇáúÚõãõæãö¡ ÝóäóÞõæáõ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÕöíóÇãõ ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö} [ÇáäÓÇÁ: 92] Åäøóåõ ßóÇäó íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚúÊóÞóÏó Ýöíåö ÚöäúÏó æõÑõæÏöåö ÃóäøóåõãóÇ ÔóåúÑóÇäö Åäú ÎõáøöíäóÇ æóÅöíøóÇåõãóÇ æóÅöäú (áóãú) íõÚúÞöÈúåõ ÈóÚúÏó Ðóáößó ÈöÈóíóÇäö ÇÓúÊöËúäóÇÁò íõæÌöÈõ ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑó Úóáóì ãóÇ ÏõæäóåõãóÇ ÈöÃóäú äóÞõæáó ÔóåúÑóíúäö ÅáøóÇ ÚóÔóÑóÉó ÃóíøóÇãò¡ æóáóÇ äóÚúÊóÞöÏõ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇÎúÊóÇÑó ãõæÓóì Þóæúãóåõ ÓóÈúÚöíäó ÑóÌõáðÇ} [ÇáÃÚÑÇÝ: 155] æóÝöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÈóÚóËúäóÇ ãöäúåõãú ÇËúäóíú ÚóÔóÑó äóÞöíÈðÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 12] ÇáúÚóÏóÏõ ÇáúãóÐúßõæÑõ Ýöíåö ÍóÊøóì íõÊóæóÝøóì ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöÃóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóÑöÏó ÈóÚúÏóåõ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ (ÝóíóÞõæáõ) : ÓóÈúÚöíäó ÅáøóÇ ÚóÔóÑóÉð æóÇËúäóíú ÚóÔóÑó ÅáøóÇ æóÇÍöÏðÇ ÝóÅöäú áóãú íóÌõÒú Ðóáößó Ýöí ÇáúÃóÚúÏóÇÏö æóÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ ãöäúåóÇ ÝóãóÇ ÇáúÝóÕúáõ ÈóíúäóåõãóÇ æóÈóíúäó ÇáúÚõãõæãö¡ æóßóÐóáößó íóÌöÈõ Ãóäú íõÕóÏøóÞó ãóäú ÞóÇáó áöÝõáóÇäò Úóáóíøó ÃóáúÝõ ÏöÑúåóãò æóÓóßóÊó Ëõãøó ÞóÇáó ÈóÚúÏó ÔóåúÑò ÃóÑóÏúÊ ÃóáúÝðÇ ÅáøóÇ ãöÇÆóÉð ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÇáúãóÚúÞõæáõ ãöäú ÅØúáóÇÞö åóÐöåö ÇáúÃóáúÝóÇÙö ãóÊóì ÍóÕóáó ÇáúÝóÑóÇÛõ ãöäúåóÇ(2/59)
ÇÚúÊöÞóÇÏó ãóÖúãõæäöåóÇ ÛóíúÑó ãõÑúÊóÞöÈò ÝöíåóÇ ÈóíóÇäðÇ æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó Ðóáößó ÍõßúãóåóÇ Ýöí ÎöØóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÅíøóÇäóÇ.
æóÇÍúÊóÌøó ÃóíúÖðÇ: ÈöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞóÚó ÇáúÈóíóÇäõ ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöÇáúÝöÚúáö ßóãóÇ íõÈóíøöäõ ÈöÇáúÞóæúáö æóÒóãóÇäõ ÇáúÝöÚúáö ÃóØúæóáõ ãöäú ÒóãóÇäö ÇáúÞóæúáö ÝóÞóÏú ÃóÎøóÑó ÇáúÈóíóÇäó Úóäú æóÞúÊö ÅãúßóÇäöåö æóÞóÏú ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÕóáøõæÇ ßóãóÇ ÑóÃóíúÊõãõæäöí ÃõÕóáøöí» . æó «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ãóäóÇÓößóßõãú» æóÈóíøóäó ÌöÈúÑöíáõ (áöáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -) ãóæóÇÞöíÊó ÇáÕøóáóÇÉö æóáóãú íõÌöÈú ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - (ÇáÓøóÇÆöáó) Úóäú ãóæóÇÞöíÊö ÇáÕøóáóÇÉö (ÍóÊøóì Õóáøóì ÇáÕøóáóæóÇÊö) Ëõãøó ÞóÇáó «Ãóíúäó ÇáÓøóÇÆöáõ Úóäú ãóæóÇÞöíÊö ÇáÕøóáóÇÉö¿ ÇáúæóÞúÊõ ÝöíãóÇ Èóíúäó åóÐóíúäö» . ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóáóíúÓó (Ýöí ÔóíúÁò) ãöãøóÇ ÐõßöÑó ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö æóÐóáößó áöÃóäøó ÝóÑúÖó ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáúÍóÌøö áóãú íóÎúáõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÊóÚóáøóÞó ÈöãóÚúåõæÏò ãóÚúáõæãò ÚöäúÏóåõãú ÝóÇäúÕóÑóÝó ÇáúÃóãúÑõ Åáóíúåö ÝóåóÐóÇ áóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÈóíóÇäò¡ æóíóßõæäõ Þóæúáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÕóáøõæÇ ßóãóÇ ÑóÃóíúÊõãõæäöí ÃõÕóáøöí» æó «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ãóäóÇÓößóßõãú» ÊóÃúßöíÏðÇ æóÊóÞúÑöíÑðÇ áöãóÇ ÞóÏú Úóáöãõæåõ¡ Ýóáóãú íóÞóÚú ÈöåóÐóÇ ÈóíóÇäñ ßóãóÇ ÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ÇÆúÊóãøõæÇ Èöí æóáúíóÃúÊóãøó Èößõãú ãóäú ÈóÚúÏóßõãú» æóåóÐóÇ ÊóÃúßöíÏñ áöãóÚúäðì ÞóÏú ÚóÑóÝõæåõ ÞóÈúáó Ðóáößó æóáóíúÓó ÈöÈóíóÇäò. æóßóÐóáößó ãóæóÇÞöíÊõ ÇáÕøóáóÇÉö Ãóæú Ãóäú íóßõæäó ÝóÑúÖõ ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáúÍóÌøö Íöíäó æóÑóÏó ßóÇäó ãõÌúãóáðÇ ãõÝúÊóÞöÑðÇ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö¡ ÝóÃóÎøóÑó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈóíóÇäóåõãóÇ æóäóÍúäõ äõÌóæøöÒõ ÊóÃúÎöíÑó ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö(2/60)
ÝóÅöÐðÇ áóÇ ÏóáóÇáóÉó ÝöíãóÇ ÐõßöÑó Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö ÈóíúäóäóÇ.
(æóÞóÇáó ÃóíúÖðÇ) : Åäøó ÇáäøóÓúÎó ÊóÃúÎöíÑõ ÇáúÈóíóÇäö áöÃóäøóÇ ÃõãöÑúäóÇ ÈöÇáÕøóáóÇÉö Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö æóãóÚúäóì Ðóáößó ÃóäøóÇ äõÕóáøöí ÅáóíúåóÇ ãóÇ ÈóÞöíäóÇ æóÇáúÃóãúÑõ ÇáúÃóæøóáõ¡ ÝóäóÚúÊóÞöÏõ Ãóäú áóÇ íóÒóÇáó íõÕóáøóì ÅáóíúåóÇ Åäú ÈóÞöíäóÇ æóÇáúÃóãúÑõ ÇáúÃóæøóáõ ÝóíõÞóÇáõ áóåõ áóíúÓó åóÐóÇ ãöäú ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö Ýöí ÔóíúÁò æóÐóáößó áöÃóäøóåõ íóÌöÈõ ÚóáóíúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ËõÈõæÊö ÇáúÍõßúãö ÈóÚúÏó æõÑõæÏöåö.
æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÞóÏú ÇÚúÊóÞóÏúäóÇ ËõÈõæÊóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÑóÝúÚõåõ æóáóÇ ÊóÈóíøóäó áóäóÇ ÎöáóÇÝõåõ¡ æóÅöäøóãóÇ ÇáøóÐöí íõÌóæøöÒõåõ ãöäú Ðóáößó ÈóíóÇäñ ÂÎóÑõ æóÞúÊõåõ ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑò Ýöí ÇááøóÝúÙö¡ ÝóíóáúÒóãõäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ Úõãõæãöåö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó áóãú íóßõäú æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö ÑóÇÝöÚðÇ áöáöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÃóæøóáö áöÃóäøó ãóÇ ÇÚúÊóÞóÏúäóÇ ËõÈõæÊóåõ áóãú íóÑúÊóÝöÚú ÈöæõÑõæÏö ÇáäøóÓúÎö (æóÃóãøóÇ æõÑõæÏõ äóÓúÎöåö ÝóÞóÏú) ßõäøóÇ äõÌóæøöÒõåõ ãóÚó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö¡ æóÃóäúÊó ÝóáóÇ íõãúßöäõß Ãóäú ÊóÞõæáó ãöËúáóåõ Ýöí ÈóíóÇäö ÇáúÎõÕõæÕö ÅáøóÇ ÈöÊóÑúßö ÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÚõãõæãö Ýöí ÍóÇáö æõÑõæÏö ÇááøóÝúÙö ÝóíõÌúÚóáõ äóÝúÓõ ÇáúÍõßúãö ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ãóÇ íóÑöÏõ ãöäú ÈóíóÇäöåö.
æóÃóíúÖðÇ: Ýóáóæú æóÑóÏó ÇáúÍõßúãõ ÇáäøóÇÓöÎõ ãóÚó ÇáúãóäúÓõæÎö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò áóãú íóÊóäóÇÝóíóÇ¡ áöÃóäøóåõ íóÕöÍøõ Ãóäú ÊóÞõæáó: Õóáøö Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö Åáóì æóÞúÊö ßóÐóÇ¡ Ëõãøó Õóáøö Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö¡ ßóãóÇ ÊóÞõæáõ Õóáøö ÅÐóÇ ÒóÇáóÊú ÇáÔøóãúÓõ æóáóÇ ÊõÕóáøö ÚöäúÏó ÇáØøõáõæÚö æóÇáúÛõÑõæÈö. æóÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÚõãõæãö áóÇ íóÕöÍøõ ãóÚóåõ ÊóÃúÎöíÑõ ÇáúÈóíóÇäö áóæú ÌóãóÚóåõãóÇ Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò áöÃóäøóåõ áóæú ÞóÇáó ÃóÚúÊóÞöÏõ ÞóØóÚó ÌóãöíÚö ÇáÓøõÑøóÇÞö áóãú íóÕöÍøó Ãóäú íóÖõãøó Åáóíúåö æóÞúÝñ Ýöí ÇáÓøõÑøóÇÞö áóÇ íõÍúßóãõ Ýöíåöãú ÈöÔóíúÁò ÍóÊøóì íóÑöÏó ÇáúÈóíóÇäõ áöÃóäøó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáËøóÇäöíó íõäóÇÝöí ÇáúÃóæøóáó. ÝóáóãøóÇ áóãú íóÕöÍøó æõÑõæÏõåõãóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò áóãú íóÕöÍøó Ãóäú íõÑöíÏóåõ Èöåö¡ æóáóãøóÇ ÕóÍøó ÌóãúÚñ (ÐóßóÑó) ÇáúÍõßúãó ÇáäøóÇÓöÎó æóÇáúãóäúÓõæÎó Ýöí ÎöØóÇÈö æóÇÍöÏò ÕóÍøó Ãóäú íõÑöíÏóåõ.(2/61)
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ãõÏøóÉó ÇáúÝóÑúÖö áóãøóÇ áóãú Êóßõäú ãóÐúßõæÑóÉð æóßóÇäó ÊóÌúæöíÒõ ÈóíóÇäöåóÇ ÈöÇáäøóÓúÎö ÝóÅöäøóãóÇ ÕóÇÑó ÇáäøóÓúÎõ Ýöí (ãóÚúäóì) ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö ÇáøóÐöí åõæó ÛóíúÑõ ãóÚúáõæáö ÇáúãóÚúäóì ÝóÌóÇÒó ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäöåö. Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: ÃóáóíúÓó ßõáøõ Íõßúãò æóÑóÏó ãöãøóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ÝóÃóäúÊó ÊõÌóæøöÒõ äóÓúÎóåõ ãóÇ ÈóÞöíó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -. ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáó: äóÚóãú¡ Þöíáó áóåõ: ÝóäóÞõæáõ Ýöí ßõáøö Úõãõæãò íóÑöÏõ ãöãøóÇ íóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõåõ Ãóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ ÃóáóÇ íóßõæäõ ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúÚõãõæãó¡ æóÃóäøó ÇáúãõÑóÇÏó Èöåö ÇáúÎõÕõæÕõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: äóÚóãú. Þöíáó: ÝóÞóÏú ÊóÑóßúÊ ÇáúÞóæúáó ÈöÇáúÚõãõæãö¡ æóíóáúÒóãõß Ãóäú áóÇ ÊóËöÞó ÈöÇáúÈóíóÇäö Ãóäøóåõ Úóáóì ãóÇ æóÑóÏó ãöäú ãõÞúÊóÖóì áóÝúÙöåö æóÃóäú íóÌõæÒó Ýöíåö æõÑõæÏõ ÈóíóÇäö ÎõÕõæÕöåö Ãóæú ÊóÚúáöíÞöåö Úóáóì ÔóÑúØò Ãóæú ÍóÇáò ÃõÎúÑóì¡ Ãóæú ÇÓúÊöËúäóÇÁò¡ æóíõÓúÍóÈõ Úóáóíúåö ÌóãöíÚõ ãóÇ íóáúÒóãõ ãóäú íóäúÝöí ÇáúÞóæúáó ÈöÇáúÚõãõæãö Ýöí ÅÎúáóÇÁö ÇááøóÝúÙö ãöäú ÇáúÝóÇÆöÏóÉö. æóÇÍúÊóÌøó ÃóíúÖðÇ: ÈöÞöÕøóÉö ãõæÓóì æóÇáúÎóÖöÑö - ÚóáóíúåöãóÇ ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ áóãú íóÊóÈóíøóäú áóåõ æóÌúåõ ãóÇ ÝóÚóáóåõ ãöäú ÎóÑúÞö ÇáÓøóÝöíäóÉö æóÞóÊúáö ÇáúÛõáóÇãö æóÅöÞóÇãóÉö ÇáúÌöÏóÇÑö Ýöí æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö æóÃóÎøóÑóåõ Åáóì ËóÇäò. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóáóíúÓó åóÐóÇ ãöãøóÇ äóÍúäõ Ýöíåö Ýöí ÔóíúÁò¡ áöÃóäøóåõ áóãú íóßõäú - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Úóáóíúåö Ãóäú íõÈóíøöäó æóÌúåó ÇáúãóÕúáóÍóÉö æóÇáúÍößúãóÉö Ýöí ÌóãöíÚö ãóÇ ÝóÚóáóåõ áöãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ßóãóÇ Ãóäøóåõ áóíúÓó Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóäú íõÚóáøöãóäóÇ æóÌúåó ÇáúãóÕúáóÍóÉö ÝöíãóÇ íóÝúÚóáõåõ ãöäú ÇáúÂáóÇãö æóÇáúÃóãúÑóÇÖö æóÇáúãóæúÊö Èößõáøö æóÇÍöÏò ãöäøóÇ¡ æóÅöäøóãóÇ ÚóáóíúäóÇ Ãóäú äóÚúÊóÞöÏó Ãóäøóåõ áóÇ íóÝúÚóá ãöäú Ðóáößó ÅáøóÇ ãóÇ åõæó ÕóáóÇÍñ æóÍößúãóÉñ.(2/62)
ÝóÃóãøóÇ Ãóäú íõÚóÑøöÝóäóÇ ßõáøó ÔóíúÁò ãöäúåóÇ ÈöÚóíúäöåö ÝóíóÞõæáõ Åäøó åóÐóÇ æóÌúåõ ÇáúÍößúãóÉö æóÇáúãóÕúáóÍóÉö Ýöíåö ßóÐóÇ æóåóÐóÇ æóÌúåõåõ ßóÐóÇ ÝóÅöäøó Ðóáößó ÛóíúÑõ æóÇÌöÈò. æóÞóÏú ßóÇäó ÇáúÎóÖöÑõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãõÎóíøóÑðÇ Èóíúäó Ãóäú íõÈóíøöäó Ãóæú áóÇ íõÈóíøöäó¡ ÅÐú áóãú íóßõäú Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ÃóãóÑóåõ ÈöÇáúÈóíóÇäö Ýóáóãú íõÄóÎøöÑú ÈóíóÇäó ÔóíúÁò áóÒöãóåõ ÈóíóÇäõåõ.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - (ÞóÏú) ßóÇäó ÚóÇáöãðÇ ÈöÃóäøó ÇáúÎóÖöÑó áóãú íóÝúÚóáú ÅáøóÇ ãóÇ åõæó ÕóæóÇÈñ æóÍößúãóÉñ Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó Ãóäú íõÈóíøöäó æóÌúåó ÇáúãóÕúáóÍóÉö Ýöí ßõáøö ÔóíúÁò (ãöäúåõ) ÈöÚóíúäöåö ÝóßóÇäó æóÌúåõ ÇáúãóÕúáóÍóÉö Ýöíåö ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúãõÌúãóáö ÇáúãóæúÞõæÝö ÇáúÍõßúãõ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÊóÃóÎøóÑó ÈóíóÇäõåõ ßóãóÇ äóÞõæáõ Ýöí ÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö. (æóÞóÇáó ÃóíúÖðÇ: Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì Íóßóì Úóäú ÇáúãóáóÇÆößóÉö Ãóäøóåõãú ÞóÇáõæÇ áöÅöÈúÑóÇåöíãó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - {ÅäøóÇ ãõåúáößõæ Ãóåúáö åóÐöåö ÇáúÞóÑúíóÉö Åäøó ÃóåúáóåóÇ ßóÇäõæÇ ÙóÇáöãöíäó} [ÇáÚäßÈæÊ: 31] æóÞóÇáó ÅÈúÑóÇåöíãõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - {Åäøó ÝöíåóÇ áõæØðÇ} [ÇáÚäßÈæÊ: 32] ÝóÈóíøóäõæÇ ÍöíäóÆöÐò æóÞóÇáõæÇ {áóäõäóÌøöíóäøóåõ æóÃóåúáóåõ} [ÇáÚäßÈæÊ: 32] ÝóÎóÇØóÈõæåõ ÈöÎöØóÇÈò ÇÞúÊóÖóì ÇáúÚõãõæãó æóáóãú íõÈóíøöäõæåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö ÍóÊøóì ÓóÃóáó) . æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú åóÐóÇ: Ãóäøó ÇáÏøóáóÇáóÉó ÞóÏú ßóÇäóÊú ÊóÞóÏøóãóÊú ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áöÅöÈúÑóÇåöíãó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Úóáóì Ãóäøó áõæØðÇ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóÇáúãõÄúãöäöíäó ãóÚóåõ ÎóÇÑöÌõæäó ãöäú ÇáúÎöØóÇÈö ÝóÕóÇÑõæÇ ãõÓúÊóËúäöíäó ÈöÇáÏøóáóÇáóÉö¡ Ýóáóãú íóßõäú Úóáóì ÇáúãõÎóÇØöÈö ÇÓúÊöËúäóÇÄõåõãú æóÅöÎúÑóÇÌõåõãú ãöäú ÇáúÌõãúáóÉö ÈöÇáúÈóíóÇäö ÝóÞóÏú ßóÇäó ÅÈúÑóÇåöíãõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÚóÇáöãðÇ ÈöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì áóÇ íõåúáößõ áõæØðÇ æóÇáúãõÄúãöäöíäó ãóÚóåõ æóÚóáöãóÊú ÇáúãóáóÇÆößóÉõ (ÃóíúÖðÇ Ðóáößó) ãöäú Úöáúãö ÅÈúÑóÇåöíãó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ýóáóãú íóßõäú Úóáóíúåöãú ÇÓúÊöËúäóÇÄõåõ ãöäú ÎöØóÇÈöåöãú.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóæú ßóÇäó ÅÈúÑóÇåöíãõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÞóÏú Úóáöãó Ãóäøó áõæØðÇ ãõÓúÊóËúäðì ãöäú ÎöØóÇÈöåöãú áóãóÇ ÞóÇáó(2/63)
áóåõãú: Åäøó ÝöíåóÇ áõæØðÇ¡ åóÐóÇ íóÏõáøõ Ãóäøóåõ ßóÇäó ÇÚúÊóÞóÏó ãöäú ÎöØóÇÈöåöãú ÇáúÚõãõæãó¡ æóÌóÇÆöÒñ Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóäú íõãöíÊó ÇáúÃóäúÈöíóÇÁó - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ - ãóÚó Þóæúãöåöãú (ãöäú ÛóíúÑö) Ãóäú íóßõæäó áóåõãú ÚõÞõæÈóÉñ æóÅöäú ßóÇäó ÚõÞõæÈóÉð áöÞóæúãöåöãú. Þöíáó áóåõ: æóãóÇ Ýöí Þóæúáö ÅÈúÑóÇåöíãó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Åäøó ÝöíåóÇ áõæØðÇ ãöäú ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì Ãóäøóåõ áóãú íóÚúÊóÞöÏú ãöäú ÎöØóÇÈöåöãú ÇÓúÊöËúäóÇÁó áõæØò ãöäú ÇáúÌõãúáóÉö æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ ÚöäúÏóäóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇÚúÊóÞóÏó ÇÓúÊöËúäóÇÁó áõæØò ãöäúåõãú æóÞóÇáó Åäøó ÝöíåóÇ áõæØðÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö Úóäú ßóíúÝöíøóÉö ÎóáóÇÕöåö (ÈöÃóäú íóÊúÑõßóåõ) Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí ÇáúÞóÑúíóÉö æóíõåúáößó ÃóåúáóåóÇ ÓöæóÇåõ æóÓöæóì ãóäú Âãóäó Èöåö¡ Ãóæú íõÎúÑöÌóåõ ãöäúåóÇ Ëõãøó íõåúáößó ÇáúÞóÑúíóÉó ÈöãóÇ ÝöíåóÇ ÝóÃóÎúÈóÑóÊúåõ ÇáúãóáóÇÆößóÉõ ÍöíäóÆöÐò ÈöÌöåóÉö ÎóáóÇÕöåö¡ Ãóæú áóãú ÊõÈóíøöäúåõ áóåõ ÅÐú áóãú íóßõäú Úóáóíúåöãú ÈóíóÇäõåõ¡ ßõáøõ Ðóáößó ÌóÇÆöÒñ ÛóíúÑõ ãõãúÊóäöÚò Ýóáóãú íóËúÈõÊú áöåóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáö æóÌúåõ ÇáÏøóáóÇáóÉö ãöäú ÇáúÂíóÉö Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö.
æóÐóßóÑó ÃóíúÖðÇ: ÞöÕøóÉó äõæÍò - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì æóÚóÏóåõ Ãóäú íõäóÌøöíóåõ æóÃóåúáóåõ¡ Ëõãøó Èóíøóäó Ýöí ÇáËøóÇäöí ÇÓúÊöËúäóÇÁó ÇÈúäöåö ãöäú ÇáúãõäóÌøöíöíäó ÝóÞóÇáó áóåõ: Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ßóÇäó ÃóÎúÈóÑóåõ {Ãóäøóåõ áóäú íõÄúãöäó ãöäú Þóæúãößó ÅáøóÇ ãóäú ÞóÏú Âãóäó} [åæÏ: 36] æóßóÇäó ÇÈúäõåõ ßóÇÝöÑðÇ ÝóÚóáöãó äõæÍñ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøó ÇáöÇÈúäó ãõÓúÊóËúäðì ãöäú ÇáúãõäóÌøöíöíäó Åäú ÈóÞöíó Úóáóì ßõÝúÑöåö. æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ßóÇäó íóÌõæÒõ Ãóäú íõÄúãöäó ÇÈúäõåõ ÞóÈúáó ÇáúÛóÑóÞö¡ áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÅäøóãóÇ ÞóÇáó áóåõ {Ãäøóåõ áóäú íõÄúãöäó ãöäú Þóæúãöß ÅáøóÇ ãóäú ÞóÏú Âãóäó} [åæÏ: 36] æóÙóÇåöÑñ åóÐóÇ ÃóáøóÇ íóÊóäóÇæóáó Ãóåúáóåõ ÝóÞóÇáó {ÑóÈøö Åäøó ÇÈúäöí ãöäú(2/64)
Ãóåúáöí æóÅöäøó æóÚúÏóß ÇáúÍóÞøõ} [åæÏ: 45] ÝóÃóÎúÈóÑóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ãóäøóåõ áóäú íõÄúãöäó¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÓóÃóáó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì Ãóäú íõÚóÑøöÝóåõ ÍóÇáó ÇÈúäöåö ÈóÚúÏó ÇáúÛóÑóÞö åóáú ßóÇäó äóÒúÚñ Úóäú ßõÝúÑöåö ÈóÚúÏó ÝöÑóÇÞöåö ÅíøóÇåõ ÝóÃóÎúÈóÑóåõ Ãóäøóåõ ãóÇÊó Úóáóì ßõÝúÑöåö æóãóäóÚó Ãóäú íóÔúÝóÚó Ýöíåö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóáÇ ÊóÓúÃóáúäöí ãóÇ áóíúÓó áóßó Èöåö Úöáúãñ Åöäøöí ÃóÚöÙõßó Ãóäú Êóßõæäó ãöäó ÇáúÌóÇåöáöíäó} [åæÏ: 46] . æóÐóßóÑó ÃóíúÖðÇ: ÞöÕøóÉó ÈóÞóÑóÉö Èóäöí ÅÓúÑóÇÆöíáó æóÃóäøóåõ ÃóØúáóÞó ÇÓúãó ÈóÞóÑóÉò¡ æóÈóíøóäó Ýöí ÇáËøóÇäöí ÃóäøóåóÇ Úóáóì ÕöÝóÉò ÝóÏóáøó Ãóäøóåõ ÃóØúáóÞó áóÝúÙó Úõãõæãò æóÃóÑóÇÏó ÎõÕõæÕó ÈóÞóÑóÉò ÈöÚóíúäöåóÇ Ýöí ÇáËøóÇäöí. ÝóíõÞóÇáõ áóåõ: Åäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúÃóæøóáó ßóÇäó ÐóÈúÍó ÈóÞóÑóÉò Ãóíøö ÈóÞóÑóÉò ßóÇäóÊú ÝóáóãøóÇ ÊóÚóäøóÊõæÇ ÔóÏøóÏó Úóáóíúåöãú ÈöÒöíóÇÏóÉö ÇáÕøöÝóÉö.
æóåóÐóÇ ÚöäúÏóäóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö áöÃóäøóåõ æóÑóÏó ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÇáúÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö ÝóáóíúÓó Ýöíåö ÊóÃúÎöíÑõ ÇáúÈóíóÇäö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì Úóáöãó Ãóäøóåõãú ÓóíóÝúÚóáõæäó åóÐóÇ æóíóÊóÚóäøóÊõæäó. Þöíáó áóåõ: Úöáúãõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÃóäøóåõãú íóÝúÚóáõæäó Ãóæú áóÇ íóÝúÚóáõæäó áóÇ íóãúäóÚõ (ãöäú) ÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö ÈóÚúÏó ÇáÊøóãúßöíäö ãöäú ÇáúÝöÚúáö ÞóÈúáó æõÞõæÚöåö. æóÐóßóÑó ÃóíúÖðÇ: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáöÐöí ÇáúÞõÑúÈóì æóÇáúíóÊóÇãóì} [ÇáÃäÝÇá: 41] æóÇáöÇÓúãõ íóÊóäóÇæóáõ Èóäöí åóÇÔöãò æóÈóäöí (ÚóÈúÏö) ÇáúãõØøóáöÈö æóÈóäöí ÚóÈúÏö ÔóãúÓò ÝóÃóÚúØóì ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Èóäöí åóÇÔöãò æóÈóäöí ÚóÈúÏö ÇáúãõØøóáöÈö æóáóãú íóÐúßõÑú Èóäöí ÚóÈúÏö ÔóãúÓò ÈöÔóíúÁò ÝóáóãøóÇ ÓóÃóáóåõ ÚõËúãóÇäõ Èúäõ ÚóÝøóÇäó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - æóÌõÈóíúÑõ Èúäõ ãõØúÚöãò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Úóäú Ðóáößó ÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõãú (áóãú) íõÑóÇÏõæÇ ÈöÇáúÞóÑóÇÈóÉö¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ íóÔúãóáõåõãú Ýóáóãú íõÈóíøöäúåõ ÍóÊøóì ÓõÆöáó ÝóÏóáøó Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö.(2/65)
ÝóíõÞóÇáõ (áóåõ: Åäøó) åóÐóÇ ÛóáóØñ¡ áöÃóäøó Þóæúáóåõ æóáöÐöí ÇáúÞõÑúÈóì áóÝúÙñ ãõÌúãóáñ ãõÝúÊóÞöÑñ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö áöÃóäøóåõ íóÊóäóÇæóáõ ÞóÑóÇÈóÉó ßõáøö ÃóÍóÏò ßóãóÇ íóÊóäóÇæóáõ ÞóÑóÇÈóÉó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýóåõæó ãõÍúÊóÇÌñ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö¡ æóäóÍúäõ äõÌóæøöÒõ ÊóÃúÎöíÑó ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö. æóÐóßóÑó (ÃóíúÖðÇ) Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøóßõãú æóãóÇ ÊóÚúÈõÏõæäó ãöäú Ïõæäö Çááøóåö ÍóÕóÈõ Ìóåóäøóãó} [ÇáÃäÈíÇÁ: 98] ÝóÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÒøöÈóÚúÑóì ÞóÏú ÚõÈöÏóÊú ÇáúãóáóÇÆößóÉõ æóÇáúãóÓöíÍõ ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {Åäøó ÇáøóÐöíäó ÓóÈóÞóÊú áóåõãú ãöäøóÇ ÇáúÍõÓúäóì} [ÇáÃäÈíÇÁ: 101] ÝóÃóØúáóÞó ÇááøóÝúÙó æóáóãú íõÚúÞöÈúåõ ÈöÈóíóÇäò ÍóÊøóì ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÒøöÈóÚúÑóì ãóÇ ÞóÇáó. ÝóíõÞóÇáõ (áóåõ) : åóÐóÇ Ìóåúáñ ÈöãóæúÖõæÚö ÇááøóÝúÙö áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøóßõãú æóãóÇ ÊóÚúÈõÏõæäó ãöäú Ïõæäö Çááøóåö ÍóÕóÈõ Ìóåóäøóãó} [ÇáÃäÈíÇÁ: 98] áóãú íóÏúÎõáú Ýöíåö ÇáúÚõÞóáóÇÁõ (áöÃóäøó ãóÇ áöÛóíúÑö ÇáúÚõÞóáóÇÁö) æóãóäú áöáúÚõÞóáóÇÁö¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÇÈúäõ ÇáÒøöÈóÚúÑóì Úóáöãó Ðóáößó æóÅöäøóãóÇ ÇÚúÊóÑóÖó ÈöãóÇ ÐóßóÑó ãõÊóÚóäøöÊðÇ Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚö ÇÚúÊöÑóÇÖò ßóãóÇ ßóÇäõæÇ íõßóÇÈöÑõæäó Ýöí ÊóÓúãöíóÊöåöãú (ÅíøóÇåõ) ãóÑøóÉð ÓóÇÍöÑðÇ æóãóÑøóÉð ãóÌúäõæäðÇ æóíõäóÇÞöÖõæäó Ýöíåö ÃóÝúÍóÔó ãõäóÇÞóÖóÉò æóáóÇ íõÈóÇáõæäó¡ áöÃóäøó ÇáÓøóÇÍöÑó åõæó ÇáøóÐöí íóÈúáõÛõ (ÈöÏöÞøóÉö ÊóÏúÈöíÑöåö æóáõØúÝö ÍöíáóÊöåö) ãóÇ áóÇ íóÈúáõÛõåõ ÛóíúÑõåõ¡ æóÇáúãóÌúäõæäõ åõæó ÇáøóÐöí íóÎúÈöØõ æóíóÊóÚóÓøóÝõ Ýöí ÃóÝúÚóÇáò áóÇ íõÌúÑöíåóÇ Úóáóì äöÙóÇãò æóáóÇ ÊóÑúÊöíÈò Ýóãóäú äóÇÞóÖó Ýöí Þóæúáöåö åóÐöåö ÇáúãõäóÇÞóÖóÉó æóíõÈóÇåöÊõ åóÐóÇ ÇáúÈõåõÊó ÅÐú áóãú íóÌöÏú ÓóÈöíáðÇ Åáóì ÇáØøóÚúäö Ýöí ÏóáóÇÆöáö(2/66)
æóÃóÚúáóÇãö äõÈõæøóÊöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÍóÓóÏðÇ æóÈóÛúíðÇ áóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íõÈóÇåóÊó Ýöí ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖö ÈöÐößúÑö ÇáúãóáóÇÆößóÉö æóÇáúãóÓöíÍö - ÕóáóæóÇÊõ Çááøóåö Úóáóíúåöãú ÃóÌúãóÚöíäó - Úóáóì ÇáúÂíóÉö¡ æóÅöäú áóãú íóÊóÖóãøóäú áóÝúÙõ ÇáúÂíóÉö ÏõÎõæáóåõãú Ýöíåö¡ æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó æóÌúåõ ÇÚúÊöÑóÇÖöåö Ãóäøó åóÐöåö ÇáúÃóÕúäóÇãó Åäú ßóÇäóÊú Ýöí ÇáäøóÇÑö áöÃóäøóåóÇ ÚõÈöÏóÊú ãöäú Ïõæäö Çááøóåö ÚóÒøó æóÌóáøó ÝóÅöäøóåõ íóÌöÈõ ãöËúáõåõ Ýöí (ÇáúãóáóÇÆößóÉö æóÇáúãóÓöíÍö) æóÇóááøóåõ ÊóÚóÇáóì áóãú íóÞõáú ÅäøóåóÇ Ýöí ÇáäøóÇÑö ãóÚó ÚóÈóÏóÊöåóÇ áöÃóäøóåóÇ ÚõÈöÏóÊú ãöäú Ïõæäö Çááøóåö¡ Ëõãøó ÃóÈóÇäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóäú Ìóåúáö åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáö æóÈõåúÊöåö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {Åäøó ÇáøóÐöíäó ÓóÈóÞóÊú áóåõãú ãöäøóÇ ÇáúÍõÓúäóì ÃõæáóÆößó ÚóäúåóÇ ãõÈúÚóÏõæäó} [ÇáÃäÈíÇÁ: 101] .
æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÂíóÉó áóãú ÊóÊóäóÇæóáú ÛóíúÑó ÇáúÃóÕúäóÇãö Ãóäøóåõ ÎóÇØóÈó ÈöåóÇ ÞõÑóíúÔðÇ æóßóÇäõæÇ íóÚúÈõÏõæäó ÇáúÃóæúËóÇäó æóáóãú íóßõæäõæÇ íóÚúÈõÏõæäó (ÇáúãóÓöíÍó æóáóÇ ÇáúãóáóÇÆößóÉó) . ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóæú áóãú ÊóÊóÖóãøóäú ÇáúÂíóÉõ ÏõÎõæáó åóÄõáóÇÁö Ýöíåö áóÈóíøóäóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÃóÌóÇÈó ãóäú ÇÚúÊóÑóÖó ÈöÐóáößó ÞóÈúáó äõÒõæáö ÇáúÂíóÉö. Þöíáó áóåõ: ÝóßóÃóäøóß ÊõÌóæøöÒõ Ãóäú íóßõæäó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇÚúÊóÞóÏó ÏõÎõæáó ÇáúãóáóÇÆößóÉö æóÇáúãóÓöíÍö Ýöí ÍõßúãöåóÇ æóÃóäøóåõãú Ýöí ÇáäøóÇÑö áöÃóäøóåõãú ÚõÈöÏõæÇ ãöäú Ïõæäö Çááøóåö ÝóÅöäú ÃóÌóÇÒó Ðóáößó Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇäúÓóáóÎó ãöäú ÇáúãöáøóÉö áöÃóäøó ÃóÍóÏðÇ ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó áóÇ íõÌöíÒõ Ðóáößó (æó) ßõáøõåõãú íóÞõæáõæäó: Åäøó ãõÚúÊóÞöÏóåõ ßóÇÝöÑñ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÞóÏú ßóÇäó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóáöãó Ãóäøóåõãú áóãú íõÑóÇÏõæÇ ÈöÇáúÂíóÉö.
Þöíáó áóåõ: ÃóÝóáóíúÓó ÞóÏú ÌóÇÒó Ãóäú áóÇ íõÌöíÈóåõãú ÅáøóÇ ÈóÚúÏó äõÒõæáö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøó ÇáøóÐöíäó ÓóÈóÞóÊú áóåõãú ãöäøóÇ ÇáúÍõÓúäóì} [ÇáÃäÈíÇÁ: 101] ãóÚó Úöáúãöåö Ãóäøóåõãú ÛóíúÑõ ÏóÇÎöáöíäó ÝöíåóÇ ÝóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ ãöäú ÞóæúáöäóÇ Íöíäó ÞõáúäóÇ Åäøó ÇáúãóáóÇÆößóÉó æóÇáúãóÓöíÍó áóãú íóÏúÎõáõæÇ ÞóØøõ Ýöí ÇáúÂíóÉö æóãóÚó Ðóáößó áóãú íõÌöÈúåõãú ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöÙõåõæÑö ÝóÓóÇÏö ÇÚúÊöÑóÇÖöåöãú æóáöÃóäøóåõ Úóáöãó Ãóäøóåõ áóÇ ÔõÈúåóÉó Ýöíåö Úóáóì ÃóÍóÏò¡ æóÚóáóì Ãóäøó Þóæúáóåõ {Åäøóßõãú æóãóÇ ÊóÚúÈõÏõæäó ãöäú Ïõæäö Çááøóåö} [ÇáÃäÈíÇÁ: 98] áóæú(2/67)
ÊóäóÇæóáó ÇáúÚõÞóáóÇÁó æóÛóíúÑóåõãú¡ áóßóÇäó ãõÑóÊøóÈðÇ Úóáóì ãóÇ ÞóÑøóÑó Ýöí ÇáúÚõÞõæáö æóÃóäúÒóáó Èöåö ÇáúßõÊõÈó Ýöí Ãóäøóåõ áóÇ íõÚóÐøöÈõ ÃóæúáöíóÇÁóåõ æóÃóäúÈöíóÇÁóåõ Ýöí ÇáúÂÎöÑóÉö Ýóáóãú íóÑöÏú ÇááøóÝúÙõ ãõÞúÊóÑöäðÇ ÈöÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÝóÃóíøõ ÈóíóÇäò ÊóÃóÎøóÑó. æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøó ÇáøóÐöíäó ÓóÈóÞóÊú áóåõãú ãöäøóÇ ÇáúÍõÓúäóì} [ÇáÃäÈíÇÁ: 101] ÊóÃúßöíÏñ áöãóÇ ÞóÏú ËóÈóÊó ÞóÈúáó Ðóáößó æóÊóÞúÑöíÑñ áóåõ (ßóãóÇ) ÐõßöÑó (Ýöí ÕöÍøóÉö) ÇáÊøóæúÍöíÏö æóÓóÇÆöÑö ÕöÝóÇÊöåö (ÊóÚóÇáóì) Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö ÈóÚúÏó ÊóÞúÏöíãö ÇáÏøóáóÇÆöáö ÚóáóíúåóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÞóæúáö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó æóÂÊõæÇ ÇáÒøóßóÇÉó} [ÇáÈÞÑÉ: 43] ÝóÃóÎøóÑó ÈóíóÇäó ÇáÕøóáóÇÉö Úóáóì ÍóÇáö ÇáúÃóãúÑö ÈöÐößúÑö ÇáÒøóßóÇÉö¡ æóÅöÐóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóÊóÃóÎøóÑó ÇáúÈóíóÇäõ åóÐóÇ ÇáúÞóÏúÑó ÌóÇÒó Ãóäú íóÊóÃóÎøóÑó ÃóæúÞóÇÊðÇ ßóËöíÑóÉð. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÎúáõæ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó} [ÇáÈÞÑÉ: 43] ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÊóäóÇæóáó ÕóáóÇÉð ãóÚúåõæÏóÉð ÞóÏú ÚóÑóÝõæåóÇ Ýóáóãú Êóßõäú ãõÝúÊóÞöÑóÉð Åáóì ÇáúÈóíóÇäö ÝóÞóæúáõß ÃóÎøóÑó ÈóíóÇäóåóÇ ÓóÇÞöØñ Ãóæú Ãóäú íóßõæäó ãõÌúãóáðÇ ÚöäúÏó åõãú ÚöäúÏó äõÒõæáö ÇáúÂíóÉö æóäóÍúäõ äõÌóæøöÒõ ÊóÃúÎöíÑó ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó Íõßúãó ÇáúßóáóÇãö ÅäøóãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÊóÃóÎøõÑõåõ æóÍõÕõæáõ ÇáúÝóÑóÇÛö ãöäúåõ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóæú æóÕóáóåõ ÈöÇÓúÊöËúäóÇÁò Ãóæú ÚóáøóÞóåõ ÈöÔóÑúØò ÊóÚóáøóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Èöåö¡ Ýóáóæú ÃóØúáóÞó áóÝúÙó ÇáúÚõãõæãö æóãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕõ áóãú íóãúÊóäöÚú Ãóäú íõÄóÎøöÑó ÈóíóÇäóåõ ÈöãöÞúÏóÇÑö ÇáúÝóÑóÇÛö ãöäú ÇáúßóáóÇãö¡ áöÃóäøó ÇáÓøóÇãöÚó áóÇ íóáúÒóãõåõ Ãóäú íóÚúÊóÞöÏó Ýöíåö ÔóíúÆðÇ ÅáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÝóÑóÇÛö ãöäúåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÌóãöíÚõ ãóÇ ÃóáúÒóãúÊå ÇáúÞóÇÆöáöíäó ÈöÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö ãöäú Ãóäøó ÇáúæõÞõæÝó Ýöíåö Åáóì æõÑõæÏö ÇáúÈóíóÇäö íóäúÝöí æõÌõæÈó ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö æóÊóÑúßó ÇáúæóÞúÝö æóÇáúÞóæúáó ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö Úõãõæãöåö (æó) íõÄóÏøöí Åáóì ÊóÌúæöíÒö ÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáÔøóíúÁö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Úóáóíúåö ÝóÅöäøóåõ íóáúÒóãõß ãöËúáõåõ Ýöí ÏóáóÇÆöáö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáäøóÙóÑö¡ áöÃóäøóß áóÇ ÊóÎúáõæ ãöäú Ãóäú ÊóÚúÊóÞöÏó ÇáúÚõãõæãó ÈöäóÝúÓö æõÑõæÏöåö Ãóæú ÊóÞöÝó Ýöíåö ÍóÊøóì íóÓúÊóÈöíäó Íõßúãõ(2/68)
ÇááøóÝúÙö Ýöí Úõãõæãöåö Ãóæú ÎõÕõæÕöåö¡ ÝóÅöäú ÇÚúÊóÞóÏúÊ ÇáúÚõãõæãó áóãú ÊóÃúãóäú Ãóäú íóßõæäó åõäóÇßó Ïóáöíáñ íõæÌöÈõ ÎõÕõæÕóåõ ÝóÊóßõæäõ ÞóÏú ÇÚúÊóÞóÏúÊ ÇáÔøóíúÁó Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö.
æóÅöäú æóÞóÝúÊ Ýöíåö ÞõáúäóÇ: Ãóäú ÊóÞõæáó ãöËúáóåõ Ýöí Íõßúãö ÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÇãøö Ãóäøóåõ Úóáóì ÇáúÚóÇãøö Åäú áóãú íóßõäú ãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕó Ýóíóßõæäõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö ÇáøóÐöí íóÑöÏõ Ýöí ÇáËøóÇäöí¡ æóáóÇ íóÞúÏóÍõ (Ðóáößó) Ýöí ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö ßóãóÇ Ãóäøó æõÞõæÝóß Ýöí Úõãõæãö ÇááøóÝúÙö Åáóì Ãóäú ÊóÓúÊóÈúÑöÆó ÍóÇáó ÇáÏøóáöíáö ÇáúãõæÌöÈö áöÊóÎúÕöíÕöåö¡ íõÚúÊóÑóÖõ Úóáóíúß Ýöí ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö. Þöíáó áóåõ: ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú åóÐóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íõÞóÇáó Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì áóÇ íõÎóÇØöÈõ ÃóÍóÏðÇ ÈöáóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö æóãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕõ ÅáøóÇ ãóÚó ÅíÑóÇÏö ÏóáóÇÆöáö ÇáÊøóÎúÕöíÕö Úóáóíúåö ÍóÊøóì íõÚúÞóáó ÇáúÎõÕõæÕõ ãóÚó æõÑõæÏö ÇááøóÝúÙö ßóãóÇ íõÚúÞóáõ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóíúÓó íóÎúáõæ ÇáÓøóÇãöÚõ áöÐóáößó ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÎóÇØóÈðÇ ÈöÍõßúãö ÇááøóÝúÙö ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÓóãöÚóåõ ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóæú ãöäú ÛóíúÑöåö ãöãøóäú íóáúÒóãõåõ ÞóÈõæáõ Þóæúáöåö. æóãóäú íóáúÒóãõåõ ÞóÈõæáõ Þóæúáöåö ÝóáóÇ íõæÑóÏõ Úóáóíúåö ÇáúÎöØóÇÈõ ÅÐóÇ ßóÇäó ãõßóáøóÝðÇ áöÇÚúÊöÞóÇÏö Íõßúãöåö ÚóÇÑöíøðÇ ãöäú ÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÅáøóÇ æóÞóÏú ÃóÑóÇÏó ãöäúåõ ÅãúÖóÇÁóåõ Úóáóì ÙóÇåöÑöåö ÝóíóÌöÈõ Úóáóì ÇáÓøóÇãöÚö ÅÐóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ÇÚúÊöÞóÇÏõ Íõßúãö ãõÞúÊóÖóì ÇááøóÝúÙö (æóÇáúÞóØúÚõ) ÈöÃóäú áóÇ Ïóáöíáó åõäóÇßó íõæÌöÈõ ÊóÎúÕöíÕóåõ. æóßóÐóáößó ÇáúÚóÇãøöíøõ æóãóäú áóíúÓó ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö ÈöÃõÕõæáö ÇáúÍõßúãö æóØõÑõÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö¡ ÝóÅöäøóåõ ãóÊóì ÓóÃóáó ãóäú íóáúÒóãõåõ ÊóÞúáöíÏõåõ Úóäú (Íõßúãö) ÍóÇÏöËóÉò ÝóÃóÌóÇÈóåõ ÝöíåóÇ ÈöÌóæóÇÈò ãõÚóáøóÞò ãöäú ÂíóÉò Ãóæú ÎóÈóÑò ÝóÚóáóíúåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ Úõãõæãõåõ æóÇáúÚóãóáõ Úóáóíúåö áöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÎóÇÕøðÇ áóÈóíøóäóåõ áóåõ¡ ÝóÅöäú ÓóãöÚó (ÎóÈóÑðÇ Ãóæú ÂíóÉð) Úóáóì ÛóíúÑö(2/69)
åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÝóáóíúÓó Úóáóíúåö Ãóäú íóÚúÊóÞöÏó ÝöíåöãóÇ ÔóíúÆðÇ áöÃóäøóåõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö ÛóíúÑõ ãõÎóÇØóÈò ÈöÍõßúãöåöãóÇ Ýóåõæó Ýöí ãóÚúäóì ãóäú (áóãú) íóÓúãóÚúåõãóÇ.
æóÅöäú ßóÇäó ÑóÌõáðÇ ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö ÈöÃõÕõæáö ÇáúÃóÍúßóÇãö æóÇáäøóÙóÑö ÝöíåóÇ ÝóÊóáóÇ ÂíóÉð ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö Ãóæú ÓóãöÚó ÎóÈóÑðÇ Úóäú ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýóåõæó áóíúÓó (íóÕöíÑõ) ãöäú Ãóåúáö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÇáúÚöáúãö ÈöÃõÕõæáö ÇáúÃóÍúßóÇãö ÅáøóÇ æóÞóÏú ÚóÑóÝó ãöËúáó Ðóáößó ãóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÚõãõæãö ãöäú ÊóÎúÕöíÕò Ãóæú äóÓúÎò Ãóæú ÕóÑúÝöåö (Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö) Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö¡ ÝóÊóßõæäõ ÍöíäóÆöÐò ÏóáóÇÆöáõ ÇáúÃõÕõæáö ãõÞóÇÑöäóÉð áöáúÚõãõæãö Ýöí ÅíÌóÇÈö ÊóÎúÕöíÕöåö Åäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÎõÕõæÕó¡ ÝóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÎóÇÕøðÇ æóáóãú íõÈóíøöäú åõæó ÎõÕõæÕóåõ áöÚõãõæãö ÏóáóÇáóÊöåö æóÎóÝóÇÆöåóÇ Úóáóíúåö ÝóÅöäøóåõ ÅäøóãóÇ ÃõÊöíó ãöäú ÞöÈóáö äóÝúÓöåö Ýöí ÐóåóÇÈöåö Úóäú æóÌúåö ÇáÏøóáóÇáóÉö æóÞóÏú Èóíøóäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì áóåõ ãóÇ íõæÌöÈõ ÊóÎúÕöíÕóåõ¡ ÝóÅöäú ÇÚúÊóÞóÏó Ýöíåö ÇáúÚõãõæãó ÝóÅöäøóãóÇ ÞóÕøóÑó Ýöí ÇÌúÊöåóÇÏöåö æóÃóÎúØóÃó Ýöí ÇÚúÊöÞóÇÏöåö æóÇóááøóåõ ÊóÚóÇáóì áóãú íóÃúãõÑúåõ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÎóØóÃö.
æóÅöäøóãóÇ ÃóáúÒóãóäóÇ äóÍúäõ ÇáúÞóÇÆöáöíäó ÈöÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö Ãóäú íóßõæäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ÃóãóÑóäóÇ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö Úõãõæãö áóÝúÙò ãõÑóÇÏõåõ Ýöíåö ÇáúÎõÕõæÕõ Ýóíóßõæäõ ÃóãúÑðÇ áóåõ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáÔøóíúÁö Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö¡ æóáóÇ íõãúßöäõåõãú Ãóäú íõÌöíÈõæÇ Úóäú Ðóáößó ÈöãöËúáö ÌóæóÇÈöäóÇ Úóäú ÓõÄóÇáöåöãú. áöÃóäøó ãöäú Þóæúáöåöãú Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì áóãú íõÈóíøöäú ÈóÚúÏõ ÔóíúÆðÇ¡ æóßóíúÝó íõãúßöäõåõãú (æóáóÇ íõãúßöäõåõãú) ÇáúæõÕõæáõ ãóÚóåõ Úóáóì Úöáúãö ÇáúÎõÕõæÕö. ÝóÅöäøóãóÇ ÃóÊóæúÇ Ýöí ÇÚúÊöÞóÇÏö Úõãõæãö ãóÚúäóÇåõ (ÇáúÎõÕõæÕó) ãöäú ÞöÈóáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áóÇ ãöäú ÞöÈóáö ÊóÞúÕöíÑöåöãú æóÐóåóÇÈöåöãú Úóäú æóÌúåö ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö æóåóÐóÇ åõæó ÇáúãõäúßóÑõ ÚöäúÏóäóÇ. æóáóãú äõäúßöÑú Ãóäú íõÎúØöÆó ÇáúÅöäúÓóÇäõ ÝóíóÚúÊóÞöÏó ÇáúÚõãõæãó ÝöíãóÇ (ÞóÏú) Èõíøöäó ÎõÕõæÕõåõ ÝóíõÎúØöÆó ÏóáóÇáóÉó ÇáúÎõÕõæÕö æóíóÚúÊóÞöÏó ÇáÔøóíúÁó Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Úóáóíúåö æóáóíúÓó Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóäú íõæÞöÝó Úóáóì(2/70)
ÎóØóÃö (Þóæúáö) ßõáøö ÞóÇÆöáò ÈöäóÕøò íõÒöíáõ ãóÚóåõ ÇáúÅöÔúßóÇáó Úóäúåõ æóÅöäøóãóÇ Úóáóíúåö ÅÞóÇãóÉõ ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóíúåö ÝóÅöäú ÃóÎúØóÃóåóÇ ãõÎúØöÆñ áóãú (íõÄóËøöÑú) Ðóáößó Ýöí æõÞõæÚö ÇáúÈóíóÇäö ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÅöÞóÇãóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóíúåö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó áöÚõãóÑó Èúäö ÇáúÎóØøóÇÈö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Íöíäó ÓóÃóáóåõ Úóäú ÇáúßóáóÇáóÉö íóßúÝöíß ÂíóÉõ ÇáÕøóíúÝö» Ýóáóãú íóäõÕøó áóåõ Úóáóì ÇáúÍõßúãö ÚöäúÏó ÅÔúßóÇáöåö Úóáóíúåö áöÃóäøóåõ ÞóÏú Èóíøóäóåõ ÞóÈúáó Ðóáößó Ýóæóßóáóåõ Åáóì ãóÇ ÞóÏøóãóåõ ãöäú ÈóíóÇäöåö Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: ÝóÅöÐóÇ áóãú ÊóÃúãóäú Ãóäú íóßõæäó ãóÇ ÓóãöÚóåõ ãöäú ÇáúÂíóÉö Ãóæú ÇáúÎóÈóÑö ãóäúÓõæÎðÇ ÈöÛóíúÑöåö¡ æóßóÇäó ÇáúæóÇÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáäøóÙóÑó Ýöí ÇáúÃõÕõæáö åóáú ÝöíåóÇ ãóÇ íóäúÓóÎõåóÇ Ëõãøó áóãú íóáúÒóãú ãóÚó Ðóáößó Ãóäú íóÞöÝó Ýöí Íõßúãò ÞóÏú ÊóíóÞøóäøóÇ ËõÈõæÊóåõ ÈöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäó ãóäúÓõæÎðÇ¡ Èóáú æóÇÌöÈñ ÚóáóíúäóÇ ÇáËøóÈóÇÊõ Úóáóíúåö ÍóÊøóì íóËúÈõÊó äóÓúÎõåõ¡ ÝóßóÐóáößó ÚóáóíúäóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑõ Íõßúãö ÇááøóÝúÙö æóÇÚúÊöÞóÇÏõ Úõãõæãöåö¡ æóáóÇ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ ÛóíúÑó ÙóÇåöÑöåö ÝóáóÇ íõÈóíøöäõåõ¡ ßóãóÇ Ãóäøó ÚóáóíúäóÇ ÇáËøóÈóÇÊó Úóáóì Íõßúãò ÞóÏú ÚóáöãúäóÇ ËõÈõæÊóåõ íóÞöíäðÇ æóáóÇ íóÌõæÒõ ÇáúæõÞõæÝõ Ýöíåö áöÃóÌúáö ÌóæóÇÒö äóÓúÎöåö áöÃóäøó ÇáäøóÓúÎó áóæú ßóÇäó ËóÇÈöÊðÇ áóÈóíøóäóåõ.
æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó ãóäú æóÞóÝó Ýöí Íõßúãö ÇááøóÝúÙö áöáäøóÙóÑö Ýöí ÇáúÃõÕõæáö åóáú ÝöíåóÇ ãóÇ íóÎõÕøõåõ ÝóÅöäøóåõ ãóÊóì áóãú íóÌöÏú ÝöíåóÇ (ÏóáóÇáóÉõ ÇáÊøóÎúÕöíÕö Íóßóãó ÈöÚõãõæãö ÇááøóÝúÙö Ýöí ÍóÇáö æõÑõæÏöåö¡ æóÅöäú æóÌóÏó ÝöíåóÇ) ãóÇ íóÎõÕøõåõ ÊóÈóíøóäó Èöåö ÇÞúÊöÑóÇäõ ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö Åáóì ÇááøóÝúÙö ßóÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÝóÅöäøóãóÇ æóÞóÝó (ØóáóÈðÇ áöÈóíóÇäò) ÞóÏú ÍóÕóáó (Åäú ßóÇäó ÎóÇÕøðÇ) . æóÃóäúÊó ÊóÞöÝõ áöÑóÏøö ÇáúÈóíóÇäö Ýöí ÇáËøóÇäöí æóáóÇ ÊóØúáõÈõ ÈöæõÞõæÝöß ÈóíóÇäðÇ ÞóÏú ÍóÕóáó ßõäúÊ ÈöÐóáößó ÊóÇÑößðÇ áöáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö(2/71)
(ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ) áóíúÓó ÌóÇÆöÒðÇ Ãóäú íóäúÓóÎó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì (ÍõßúãðÇ) ÝóíóÊóÚóáøóÞó Íõßúãõåõ Úóáóì ãóäú ÓóãöÚóåõ æóáóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Úóáóì ãóäú áóãú íóÓúãóÚúåõ ßóãóÇ Ñõæöíó «Ãóäøó Ãóåúáó ÞõÈóÇÁó ßóÇäõæÇ íõÕóáøõæäó Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö ÝóÃóÊóÇåõãú ÂÊò ÝóÃóÎúÈóÑóåõãú Ãóäøó ÇáúÞöÈúáóÉó ÞóÏú ÍõæøöáóÊú ÝóÇÓúÊóÏóÇÑõæÇ Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö» ÝóÞóÏú ÕóáøóæúÇ ÈóÚúÖó ÕóáóÇÊöåöãú ÈóÚúÏó äóÓúÎö ÇáÊøóæóÌøõåö Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö æóáóãú íõÄúãóÑõæÇ ÈöÇÓúÊöÆúäóÇÝöåóÇ áöÃóäøó Íõßúãó ÇáäøóÓúÎö áóãú íóÊóÚóáøóÞú Úóáóíúåöãú ÅáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚöáúãö¡ ÝóßóÐóáößó ãóÇ ÃõäúßöÑó Ãóäú íóÌõæÒó ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÚõãõæãö Ýöí ÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÇãøö æóíóÊóÃóÎøóÑó ÈóíóÇäõåõ Ýóíóßõæäõ ÇáÓøóÇãöÚõ ãõÊóÚóÈøöÏðÇ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÚõãõæãö¡ ÝóÅöÐóÇ æóÑóÏó ÇáúÈóíóÇäõ ÊóÈóíøóäó ÎõÕõæÕõ ÇááøóÝúÙö ÝóÕóÇÑó Åáóíúåö æóáóÇ íõÄóËøöÑõ Ðóáößó Ýöí ÇÚúÊöÞóÇÏöåö ÈóÏúÁðÇ ßóãóÇ Ãóäøó ãóäú áóãú íóÈúáõÛúåõ ÇáäøóÓúÎõ Ýóåõæó ãõÊóÚóÈøöÏñ ÈöÇáúÝóÑúÖö ÇáúÃóæøóáö ÝóÅöÐóÇ ÈóáóÛóåõ Úöáúãõ Ãóäøóåõ ßóÇäó ãóäúÓõæÎðÇ ÞóÈúáó Ðóáößó. Þöíáó áóåõ: ÇáúÝóÕúáõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó ãóäú ÈóáóÛóåõ ÇáäøóÓúÎõ ÈóÚúÏó ÒóãóÇäò ÝóÞóÏú ßóÇäó ãõÊóÚóÈøöÏðÇ ÈöÇáúÝóÑúÖö ÇáúÃóæøóáö æóÞúÊó ÈõáõæÛöåö ÅíøóÇåõ æóáóãú íõäúÓóÎú Úóäúåõ Ðóáößó ÅáøóÇ ÈóÚúÏó Úöáúãöåö¡ æóÅöäú ßóÇäó ãóäúÓõæÎðÇ Úóäú ÛóíúÑöåö Ýóãóäú ÈóáóÛóåõ ÞóÈúáóåõ Ýóáóãú íóßõäú Ýöí Ðóáößó ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáÔøóíúÁö Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö¡ æóãõÎóÇáöÝõäóÇ Ýöí ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÈóíóÇäö íóÒúÚõãõ Ãóäøóåõ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ Úõãõæãò¡ ãóÚúäóÇåõ ÇáúÎõÕõæÕõ Ýöí Êöáúßó ÇáúÍóÇáö ÈöÚóíúäöåóÇ.
æóåóÐóÇ ãõÓúÊóäúßóÑñ áöãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ¡ æóÅöäøóãóÇ äóÙöíÑõ ÇáäøóÓúÎö ãöäú åóÐóÇ Ãóäú íóÚúÊóÞöÏó ÇáúÚõãõæãó Ëõãøó íóÎõÕøõåõ ÈóÚúÏó ËõÈõæÊö Íõßúãöåö Ýóíóßõæäõ Ðóáößó äóÓúÎðÇ áöÈóÚúÖö Íõßúãö ÇááøóÝúÙö¡ æóåóÐóÇ áóÇ äóÃúÈóÇåõ æóáóÇ äóßúÑóåõåõ.(2/72)
[ÝóÕúáñ Ýöí ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö]
ÝóÕúáñ: æóÃóãøóÇ ÇáúãõÌúãóáõ ÇáøóÐöí áóÇ ÓóÈöíáó Åáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáö Íõßúãöåö ÅáøóÇ ÈöÈóíóÇäò ÝóÅöäøóãóÇ ÌóÇÒó ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäöåö¡ áöÃóäøóåõ áóãøóÇ áóãú íõãúßöäú ÇÓúÊöÚúãóÇáõ Íõßúãöåö ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó ãöäøóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó æõÌõæÈöåö ÅÐóÇ (ßóÇäó) Èóíøóäó Íõßúãóåõ æóáóÇ íóãúÊóäöÚõ ÊóßúáöíÝõ Ðóáößó¡ áöÃóäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÚúáóãó Ãóäøó
ÇáúãóÕúáóÍóÉó
áóäóÇ Ýöí ÊóÞúÏöãóÉö Ðóáößó ÅáóíúäóÇ æóÊóßúáöíÝöäóÇ ÊóæúØöíäó ÇáäøóÝúÓö Úóáóì ÝöÚúáöåö ÚöäúÏó ÈóíóÇäöåö ßóãóÇ ßõáøöÝúäóÇ ÓóÇÆöÑó ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö æóßóãóÇ ßõáøöÝúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó (ÃóÏóÇÁö) ÇáÕøóáóÇÉö ÚöäúÏó ãóÌöíÁö æóÞúÊöåóÇ¡ æóÝöÚúáó Õóæúãö ÑóãóÖóÇäó ÅÐóÇ ÍóÖóÑó ÇáÔøóåúÑõ¡ ßóÐóáößó áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íõÞóÏøöãó ÅáóíúäóÇ ÌõãúáóÉð íóáúÒóãõäóÇ ÈöåóÇ ÊóæúØöíäõ ÇáäøóÝúÓö Úóáóì ÝöÚúáöåö ÅÐóÇ æóÑóÏó ÈóíóÇäõåõ¡ ÝóÇáúÃóãúÑõ ÇáúãõÌúãóáõ ÞóÏú ÊóÖóãøóäó ãóÚúäóíóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: áõÒõæãõ ÊóæúØöíäö ÇáäøóÝúÓö Ýöí ÇáúÍóÇáö Úóáóì ÝöÚúáöåö ÅÐóÇ æóÑóÏó ÈóíóÇäõåõ¡ æóÊóÑóÞøõÈö ãóÌöíÁö æóÞúÊöåö.
æóÇáËøóÇäöí: (Ãóäøóåõ) ãóÊóì Èõíøöäó ßóÇäó æõÌõæÈõåõ ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÇáúÌõãúáóÉö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö æóáóíúÓó ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö ßóÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäö ÇáúÚõãõæãö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕó¡ áöÃóäøó æõÑõæÏó áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö íõáúÒöãõäóÇ ÔóíúÆóíúäö:(2/73)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇÚúÊöÞóÇÏõ Íõßúãöåö Úóáóì ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ áóÝúÙõåõ.
æóÇáúÂÎóÑõ: áõÒõæãõ ÝöÚúáöåö Ýöí Ãóæøóáö ÃóÍúæóÇáö ÇáúÅöãúßóÇäö¡ æóáõÒõæãõ åóÐóíúäö ÇáúãóÚúäóíóíúäö ãóÇäöÚñ ãöäú ÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäö ÎõÕõæÕöåö¡ áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáúÚõãõæãö ÝöíãóÇ ãõÑóÇÏõåõ ÇáúÎõÕõæÕõ¡ æóíõæÌöÈõ ÃóíúÖðÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó áõÒõæãöåö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö. æóÇáúãõÑóÇÏõ ÊóÃúÎöíÑõåõ Åáóì æóÞúÊö ÇáúÈóíóÇäö æóßöáóÇ ÇáúæóÌúåóíúäö ãóäúÝöíøñ Úóäú Çááøóåö ÚóÒøó æóÌóáøó æóÇáúãõÌúãóáõ áóÇ íóáúÒóãõäóÇ Ýöíåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ Úõãõæãò æóáóÇ ÎõÕõæÕò æó (áóÇ) íóáúÒóãõ Èöåö ÇáúÝöÚúáõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡ Èóáú ÚöäúÏó æõÑõæÏö ÇáúÈóíóÇäö¡ æóÃóßúËóÑõ ãóÇ íóáúÒóãõäóÇ Ýöíåö ÚöäúÏó æõÑõæÏöåö ÅÚúáóÇãõ Íõßúãò íõÈóíøöäõåõ áóäóÇ Ýöí ÇáËøóÇäöí æóíóáúÒóãõäóÇ (ÈöÈóíóÇäöåö ÝöÚúáõåõ) æóÞóÈúáó ÈóíóÇäöåö ÊóæúØöíäõ ÇáäøóÝúÓö Úóáóíúåö æóÊóÓúåöíáõåõ ÚóáóíúåóÇ¡ æóíõäóÈøöåõäóÇ Úóáóì ÇáúÝößúÑö ÝöíãóÇ ÍóÊøóãó ÝöÚúáõåõ ãöäú ÇáËøóæóÇÈö æóÈöÊóÑúßöåö ãöäú ÇáúÚöÞóÇÈö ÝóíóÕöíÑõ ÍóÊúãðÇ Úóáóì ÇáúãõÊóãóÓøößö ÈöãóÇ åõæó ãõÝúÊóÑóÖñ Úóáóíúåö áöÃóäøó ÊóæúØöíäó ÇáäøóÝúÓö Úóáóì ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö íõÓóåøöáõ ÝöÚúáóåõ.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó «ãõÑõæÇ ÕöÈúíóÇäóßõãú ÈöÇáÕøóáóÇÉö áöÓóÈúÚò æóÇÖúÑöÈõæåõãú ÚóáóíúåóÇ áöÚóÔúÑò» . æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÞõæÇ ÃóäúÝõÓóßõãú æóÃóåúáöíßõãú äóÇÑðÇ} [ÇáÊÍÑíã: 6] . Ñõæöíó Ýöí ÇáÊøóÝúÓöíÑö ÃóÏøöÈõæåõãú æóÚóáøöãõæåõãú æóãóÚúáõæãñ (Ãóäøóåõ áóíúÓó) Úóáóíúåöãú ÝóÑúÖñ Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ æóÃóãøóÇ ÃóãúÑõäóÇ ÈöÐóáößó (Ýöíåöãú) áöíóÊóãóÑøóäõæÇ ÚóáóíúåóÇ æóíóÚúÊóÇÏõæåóÇ ÞóÈúáó ÇáúÈõáõæÛö áöíóÓúåõáó Úóáóíúåöãú ÝöÚúáõåóÇ ÅÐóÇ(2/74)
ÈóáóÛõæÇ æóÞóÏú ÞóÕøó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóáóì äóÈöíøöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóÎúÈóÇÑó ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ - ÍóËøðÇ áóåõ Úóáóì ÇáÊøóãóÓøõßö ÈöÇáÕøóÈúÑö æóÊóÓúåöíáðÇ áöáúãöÍúäóÉö Úóáóíúåö ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóßõáøðÇ äóÞõÕøõ Úóáóíúß ãöäú ÃóäúÈóÇÁö ÇáÑøõÓõáö ãóÇ äõËóÈøöÊõ Èöåö ÝõÄóÇÏóß} [åæÏ: 120] æóÞóÕøó (ÚóáóíúäóÇ) ÃóÎúÈóÇÑó ÇáúÞõÑõæäö ÇáÓøóÇáöÝóÉö áöäóÊøóÚöÙó ÈöåóÇ æóäóäúÊóåöíó Úóäú ãöËúáö ÇáúÃóÝúÚóÇáö ÇáøóÊöí ÇÓúÊóÍóÞøõæÇ ÇáúÚöÞóÇÈó ÈöåóÇ ÝóáóíúÓó ÝöíåóÇ ÃóãúÑñ áóäóÇ ÈöÔóíúÁò ÃóßúËóÑó ãöäú ÇÚúÊöÞóÇÏö ÕöÍøóÊöåóÇ æóÇáöÇÊøöÚóÇÙö ÈöåóÇ¡ æóßóÐóáößó ÇáúÃóãúÑõ ÇáúãõÌúãóáõ ÅÐóÇ ßóÇäó Ýöíåö ÖóÑúÈñ ãöäú ÇáÊøóßúáöíÝö æóÇáúãóÕúáóÍóÉö Ýöí ÇáúÍóÇáö íóãúÊóäöÚõ æõÑõæÏõåõ ÛóíúÑó ãõÞúÊóÑöäò ÈöÈóíóÇäò íóÕúÍóÈõåõ Ëõãøó íõÈóíøöäõåõ áóäóÇ ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó ÅáúÒóÇãó ÇáúÝöÚúáö (Èöåö) ¡ æóåóÐóÇ íõÓúÞöØõ ÌóãöíÚó ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõæäó Èöåö Ýöí Ðóáößó ãöäú Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöí ÇáÊøöáóÇæóÉö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÊóÍúÊóåõ ãóÃúãõæÑñ Èöåö íóáúÒóãõäóÇ ÝöÚúáõåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö æóÃóäøóåõ ãóÊóì ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó ßóÇäó ÈöãóäúÒöáóÉö ãõÎóÇØóÈóÉö ÇáúÚóÑóÈöíøö ÈöÇáÒøöäúÌöíøóÉö æóÃóäøó ÅíÑóÇÏó Ðóáößó ÈöáóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö áóíúÓó ÈöÃóæúáóì ãöäúåõ ÈöáóÝúÙö Çáäøóåúíö ÅÐú áóíúÓó ÊóÍúÊóåõ ÝöÚúáñ ãõÑóÇÏñ Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÎöØóÇÈó ÇáúÚóÑóÈöíøö ÈöÇáÒøöäúÌöíøóÉö áóÇ íóÝúåóãõ Èöåö ÇáúãõÎóÇØóÈõ ÔóíúÆðÇ æóæõÌõæÏõåõ æóÚóÏóãõåõ ÈöãóäúÒöáóÉò¡ Ýóíóßõæäõ ÚóÈóËðÇ æóáóÛúæðÇ¡ æóÇáúÎöØóÇÈõ ÇáúãõÌúãóáõ ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó Èöåö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú æõÌõæåö ÇáÊøóßúáöíÝö
æóÇáúãóÕúáóÍóÉö
Ýóáóãú íóãúÊóäöÚú æõÑõæÏõåõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÎöØóÇÈõ ÈöÇáúÃóãúÑö ÇáúãõÌúãóáö ÝóãõäúÝóÕöáñ Úóäú ÇáúÎöØóÇÈö ÈöÇáäøóåúíö ÇáúãõÌúãóáö ßóÇäúÝöÕóÇáö ÇáúÎöØóÇÈö ÈöÇáúÃóãúÑö ÇáúãóÚúáõæãö ÇáúãóÚúäöíøö Úóäú ÇáúÎöØóÇÈö ÈöÇáäøóåúíö¡ áöÃóäøó Çáäøóåúíó ÇáúãõÌúãóáó íõÝöíÏõ ÊóæúØöíäó ÇáäøóÝúÓö Úóáóì ÇÌúÊöäóÇÈö ãóÇ íóÑöÏõ ÈóíóÇäõåõ¡ ßóãóÇ íõÝöíÏõ ÇáúÎöØóÇÈõ ÈöÇáúÃóãúÑö ÇáúãõÌúãóáö ÊóæúØöíäóåóÇ (Úóáóì) ÝöÚúáöåö ÚöäúÏó æõÑõæÏö ÇáúÈóíóÇäö¡ ÝóÈóÇäó ÈöÐóáößó ÝóÓóÇÏõ Þóæúáö ãóäú ÇÚúÊóÑóÖó ÈöãöËúáöåö Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÃúÎöíÑõ ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãú íóßõäú íóÃúãóäõ Ãóäú ÊõÚóÇÌöáóåõ ÇáúãóäöíøóÉõ ÞóÈúáö ÈóíóÇäöåö ÝóáóÇ íõæÕóáõ ÈóÚúÏóåõ Åáóì Íõßúãöåö.(2/75)
Þöíáó áóåõ: ÞóÏú Úóáöãó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì áóäú íóÊóæóÝøóÇåõ ÍóÊøóì íõÈóáøöÛó ÑöÓóÇáóÊóåõ æóíõÈóíøöäó (áöáúÃõãøóÉö) ãóÇ ÊóÍúÊóÇÌõ Ýöíåö Åáóì ÈóíóÇäöåö ÝóåóÐóÇ ÓõÄóÇáñ ÓóÇÞöØñ.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöÐóÇ Úóáöãó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ãóäøóåõ Åäú ÃóÎøóÑó ÇáúÈóíóÇäó Úóäú æóÞúÊò áóÇ íõãúßöäõåõ ÈóÚúÏóåõ ÊóÈúáöíÛõåõ æóÃóÏóÇÄõåõ¡ ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ÊóæúÞöíÝöåö ÅíøóÇåõ Úóáóì ÊóÚúÌöíáöåö æóÊóÑúßö ÊóÃúÎöíÑöåö áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÅäøóãóÇ ÃóÑúÓóáóåõ Åáóì ÇáäøóÇÓö áöíõÈóáøöÛóåõãú ãóÇ Êóåõãøõ Åáóíúåö ÇáúÍóÇÌóÉõ ãöäú ÃóãúÑö Ïöíäöåöãú¡ ÝóÅöÐóÇ ÃóÈóÇÍó áóåõ ÊóÃúÎöíÑó ÇáúÈóíóÇäö ÝóÅöäøóãóÇ íõÈöíÍõåõ áóåõ ãóÇ (áóãú) íõÄóÎøöÑúåõ Åáóì æóÞúÊò íóÝõæÊõåõ Ýöíåö ÝöÚúáõåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÕóÇÑó Ýöí ÍóÇáò Åäú áóãú íõÈóíøöäúåõ Ýöíåö ÝóÇÊóåõ æóÊóÚóÐøóÑó Úóáóíúåö ÃóÚúáóãóåõ ÞóÈúáó ÊóÃúÎöíÑöåö. ÝóÃóãøóÇ ãóäú ÃóÌóÇÒó ÊóÃúÎöíÑó ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö ÅÐóÇ ßóÇäó Ýöí ÇáúÎöØóÇÈö ãóÇ íõæÌöÈõ ÊóÚóáøõÞóåõ ÈöÍóÇáò ËóÇÈöÊóÉò¡ æóÃóÈóÇåõ ÅÐóÇ æóÑóÏøó ãõØúáóÞðÇ ÛóíúÑó ãõØúãöÚò Ýöí ÈóíóÇäò íóÑöÏõ Ýöí ÇáËøóÇäöí¡ ÝóÅöäøóåõ ÐóåóÈó Ýöíåö Åáóì Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó áóãøóÇ ßóÇäó íóÞúÊóÖöí ÝöÚúáóåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö ÝóÞóÏú ÃóáúÒóãóäóÇ ÈöæõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ÝöÚúáóåõ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÈóíóÇäõåõ ãóÞúÑõæäðÇ Èöåö áöíõãúßöäóåõ ÊóäúÝöíÐõåõ æóÅöáøóÇ ßóÇäó Ýöíåö ÊóßúáöíÝõ ãóÇ áóÇ íõØóÇÞõ æóåóÐóÇ (áóÇ) íõæÌöÈõ ãóÇ ÞóÇáõæåõ. æóÐóáößó áöÃóäøóåõ íóãúäóÚõ æõÑõæÏó ÇáúÃóãúÑö ãõØúáóÞðÇ ÛóíúÑó ãõÚóáøóÞò ÈöæóÞúÊò¡ æóÊóÞõæãõ ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì (Ãóäøó) ÇáúãõÑóÇÏó Èöåö ÇáúãõåúáóÉõ Ïõæäó ÇáúÝóæúÑö¡ ÝóãóÊóì æóÑóÏó áóÝúÙñ ãõÌúãóáñ áóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ Íõßúãöåö ßóÇäó æõÑõæÏõåõ åóÐóÇ ÇáúãõæÑöÏó ÏóáóÇáóÉð Úóáóì Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú ãöäøóÇ ÝöÚúáóåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ æóÃóäøó áõÒõæãóåõ ãóæúÞõæÝñ Úóáóì æõÑõæÏö ÇáúÈóíóÇäö Ýöíåö¡ ÝóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ãõÞóÇÑóäóÉö åóÐöåö ÇáÏøóáóÇáóÉö áöáøóÝúÙö æóÈóíúäó ÐößúÑö ãóÇ íõæÌöÈõ æõÞõæÝóåõ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö ãõÊøóÕöáðÇ Èöåö.(2/76)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúÃóãúÑö ãóÇ åõæó]
ó¿ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö áöãóäú Ïõæäóåõ: ÇÝúÚóáú ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó Èöåö ÇáúÅöíÌóÇÈó¡ æóÐóáößó áöÃóäøó Ãóåúáó ÇááøõÛóÉö Íöíäó ÞóÓøóãõæÇ(2/79)
ÇáúßóáóÇãó ÌóÚóáõæÇ ÇáúÃóãúÑó ÃóÍóÏó ÃóÞúÓóÇãöåö¡ æóÞóÇáõæÇ åõæó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö ÇÝúÚóáú ßóãóÇ (ÐóßóÑõæÇ ÇáúÎóÈóÑó) æóÇáöÇÓúÊöÎúÈóÇÑó æóÇáØøóáóÈó. æóÞóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö ÇÝúÚóáú íõÓúÊóÚúãóáõ Úóáóì ÓóÈúÚóÉö ÃóæúÌõåò: Úóáóì ÌöåóÉö ÅíÌóÇÈö ÇáúÝöÚúáö (æóÅöáúÒóÇãöåö) ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æÇÊøóÞõæÇ Çááøóåó} [ÇáÈÞÑÉ: 189] {æóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó æóÂÊõæÇ ÇáÒøóßóÇÉó} [ÇáÈÞÑÉ: 43] æóäóÍúæöåóÇ¡ æóÚóáóì ÇáäøóÏúÈö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÇÝúÚóáõæÇ ÇáúÎóíúÑó} [ÇáÍÌ: 77] æóÞóæúáöåö {æóÃóÍúÓöäõæÇ Åäøó Çááøóåó íõÍöÈøõ ÇáúãõÍúÓöäöíäó} [ÇáÈÞÑÉ: 195] ¡ æóÚóáóì ÇáúÅöÑúÔóÇÏö Åáóì ÇáúÃóæúËóÞö æóÇáúÃóÍúæóØö áóäóÇ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÃóÔúåöÏõæÇ ÅÐóÇ ÊóÈóÇíóÚúÊõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] ¡ (æóÞóæúáöåö) {æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÑöåóÇäñ ãóÞúÈõæÖóÉñ} [ÇáÈÞÑÉ: 283] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì(2/80)
Ýöí (ÔóÃúäö) ÇáÑøóÌúÚóÉö {æóÃóÔúåöÏõæÇ Ðóæóíú ÚóÏúáò ãöäúßõãú} [ÇáØáÇÞ: 2] ¡ æóÚóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöÐóÇ ÞõÖöíóÊú ÇáÕøóáóÇÉõ ÝóÇäúÊóÔöÑõæÇ Ýöí ÇáúÃóÑúÖö} [ÇáÌãÚÉ: 10] . æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÅöÐóÇ ÍóáóáúÊõãú ÝóÇÕúØóÇÏõæÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 2] ¡ æóÚóáóì ÇáÊøóÞúÑöíÚö æóÇáÊøóÚúÌöíÒö ßóÞóæúáöåö {Þõáú ÝóÃúÊõæÇ ÈöÓõæÑóÉò ãöËúáöåö} [íæäÓ: 38] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÃúÊõæÇ ÈöÚóÔúÑö ÓõæóÑò ãöËúáöåö ãõÝúÊóÑóíóÇÊò} [åæÏ: 13] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóáúíóÃúÊõæÇ ÈöÍóÏöíËò ãöËúáöåö Åäú ßóÇäõæÇ ÕóÇÏöÞöíäó} [ÇáØæÑ: 34] . æóÚóáóì ÇáúæóÚöíÏö æóÇáÊøóåúÏöíÏö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÇÚúãóáõæÇ ãóÇ ÔöÆúÊõãú} [ÝÕáÊ: 40] . æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇÓúÊóÝúÒöÒú ãóäú ÇÓúÊóØóÚúÊó ãöäúåõãú ÈöÕóæúÊöß} [ÇáÅÓÑÇÁ: 64] . æóåóÐöåö ÇáúæõÌõæåõ ßõáøõåóÇ Êóßõæäõ ÎöØóÇÈðÇ ãöäú ÇáúÞóÇÆöáö áöãóäú Ïõæäóåõ. æóÊóßõæäõ Úóáóì æóÌúåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö æóÇáØøóáóÈö¡ æóáóÇ íóßõæäõ Ðóáößó ÅáøóÇ áöãóäú ÝóæúÞóåõ ßóÞóæúáöäóÇ: ÑóÈøóäóÇ ÇÛúÝöÑú áóäóÇ æóÇÑúÍóãúäóÇ æóäóÍúæö Ðóáößó.
æóáóÇ íóÎúÊóáöÝõ Ãóåúáõ ÇááøõÛóÉö æóÃóåúáõ ÇáúÚöáúãö Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó ãöäú Ðóáößó Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÞúÑöíÚö Ãóæú ÇáúæóÚöíÏö Ãóæú ÇáúãóÓúÃóáóÉö áóÇ íõÓóãøóì ÃóãúÑðÇ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÕõæÑóÊõåõ ÕõæÑóÉó ÇáúÃóãúÑö. æóÇÎúÊóáóÝó Ãóåúáõ ÇáúÚöáúãö Ýöí Þóæúáöåö: " ÇÝúÚóáú " ÅÐóÇ ßóÇäó äóÏúÈðÇ Ãóæú ÅÈóÇÍóÉð Ãóæú ÅÔóÇÑóÉð¡ åóáú íõÓóãøóì ÃóãúÑðÇ¡ ÈóÚúÏó ÇÊøöÝóÇÞöåöãú Úóáóì Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó ÇáúÅöíÌóÇÈó ßóÇäó ÃóãúÑðÇ. ÝóÞóÇáó ÞóÇÆöáõæäó: ÌóãöíÚõ Ðóáößó íõÓóãøóì ÃóãúÑðÇ æóáóíúÓó æõÑõæÏõåõ ãõØúáóÞðÇ Ãóæúáóì ÈöÃóÍóÏö åóÐöåö ÇáúæõÌõæåö ÇáËøóáóÇËóÉö ãöäúåõ ÈöÇáúÂÎóÑö æóÌóãöíÚõåõ íõÓóãøóì ÃóãúÑðÇ.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: ÍóÞöíÞóÉõ ÇáúÃóãúÑö ãóÇ ßóÇäó ÅíÌóÇÈðÇ æóãóÇ ÚóÏóÇåõ ÝóáóíúÓó ÈöÃóãúÑò Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóÅöäú(2/81)
ÃõÌúÑöíó Úóáóíúåö ÇáöÇÓúãõ Ýöí ÍóÇáò ßóÇäó ãóÌóÇÒðÇ¡ (æóßóÐóáößó ßóÇäó íóÞõæáõ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí Ðóáößó¡ æóåóÐóÇ) ÇáúÞóæúáõ åõæó ÇáÕøóÍöíÍõ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúÞóæúáó ÇáËøóÇäöíó íõÄóÏøöí Åáóì Ãóäú íóßõæäó áöáúÅöíÌóÇÈö ÕöíÛóÉñ Ýöí ÇááøõÛóÉö ÊóÎúÊóÕøõ Èöåö ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö¡ æóÇáÖøóÑõæÑóÉõ ÏóÇÚöíóÉñ áöÃóåúáö ßõáøö áõÛóÉò Åáóì Ãóäú (íóßõæäó) Ýöí áõÛóÊöåöãú ÕöíÛóÉñ ãóæúÖõæÚóÉñ áöáúÃóãúÑö ÇáøóÐöí åõæó ÅíÌóÇÈñ ßóãóÇ Ãóäøó Èöåöãú ÖóÑõæÑóÉð Åáóì Ãóäú íóßõæäó ãöäúåóÇ áóÝúÙñ ãóæúÖõæÚñ áöáúÎóÈóÑö æóáóÝúÙñ ãóæúÖõæÚñ áöáöÇÓúÊöÎúÈóÇÑö æóáóÝúÙñ ãóæúÖõæÚñ áöáúÚõãõæãö æóßóãóÇ Óóãøóì ÇáúÃóÌúäóÇÓó æóäóÍúæóåóÇ.
ÝóáóãøóÇ ßóÇäó Ðóáößó æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó Ýöí áõÛóÊöåöãú áóÝúÙñ ãóæúÖõæÚñ áöÅöíÌóÇÈö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö¡ ÝóËóÈóÊó Ãóäøó Þóæúáó ÇáúÞóÇÆöáö áöãóäú Ïõæäóåõ ÇÝúÚóáú åõæó: áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÇáúãóæúÖõæÚõ áöáúÅöíÌóÇÈö. æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÍóÞöíÞóÊóåõ ÇáúÅöíÌóÇÈõ: Ãóäøó ßõáøó æóÇÌöÈò íóÊóÚóáøóÞõ æõÌõæÈõåõ ÈöåóÐóÇ ÇááøóÝúÙö Ýóåõæó ãóÃúãõæÑñ Èöåö ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö¡ æóÃóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóäúÊóÝöíó Ðóáößó Úóäúåõ¡ æóÇáäøóÏúÈõ æóÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ÞóÏú íóäúÊóÝöí ÚóäúåõãóÇ(2/82)
Ðóáößó áöÃóäøó ãóäú ÞóÇáó: Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÃóãóÑó ÈöÕóáóÇÉö ÇáÙøõåúÑö æóÕóæúãö (ÔóåúÑö) ÑóãóÖóÇäó ßóÇäó ÕóÇÏöÞðÇ¡ æóáóæú ÞóÇáó: áóãú íóÃúãõÑúäóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÐóáößó ßóÇäó ßóÇÐöÈðÇ (ÎóÇÑöÌðÇ) ãöäú ÇáúãöáøóÉö¡ æó (áóæú) ÞóÇáó ÑóÌõáñ áöÑóÌõáò: Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÃóãóÑóß Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÞúÊö ÈöÕóáóÇÉö ÊóØóæøõÚò Ãóæú ÕóÏóÞóÉö äóÝúáò Ãóæú ÈöÇáöÇÕúØöíóÇÏö Ãóæú ÈöÇáÔøöÑóÇÁö æóÇáúÈóíúÚö ÈóÚúÏó ÕóáóÇÉö ÇáúÌõãõÚóÉö áóãú íóßõäú ãõÕöíÈðÇ Ýöí Þóæúáöåö¡ æóßóÇäó æóÇÖöÚðÇ áöáúÃóãúÑö Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö. æóáóæú ÞóÇáó ÑóÌõáñ áóíúÓó Úóáóíúåö ÕóáóÇÉñ æóáóÇ ÕóÏóÞóÉñ: ãóÇ ÃóãóÑóäöí Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÝöÚúáö ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøóÏóÞóÉö Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÞúÊö ßóÇäó ãõÕöíÈðÇ Ýöí Þóæúáöåö¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÅØúáóÇÞõ áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö ãõãúÊóäöÚðÇ Ýöí ÇáäøóæóÇÝöáö æóÇáúãõÈóÇÍóÇÊö Úóáóì ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇ ÛóíúÑó ãõäúÊóÝò Úóäú ÇáúÝõÑõæÖö æóÇáúæóÇÌöÈóÇÊö ÈöÍóÇáò¡ Ïóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö íóÎúÊóÕøõ ÈöÇáúÅöíÌóÇÈö ÍóÞöíÞóÉð¡ æóÃóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ÃóãúÑðÇ ãóÊóì áóãú íõÕóÇÏöÝú æóÇÌöÈðÇ. æóíóÏõáøõ (Úóáóì Ðóáößó) ÃóíúÖðÇ Ãóäøó ÇáúÚóÑóÈöíøó íõÓóãøöí ÊóÇÑößó ÇáúÃóãúÑö ÚóÇÕöíðÇ¡ íóÏõáøõ Úóáóíúåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì ÍóÇßöíðÇ Úóäú ãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - {ÃóÝóÚóÕóíúÊó ÃóãúÑöí} [Øå: 93] ¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì áöÅöÈúáöíÓó {ãóÇ ãóäóÚóßó ÃóáÇ ÊóÓúÌõÏó ÅöÐú ÃóãóÑúÊõßó} [ÇáÃÚÑÇÝ: 12] æóãöäúåõ Þóæúáõ ÏõÑóíúÏö Èúäö ÇáÕøöãøóÉö
ÃóãóÑúÊõåõãú ÃóãúÑöí ÈöãõäúÚóÑöÌö Çááøöæóì ... Ýóáóãú íóÓúÊóÈöíäõæÇ ÇáÑøõÔúÏó ÅáøóÇ ÖõÍóì ÇáúÛóÏö
ÝóáóãøóÇ ÚóÕóæúäöí ßõäúÊõ ãöäúåõãú æóÞóÏú ÃóÑóì ... ÛöæóÇíóÊóåõãú æóÃóäøóäöí ÛóíúÑõ ãõåúÊóÏöí
ÝóÓóãøóì ÊóÇÑößó ÇáúÃóãúÑö ÚóÇÕöíðÇ æóÓöãóÉõ ÇáúÚöÕúíóÇäö áóÇ ÊóáúÍóÞõ ÅáøóÇ ÊóÇÑößó ÇáúæóÇÌöÈóÇÊö ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö ãõÎúÊóÕøñ ÈöÇáúÅöíÌóÇÈö.(2/83)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ ÕóÏóÑó áöãóäú ÊóÍúÊó ØóÇÚóÊöåö Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö åõæó Ãóãú Úóáóì ÇáäøóÏúÈö]
ö¿ . ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇÎúÊóáóÝó Ãóåúáõ ÇáúÚöáúãö Ýöí Ðóáößó. ÝóÞóÇáó ÞóÇÆöáõæäó: ÇáøóÐöí íõÝöíÏõåõ åóÐóÇ ÇááøóÝúÙõ ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÍõÓúäö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö ßóæúäõåõ ãõÑóÛøóÈðÇ Ýöíåö æóáóÇ íõÕúÑóÝõ Åáóì ÇáúÅöíÌóÇÈö æóáóÇ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: åõæó Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÍóÊøóì íóËúÈõÊó ÇáäøóÏúÈõ Ãóæú ÇáúÅöíÌóÇÈõ. æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: ÇááøóÝúÙõ (ãõÍúÊóãöáñ) áöáúÅöíÌóÇÈö æóÇáäøóÏúÈö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ýóåõæó ãóæúÞõæÝõ ÇáúÍõßúãö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó (ÏóáóÇáóÉñ ãöäú ÛóíúÑöåö Úóáóì ÇáúãõÑóÇÏö) Èöåö. æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: åõæó Úóáóì ÇáúÅöíÌóÇÈö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÛóíúÑöåö. æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóÅöáóíúåö ßóÇäó ãóÐúåóÈõ ÔóíúÎöäóÇ ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö.(2/87)
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö: Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ ßóÇäó áöãõÄúãöäò æóáóÇ ãõÄúãöäóÉò ÅÐóÇ ÞóÖóì Çááøóåõ æóÑóÓõæáõåõ ÃóãúÑðÇ Ãóäú íóßõæäó áóåõãú ÇáúÎöíóÑóÉõ ãöäú ÃóãúÑöåöãú æóãóäú íóÚúÕö Çááøóåó æóÑóÓõæáóåõ ÝóÞóÏú Öóáøó ÖóáóÇáðÇ ãõÈöíäðÇ} [ÇáÃÍÒÇÈ: 36] ÝóÏóáøóÊú åóÐöåö ÇáúÂíóÉõ Úóáóì æõÌõæÈö ÇáúÃóãúÑö ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: äóÝúíõåõ ÇáÊøóÎúíöíÑó ÝöíãóÇ ÃóãóÑó Èöåö æóÞóæúáõ ãóäú íóÞõæáõ ÈöÇáäøóÏúÈö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉö íõËúÈöÊõ ãóÚóåõãóÇ ÇáÊøóÎúíöíÑó æóÐóáößó ÎöáóÇÝõ ãõÞúÊóÖóì ÇáúÂíóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {æóãóäú íóÚúÕö Çááøóåó æóÑóÓõæáóåõ} [ÇáÃÍÒÇÈ: 36] ÝóÓóãøóì ÊóÇÑößó ÇáúÃóãúÑö ÚóÇÕöíðÇ æóÇÓúãõ ÇáúÚöÕúíóÇäö áóÇ íóáúÍóÞõ ÅáøóÇ ÈöÊóÑúßö ÇáúæóÇÌöÈóÇÊö¡ æóáóÇ áóÝúÙõ áöáúÃóãúÑö Ýöí áõÛóÉö ÇáúÚóÑóÈö ÛóíúÑõ Þóæúáöåöãú ÇÝúÚóáú ÝóÏóáøó Ãóäøóåõ áöáúÅöíÌóÇÈö ÍóÊøóì (ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ) Úóáóì ÛóíúÑöåö¡ æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö ÃóíúÖðÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì(2/89)
{ÝóáóÇ æóÑóÈøöß áóÇ íõÄúãöäõæäó ÍóÊøóì íõÍóßøöãõæß ÝöíãóÇ ÔóÌóÑó Èóíúäóåõãú Ëõãøó áóÇ íóÌöÏõæÇ Ýöí ÃóäúÝõÓöåöãú ÍóÑóÌðÇ ãöãøóÇ ÞóÖóíúÊó æóíõÓóáøöãõæÇ ÊóÓúáöíãðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 65] ¡ æóÇáúÞóÖóÇÁõ íõÓóãøóì ÃóãúÑðÇ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóÞóÖóì ÑóÈøõß ÃóáøóÇ ÊóÚúÈõÏõæÇ ÅáøóÇ ÅíøóÇåõ æóÈöÇáúæóÇáöÏóíúäö ÅÍúÓóÇäðÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 23] ãóÚúäóÇåõ ÃóãúÑñ ãõÊóÖóãøöäñ áõÒõæãó ÇáúÃóãúÑö. æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö ÃóíúÖðÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóáúíóÍúÐóÑú ÇáøóÐöíäó íõÎóÇáöÝõæäó Úóäú ÃóãúÑöåö Ãóäú ÊõÕöíÈóåõãú ÝöÊúäóÉñ} [ÇáäæÑ: 63] . æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÇáúæóÚöíÏó áóÇ íóáúÍóÞõ ÊóÇÑößó ÇáäøóÏúÈö æóÇáúãõÈóÇÍö¡ ÝóÏóáøó Úóáóì áõÒõæãö ÇáúÃóãúÑö æóæõÌõæÈöåö áóæúáóÇ (åóÇ) ãóÇ ÇÓúÊóÍóÞøó ÇáúæóÚöíÏó ÈöÊóÑúßöåö.
æóÅöäú Þöíáó: ÅäøóãóÇ ÃóæúÚóÏó ãóäú ÎóÇáóÝó ÇáúÃóãúÑó¡ æóÊóÇÑößõ ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö ÛóíúÑõ ãõÎóÇáöÝò áöáúÃóãúÑö. Þöíáó áóåõ: (Èóáú) åõæó ãõÎóÇáöÝñ áöáúÃóãúÑö¡ áöÃóäøó ÃóÍóÏðÇ áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÞõæáó áöãóäú ÃóÝúØóÑó Ýöí (ÔóåúÑö) ÑóãóÖóÇäó ãöäú ÛóíúÑö ÚõÐúÑò ÎóÇáóÝúÊ ÃóãúÑó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÊóÑúßó ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö ãõÎóÇáöÝñ áöáúÃóãúÑö. æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãóÇ ãóäóÚóß ÃóáøóÇ ÊóÓúÌõÏó ÅÐú ÃóãóÑúÊõß} [ÇáÃÚÑÇÝ: 12] ÝóÚóáøóÞó Ðóãøóåõ ÈöÊóÑúßö ÇáúÝöÚúáö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö¡ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÊóÇÑößó ÇáúÃóãúÑö ãõÓúÊóÍöÞøñ áöáøóæúãö æóÐóáößó Íõßúãõ ÇáúæóÇÌöÈóÇÊö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÅäøóãóÇ Ðóãøóåõ áöÃóäøóåõ ÇÓúÊóßúÈóÑó áöãóÇ Ýöí ÇáúÂíóÉö ÇáúÃõÎúÑóì {ÅáøóÇ ÅÈúáöíÓó ÃóÈóì æóÇÓúÊóßúÈóÑó} [ÇáÈÞÑÉ: 34] . Þöíáó áóåõ: ÞóÏú Ðóãøóåõ Úóáóì ÇáúÃóãúÑóíúäö ÌóãöíÚðÇ Úóáóì ÊóÑúßö ÇáúÃóãúÑö æóÚóáóì ÇáöÇÓúÊößúÈóÇÑö¡ æóáóæúáóÇ Ãóäøó ÊóÑúßó ÇáúÃóãúÑö ÈöãõÌóÑøóÏöåö ãóÐúãõæãñ áóãøóÇ ÞóÑóäóåõ Åáóì ÇáöÇÓúÊößúÈóÇÑö ÝöíãóÇ ÚóäøóÝóåõ Úóáóíúåö.(2/90)
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó Þóæúáóåõ " ÇÝúÚóáú " áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó áöáúÅöíÌóÇÈö Ãóæú ÇáäøóÏúÈö Ãóæú ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ýóíóßõæäõ ãõÞúÊóÖöíðÇ áöÌóãöíÚö Ðóáößó Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö Ãóæú áöÈóÚúÖöåóÇ ÍóÞöíÞóÉð æóáöÈóÚúÖöåóÇ ãóÌóÇÒðÇ. ÝóÅöäú ßóÇäó ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÇáúÅöíÌóÇÈö ãóÌóÇÒðÇ ÝöíãóÇ ÓöæóÇåõ Úóáóì ãóÇ íóÞõæáõåõ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Íóãúáõåõ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö (ÝóáóÇ íõÕúÑóÝõ) Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò. æóÅöäú ßóÇäó ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ßõáøö ÔóíúÁò ãöäú Ðóáößó ÝóÞóÏú ÕóÇÑó ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÇáúÅöíÌóÇÈö æóÃóÝóÇÏóäóÇ ÈöÇááøóÝúÙö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÕóÑúÝõåõ Úóäúåõ Åáóì ÛóíúÑöåö áöÃóäøó Íõßúãó ÇááøóÝúÙö ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóßõæäó ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäú Ðóáößó¡ æóÃóäøó ÇáúæóÇÌöÈó ÅÐóÇ (ßóÇäó ßóÐóáößó ÌóÇÒó) Íóãúáõåõ Úóáóì ÇáäøóÏúÈö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÅöíÌóÇÈö¡ áöÃóäøó ãóÇ ÕóáõÍó áöáúÅöíÌóÇÈö æóáöÛóíúÑöåö áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÌúÚóáóåõ æóÇÌöÈðÇ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉö ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö Ãóæú äóÞöÝõ Ýöíåö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúãõÑóÇÏö ÅÐú áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÊóäóÇæóáó ÌóãöíÚó åóÐöåö ÇáúæõÌõæåö Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áöÊóÖóÇÏøöåóÇ. Þöíáó áóåõ: ÍóÞöíÞóÉõ ÇáúÃóãúÑö Ãóäøóåõ (áöáúÅöíÌóÇÈö) ÈöãóÇ ÞóÏú ÏóáøóáúäóÇ Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÈóÇÈö ÇáøóÐöí ÞóÈúáóåõ¡ æóáóæú ÓóáøóãúäóÇ áóß ãóÇ ÇÏøóÚóíúÊå ãöäú ÇáúÍóÞöíÞóÉö Ýöí ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäú åóÐöåö ÇáúæõÌõæåö áóßóÇäó Íóãúáõåõ Úóáóì ÇáúÅöíÌóÇÈö Ãóæúáóì. æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúãõÈóÇÍó ãóÇ áóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÈöÝöÚúáöåö ÇáËøóæóÇÈó æóáóÇ ÈöÊóÑúßöåö ÇáúÚöÞóÇÈó. (æóÇáäøóÏúÈõ ãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÈöÝöÚúáöåö ÇáËøóæóÇÈó æóáóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÈöÊóÑúßöåö ÇáúÚöÞóÇÈó) ÝóÝöíåö ÒöíóÇÏóÉõ ãóÚúäðì Úóáóì ÇáúãõÈóÇÍö.(2/91)
æóÇáúæóÇÌöÈõ ãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÈöÝöÚúáöåö ÇáËøóæóÇÈó æóÈöÊóÑúßöåö ÇáúÚöÞóÇÈó
¡ ÝóÝöíåö ÒöíóÇÏóÉõ Íõßúãò Úóáóì ÇáäøóÏúÈö. Ýóáóæú Óõáøöãó áóß Ãóäøó ÇááøóÝúÙó ÍóÞöíÞóÉñ Ýöí ÌóãöíÚö åóÐöåö ÇáúæõÌõæåö ßóÇäó ÇáúÃóæúáóì Íóãúáóåõ Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö¡ áöÃóäøóåõ ÃóßúËóÑõ ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ æóíóÞúÊóÖöíåö æóåõæó íõÝöíÏõ åóÐöåö ÇáúãóÚóÇäöíó (Ýöíåö) ÍóÞöíÞóÉð¡ ßóãóÇ Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúÚõãõæãö æóÅöäú ßóÇäó ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÇáËøóáóÇËóÉö ÝóãóÇ ÝóæúÞóåóÇ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] ßóÇäó ÇáúæóÇÌöÈõ Íóãúáóåõ Úóáóì ÃóßúËóÑö ãóÇ íóÊóÖóãøóäõåõ æóíóÞúÊóÖöíåö¡ æóáóãú íóÌõÒú ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ (Èöåö) Úóáóì ÇáúÃóÞóáøö ÅáøóÇ ÈöÞöíóÇãö ÇáÏøóáóÇáóÉö¡ ßóÐóáößó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ ßóÇäó íõÝöíÏõ ÇáúÅöíÌóÇÈó ÍóÞöíÞóÉð ÝóÞóÏú ÊóÖóãøóäó æõÑõæÏõåõ ÇÓúÊöíÚóÇÈó ÌóãöíÚö ãóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö ãöäú ÇáúÍõßúãö ÝóáóÇ ÌóÇÆöÒñ ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Èöåö Úóáóì ÇáúÈóÚúÖö¡ æóËóÈóÊó Ãóäøó ÇááøóÝúÙó Åäú ßóÇäó ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÇáúÌóãöíÚö Ýóåõæó íóÞúÊóÖöí ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö áõÒõæãó ÇáúÝöÚúáö æóÅöäú ßóÇäó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÈóÚúÖö åóÐöåö ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇ (åóÇ) ãóÌóÇÒðÇ Ýöí ÇáúÈóÚúÖö¡ æóáóíúÓó íóÎúáõæ ãóÇ åõæó ÍóÞöíÞóÉñ Ýöíåö Ãóäú íóßõæäó åõæó ÇáúÅöíÌóÇÈó Ãóæú ÇáäøóÏúÈó Ãóæú ÇáúÅöÈóÇÍóÉó. ÝóÅöäú ßóÇäó áöáúÅöíÌóÇÈö ÍóÞöíÞóÉð ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Íóãúáõåõ Úóáóíúåö¡ æóÅöäú ßóÇäó íóÊóäóÇæóáõ ÇáäøóÏúÈó æóÇáúÅöÈóÇÍóÉó ÍóÞöíÞóÉð Ïõæäó ÛóíúÑöåöãóÇ ÝóåóÐóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ãóäú ÇÓúÊóÚúãóáóåõ áöáúÅöíÌóÇÈö ÚöäúÏó ÞöíóÇãö ÇáÏøóáóÇáóÉö ÝóÞóÏú ÕóÑóÝóåõ Úóäú ÇáúÍóÞöíÞóÉö Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö æóÇÓúÊóÚúãóáóåõ Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö æóåóÐóÇ áóÇ íóÞõæáõåõ ÃóÍóÏñ¡ æóíóáúÒóãõ ÞóÇÆöáóåõ Ãóäú íóÞõæáó: áóãú íóÃúãõÑú Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÇáúÅöíãóÇäö ÍóÞöíÞóÉð Ýöí Þóæúáöåö {ÝÂãöäõæÇ ÈöÇóááøóåö æóÑóÓõæáöåö} [ÇáÃÚÑÇÝ: 158] ¡ æóáóãú íóÃúãõÑú ÈöÇáÊøóÞúæóì Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇÊøóÞõæÇ ÑóÈøóßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 1] ÝóáóãøóÇ ÈóØóáó Ðóáößó ËóÈóÊó Ãóäøóåõ ÍóÞöíÞóÉñ Ýöí ÇáúÅöíÌóÇÈö.(2/92)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóæúÖõæÚõ ÇááøóÝúÙö áöÅöÝóÇÏóÉö ßóæúäö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö ÍóÓóäðÇ ãóãúÏõæÍðÇ¡ æóÃóäøóåõ áöáúÅöíÌóÇÈö ãõÊóÚóáøöÞñ ÈöÅöÑóÇÏóÉö ÇáúÂãöÑö ÝóãóÊóì ÕóÇÑó ÚóÇÑöíøðÇ Úóäú ÏóáóÇáóÉö ÇáúÅöíÌóÇÈö áóãú äóÍúãöáúåõ Úóáóíúåö áöÝóÞúÏö ÚöáúãöäóÇ ÈöÅöÑóÇÏóÊöåö ÅÐú ßóÇäóÊú ÇáÕøöíÛóÉõ áóÇ ÊõÝöíÏõ ÇáúÅöíÌóÇÈó¡ áöÃóäøóåóÇ áóæú ßóÇäóÊú ÊõÝöíÏõåõ áóÃóÝóÇÏóÊúåõ ÍóíúËõ æõÌöÏóÊú æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ ÃóäøóåóÇ ÞóÏú ÊóÑöÏõ æóáóÇ íõÑóÇÏõ ÈöåóÇ ÇáúÅöíÌóÇÈõ. Þöíáó áóåõ: ÝóãóÇ ÊóÞõæáõ ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú ÇáÕøöíÛóÉõ ãõÞóÇÑöäóÉð áöÏóáóÇáóÉö ÇáúÅöíÌóÇÈö¿ Ãóíóßõæäõ ÇááøóÝúÙõ ÚöäúÏóß ãõÓúÊóÚúãóáðÇ áöáúÅöíÌóÇÈö ÍóÞöíÞóÉð Ãóãú ãóÌóÇÒðÇ¿ ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÍóÞöíÞóÉð.
Þöíáó áóåõ: Åäøó ÇáúÍóÞóÇÆöÞó áóÇ ÊóÎúÊóáöÝõ ÃóÍúßóÇãõåóÇ ÈöÇáúÅöÑóÇÏóÇÊö æóáóÇ ÊóäúÊóÝöí ÚóãøóÇ åöíó ãóæúÖõæÚóÉñ áóåõ Ýöí ãõæóÇÕóÝóÇÊö ÇááøõÛóÉö ÝöíåóÇ ÈöÍóÇáò ÝóÅöÐóÇ ÞóÏú ÃóÚúØóíúÊ Ãóäøóåõ ãõÓúÊóÚúãóáñ áöáúÅöíÌóÇÈö ÍóÞöíÞóÉð ÚöäúÏó ÅÑóÇÏóÉö ÇáúÂãöÑö Ðóáößó ÝóåóáøóÇ Ïóáøóß åóÐóÇ Úóáóì Ãóäøó ÇááøóÝúÙó ÍóÞöíÞóÉñ Ýöí ÇáúÃóÕúáö áöáúÅöíÌóÇÈö ÝóíõÚúÞóáõ Èöåö Ðóáößó ÚöäúÏó æõÑõæÏöåö ÝóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ Ãóäú íóÞöÝó Ýöíåö Åáóì Ãóäú íóÚúÑöÝó ÅÑóÇÏóÉó ÇáúÞóÇÆöáö ÅÐóÇ áóãú íóÞúÑöäúåõ ÈöÏóáóÇáóÉò ÊõÒöíáõåõ Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö¡ Èóáú íóßõæäõ æõÑõæÏõåõ ãõØúáóÞðÇ ÏóáóÇáóÉð Úóáóì ÅÑóÇÏóÉö ÇáúÞóÇÆöáö áöáúÅöíÌóÇÈö¡ áöÃóäøó Ðóáößó ÍóÞöíÞóÉñ ÝóíóÌöÈõ ÅãúÖóÇÄõåõ Úóáóì ÍóÞöíÞóÊöåö æóãóæúÖõæÚöåö Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ ßóãóÇ Ãóäøó ÓóÇÆöÑó ÇáúÃóÓúãóÇÁö ÇáúãóæúÖõæÚóÉö áöãõÓóãøóíóÇÊöåóÇ ÍóÞöíÞóÉñ Ýöí ÃóÕúáö ÇááøõÛóÉö ãóÊóì æóÑóÏóÊú ãõØúáóÞóÉð áóãú íóÌõÒú ÇáúæõÞõæÝõ ÝöíåóÇ Åáóì Ãóäú íóÊóÚóÑøóÝó ÅÑóÇÏóÉó ÇáúÞóÇÆöáö ÈöÅöØúáóÇÞöåóÇ æóæõÌõæÈó ÅãúÖóÇÆöåóÇ Úóáóì ãóæúÖõæÚöåóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö ãóÊóì áóãú íóÞúÑöäúåõ ÈöÏóáóÇáóÉò ÊõÒöíáõåõ Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö¡ æóßóáóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö áóãøóÇ ßóÇäó Ýöí ãóæúÖõæÚö ÇááøõÛóÉö Ãóäøóåõ áöáÔøõãõæáö æóÇáöÇÓúÊöíÚóÇÈö áóãú íóÍúÊóÌú ÚöäúÏó æõÑõæÏöåö ãõØúáóÞðÇ Åáóì ãõÓóÇÚóÏóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö Ýöí Íóãúáöåö Úóáóì ÇáúÚõãõæãö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: Åäøó áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö ãóÊóì æóÑóÏó ãõÞóÇÑöäðÇ áöÏóáóÇáóÉö ÇáúÅöíÌóÇÈö ßóÇäó ãóÌóÇÒðÇ ãõÓúÊóÚúãóáðÇ Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖõæÚöåö ÑóÝóÚó ÈöÐóáößó Ãóäú íóßõæäó áöáóÝúÙö ÇáúÅöíÌóÇÈö ÕöíÛóÉñ Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ æóÎóÑóÌó (Èöåö) ÃóíúÖðÇ Úóäú Þóæúáö Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö æóÛóíúÑöåöãú æóáóÒöãóåõ ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ ÐößúÑóåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó.(2/93)
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ Åäøó ÇáÕøöíÛóÉó äóÝúÓóåóÇ áóæú ßóÇäóÊú ãõæÌöÈóÉð áöÐóáößó áóãóÇ ÇÎúÊóáóÝó ÍõßúãõåóÇ Ýöí ÅíÌóÇÈöåóÇ áöÐóáößó æóáóãóÇ æóÑóÏóÊú ÅáøóÇ ãõæóÌøóåóÉð.
ÝóÅöäøóÇ äóÞõæáõ áóåõ Åäøó ÇáÕøöíÛóÉó ãóæúÖõæÚóÉñ áöÐóáößó (Ýöí) ÇáúÃóÕúáö ÝóãóÊóì ÕóÏóÑóÊú æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáäøóÏúÈõ Ãóæú ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ Ýóåöíó ãóÌóÇÒñ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖõæÚö áóÇ ÍóÞöíÞóÉñ ßóãóÇ ÊóÞõæáõ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÃóáúÝóÇÙö ÇáúãóÌóÇÒö¡ æóáóíúÓó æõÑõæÏõ ÇáÕøöíÛóÉö (ÚóÇÑöíøóÉð ãöäú) Íõßúãö ÇáúÅöíÌóÇÈö áöÞöíóÇãö ÇáÏøóáóÇáóÉö ÈöãóÇäöÚò Ãóäú íóßõæäó ÃóÕúáõåóÇ æóÈóÇÈõåóÇ ÇáúæõÌõæÈó¡ ßóãóÇ Ãóäøó ÕöíÛóÉó ÇáúÚõãõæãö ÊóÞúÊóÖöí ÇáöÇÓúÊöíÚóÇÈó æóáóÇ íóãúÊóäöÚõ æõÑõæÏõåõ ãóÚó ÅÑóÇÏóÉö ÇáúÎõÕõæÕö æóáóÇ íóãúäóÚõ Ðóáößó ÇÚúÊöÈóÇÑó ÏóáóÇáóÉö ÇááøóÝúÙö Úóáóì æõÌõæÈö ÇáöÇÓúÊöíÚóÇÈö ÚöäúÏó ÊóÚóÑøöíå ãöäú ÏóáóÇáóÉö ÇáúÎõÕõæÕö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó (ãóäú) ÞóÇáó Åäøó ÙóÇåöÑó ÇáúÃóãúÑö ÇáäøóÏúÈõ ÝóÞóÏú ÃóÚúØóì ÈöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃõÑöíÏó ãöäúåõ ÅíÞóÇÚõ ÇáúÝöÚúáö¡ æóÅöÐóÇ ÕóÍøó Ãóäøóåõ ãóæúÖõæÚñ áöÅöÑóÇÏóÉö ÅíÞóÇÚö ÇáúÝöÚúáö æóÌóÈó ÝöÚúáõåõ ÚöäúÏó ÇáúÅöãúßóÇäö (æó) ÇÍúÊóÌúäóÇ Ýöí ÌóæóÇÒö ÊóÑúßöåö (Åáóì) ÇáÏøóáóÇáóÉö ãöäú ÛóíúÑöåö. æóÃóíúÖðÇ Ýóáóæú áóãú íóßõäú ÇáúÃóãúÑõ ãõÞúÊóÖöíðÇ áöáúÅöíÌóÇÈö áóßóÇäó ÇáúãóÃúãõæÑõ Èöåö ãõÎóíøóÑðÇ ÈóÚúÏó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö (Èóíúäó ÇáúÝöÚúáö æóÇáÊøóÑúßö) æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ÇáÊøóÎúíöíÑö¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÅËúÈóÇÊõ ÇáÊøóÎúíöíÑö ÅáøóÇ ÈöáóÝúÙò íóÞúÊóÖöíåö Ãóæú ÈöÏóáóÇáóÉö ÛóíúÑö ÇáúÃóãúÑö.
ÝóÅöäú Þöíáó: áóãú íóËúÈõÊú ÇáÊøóÎúíöíÑõ ÈöáóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóËúÈóÊúäóÇåõ áöÃóäøóåõ ßóÇäó ãõÎóíøóÑðÇ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö æóßóÇäó ÊóÑúßõåõ ãõÈóÇÍðÇ ÝóÈóÞøóíúäóÇåõ Úóáóì ãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö ÅÐú áóãú íóËúÈõÊú ÇáúæõÌõæÈõ. Þöíáó áóåõ: ÅäøóãóÇ ßóÇäó ÇáÊøóÑúßõ ãõÈóÇÍðÇ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ÝóÃóãøóÇ ÈóÚúÏó æõÑõæÏöåö æóÅöÑóÇÏóÉö ÇáúÂãöÑö ÅíÞóÇÚóåõ ÝóãóÇ ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÅÈóÇÍóÉö ÊóÑúßöåö æóÞóÏú ÃóÚúØóíúäóÇ Ãóäøó ÇáúÂãöÑó ÞóÏú ÃóÑóÇÏó ãöäúåõ ÅíÞóÇÚó ÇáúÝöÚúáö¿ . ÝóÅöäú ÞóÇáó: áöÃóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÅÑóÇÏóÉö ÇáúÝöÚúáö ßóÑóÇåóÉñ áöÊóÑúßöåö ÅÐú áóíúÓó íóãúÊóäöÚõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ Ýöí ÇáúÍõÓúäö.(2/94)
Þöíáó áóåõ: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö ãóæúÖõæÚñ áöÅöíÞóÇÚö ÇáúÝöÚúáö æóßóÑóÇåóÉö ÇáÊøóÑúßö ßóãóÇ Ãóäøó áóÝúÙó Çáäøóåúíö ãóæúÖõæÚñ áößóÑóÇåóÉö ÇáúÝöÚúáö æóÅöÑóÇÏóÉö ÇáÊøóÑúßö¡ æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóãúÑö Åäøóåõ áóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ßóÑóÇåóÉö ÇáÊøóÑúßö áöÌóæóÇÒö ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ Ýöí ÇáúÍõÓúäö áóÌóÇÒó ãöËúáõåõ Ýöí Çáäøóåúíö ÍóÊøóì íõÞóÇáó Åäøó Çáäøóåúíó áóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ßóÑóÇåóÉö Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ æóÅöäøóãóÇ Ýöíåö ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÅÑóÇÏóÉö ÖöÏøöåö ßóãóÇ ÞõáúÊ Ýöí ÇáúÃóãúÑö áöÃóäøóåõ áóÇ íóãúäóÚõ ÇÌúÊöãóÇÚõ Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ æóÖöÏøöåö Ýöí ÇáúÍõÓúäö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ãóÇ ãöäú äóåúíò ÅáøóÇ æóãóÚóåõ ßóÑóÇåóÉõ ÇáúÝöÚúáö. Þöíáó áóåõ: æóãóÇ ãöäú ÃóãúÑò ÅáøóÇ æóãóÚóåõ ßóÑóÇåóÉõ ÇáÊøóÑúßö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÞóÏú íóÑöÏõ ÇáúÃóãúÑõ æóáóÇ íõÑóÇÏõ ßóÑóÇåóÉõ ÖöÏøöåö. Þöíáó áóåõ: áóÇ äõÓóáøöãõ áóß Ãóäøó åóÐóÇ ÃóãúÑñ¡ æóãóÚó åóÐóÇ (ÝóÞóÏú íóÑöÏõ) Çáäøóåúíõ æóáóÇ íõÑóÇÏõ Èöåö ßóÑóÇåóÉõ ÇáúÝöÚúáö áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóäúÓóæúÇ ÇáúÝóÖúáó Èóíúäóßõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 237] æóÝöÚúáõ ÇáúÝóÖúáö áóíúÓó ÈöæóÇÌöÈò æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ íóÃúÈó ßóÇÊöÈñ Ãóäú íóßúÊõÈó ßóãóÇ Úóáøóãóåõ Çááøóåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 282] æóáóíúÓó ÈöæóÇÌöÈò Úóáóì ãóäú ÚóÑóÝó ÇáÔøõÑõæØó Ãóäú íóßúÊõÈó áöáäøóÇÓö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ íõÖóÇÑøó ßóÇÊöÈñ æóáóÇ ÔóåöíÏñ} [ÇáÈÞÑÉ: 282] íóÚúäöí æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ ÈöÃóäú íóÔúÛóáó Úóäú ÍóæóÇÆöÌöåö æóíóÖõÑøó Èöåö (æóÞóÏú ÞóÇáó) {æóáóÇ ÊóÓúÃóãõæÇ Ãóäú ÊóßúÊõÈõæåõ ÕóÛöíÑðÇ Ãóæú ßóÈöíÑðÇ Åáóì ÃóÌóáöåö} [ÇáÈÞÑÉ: 282] æóåõæó äóÏúÈñ Ýöí (åóÐöåö ÇáúãóæóÇÖöÚö) .(2/95)
ÃóáóÇ ÊóÑóì Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú Ãóãöäó ÈóÚúÖõßõãú ÈóÚúÖðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 283] Ýóáóãú íõÑöÏú ÈöåóÐóÇ Çáäøóåúíö ßóÑóÇåóÉó ÇáúÝöÚúáö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóíúÓó åóÐóÇ Èöäóåúíò æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÕõæÑóÉö Çáäøóåúíö. Þöíáó áóåõ: æóáóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ áóãú íõÞóÇÑöäúåõ ßóÑóÇåóÉõ ÇáÊøóÑúßö ÝóáóíúÓó ÈöÃóãúÑò Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúÃóãúÑö ßóãóÇ ÞóÇáó Ýöí Çáäøóåúíö ÓóæóÇÁñ. Ïóáöíáñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Ãóäøó ÊóÇÑößó ÇáúÃóãúÑö íóáúÍóÞõåõ ÓöãóÉõ ÇáúÚöÕúíóÇäö Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÃóÝóÚóÕóíúÊó ÃóãúÑöí} [Øå: 93] æóÞóÇáó {ãóÇ ãóäóÚóßó ÃóáÇ ÊóÓúÌõÏó ÅöÐú ÃóãóÑúÊõßó} [ÇáÃÚÑÇÝ: 12] ÝóÐóãøóåõ æóáóÚóäóåõ Úóáóì ÊóÑúßö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö ÞóÇÕöÏðÇ áóåõ.
ÝóÅöäú Þöíáó: áóãú íóÓúÊóÍöÞøó ÅÈúáöíÓõ ÇáÐøóãøó ÈöÊóÑúßö ÇáúÃóãúÑö ÈöãõÌóÑøóÏöåö æóÅöäøóãóÇ ÇÓúÊóÍóÞøóåõ ÈöÇáöÇÓúÊößúÈóÇÑö áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì Íóßóì Úóäúåõ Ãóäøóåõ ÃóÈóì æóÇÓúÊóßúÈóÑó. Þöíáó áóåõ: (ÞóÏú) ÇÓúÊóÍóÞøó ÇáÐøóãøó ÈöÇáúÃóãúÑóíúäö ÌóãöíÚðÇ: ÈöÊóÑúßö ÇáúÃóãúÑö Úóáóì ÍöíóÇáöåö æóÈöÇáöÇÓúÊößúÈóÇÑö (ÃóíúÖðÇ) ¡ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ãóÇ ãóäóÚóß ÃóáøóÇ ÊóÓúÌõÏó ÅÐú ÃóãóÑúÊõß} [ÇáÃÚÑÇÝ: 12] ÞóÏú ÇÞúÊóÖóì ÊóæúÌöíåó ÇááøóÇÆöãóÉö Åáóíúåö áöÊóÑúßö ÇáúÃóãúÑö ãõÊóÚóÑøöíðÇ ãöäú ÇáöÇÓúÊößúÈóÇÑö¡ æóÇáúÂíóÉõ ÇáúÃõÎúÑóì ÃóæúÌóÈóÊú ÇáÐøóãøó ÈöÇáöÇÓúÊößúÈóÇÑö. æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÊóÇÑößó ÇáúÃóãúÑö íóÓúÊóÍöÞøõ ÓöãóÉó ÇáúÚöÕúíóÇäö Ýöí ÇááøõÛóÉö Þóæúáõ ÏõÑóíúÏö Èúäö ÇáÕøöãøóÉö:
ÃóãóÑúÊõåõãú ÃóãúÑöí ÈöãõäúÚóÑöÌö Çááøöæóì ... Ýóáóãú íóÓúÊóÈöíäõæÇ ÇáÑøõÔúÏó ÅáøóÇ ÖõÍóì ÇáúÛóÏö
ÝóáóãøóÇ ÚóÕóæúäöí ßõäúÊõ ãöäúåõãú æóÞóÏú ÃóÑóì ... ÛöæóÇíóÊóåõãú æóÅöäøöí ÛóíúÑõ ãõåúÊóÏò
ÝóÓóãøóì ÊóÇÑößó ÇáúÃóãúÑö ÚóÇÕöíðÇ¡ æóáóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÓöãóÉó ÇáúÚöÕúíóÇäö ÅáøóÇ ÊóÇÑößõ ÇáúæóÇÌöÈóÇÊö.(2/96)
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÊóÇÑößó ÃóãúÑö ãóäú íóáúÒóãõåõ ØóÇÚóÊõåõ ÝöíãóÇ ÈóíøóäøóÇ ãõÓúÊóÍöÞøñ áöáÊøóÚúäöíÝö æóÇááøóÇÆöãóÉö¡ æóÃóæóÇãöÑõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãóÍúãõæáóÉñ Úóáóì ÇáúãóÚúÞõæáö ÇáúãõÊóÚóÇÑóÝö ÈóíúäóäóÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ ÃóÑúÓóáúäóÇ ãöäú ÑóÓõæáò ÅáøóÇ ÈöáöÓóÇäö Þóæúãöåö} [ÅÈÑÇåíã: 4] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÈöáöÓóÇäò ÚóÑóÈöíøò ãõÈöíäò} [ÇáÔÚÑÇÁ: 195] æóáóÇ (ÔóíúÁó) íóÓúÊóÍöÞøõ Èöåö ÊóÇÑößõ ÇáúÃóãúÑö Çááøóæúãó ÝöíãóÇ ÈóíøóäøóÇ ÅáøóÇ æõÑõæÏõåõ ãõØúáóÞðÇ¡ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ ãóæúÖõæÚñ áöáúÅöíÌóÇÈö. æóßóÐóáößó ãóÚúáõæãñ ãõÊóÞóÑøóÑñ ÚöäúÏó ÇáäøóÇÓö Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóæú ÃóãóÑó ÑóÌõáðÇ ÈöÇáúÞöíóÇãö Ãóæú ÇáúÞõÚõæÏö ÃóãúÑðÇ ãõØúáóÞðÇ Ýóáóãú íóÝúÚóáúåõ ßóÇäó ãõÚóäøóÝðÇ ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö ãõÓúÊóÍöÞøðÇ áöáÐøóãøö ÝóÏóáøó (Úóáóì) Ãóäøóåõ íóÞúÊóÖöí ÇáúÅöíÌóÇÈó.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÅäøóãóÇ æóÌóÈó Ðóáößó Ýöí ÃóæóÇãöÑö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÃóæóÇãöÑöäóÇ ÝöíãóÇ (ÈóíúäóäóÇ) áöÚóÈöíÏöäóÇ æóãóäú ÊóáúÒóãõåõ ØóÇÚóÊõäóÇ áöÃóäøó ÇáúãóÃúãõæÑó íóÞóÚõ áóåõ Úöáúãõ ÇáÖøóÑõæÑóÉö ÈöãõÑóÇÏö ÇáúÂãöÑö æóÐóáößó ãóÚúÏõæãñ Ýöí ÎöØóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì. Þöíáó áóåõ: íóÞóÚõ áöáÓøóÇãöÚö Úöáúãõ ÇáÖøóÑõæÑóÉö ÈöÅöÑóÇÏóÉö ÇáúÂãöÑö (ÇáúæõÌõæÈó) ÈöäóÝúÓö ÇáúÃóãúÑö Ãóæú ÈöãóÚúäðì íõÞóÇÑöäõåõ¿ ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÈöäóÝúÓö ÇáúÃóãúÑö. Þöíáó áóåõ: ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÞóÚó áóåõ Ðóáößó Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóæóÇãöÑö áöæõÌõæÈö ÇáÖøóÑõæÑóÉö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöÚöáúãö ÇáÖøóÑõæÑóÉö. æóÅöäú ÞóÇáó: ÅäøóãóÇ íóÞóÚõ áóåõ Ðóáößó ÈöÃóÍúæóÇáò ãõÞóÇÑöäóÉò. Þöíáó (áóåõ) : Ýóßõáøõ ãóÇ ÕóÏóÑó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóæú Úóäú ÛóíúÑöåö ãöãøóäú ÊóÌöÈõ ØóÇÚóÊõåõ ãõÞóÇÑóäóÉõ ÍóÇáò íóÚúáóãõ ÇáúãóÃúãõæÑõ ÅÑóÇÏóÉó ÇáúÃóãúÑö áöÅöíÌóÇÈöåö ÖóÑõæÑóÉð.(2/97)
ÝóÅöäú ÞóÇáó: äóÚóãú¡ Úõáöãó ÈõØúáóÇäõ Þóæúáöåö ÖóÑõæÑóÉð áöÃóäøóåõ ãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ (ÞóÏú) íóÑöÏõ áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ãöäú ÇáúÂãöÑö áöãóäú íõÎóÇØöÈõåõ Èöåö æóáóÇ íõÞóÇÑöäõåõ ÍóÇáñ íóÚúáóãõ ÈöåóÇ ÇáúæõÌõæÈó ÖóÑõæÑóÉð¡ Èóáú íóÔõßøõ Ýöí Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó ÇáúÅöíÌóÇÈó Ãóãú áóÇ¡ Ëõãøó áóãú ÊóÚúÊóÈöÑú ÇáäøóÇÓõ ÇáúÃóÍúæóÇáó áöÅöáúÍóÇÞö ÇáÐøóãøö ÈöÊóÇÑößö ÇáúÃóãúÑö ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ÅäøóãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÇáÐøóãøó ÚöäúÏóåõãú áöÊóÑúßöåö ÇáúÃóãúÑó ÈöãõÌóÑøóÏöåö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäú ßóÇäó ßóãóÇ ÞóÇáó ãöäú Ãóäøó áõÒõæãó ÃóãúÑö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöãóäú íõÎóÇØöÈõåõ Èöåö ãöäú ÌöåóÉö ãóÇ íóÞóÚõ áöáÓøóÇãöÚö ãöäú ÇáúÚöáúãö ÇáÖøóÑõæÑöíøö ÈöãõÑóÇÏöåö ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÎúÊóáöÝó Íõßúãõ ÇáúÃóãúÑö áöãóäú ÔóÇåóÏó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóáöãóäú áóãú íõÔóÇåöÏúåõ ãöãøóäú ÈóáóÛóåõ ÃóãúÑõåõ¡ ÝóíóáúÒóãõ ÇáúãõÔóÇåöÏó áóåõ (æóÇáÓøóÇãöÚó ãöäúåõ) æó (áóÇ) íóáúÒóãõ ÇáúãõÈóáøöÛó¡ áöÃóäøó ÇáúãõÔóÇåöÏó æóÞóÚó áóåõ ÇáúÚöáúãõ ÈöãõÑóÇÏöåö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÖøóÑõæÑóÉö¡ æóÇáúãõÈóáøöÛó áóÇ íóÞóÚõ áóåõ Ðóáößó¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÃóãúÑó (ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóÇ íóÎúÊóáöÝõ Ýöí ÇáÓøóÇãöÚö æóÇáúãõÈóáøöÛö æóÞóÏú) ÃóãóÑó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáÓøóÇãöÚöíäó ÈöÇáÊøóÈúáöíÛö ÈöÞóæúáöåö «äóÖøóÑó Çááøóåõ ÇãúÑóÃð ÓóãöÚó ãóÞóÇáóÊöí ÝóæóÚóÇåóÇ Ëõãøó ÃóÏøóÇåóÇ Åáóì ãóäú áóãú íóÓúãóÚúåóÇ» ÝóÏóáøó (Úóáóì) Ãóäøó ÇáÓøóÇãöÚó æóÇáúãõÈóáøöÛó Ýöí Íõßúãö ÇáúÃóãúÑö ÓóæóÇÁñ æóáóæú ßóÇäó íóÎúÊóáöÝõ ÍõßúãõåõãóÇ ÝöíãóÇ ÊóÚóÈøóÏóÇ Èöåö áöÞóíúÏöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöãóÚúäóì ÛóíúÑö ÅØúáóÇÞö ÇááøóÝúÙö íóÓúÊóæöí Ýöí ÇáúÚöáúãö ÈöãõÑóÇÏöåö ÇáÓøóÇãöÚõ æóÇáúãõÈóáøöÛõ.
æóÃóíúÖðÇ: áóæú ÓóÇÛó Ãóäú íõÞóÇáó åóÐóÇ Ýöí ÇáúÃóæóÇãöÑö áóÓóÇÛó áöäóÝøóÇÊö ÇáúÚõãõæãö Ãóäú íóÞõæáõæÇ ãöËúáóåõ Ýöí äóÝúíöåö¡ áöÃóäøó ÇáäøóÇÓó ÞóÏú íóÚúÑöÝõ ÈóÚúÖõåõãú ãõÑóÇÏó ÈóÚúÖò (Ýöí ÇáúÚõãõæãö) æóÇáúÎõÕõæÕö ÖóÑõæÑóÉð¡ ÝóæóÌóÈó Ýöí(2/98)
ãõÎóÇØóÈóÇÊöäóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö áöæõÞõæÚö Úöáúãö ÇáÓøóÇãöÚö ÈöãõÑóÇÏö (ÇáúÞóÇÆöáö) ÖóÑõæÑóÉð (æóáóÇ íóÌöÈõ ãöËúáõåõ Ýöí ÎöØóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áöÃóäøóåõ áóÇ íóÞóÚõ áóäóÇ ÇáúÚöáúãõ ÈöãõÑóÇÏöåö ÖóÑõæÑóÉð) ÝóáóÇ íóÌöÈõ Ãóäú íõÍúãóáó ãóÇ æóÑóÏó Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãöäú ÃóáúÝóÇÙö ÇáúÚõãõæãö Úóáóì Úõãõæãöåö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÅÑóÇÏóÊöåö ÇáúÚõãõæãó¡ æóßóÐóáößó äóÞõæáõ Ýöí ÎöØóÇÈö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöãóäú ÔóÇåóÏóåõ Ãóäøóåõ Úóáóì ÇáúÚõãõæãö æó (ãóäú) ÈóáóÛóåõ Ðóáößó áóÇ íóáúÒóãõåõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö¡ áöÃóäøó ãóäú ÔóÇåóÏó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ßóÇäó íóÚúáóãõ ãõÑóÇÏóåõ ÖóÑõæÑóÉð áöÎöØóÇÈöåö áöãõÞóÇÑóäóÉö ÇáúÃóÍúæóÇáö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöÐóáößó æóßóÇäó íóáúÒóãõ ÇáÓøóÇãöÚó ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö áöåóÐöåö ÇáúÚöáøóÉö¡ æóãóäú áóãú íõÔóÇåöÏú áóãú íóÞóÚú áóåõ Úöáúãõ ÇáÖøóÑõæÑóÉö ÈöãõÑóÇÏöåö ÈöæõÑõæÏö áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö Úóáóíúåö ÝóáóÇ íóÌõæÒõ áóåõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÚõãõæãö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉö ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö ÝóáóãøóÇ ÈóØóáó Ðóáößó ßóÇäó Þóæúáõ ÇáúãõÍúÊóÌøö ÈöãöËúáöåö Ýöí äóÝúÓö æõÌõæÈö ÇáúÃóãúÑö ÈöãóËóÇÈóÊöåö.
æóÃóíúÖðÇ: ãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ßóÇäó ÅÐóÇ ÊóáóÇ Úóáóíúåöãú ÇáúÂíóÇÊö ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ ÇáúÃóæóÇãöÑõ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÞóÇÊöáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó ßóÇÝøóÉð} [ÇáÊæÈÉ: 36] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] æó (Þóæúáöåö) {ÇäúÝöÑõæÇ ÎöÝóÇÝðÇ æóËöÞóÇáðÇ} [ÇáÊæÈÉ: 41] æó {ÍóÇÝöÙõæÇ Úóáóì ÇáÕøóáóæóÇÊö æóÇáÕøóáóÇÉö ÇáúæõÓúØóì} [ÇáÈÞÑÉ: 238] {Ýóãóäú ÔóåöÏó ãöäúßõãú ÇáÔøóåúÑó ÝóáúíóÕõãúåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 185] áóãú íóßõæäõæÇ ãõÍúÊóÇÌöíäó Åáóì ãóÓúÃóáóÊöåö Ýöí Ãóäøó Ðóáößó Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö Èóáú ßóÇäó ÇáúãõÊóÎóáøöÝõ ÚöäúÏóåõãú Úóäú Ðóáößó ãõÚóäøóÝðÇ ÊóÇÑößðÇ áöÃóæóÇãöÑ Çááøóåö æóáóãú íóÒöÏúåõãú ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóáóì ÊöáóÇæóÉö ÇáúÂíóÉö æóáóãú íõÚúÞöÈúåóÇ ÈöÇáúÅöÎúÈóÇÑö Úóäú ãõÑóÇÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ýöí ÅíÌóÇÈöåö.(2/99)
æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÇáúÂíóÇÊö áóãú ÊõæÌöÈú áóåõãú Úöáúãó ÇáÖøóÑõæÑóÉö ÈöãõÑóÇÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÝöíåóÇ áöÃóäøó ãõÑóÇÏó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áóÇ íõÚúáóãõ ÖóÑõæÑóÉð¡ ÝóËóÈóÊó ÈöÐóáößó ÓõÞõæØõ ÇÚúÊöÑóÇÖö ãóäú ÇÚúÊóÑóÖó ÈöãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÇáúÝóÕúáö Èóíúäó ÃóæóÇãöÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÈóíúäó ÃóæóÇãöÑö ÇáúÂÏóãöíøö. æóÞóÏú ÇÓúÊóÏóáøó ÈóÚúÖõ Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö ÈöÃóäøó Þóæúáóåõ " ÇÝúÚóáú " áóæú ÕóáóÍó áöáúÅöíÌóÇÈö æóÇáäøóÏúÈö¡ áóßóÇäó ÇáúãóÕöíÑõ Åáóì ÌöåóÉö ÇáúÅöíÌóÇÈö Ãóæúáóì áöãóÇ Ýöíåö ÇáöÇÍúÊöíóÇØõ æóÇáúÃóÎúÐõ ÈöÇáËøöÞóÉö.
æóåóÐóÇ æóÅöäú ßóÇäó ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ãöäú ÛóíúÑö ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö ÝóÅöäøóåõ ÇÍúÊöÌóÇÌñ ÕóÍöíÍñ Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÃóãúÑö ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÇáúÍóáóÇáõ Èóíøöäñ æóÇáúÍóÑóÇãõ Èóíøöäñ æóÈóíúäó Ðóáößó ÃõãõæÑñ ãõÊóÔóÇÈöåóÇÊñ ÝóÏóÚú ãóÇ íóÑöíÈõß Åáóì ãóÇ áóÇ íóÑöíÈõß» æóÞóÇáó: «Åäøó áößõáøö ãóáößò Íöãðì æóÅöäøó Íöãóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãóÍóÇÑöãõåõ æóãóäú ÑóÊóÚó Íöæóáó ÇáúÍõãøóì íõæÔóßõ Ãóäú íóÞóÚó Ýöíåö» ÝóÃóãóÑó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöÇáöÇÍúÊöíóÇØö æóÇáúÃóÎúÐö ÈöÇáËøöÞóÉö ÝöíãóÇ íóÍúÊóãöáõ æóÌúåóíúäö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáöÇÍúÊöíóÇØö Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáúÃóãúÑö åõæó ÊóÑúßõ ÇáöÇÍúÊöíóÇØö ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøóåõ Åäú áóãú íóßõäú ãõÑóÇÏõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÇáúÅöíÌóÇÈó æóÇÚúÊóÞóÏúäóÇ Ýöíåö ÇáúæõÌõæÈó ÝóÞóÏú ÃóÞúÏóãúäóÇ Úóáóì ãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ ÇáúÅöÞúÏóÇãõ Úóáóíúåö ãöäú ÇÚúÊöÞóÇÏöäóÇ ÇáÔøóíúÁó Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Úóáóíúåö. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó åóÐóÇ ßóãóÇ ÙóäóäúÊ áöÃóäøóÇ áóãú äõßóáøóÝú Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö ÛóíúÑó ÇáöÇÍúÊöíóÇØö æóÇáúÃóÎúÐö ÈöÇáúÍóÒúãö¡ ÝóÞóÏú ÊóíóÞøóäøóÇ ãóÊóì ÝóÚóáúäóÇ Ðóáößó ÃóäøóÇ ÛóíúÑõ ãõÚúÊóÞöÏöíäó áöáÔøóíúÁö Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Úóáóíúåö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãú íóÚúÊóÈöÑú Ðóáößó Íöíäó ÞóÇáó «ÝóÏóÚú ãóÇ íóÑöíÈõß Åáóì ãóÇ áóÇ íóÑöíÈõß» æóÚöáøóÊõß ÞóÇÆöãóÉñ Ýöíåö (áöÃóäøóß áóÇ ÊóÃúãóäõ) Ãóäú ÊóÏóÚóåõ Úóáóì Ãóäøó Úóáóíúåö ÊóÑúßóåõ æóáóíúÓó Úóáóíúåö ÊóÑúßõåõ Ýöí(2/100)
ÇáúÍóÞöíÞóÉö¡ «æóÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áöáÑøóÌõáö ÇáøóÐöí ÃóÎúÈóÑóÊúåõ ÇãúÑóÃóÉñ ÓóæúÏóÇÁõ ÃóäøóåóÇ ÃóÑúÖóÚóÊúåõ æóÒóæúÌóÊóåõ ÏóÚúåóÇ Úóäúß ÝóÞóÇáó íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö ÅäøóåóÇ ÓóæúÏóÇÁõ íóÚúäöí ÇáúãõÎúÈöÑóÉó ÝóÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ßóíúÝó æóÞóÏú Þöíáó ÏóÚúåóÇ Úóäúß» ÝóÃóãóÑó ÈöÇáöÇÍúÊöíóÇØö æóÇáúÃóÎúÐö ÈöÇáúÍóÒúãö æóÇáËøöÞóÉö ãóÚó ÚóÏóãö ÇáúÚöáúãö ÈöÕöÍøóÉö ÎóÈóÑöåóÇ.
æóÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáöÇÍúÊöíóÇØö æóÇáúÃóÎúÐö ÈöÇáËøöÞóÉö ÃóÕúáñ ßóÈöíÑñ ãöäú ÃõÕõæáö ÇáúÝöÞúåö (ÞóÏú) ÇÓúÊóÚúãóáóåõ ÇáúÝõÞóåóÇÁõ ßõáøõåõãú æóåõæó Ýöí ÇáúÚóÞúáö ßóÐóáößó ÃóíúÖðÇ¡ áöÃóäøó ãóäú Þöíáó áóåõ Åäøó Ýöí ØóÑöíÞöß ÓóÈõÚðÇ Ãóæú áõÕõæÕðÇ ßóÇäó ÇáúæóÇÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúÃóÎúÐó ÈöÇáúÍóÒúãö æóÊóÑúßó ÇáúÅöÞúÏóÇãö Úóáóì ÓõáõæßöåóÇ ÍóÊøóì íóÊóÈóíøóäó ÃóãúÑõåóÇ.
æóÃóíúÖðÇ: ÞóÏú ÕóÍøó ÚöäúÏóäóÇ Ãóäøó Çáäøóåúíó Úóäú ÇáÔøóíúÁö ÃóãúÑñ ÈöÖöÏøöåö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÅáøóÇ ÖöÏøñ æóÇÍöÏñ Ýóãöäú ÍóíúËõ ßóÇäó ãóÇ Ïóáøó Úóáóíúåö áóÝúÙõ Çáäøóåúíö ãöäú ÝöÚúáö ÖöÏøöåö Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇááøóÝúÙõ ÇáúãóæúÖõæÚõ áöáúÃóãúÑö ÃóÏóáøó Úóáóì ÇáúÅöíÌóÇÈö ãöãøóÇ íóÊóÚóáøóÞõ (Èöåö) ãöäúåõ ÈöÏóáóÇáóÉö áóÝúÙö Çáäøóåúíö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: Ýöí ÇáúÞóæúáö ÈöÅöíÌóÇÈö ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõØúáóÞö ÅËúÈóÇÊõ ÇáúæóÚöíÏö Úóáóì ÊóÇÑößöåö æóáóíúÓó Ðóáößó Ýöí ÇááøóÝúÙö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅËúÈóÇÊõåõ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑöåö ÅÐú ßóÇäó (áóÝúÙõ) ÇáúÃóãúÑö áóÇ íõäúÈöÆõ Úóäúåõ. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú ÊõÚúØóì Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÅöíÌóÇÈõ ßóÇäó ãõÓúÊóÚúãóáðÇ Ýöí ãóæúÖöÚöåö ÍóÞöíÞóÉð Ãóæú íóãúÊóäöÚõ Ðóáößó¡ ÝóÅöäú ÃóÚúØóíúÊ Ãóäøóåõ ãõÓúÊóÚúãóáñ Ýöí ÇáúÅöíÌóÇÈö ÍóÞöíÞóÉð ÓóÞóØó ÓõÄóÇáõß áöÃóäøó ÍóÞöíÞóÉó ÇáúæóÇÌöÈö ãóÇ íõÓúÊóÍóÞøõ ÇáÐøóãøõ ÈöÊóÑúßöåö ÝóáóÇ ãóÚúäóì ÍöíäóÆöÐò áöÞóæúáöß Åäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅËúÈóÇÊõ ÇáúæóÚöíÏö Úóáóì ÊóÇÑößöåö ÅáøóÇ ÈöáóÝúÙò (íõäúÈöÆõ Úóäúåõ) . æóÅöäú ßõäúÊ ãöãøóäú íóÃúÈóì Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáúÅöíÌóÇÈõ ßóÇäó ãõÓúÊóÚúãóáðÇ Ýöíåö Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúÍóÞöíÞóÉö ßóÇäó ÇÊøöÝóÇÞõ Ãóåúáö ÇááøõÛóÉö æóÛóíúÑöåöãú ÞóÇÖöíðÇ ÈöÝóÓóÇÏö Þóæúáöß¡ æóáóÒöãóß Ãóäú (áóÇ) ÊõËúÈöÊó áöáúÃóãúÑö ÕöíÛóÉð Ýöí ÇááøõÛóÉö æóåóÐóÇ (Þóæúáñ) ÙóÇåöÑõ ÇáúÝóÓóÇÏö(2/101)
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøóÇ ÞóÏú ÇÊøóÝóÞúäóÇ Úóáóì Ãóäøó Çáäøóåúíó Úóäú ÇáúÅöíÌóÇÈö íóÓúÊóÍöÞøõ ãõÑúÊóßöÈõåõ ÇáÐøóãøó ãóÚó ÚóÏóãö ÇáúæóÚöíÏö ãóÐúßõæÑðÇ Ýöí ÇááøóÝúÙö ÝóÇäúÊóÞóÖó ÈöÐóáößó ãóÇ ÃóÍóáøóÊú ãöäú ÇãúÊöäóÇÚö ÅËúÈóÇÊö ÇáúæóÚöíÏö ÅáøóÇ ÈöáóÝúÙò íõäúÈöÆõ Úóäúåõ. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó åóÐóÇ ÇáÓøóÇÆöáó Åäú ßóÇäó ãöãøóäú íóÞõæáõ Åäøó ÙóÇåöÑó áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö ÅäøóãóÇ íóÞúÊóÖöí ÇáÏøóáóÇáóÉó Úóáóì ÍõÓúäö ÇáÔøóíúÁö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö æóßóæúäõåõ ãóãúÏõæÍðÇ ãõÑóÛøóÈðÇ Ýöíåö ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú ÃóËúÈóÊó áóåõ ÖóÑúÈðÇ ãöäú ÇáËøóæóÇÈö ÈöÝöÚúáö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö æóáóíúÓó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÇáËøóæóÇÈö¡ ÝóãóÇ íõäúßöÑõ ãöäú ÅËúÈóÇÊö ÇáúæóÚöíÏö Úóáóì ÊóÇÑößöåö æóÅöäú áóãú íóßõäú ÇááøóÝúÙõ ÚöÈóÇÑóÉð Úóäúåõ.
æóÃóíúÖðÇ: ãóÚúáõæãñ Ýöí ÊóÚóÇÑõÝöäóÇ æóÚóÇÏóÇÊöäóÇ Ãóäøó ãóäú ÃóãóÑó ÚóÈúÏóåõ ÈöÝöÚúáö ÔóíúÁò ÝóÊóÎóáøóÝó Úóäúåõ ÇÓúÊóÍóÞøó ÇáÊøóÚúäöíÝó¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõåõ ãöäú Ðóáößó ãóÐúßõæÑðÇ Ýöí ÇááøóÝúÙö Èóáú ßóÇäó ãóÚúÞõæáðÇ (ãöäúåõ) ãöäú ÍóíúËõ ÚõÞöáó æõÌõæÈõ ÇáúÃóãúÑö. æóÃóãøóÇ ãóäú ÞóÇáó: Åäøöí ÃóÌúÚóáõåõ Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáäøóÏúÈö Ãóæú ÇáúÅöíÌóÇÈö ÝóÅöäøóåõ íõØóÇáöÈõ ÈöÅöÞóÇãóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ãóÇ ÞóÇáó ÝóáóÇ ÓóÈöíáó áóåõ ÅáóíúåóÇ. æóíõÞóÇáõ áóåõ: ÝóÅöÐóÇ ÞóÇãóÊú¡ ÏóáóÇáóÉ ÇáúÅöíÌóÇÈö ßóÇäó ÇááøóÝúÙõ ãõÓúÊóÚúãóáðÇ Ýöíåö ÍóÞöíÞóÉð Ãóæú ãóÌóÇÒðÇ. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÍóÞöíÞóÉð. Þöíáó áóåõ: ÝóåóáøóÇ ÍóãóáúÊå Úóáóì ÇáúÅöíÌóÇÈö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÞúÊóÖóÇåõ ãöäú ÛóíúÑö ÏóáóÇáóÉò ÊóØúáõÈõåóÇ ãöäú ÛóíúÑå. ÝóÅöäú ÞóÇáó: íóßõæäõ ãóÌóÇÒðÇ Ýöí ÇáúÅöíÌóÇÈö ÃóßóÐóÈóÊúåõ ÇááøõÛóÉõ æóÎóÑóÌ Úóäú Þóæúáö ÇáúÃõãøóÉö. æóíõÞóÇáõ áóåõ ãóÚó Ðóáößó ÃóíúÖðÇ: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú áóÇ íóÏõáøó Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÃóíúÖðÇ¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÑöÏõ æóáóÇ íõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÇÚúãóáõæÇ ãóÇ ÔöÆúÊõãú} [ÝÕáÊ: 40] ÝóíõÄóÏøöí åóÐóÇ (ÇáúÞóæúáõ) ÇááøóÝúÙõ Åáóì ÅÓúÞóÇØö ÝóÇÆöÏóÊöåö ÑóÃúÓðÇ.(2/102)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ ÕóÏóÑó ÛóíúÑó ãõÄóÞøóÊò åóáú åõæó Úóáóì ÇáúÝóæúÑö Ãóæú Úóáóì ÇáúãõåúáóÉö]
ö¿ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÇÎúÊóáóÝó Ãóåúáõ ÇáúÚöáúãö Ýöí Ðóáößó. ÝóÞóÇáó ÞóÇÆöáõæäó: åõæó Úóáóì ÇáúãõåúáóÉö¡ æóáóåõ ÊóÃúÎöíÑõåõ Åáóì ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí íóÎúÔóì ÇáúÝóæóÇÊó ÈöÊóÑúßöåö Ýöí ÂÎöÑö ÚõãõÑöåö. æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: åõæó Úóáóì ÇáúÝóæúÑö íóáúÒóãõ ÇáúãóÃúãõæÑó ÝöÚúáõåõ Ýöí Ãóæøóáö ÃóÍúæóÇáö ÇáúÅöãúßóÇäö. æóßóÇäó ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÍúßöí Ðóáößó Úóäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ¡ æóíóÓúÊóÏöáøõ Úóáóíúåö ÈöÞóæúáöåöãú Ýöí ÝóÑúÖö ÇáúÍóÌøö Åäøóåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö Úóáóì ãóäú ÇÓúÊóØóÇÚó Åáóíúåö ÓóÈöíáðÇ æóÃóäøóåõ áóÇ íóÓóÚõåõ ÊóÃúÎöíÑõåõ.(2/105)
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö: Ãóäøóåõ ÞóÏú ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö ÈöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ¡ æóÇáúÝöÚúáõ ãõÑóÇÏñ ãöäú ÇáúãóÃúãõæÑö Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ ÈöÏóáóÇáóÉö ÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÌóãöíÚö Úóáóì Ãóäøó ÝóÇÚöáóåõ ÝöíåóÇ ãõÄóÏøò áöáúæóÇÌöÈö ÈöÇáúÃóãúÑö¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ÝöÚúáõåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö ãõÑóÇÏðÇ ÈöÇáúÃóãúÑö ÕóÇÑó ÈöãóäúÒöáóÉö Þóæúáöåö: ÇÝúÚóáúåõ Ýöí Ãóæøóáö ÃóÍúæóÇáö ÇáúÅöãúßóÇäö¡ ÝóáóÒöãó ÝöÚúáõåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ æóÇÍúÊóÌúäóÇ Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáÊøóÃúÎöíÑö Åáóì ÏóáóÇáóÉò¡ æóÃóäøóåõ áóæú äóÕøó Úóáóì ÇáúæóÞúÊö ÝóÞóÇáó: ÇÝúÚóáúåõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÞúÊö áóÒöãóåõ ÝöÚúáõåõ Ýöíåö æóáóãú íóÓóÚúåõ ÇáÊøóÃúÎöíÑõ (Åáóì æóÞúÊò ÛóíúÑöåö. ßóÐóáößó áóãøóÇ ËóÈóÊó ÈöÇáÏøóáóÇáóÉö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇ (Ãóäøó) ÇáúÝöÚúáó ãõÑóÇÏñ Ýöí ÇáúÍóÇáö áóãú íóÌõÒú áóäóÇ ÇáÊøóÃúÎöíÑõ) ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò ÊóÏõáøõ Úóáóíúåö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: Ýóáóæú ÃóÎøóÑó ÇáúÃóãúÑó ÇáúãõØúáóÞó ÍóÊøóì ÝóÚóáóåõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáËøóÇäöí æóÇáËøóÇáöËö Åáóì ÇäúÞöÖóÇÁö ÚõãõÑöåö ßóÇäó ãõÄóÏøöíðÇ áöáúæóÇÌöÈö ÈöÇáúÃóãúÑö¡ ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÏõáøó Ðóáößó Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáÊøóÃúÎöíÑö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ËóÈóÊó Ãóäøó ÝöÚúáóåõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÃóæúÞóÇÊö ãõÑóÇÏñ ÈöÇáúÃóãúÑö. Þöíáó áóåõ: áöãó ÞõáúÊ Åäøóåõ ãõÄóÏøò áöáúæóÇÌöÈö æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáÊøóÃúÎöíÑö áöÃóäøó ÊóÞúÏöíÑóåõ ÇÝúÚóáúåõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúÃóæøóáö¡ æóáóÇ ÊõÄóÎøöÑúåõ¡ ÝóÅöäú ÃóÎøóÑúÊå Åáóì ÇáúæóÞúÊö ÇáËøóÇäöí ÝóÇÝúÚóáúåõ Ýöíåö æóáóÇ ÊõÄóÎøöÑúåõ¡ ÝóáóÇ íóÏõáøõ Ðóáößó Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáÊøóÃúÎöíÑö ÅÐú ÞóÏú íóßõæäõ ãóÃúãõæÑðÇ ÈöÇáÊøóÚúÌöíáö Ëõãøó ÅÐóÇ ÃóÎøóÑóåõ áóÒöãóåõ ÝöÚúáõåõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí(2/107)
íóáöíåö.
ÝóÅöäú áóãú íóÝúÚóáúåõ ÝóÝöí ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí íóáöíåö¡ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ãóäú äóÇãó Úóäú ÕóáóÇÉò Ãóæú äóÓöíóåóÇ ÝóáúíõÕóáøöåóÇ ÅÐóÇ ÐóßóÑóåóÇ ÝóÅöäøó Ðóáößó æóÞúÊõåóÇ æóáóÇ ßóÝøóÇÑóÉó áóåóÇ ÅáøóÇ Ðóáößó» ÝóÃóáúÒóãóåõ ÝöÚúáõåóÇ ÚöäúÏó ÇáÐøößúÑö. æóãóäóÚóåõ ÇáÊøóÃúÎöíÑó¡ æóáóæú ÃóÎøóÑóåóÇ ßóÇäó ÊóÇÑößðÇ áöáúæóÇÌöÈö æóáóÒöãóåõ ÝöÚúáõåóÇ Ýöí ÇáËøóÇäöí æóãóÇ íóáöíåö ãöäú ÇáúÃóæúÞóÇÊö. æóßóÇáÏøõíõæäö ÇáúæóÇÌöÈóÉö áöáúÂÏóãöíøöíäó: íóáúÒóãõåõ ÃóÏóÇÄõåóÇ ÈóÚúÏó ÍóÇáö ÇáúæõÌõæÈö¡ ÝóÅöäú ÃóÎøóÑóåõ Úóäú ÇáúÍóÇáö áóÒöãóåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí (ÃóÏóÇÄõåõ) æóÅöäú ÃóÎøóÑóåõ áóÒöãóåõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí íóáöíåö¡ ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì ÓõÞõæØö ÓõÄóÇáö ãóäú ÇÚúÊóÑóÖó ÚóáóíúäóÇ ÈöãóÇ æóÕóÝúäóÇ¡ æóÃóäøóåõ áóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöí ßóæúäö ÇáúÝöÚúáö ãõÑóÇÏðÇ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáËøóÇäöí ÅÐóÇ ÊóÑóßóåõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúÃóæøóáö Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáÊøóÃúÎöíÑö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóáóãøóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö ãõÑóÇÏñ ÝöÚúáõåõ ÇÍúÊóÌúäóÇ Ýöí ÌóæóÇÒö ÊóÑúßöåö Ýöí ÇáúÍóÇáö Åáóì ÏóáóÇáóÉò (ÃõÎúÑóì) ßóãóÇ ÇÍúÊóÌúäóÇ Ýöí ÌóæóÇÒö ÊóÑúßöåö (ÑóÃúÓðÇ) Åáóì ÏóáóÇáóÉò¡ Ýóãöäú ÍóíúËõ ÏóáøóÊú ÕõæÑóÉõ ÇáúÃóãúÑö Úóáóì ÇáúÅöíÌóÇÈö Ýóåöíó ÊóÏõáøõ Úóáóì æõÌõæÈöåö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ãóäú ÌóÚóáóåõ Úóáóì ÇáúãõåúáóÉö ÝóÞóÏú ÃóËúÈóÊó ÊóÎúíöíÑðÇ ÛóíúÑó ãóÐúßõæÑò Ýöí áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅËúÈóÇÊõ ÇáÊøóÎúíöíÑö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáÏøõíõæäó æóÓóÇÆöÑó ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÝöíåóÇ ÔóÑúØõ ÇáÊøóÃúÎöíÑö áóÒöãó ÃóÏóÇÄõåóÇ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡ æóáóãú íóÌõÒú áöáøóÐöí åöíó Úóáóíúåö ÊóÃúÎöíÑõåóÇ ÅáøóÇ ÈöÅöÐúäö ÇáøóÐöí áóåõ ÇáúÍóÞøõ¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ßóÐóáößó ÍõÞõæÞõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æóÇáúãóÚúäóì ÇáúÌóÇãöÚõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó æõÌõæÈóåõãóÇ ÛóíúÑõ ãõÄóÞøóÊò.
æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó (ÃóíúÖðÇ) : Ãóäøó ÇáúãõÊóÚóÇÑóÝó ÇáúãõÚúÊóÇÏó ãöäú ÃóæóÇãöÑöäóÇ áöÚóÈöíÏöäóÇ æóãóäú ÊóáúÒóãõåõ ØóÇÚóÊõäóÇ Ãóäøóåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡ ÝóæóÌóÈó ãöËúáõåõ Ýöí ÃóæóÇãöÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ áöÃóäøó Ðóáößó ÞóÏú ÕóÇÑó ãõæÌöÈó ÇáúÞóæúáö æóãõÞúÊóÖóÇåõ¡(2/108)
æóÞóÏú ÎóÇØóÈóäóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÇáúãõÊóÚóÇÑóÝö ãöäú ãõÎóÇØóÈóÇÊöäóÇ ÝöíãóÇ ÈóíúäóäóÇ æóÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóãóÇ ÃóÑúÓóáúäóÇ ãöäú ÑóÓõæáò ÅáøóÇ ÈöáöÓóÇäö Þóæúãöåö} [ÅÈÑÇåíã: 4] . æóÃóíúÖðÇ: Ýóáóæú ÇÍúÊóãóáó ÇáúÝóæúÑó æóÇáúãõåúáóÉó ÌóãöíÚðÇ áóßóÇäó ÇáúÃóÎúÐõ ÈöÇáËøöÞóÉö æóÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÍóÒúãö Ýöí ÇáúãõÈóÇÏóÑóÉö Ãóæúáóì ãöäú ÊóÃúÎöíÑöåö Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ýöí ÏóáóÇáóÉö æõÌõæÈö ÇáúÃóãúÑö¡ ãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÃúãóäõ ÇÎúÊöÑóÇãó ÇáúãóäöíøóÉö ÅíøóÇåõ ÝóíóÍúÕõáõ ãõÝúÑöØðÇ Ýöí ÇáÊøóÃúÎöíÑö ÝóæóÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúãõÓóÇÑóÚóÉõ Åáóíúåö. æóíóÏõáøõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇÚúÊöÈóÇÑö åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÓúÊóÈöÞõæÇ ÇáúÎóíúÑóÇÊö} [ÇáÈÞÑÉ: 148] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Åäøóåõãú ßóÇäõæÇ íõÓóÇÑöÚõæäó Ýöí ÇáúÎóíúÑóÇÊö} [ÇáÃäÈíÇÁ: 90] ¡ æóÞóæúáõåõ {ÝóÇÓúÊóÈöÞõæÇ ÇáúÎóíúÑóÇÊö} [ÇáÈÞÑÉ: 148] íõãúßöäõ Ãóäú íóßõæäó ÏóáöíáðÇ ãõÈúÊóÏóÃð Úóáóì áõÒõæãö ÇáÊøóÚúÌöíáö áöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö.
æóÏóáöíáñ ÂÎóÑõ: áóÇ íóÎúáõæ (ÇáúÞóæúáõ) Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõØúáóÞö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÂÎöÑö æóÞúÊöåö ãóÚúáõæãðÇ ÚöäúÏó ÇáúãõÎóÇØóÈö ãöäú ÃóÍóÏö æóÌúåóíúäö: ÅãøóÇ Ãóäú íóßõæäó Úóáóì ÇáúÝóæúÑö Úóáóì ãóÇ ÞõáúäóÇ¡ Ãóæú Úóáóì ÇáúãõåúáóÉö Úóáóì ãóÇ ÞóÇáó ãõÎóÇáöÝõäóÇ. ÝóÅöäú ßóÇäó Úóáóì ÇáúãõåúáóÉö áóãú íóÎúáõ ÇáúãóÃúãõæÑõ ãöäú ÃóÍóÏö æóÌúåóíúäö: ÅãøóÇ Ãóäú íóßõæäó áóåõ ÊóÃúÎöíÑõåõ ÃóÈóÏðÇ ÍóÊøóì áóÇ íóáúÍóÞóåõ ÇáÊøóÝúÑöíØõ æóáóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ Çááøóæúãó æóÅöäú ãóÇÊó ÞóÈúáó ÝöÚúáöåö¡ Ãóæú íóßõæäõ ãõÝóÑøöØðÇ ãõÓúÊóÍöÞøðÇ áöáøóæúãö ÅÐóÇ ãóÇÊó ÞóÈúáó ÝöÚúáöåö.
ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: Åäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ãõÝóÑøöØðÇ ÈöÊóÑúßöåö Ýöí ÍóíóÇÊöåö ÎóÑóÌó ÇáúÃóãúÑõ ãöäú ÍóíøöÒö ÇáúæõÌõæÈö æóÕóÇÑó Ýöí ÍóíøöÒö ÇáäøóæóÇÝöáö¡ áöÃóäøó ãóÇ ßóÇäó ÇáúãóÃúãõæÑõ ãõÎóíøóÑðÇ Èóíúäó ÝöÚúáöåö æóÊóÑúßöåö Ýóåõæó äóÇÝöáóÉñ Ãóæú ãõÈóÇÍñ¡ æóáóãøóÇ ËóÈóÊó æõÌõæÈõ(2/109)
ÇáúÃóãúÑö ÈóØóáó åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ. æóÅöäú ÞõáúäóÇ: Åäøóåõ íóáúÍóÞõåõ ÇáÊøóÝúÑöíØõ ÈöÇáúãóæúÊö¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóáúÍóÞóåõ ÇáÊøóÝúÑöíØõ Ýöí æóÞúÊò áóÇ íóÚúáóãõ Ãóäøóåõ ÇáúæóÞúÊõ ÇáúãõÖóíøóÞõ Úóáóíúåö ÊóÃúÎöíÑõ ÇáúÝöÚúáö Úóäúåõ¡ æóáóãú íõäúÕóÈú áóåõ Ïóáöíáñ íõæÕöáõåõ Åáóì ÇáúÚöáúãö Èöåö¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ãóäú åóÐóÇ æóÕúÝõåõ ãóäúåöíøðÇ Úóäú ÊóÃúÎöíÑö ÇáúÝöÚúáö Úóäú ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí ÅÐóÇ ÃóÎøóÑóåõ Úóäúåõ áóãú íóÓúÊóÏúÑößú ÝöÚúáóåõ¡ ßóãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÊóÚóÈøóÏóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÚöÈóÇÏóÉò áóÇ (íõÚúáöãõåõ ÈöåóÇ) æóáóÇ íóäúÕöÈõ áóåõ ÚóáóíúåóÇ ÏóáöíáðÇ¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÂÎöÑõ ÚõãõÑö ÇáúÅöäúÓóÇäö ÇáøóÐöí íóÎúÔóì Ýöíåö ÝóæóÇÊó ÇáúÝöÚúáö ÛóíúÑó ãóÚúáõæãò ÚöäúÏóåõ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõßóáøóÝó ÝöÚúáóåõ Ýöíåö¡ æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú áóÇ íóßõæäó ãõÝóÑøöØðÇ ÈöÊóÑúßöåö Åáóì Ãóäú íóãõæÊó¡ ÝóíóÚõæÏõ ÇáúÞóæúáõ Ýöíåö Åáóì ÇáúÞöÓúãö ÇáøóÐöí ÞóÏú ÏóáøóáúäóÇ Úóáóì ÈõØúáóÇäöåö¡ ÝóáóãøóÇ ÈóØóáó Ðóáößó æóáóãú ÊóÍúÊóãöáú ÇáúãóÓúÃóáóÉõ æóÌúåðÇ ÛóíúÑó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ¡ æóÈóØóáó ÇáúæóÌúåóÇäö ÇáúÂÎóÑóÇäö ÕóÍøó ÇáËøóÇáöËõ.
æóÞóÏú ßóÇäó ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö ÇÍúÊóÌøó ÈöåóÐóÇ ãóÑøóÉð ÝóÃóáúÒóãúÊõ Úóáóíúåö ÇáÒøóßóæóÇÊö æóÇáäøõÐõæÑó æóÞóÖóÇÁó (ÔóåúÑö) ÑóãóÖóÇäó æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóÇåõ ãöäú ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì (ÇáøóÊöí) ËóÈóÊóÊú Ýöí ÐöãøóÊöåö Ýöí æóÞúÊò ÛóíúÑö ãõÚóíøóäò¡ æóÞõáúÊõ áóåõ: Åäøó åóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöáóÇáó íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó áõÒõæãõ ÌóãöíÚö Ðóáößó ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÃóæøóáö ÃóÍúæóÇáö ÇáúÅöãúßóÇäö ÈóÚúÏó ÍóÇáö æõÌõæÈöåö æóËõÈõæÊöåö Ýöí ÐöãøóÊöåö ÝóÇáúÊóÒóãó Ðóáößó æóÞóÇáó: áóÇ íóÓóÚõåõ ÊóÃúÎöíÑõ ÔóíúÁò ãöäú Ðóáößó.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÌóãöíÚó Ðóáößó áóÇ íóÓóÚõ ãóäú áóÒöãóåõ ÊóÃúÎöíÑõåõ ãöäú ÛóíúÑö ÚõÐúÑò Þóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -: «ãóäú äóÇãó Úóäú ÕóáóÇÉò Ãóæú äóÓöíóåóÇ ÝóáúíõÕóáøöåóÇ ÅÐóÇ ÐóßóÑóåóÇ ÝóÅöäøó Ðóáößó æóÞúÊõåóÇ áóÇ ßóÝøóÇÑóÉó áóåóÇ ÅáøóÇ Ðóáößó» æóÝöí(2/110)
ÈóÚúÖö ÇáúÃóáúÝóÇÙö " áóÇ æóÞúÊó áóåóÇ ÅáøóÇ Ðóáößó " áóãøóÇ ÃóËúÈóÊóåóÇ Ýöí ÐöãøóÊöåö ãóäóÚóåõ ÊóÃúÎöíÑõåóÇ Úóäú æóÞúÊö áõÒõæãöåóÇ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö¡ æóáóíúÓó Ðóáößó ÈöãóäúÒöáóÉö ÕóáóÇÉö ÇáÙøõåúÑö Ýöí ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑöåóÇ Åáóì ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö áöÃóäøó ÂÎöÑó æóÞúÊöåóÇ ãóÚúáõæãñ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóÈúÞó ãöäú ÇáúæóÞúÊö ÅáøóÇ ãöÞúÏóÇÑõ ãóÇ íõÄóÏøóì Ýöíåö ÇáúÝóÑúÖõ ÊóÚóíøóäó Úóáóíúåö ÇáúÝöÚúáõ Ýöí æóÞúÊò ÚöäúÏóåõ¡ æóãóÊóì áóãú íóßõäú ÂÎöÑõ æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö ãõÚóíøóäðÇ ÝóÅöäøó ãõÎóÇáöÝóäóÇ ÅäøóãóÇ íóáúÒóãõåõ ÇáÊøóÝúÑöíØõ Ýöí æóÞúÊò áóãú íõäúÕóÈú áóåõ Úóáóíúåö Ïóáöíáñ Ãóäøóåõ ÂÎöÑõ ÃóæúÞóÇÊöåö¡ æóíóÌúÚóáõåõ ãóäúåöíøðÇ Úóäú ÊóÑúßö ÝöÚúáò áóÇ íóÚúáóãõ Ãóäøóåõ ãóäúåöíøñ Úóäúåõ æóáóãú íõäúÕóÈú áóåõ Úóáóíúåö Ïóáöíáñ.
ÝóÅöäú (ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ) : ÞóÏú Ñõæöíó Úóäú ÚóÇÆöÔóÉó ÃóäøóåóÇ ÞóÇáóÊú: " ßóÃóäú íóßõæäó Úóáóíøó ÞóÖóÇÁõ ÃóíøóÇãö ãöäú ÑóãóÖóÇäó ÝóáóÇ ÃóÞúÖöíåóÇ ÅáøóÇ Ýöí ÔóÚúÈóÇäó "¡ ÝóÞóÏú ßóÇäóÊú ÊõÄóÎøöÑõåóÇ¡ æóáóãú íõäúßöÑú ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -¡ æóåóÐóÇ ÎöáóÇÝõ Þóæúáößõãú Åäøó ÞóÖóÇÁó ÑóãóÖóÇäó æóÇÌöÈñ Ýöí Ãóæøóáö ÃóÍúæóÇáö ÇáúÅöãúßóÇäö. Þöíáó áóåõ: áóãú íõÐúßóÑú Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóáöãó ÈöÐóáößó ÝóÃóÞóÑøóåóÇ Úóáóíúåö. æóÃóíúÖðÇ: íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÚöäúÏóåóÇ Ãóäøó ÞóÖóÇÁó ÑóãóÖóÇäó ÝóÑúÖñ ãõæóÞøóÊñ ÈöÇáÓøóäóÉö ßõáøöåóÇ Åáóì Ãóäú íóÌöíÁó ÑóãóÖóÇäõ ÂÎóÑõ ÝóíóÌõæÒõ ÊóÃúÎöíÑõåõ Åáóì ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö ßóÕóáóÇÉö ÇáÙøõåúÑöº áöÃóäøó ÇáúæóÞúÊó Çáúãóäúåöíøó Úóäú ÊóÃúÎöíÑöåö Úóäúåõ ãóÚúáõæãñ ãõÚóíøóäñ. Ïóáöíáñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó áóãøóÇ ßóÇäó Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö ÇÞúÊóÖóì ßóÑóÇåóÉó ÊóÑúßöåö ÝóßóÇäó ÈöãóäúÒöáóÉö ãóäú äõåöíó Úóäú ÊóÑúßöåö¡ æóÞóÏú ÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì Ãóäøó Çáäøóåúíó íóÞúÊóÖöí ÊóÑúßó Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö. ÝóÅöäú Þöíáó: ãóÇ ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøóåõ ÇÞúÊóÖóì ßóÑóÇåóÉó ÊóÑúßöåö Ýöí ÇáúÍóÇáö Ïõæäó Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ßõÑöåó ãöäúåõ ÊóÑúßõåõ Ýöí ÚõãõÑöåö ßõáøöåö.
Þöíáó áóåõ: ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ Èöåö (ÞóÏú) ÊóÖóãøóäó ßóÑóÇåóÉó ÇáÊøóÑúßö (æó) ßóÇäó ãóÇ ßóÑöåó ÊóÑúßóåõ Ýóåõæó(2/111)
ãóäúåöíøñ Úóäúåõ Ýöí ÇáúãóÚúäóì ÕóÇÑó ßóãóäú Þöíáó áóåõ áóÇ ÊóÊúÑõßúåõ¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Ðóáößó ßóÑóÇåóÉó ÊóÑúßöåö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóáúÒóãó ÝöÚúáõåõ¡ æóÇáúÍóÇáõ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÅöíÌóÇÈö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: Ýöí ÇáúÞóæúáö ÈöÅöíÌóÇÈö ÇáúÃóãúÑö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö ÅËúÈóÇÊõ ÇáúæóÚöíÏö Úóáóì ÊóÇÑößöåö Ýöí ÇáúÍóÇáö æóáóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö áóÇ íõäúÈöÆõ Úóäú Ðóáößó ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÅËúÈóÇÊõåõ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò. Þöíáó áóåõ: ÞóÏú ËóÈóÊó æõÌõæÈõ ÇáúÃóãúÑö æóãóÇ ßóÇäó æóÇÌöÈðÇ Ýóåõæó íóÞúÊóÖöí Ðóãøó ÊóÇÑößöåö¡ ÝóáóÓúäóÇ äóÍúÊóÇÌõ ÈóÚúÏó Ðóáößó Åáóì ÇÓúÊöÆúäóÇÝö ÏóáóÇáóÉò Úóáóì Ðóãøö ÊóÇÑößöåö¡ æóáóæú ÕóÍøó åóÐóÇ ÇáÓøõÄóÇáõ áóÇÚúÊõÑöÖó Úóáóì ÇáúÞóæúáö ÈöæõÌõæÈö ÇáúÃóãúÑö Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóáóÓóÇÛó áöãóäú íóäúÝöí Ðóáößó Ãóäú íóÓúÊóÏöáøó Èöåö Úóáóì äóÝúíö ÇáúæõÌõæÈö ÑóÃúÓóÇ¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóÕöÍøó Ðóáößó áöãóäú äóÝóì æõÌõæÈó ÇáúÃóãúÑö áöáÏøóáóÇÆöáö ÇáÏøóÇáøóÉö Úóáóì æõÌõæÈöåö¡ ßóÐóáößó áóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Úóáóì ÇáúÞóæúáö ÈöáõÒõæãöåö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö. ÝóÅöäú Þöíáó: ÞóÏú íóÑöÏõ ÇáúÃóãúÑõ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÝóæúÑõ¡ æóÞóÏú íóÑöÏõ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúãõåúáóÉõ. æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöí ÇááøóÝúÙö Úóáóì áõÒõæãö ÝöÚúáöåö Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅáúÒóÇãõåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò. Þöíáó áóåõ: áóãú íóËúÈõÊú ÃóãúÑñ Úóáóì ÇáúãõåúáóÉö ÅáøóÇ æóÂÎöÑõ æóÞúÊöåö ãóÚúáõæãñ ãõÚóíøóäñ. ÝóÞóæúáõß Åäøóåõ ÞóÏú íóÑöÏõ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúãõåúáóÉõ (ÎóØóÃñ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÅöØúáóÇÞö) ¡ æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ËóÈóÊó æõÑõæÏõåõ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúãõåúáóÉõ áóãøóÇ ßóÇäó ãõÄóËøöÑðÇ Ýöí ÕöÍøóÉö ÞóæúáöäóÇ¡ áöÃóäøó Ðóáößó ÅäøóãóÇ íõÕóÇÑõ Åáóíúåö ÈöÏóáóÇáóÉö ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö ßóãóÇ íóÎõÕøõ ÇáúÚõãõæãó ÈöÏóáóÇáóÉò æóßóãóÇ íõÕúÑóÝõ ÇááøóÝúÙõ Úóäú ÇáúÍóÞöíÞóÉö Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö ÈöÏóáóÇáóÉò æóáóÇ íõÄóËøöÑõ Ðóáößó Ýöí (ÕöÍøóÉö ÇÚúÊöÈóÇÑöäóÇ ÇáúÞóæúáó ÈöÇáúÚõãõæãö) æóæõÌõæÈõ Íóãúáö ÇááøóÝúÙö Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóæú ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ áóÇÒöãðÇ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö áóÓóÞóØó ÝöÚúáõåõ ÈöÊóÑúßöåö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö ßóãóÇ íóÓúÞõØõ ÇáúÃóãúÑõ ÇáúãõÄóÞøóÊõ ÈöÊóÑúßö ÝöÚúáöåö Ýöí ÇáúæóÞúÊö. Þöíáó áóåõ: ÇáøóÐöí ßóÇäó æóÇÌöÈðÇ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúÃóæøóáö áóíúÓó åõæó ÇáúæóÇÌöÈó Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáÊøóÇáöí Èóáú ÞóÏú(2/112)
ÓóÞóØó ãóÇ æóÌóÈó Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúÃóæøóáö ÈöÝóæóÇÊö æóÞúÊöåö¡ ßóãóÇ ÓóÞóØó ÇáÙøõåúÑõ ÈöÝóæóÇÊö æóÞúÊöåóÇ¡ æóÇóáøóÐöí íóÌöÈõ ÈóÚúÏö ÇáúæóÞúÊö ÝóÑúÖñ ÛóíúÑõ ÇáúÃóæøóáö ÝóÞóÏú ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóæú ßóÇäó ßóÐóáößó áóÇÍúÊóÌúäóÇ Åáóì ÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì ÛóíúÑö ÇáúÃóãúÑö Ýöí ÅíÌóÇÈöåö Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáËøóÇäöí (ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÇáúæóÇÌöÈõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáËøóÇäöí) ÅÐóÇ ÊóÑóßóåõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúÃóæøóáö æóÇÌöÈðÇ ÈöÇáúÃóãúÑö Ïóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó áõÒõæãóåõ áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöÇáúÍóÇáö Ïõæäó ÇáúãõåúáóÉö¡ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÇáÙøõåúÑõ æóÓóÇÆöÑõ ÇáúÝõÑõæÖö ÇáúãõÄóÞøóÊóÉö áöÃóäøó ÝóæóÇÊó ÇáúæóÞúÊö ÞóÈúáó ÝöÚúáöåóÇ íõÓúÞöØõåóÇ æóáóÇ íóáúÒóãõåõ ÝóÑúÖñ ÂÎóÑõ ÈöÇáúÃóãúÑö ÇáúÃóæøóáö æóÅöäøóãóÇ íóáúÒóãõåõ ÇáúÞóÖóÇÁõ ÈöÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì. Þöíáó áóåõ: Åäøó ÊóÞúÑöíÑó ÇáúÃóãúÑó ÇáúãõØúáóÞó ÚöäúÏóäóÇ Ãóäú Õóáøö Ýöí Ãóæøóáö ÍóÇáö ÇáúÅöãúßóÇäö ÝóÅöäú ÊóÑóßúÊå ÝóÇÝúÚóáúåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí ÝóÅöäú ÊóÑóßúÊå ÝóÇÝúÚóáúåõ Ýöí ÇáËøóÇáöËö ÝóÊóÖóãøóäó ÇáúÃóãúÑõ (ÝöÚúáóåõ) Ýöí åóÐöåö ÇáúÃóæúÞóÇÊö ÅÐóÇ áóãú íóÝúÚóáúåõ ÞóÈúáó Ðóáößó¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó áóãú íóãúÊóäöÚú Ãóäú íóßõæäó áõÒõæãõåõ ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÇáúÃóãúÑö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ æóáóÇ íóÏõáøõ Ðóáößó Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáÊøóÃúÎöíÑö¡ áöÃóäøóåõ áóæú ÞóíøóÏóåõ ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ßóÇäó ÌóÇÆöÒðÇ. ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøó ãõÎóÇáöÝóäóÇ íóÞõæáõ ãóÚóäóÇ Ýöíãóäú ÊóÑóßó ÇáÙøõåúÑó ÍóÊøóì ÝóÇÊó ÇáúæóÞúÊõ Ãóäøóåõ íõÕóáøöíåóÇ ÚöäúÏó ÇáÐøößúÑö¡ ÝóÅöäú ÃóÎøóÑóåóÇ Úóäú ÍóÇáö ÇáÐøößúÑö ãöäú ÛóíúÑö ÚõÐúÑò ÇÓúÊóÍóÞøó Çááøóæúãó¡ æóßóÐóáößó Åäú ÃóÎøóÑóåóÇ Úóäú ÇáúæóÞúÊö ÇáËøóÇäöí Åáóì ÇáËøóÇáöËö¡ æóáóãú íóÏõáøó Ðóáößó Úóáóì ÌóæóÇÒö (ÊóÃúÎöíÑöåóÇ) Úóäú æóÞúÊö ÇáÐøößúÑö¡ æóÈöÐóáößó æóÑóÏó ÇáúÃóËóÑõ Úóäú ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí Þóæúáöåö «ãóäú äóÇãó Úóäú ÕóáóÇÉò Ãóæú äóÓöíóåóÇ ÝóáúíõÕóáøöåóÇ ÅÐóÇ ÐóßóÑóåóÇ ÝóÅöäøó Ðóáößó æóÞúÊõåóÇ áóÇ ßóÝøóÇÑóÉó áóåóÇ ÅáøóÇ Ðóáößó» . ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóæú ßóÇäó áõÒõæãõ ÇáúÃóãúÑö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö áóßóÇäó ÝöÚúáõåõ ÈóÚúÏó Ðóáößó æóÇÞöÚðÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÞóÖóÇÁö ßóÇáÙøõåúÑö ÅÐóÇ ÝóÇÊó æóÞúÊõåóÇ ÞóÈúáó ÝöÚúáöåóÇ.(2/113)
Þöíáó áóåõ: ÊóÓúãöíóÊõäóÇ ÅíøóÇåõ ÞóÖóÇÁð Ãóæú ÛóíúÑó ÞóÖóÇÁò ÅäøóãóÇ åõæó ßóáóÇãñ Ýöí ÇáúÚöÈóÇÑóÉö¡ æóÞóÏú ÞõáúäóÇ Åäøó ÇáúãóÝúÚõæáó Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáËøóÇäöí ÛóíúÑõ ÇáúãóÊúÑõæßö Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúÃóæøóáö æóÃóäøóåõ ÝóÑúÖñ ÂÎóÑõ ÛóíúÑõåõ. ÝóÅöäú ÔöÆúÊ ÈóÚúÏó Ðóáößó (Ãóäú) ÊõÓóãøöíóåõ (ÞóÖóÇÁð) áóãú äóãúäóÚúß ãöäúåõ. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áöãóÇ áóãú (äóÊóÈóíøóäú Ýöí ÇáúÎóÈóÑö) ÚóãøóÇ íóßõæäõ Ýöí ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö ãõÞúÊóÖöíðÇ áöáúÝóæúÑö¡ ßóÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {áóÊóÏúÎõáõäøó ÇáúãóÓúÌöÏó ÇáúÍóÑóÇãó Åäú ÔóÇÁó Çááøóåõ Âãöäöíäó} [ÇáÝÊÍ: 27] ¡ æóáóãú íóÏúÎõáúåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡ æóßóÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóÚóÏó Çááøóåõ ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ ãöäúßõãú æóÚóãöáõæÇ ÇáÕøóÇáöÍóÇÊö áöíóÓúÊóÎúáöÝõäøóåõãú Ýöí ÇáúÃóÑúÖö} [ÇáäæÑ: 55] ¡ æóáóãú íóßõäú Ýöí ÝóæúÑö ÇáúÎöØóÇÈö. æóßóÞóæúáö ÇáúÞóÇÆöáö: æóÇóááøóåö áóÃóÖúÑöÈóäøó ÒóíúÏðÇ æóáóÃõßóáøöãóäøó ÚóãúÑðÇ ÝóáóÇ íóÞúÊóÖöí ÇáúÝóæúÑó æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÃóãúÑõ ãöËúáóåõ. Þöíáó áóåõ: æóáöãó æóÌóÈó ÅÐóÇ (ßóÇäó) ÇáúÅöÎúÈóÇÑõ Úóäú ÃóãúÑò íóÞóÚõ Ýöí ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö ãõÞúÊóÖöíðÇ áöáúÝóæúÑö Ãóäú íóßõæäó ÇáúÃóãúÑõ ãöËúáóåõ¡ æóÈöÃóíøóÉö ÚöáøóÉò æóÌóÈó ÇáúÌóãúÚõ ÈóíúäóåõãóÇ¡ æóßóíúÝó æóÌøóåó ÏóáóÇáóÉó ÃóÍóÏöåöãóÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö¿ . æóÚóáóì Ãóäøó ÇáúÅöÎúÈóÇÑó Úóäú ÇáöÇÓúÊöÞúÈóÇáö áóÇ íóÞúÊóÖöí ÅáúÒóÇãó ÔóíúÁò áöÃóäøó ãóäú ÞóÇáó: æóÇóááøóåö áóÃóÏúÎõáóäøó ÇáÏøóÇÑó æóáóÃõßóáøöãóäøó ÒóíúÏðÇ áóãú íóáúÒóãúåõ ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÝöÚúáõ ÇáúãõÎúÈóÑö Úóäúåõ æóáóæú ÊóÑóßóåõ áóãú íóßõäú Úóáóíúåö ÔóíúÁñ¡ æóÞóÏú ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ãóäú ÍóáóÝó Úóáóì íóãöíäò ÝóÑóÃóì ÛóíúÑóåóÇ ÎóíúÑðÇ ãöäúåóÇ ÝóáúíóÃúÊö ÇáøóÐöí åõæó ÎóíúÑñ æóáúíõßóÝøöÑú Úóäú íóãöíäöåö» ÝóÃóãóÑóåõ ÈöÊóÑúßö ãóÇ ÍóáóÝó Úóáóíúåö Ãóäú íóÝúÚóáóåõ.
(æóáóÇ íóÍúäóËõ) Ýöíåö¡ æóÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóáÇ íóÃúÊóáö Ãõæáõæ ÇáúÝóÖúáö ãöäúßõãú æóÇáÓøóÚóÉö Ãóäú íõÄúÊõæÇ Ãõæáöí ÇáúÞõÑúÈóì æóÇáúãóÓóÇßöíäó æóÇáúãõåóÇÌöÑöíäó Ýöí ÓóÈöíáö Çááøóåö æóáúíóÚúÝõæÇ(2/114)
æóáúíóÕúÝóÍõæÇ} [ÇáäæÑ: 22] Ñõæöíó ÃóäøóåóÇ äóÒóáóÊú Ýöí ÔóÃúäö ãöÓúØóÍö Èúäö ÃóËóÇËóÉó Íöíäó ÍóáóÝó ÃóÈõæ ÈóßúÑò ÃóáóÇ íõäúÝöÞó Úóáóíúåö áöãóÇ ßóÇäó ãöäúåõ Ýöí ÃóãúÑö ÚóÇÆöÔóÉó¡ ÝóÃóãóÑóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÊóÑúßö ãóÇ ÍóáóÝó Úóáóíúåö¡ ÝóËóÈóÊó Ãóäøó ÍóáöÝóåõ Úóáóì ÝöÚúáò Ãóäú íóÝúÚóáóåõ Ýöí ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö áóÇ íóáúÒóãõåõ ÝöÚúáõåõ¡ ÝóßóãóÇ ÌóÇÒó áóåõ ÊóÑúßõåõ ÑóÃúÓðÇ ÝóßóíúÝó áóÇ íóÌõæÒõ áóåõ ÊóÑúßõåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö. ÝóÅöäú Þöíáó: ÅäøóãóÇ æóÌøóåó ÇÓúÊöÏúáóÇáóäóÇ ãöäúåõ Ãóäøó ÇáúÎóÈóÑó æóÇáúíóãöíäó áóãú ÊõÝöíÏóÇ ÝöÚúáó ÇáúãõÎúÈóÑö Úóäúåõ æóÇáúãóÍúáõæÝö Úóáóíúåö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡ æóáóãú íóÞúÊóÖö ÇááøóÝúÙõ Ðóáößó ÝóßóÐóáößó ÇáúÃóãúÑõ æóÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ ãöäú ÌöåóÉö ãóÇ íõÚóáøóÞõ ÈöÇáúÃóãúÑö ãöäú ÇáúÅöíÌóÇÈö Ïõæäó ÇáúÎóÈóÑö áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÝóÑúÞó ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ. Þöíáó áóåõ: ÝóÇóáøóÐöí (Ýöíåö) ÅáúÒóÇãõ ÇáúÝöÚúáö ÅäøóãóÇ ßóÇäó Úóáóì ÇáúÝóæúÑö ãöäú ÃóÌúáö ãóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö ãöäú ÇáúæõÌõæÈö¡ æóÇóáøóÐöí áóíúÓó Ýöíåö ÅáúÒóÇãõ ÇáúÝöÚúáö áóãú íóÞúÊóÖö ÇáúÍóÇáó áöÚóÏóãö ÇáúÅöáúÒóÇãö. ÝóÅöäú Þöíáó: áóãøóÇ ßóÇäó æõÑõæÏõ ÇáúÃóãúÑö íóÞúÊóÖöí Úõãõæãó ÝöÚúáöåö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÒúãóÇäö ãóÇ áóãú íóÝúÚóáúåõ ßóÇäó áóåõ Ýöí Ãóíøö æóÞúÊò ÔóÇÁó ãöäúåóÇ¡ áöÃóäøó Ýöí ÅáúÒóÇãöåö ÅíøóÇåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö ÊóÎúÕöíÕðÇ áöæóÞúÊò Ïõæäó æóÞúÊò æóáóÇ íóÌõæÒõ Ðóáößó ÅáøóÇ ÈöÏóáöíáò. Þöíáó áóåõ: Þóæúáõß Åäøóåõ Úõãõæãñ Ýöí ÇáúÃóÒúãóÇäö ÛóáóØñ áöÃóäøó ÇáÒøóãóÇäó ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑò¡ Ýóíóßõæäõ ÚõãõæãðÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇááøóÝúÙö¡ æóÅöäøóãóÇ áóãú íóÓúÞõØú Úóäúåõ áöÊóÑúßöåö Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúÃóæøóáö ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøóåõ ÞóÏú ËóÈóÊó Ýöí ÐöãøóÊöåö(2/115)
æõÌõæÈõåóÇ) (ÝóáóÇ íóÓúÞõØõ Úóäúåõ ÅáøóÇ ÈöÃóÏóÇÆöåö¡ ßóÇáÏøõíõæäö ÅÐóÇ ÃóÎøóÑóåóÇ ãóäú åöíó Úóáóíúåö Úóäú æóÞúÊö æõÌõæÈöåóÇ) . æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó: Åäøó æõÑõæÏó ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõØúáóÞö íóÞúÊóÖöí Úõãõæãõåõ ÌóæóÇÒó ÝöÚúáöåö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÒúãóÇäö ÝóíóÌõæÒõ ÊóÃúÎöíÑõåõ áóÌóÇÒó ãöËúáõåõ Ýöí ÇáÏøõíõæäö ÇáúÍóÇáøóÉö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÞóÏú ÃóÎøóÑó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáúÍóÌøó Úóäú æóÞúÊö æõÌõæÈöåö áöÃóäøóåõ ÈóÚóËó ÃóÈóÇ ÈóßúÑò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Úóáóì ÇáúÍóÌøö¡ æóáóãú íóÍõÌøó åõæó ÍóÊøóì ÍóÌøó Ýöí ÇáÓøóäóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö ãóÚó ÊóÞóÏøõãö ÝóÑúÖö ÇáúÍóÌøö Úóáóì ÇáÓøóäóÉö ÇáøóÊöí ÍóÌøó ÝöíåóÇ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ áóãú íóÞúÊóÖö ÇáúÝóæúÑó. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó åóÐóÇ (ÈöÓõÄóÇáò Ýöí) ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇáøóÊöí äóÍúäõ ÝöíåóÇ áöÃóäøó ÇáúßóáóÇãó ÈóíúäóäóÇ æóÈóíúäó ãõÎóÇáöÝöäóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö¡ æóäóÍúäõ áóÇ äóÃúÈóì Ãóäú ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõØúáóÞö Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáÊøóÃúÎöíÑö¡ Ëõãøó ÇáúßóáóÇãõ Ýöí ÃóÚúíóÇäö ÇáúãóÓóÇÆöáö ÃóäøóåóÇ ãöãøóÇ íóÌõæÒõ ÊóÃúÎöíÑõåõ Ãóæú áóÇ íóÌõæÒõ íóßõæäõ ßóáóÇãðÇ Ýöí ÇáÏøóáóÇáóÉö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöÌóæóÇÒö ÇáÊøóÃúÎöíÑö Ýöí Êöáúßó ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÈöÚóíúäöåóÇ¡ æóÝöí Ðóáößó ÎõÑõæÌñ Úóäú ãóÓúÃóáóÊöäóÇ æóßóáóÇãñ Ýöí ÛóíúÑöåóÇ¡ ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúßóáóÇãó Ýöí ÏóáóÇáóÉö ÇáÊøóÎúÕöíÕö áóÝúÙñ (ÙóÇåöÑõåõ) ÇáúÚõãõæãõ áóíúÓó åõæó ßóáóÇãðÇ Ýöí ÃóÕúáö ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÚõãõæãö Ãóæú äóÝúíöåö æóáóÇ ÞóÇÏöÍðÇ Ýöíåö¡ Ýóáóæú ÕóÍøó Ãóäøó æõÌõæÈó ÇáúÍóÌøö ÞóÏú ßóÇäó ãõÊóÞóÏøöãðÇ áöáÓøóäóÉö ÇáøóÊöí ÍóÌøó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝöíåóÇ áóãóÇ Ïóáøó (Ðóáößó) Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö¡ áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäó ÃóÎøóÑóåõ áöÚõÐúÑò (ÃóæúÌóÈó ÊóÃúÎöíÑóåõ) ¡ Úóáóì Ãóäøóåõ ÞóÏú Þöíáó Åäøó(2/116)
ÝóÑúÖó ÇáúÍóÌøö ÅäøóãóÇ äóÒóáó Ýöí ÓóäóÉö ÚóÔúÑò æóåöíó ÇáÓøóäóÉõ ÇáøóÊöí ÍóÌøó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝöíåóÇ¡ æóÞöíáó Ýöí ÓóäóÉö ÊöÓúÚò. ÝóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÓóäóÉö ÊöÓúÚò ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ÈóÚúÏó ÍóÌøóÉö ÃóÈöí ÈóßúÑò ÇáÕøöÏøöíÞö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -¡ æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÓóäóÉö ÚóÔúÑò ÝóÞóÏú ÇäúÊóÝóì Ãóäú íóßõæäó æóÇÌöÈðÇ ÞóÈúáóåõ.
æóÇóáøóÐöí íóÏõáøõ Úóáóì (åóÐóÇ) ÙóÇåöÑõ ÇáúÍóÇáö (æóåõæó) Ãóäøó ÃóÈóÇ ÈóßúÑò áóãú íóÍõÌøó Ýöí Êöáúßó ÇáÓøóäóÉö ÍóÌøóÉó ÇáúÅöÓúáóÇãö¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóãóÑóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöÍõÖõæÑö ÇáúãóæúÓöãö æóÇáúæõÞõæÝö ÈöÊöáúßó ÇáúãóÔóÇåöÏö ãõÊóäóÝøöáðÇ Èöåö Úóáóì ÇáÑøóÓúãö ÇáøóÐöí ßóÇäõæÇ íóÍõÌøõæäóåõ¡ áöíóÚúáóãó ÇáúÚóÑóÈõ æóãóäú ÔóåöÏó Ðóáößó ÇáúãóæúÓöãó Ãóäøó ãöäú ÔóÑöíÚóÉö ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝöÚúáó ÇáúÍóÌøö ÇÞúÊöÏóÇÁð ÈöÓõäøóÉö ÅÈúÑóÇåöíãó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÇáÏøóáöíáõ: Úóáóì Ãóäøóåõ áóãú íóÍõÌøó ÍóÌøóÉó ÝóÑúÖöåö «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãøóÇ ÍóÌøó Ýöí ÇáÓøóäóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö ÎóØóÈó ÇáäøóÇÓó Ýöí ÚóÑóÝóÇÊò ÝóÞóÇáó: Åäøó ÇáÒøóãóÇäó ÞóÏú ÇÓúÊóÏóÇÑó ßóåóíúÆóÊöåö íóæúãó ÎóáóÞó Çááøóåõ ÇáÓøóãóæóÇÊö æóÇáúÃóÑúÖó» ÝóÑõæöíó Ýöí ãóÚúäóì Ðóáößó Ãóäøó ÇáúÍóÌøó ÞóÏú ÕóÇÑó Ýöí Êöáúßó ÇáÓøóäóÉö Åáóì(2/117)
ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí ÇÈúÊóÏóÃó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì (ÇáúÍóÌøó) Ýöíåö Íöíäó ÃóãóÑó Èöåö ÅÈúÑóÇåöíãó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÇáúãõÔúÑößõæäó (ÞóÈúáó Ðóáößó) íõäúÓöÆõæäó ÇáÔøõåõæÑó ÝóíóÊøóÝöÞõ ÇáúÍóÌøõ Ýöí ÃóßúËóÑö ÇáÓøöäöíäó Ýöí ÛóíúÑö æóÞúÊöåö ÇáúãóÃúãõæÑö Ýöíåö¡ æóÇÊøóÝóÞó ÚóæúÏõåõ Åáóì æóÞúÊöåö ÇáúãóÝúÑõæÖö Ýöíåö Ýöí ÇáÓøóäóÉö ÇáøóÊöí ÍóÌøó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóáóÇ ãóÍóÇáóÉó ÅÐóÇ ßóÇäó åóÐóÇ åóßóÐóÇ Ãóäøó ÍóÌøó ÃóÈöí ÈóßúÑò ßóÇäó Ýöí ÛóíúÑö æóÞúÊö ÇáúÍóÌøö¡ Ýóáóãú íóßõäú ãóÇ ÝóÚóáóåõ ÃóÈõæ ÈóßúÑò æóãóäú ÍóÌøó ãóÚóåõ Ýöí Êöáúßó ÇáÓøóäóÉö ÍóÌøóÉó ÇáúÅöÓúáóÇãö. æóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÝóÑúÖó ÇáúÍóÌøö áóãú íóßõäú ÊóÞóÏøóãó æõÌõæÈõåõ ÞóÈúáó Êöáúßó ÇáÓøóäóÉö ÇáøóÊöí ÍóÌøó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝöíåóÇ. æóßóÇäó (ÔóíúÎõäóÇ) ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÍúÊóÌøõ áöÚõÐúÑö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí ÊóÃóÎøõÑöåö Úóäú ÇáúÍóÌøö Ýöí ÇáÓøóäóÉö ÇáøóÊöí ÈóÚóËó ÝöíåóÇ ÃóÈóÇ ÈóßúÑò Ãóäøó ÇáúãõÔúÑößöíäó ÞóÏú ßóÇäõæÇ íóÍõÌøõæäó ÇáúÈóíúÊó æóßóÇäóÊú ÊóáúÈöíóÊõåõãú ÔöÑúßðÇ æóßõÝúÑðÇ¡ æóßóÇäó ãöäúåõãú ãóäú íóØõæÝõ ÈöÇáúÈóíúÊö ÚõÑúíóÇäðÇ ÇáÑøöÌóÇáõ æóÇáäøöÓóÇÁõ¡ ÝóÕóÇäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì äóÈöíøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóäú ãõÔóÇåóÏóÉö Ðóáößó¡ ÝóÃóãóÑóåõ ÈöÊóÃúÎöíÑö ÇáúÍóÌøö Åáóì ÇáÓøóäóÉö ÇáúÃõÎúÑóì áöíóäúÈöÐó Åáóì ÇáúãõÔúÑößöíäó ÚõåõæÏóåõãú Ýöí Êöáúßó ÇáÓøóäóÉö æóÞóÇáó: «áóÇ íóÍõÌøõ ÈóÚúÏó ÇáúÚóÇãö ãõÔúÑößñ æóáóÇ íóØõæÝõ ÈöÇáúÈóíúÊö ÚõÑúíóÇäñ» æóáóãú íóßõäú ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí Ðóáößó(2/118)
ßóÛóíúÑöåö áöÃóäøó ãóäú ßóÔóÝó ÚóæúÑóÊóåõ ÈöÍóÖúÑóÉö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇÓúÊöÎúÝóÇÝðÇ ßóÇäó ßóÇÝöÑðÇ. æóáóÇ íóßõæäõ ßóÐóáößó ÅÐóÇ ÝóÚóáóåõ ÈöÍóÖúÑóÉö ÛóíúÑöåö. ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÞóÏú ÃóÞóÇãó ãóÚó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Þóæúãñ áóãú íóÍõÌøõæÇ¡ Þöíáó (áóåõ) áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãú íóßõäú áóåõ ÈõÏøñ ÈöÃóäú íóßõæäó ÈöÍóÖúÑóÊöåö Þóæúãñ ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó áößóËúÑóÉö ÇáúßõÝøóÇÑö æóÇáúãõäóÇÝöÞöíäó åõäóÇßó æóÍóæúáó ÇáúãóÏöíäóÉö¡ ÝóßóÇäõæÇ ãóÚúÐõæÑöíäó Ýöí ÇáúãóÞóÇãö. ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÞóÏú «ÍóÈóÓó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóáöíøó Èúäó ÃóÈöí ØóÇáöÈò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - áóãøóÇ äóÒóáóÊú ÓõæÑóÉõ ÈóÑóÇÁóÉñ æóÃóãóÑóåõ Ãóäú íóáúÍóÞó ÃóÈóÇ ÈóßúÑò ÝóíóÞúÑóÃõ ÓõæÑóÉó ÈóÑóÇÁóÉñ Úóáóì ÇáúãõÔúÑößöíäó ÈöÇáúãóæúÓöãö ÝóÈóÚóËó Èöåö ÈóÚúÏó Ãóäú ÍóÈóÓóåõ ÚöäúÏóåõ» ¡ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ áóãú íóßõäú ãóÚúÐõæÑðÇ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ÅÐóäú ÞóÏú ÌóÇÒó Ãóäú íóÈúÚóËó Èöåö ÈóÚúÏó ÍóÈúÓöåö äóÏúÈðÇ. Þöíáó áóåõ: ÞóÏú ßóÇäó ßóæúäõåõ ÚöäúÏ ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÑúÖðÇ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö Ëõãøó áóÒöãóåõ ÝóÑúÖõ ÇáúÎõÑõæÌö áöáÊøóÈúáöíÛö Úóäúåõ ÝöíãóÇ ÚóåöÏó Åáóíúåö Ýöíåö¡ ÝóÞóÏú ßóÇäó åóÐóÇ ÃóæúÌóÈó ãöäú ÇáúÃóæøóáö ÝóáöÐóáößó ÈóÚóËó Èöåö.(2/119)
[ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóáóÇËõæäó Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõÄóÞøóÊö](2/121)
ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõÄóÞøóÊö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÅÐóÇ æóÑóÏó ÇáúÃóãúÑõ ãõÄóÞøóÊðÇ ÈöæóÞúÊò áóåõ Ãóæøóáñ æóÂÎöÑñ æóÃõÌöíÒó áóåõ ÊóÃúÎöíÑõåõ Åáóì ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö äóÍúæõ ÕóáóÇÉö ÇáÙøõåúÑö ÝóÅöäøó Ãóåúáó ÇáúÚöáúãö ãõÎúÊóáöÝõæäó Ýöí æóÞúÊö æõÌõæÈöåö. ÝóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: ÞóÏú æóÌóÈó Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö æõÌõæÈðÇ ãõæóÓøóÚðÇ ÝóÅöÐóÇ ÇäúÊóåóì Åáóì ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö ÈöãöÞúÏóÇÑö ãóÇ íõÄóÏøöí Ýöíåö ÇáúÝóÑúÖó ÕóÇÑó æõÌõæÈõåõ ãõÖóíøóÞðÇ. æóßóÐóáößó ÞóÇáó åóÄõáóÇÁö Ýöí ÇáÒøóßóÇÉö ÃóäøóåóÇ ÞóÏú æóÌóÈóÊú ÈöæõÌõæÈö ÇáäøöÕóÇÈö æõÌõæÈðÇ ãõæóÓøóÚðÇ Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÍóæúáö ÝóÅöÐóÇ ÍóÇáó ÇáúÍóæúáõ ÕóÇÑó æõÌõæÈõåóÇ ãõÖóíøóÞðÇ¡ áöÃóäøó ÇáúæõÌõæÈó ÚöäúÏóåõãú Ýöí ÇáÔøóÑöíÚóÉö íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÇáÔøóíúÁö Úóáóì ãóÚúäóíóíúäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ËõÈõæÊõ ÇáúæóÇÌöÈö Úóáóíúåö æóáõÒõæãõåõ ÅíøóÇåõ æóÅöäú áóãú íóáúÒóãúåõ ãóÚóåõ ÇáúÝöÚúáõ. æóÇáúÂÎóÑõ: æõÌõæÈõ ÇáúÃóÏóÇÁö ßóÇáÏøóíúäö ÇáúãõÄóÌøóáö¡ Ãóäøó æõÌõæÈóåõ ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó Ýöí ÐöãøóÊöåö æóÅöäú áóãú íóáúÒóãúåõ ÇáúÃóÏóÇÁõ Ýöí ÇáúÍóÇáö Ëõãøó ÅÐóÇ ÃóÌøóáó ÊóÚóáøóÞó Úóáóíúåö æõÌõæÈõ ÇáúÃóÏóÇÁö. æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøó ÇáÏøóíúäó ÇáúãõÄóÌøóáó ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó æõÌõæÈõåõ Ýöí ÐöãøóÊöåö Ãóäøóåõ áóæú áóãú íóßõäú ßóÐóáößó áóãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóÔúÊóÑöíó ÚóÈúÏðÇ ÈöÃóáúÝö ÏöÑúåóãò ãõÄóÌøóáóÉò áöÃóäøó ÇáúæõÌõæÈó áóæú ßóÇäó ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÍõáõæáö ÇáúÃóÌóáö áóãóÇ ÕóÍøó ÇáúÚóÞúÏõ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóÊóÚóáøóÞó ÍõÏõæËõ Çáúãöáúßö Ýöíåö ÈöãóÌöíÁö ÇáúæóÞúÊö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó ÅÐóÇ ÌóÇÁó ÛóÏñ ÝóÞóÏú ÈöÚúÊõß åóÐóÇ ÇáúÚóÈúÏó áöÃóäøóåõ ÚóáøóÞó æõÌõæÈó Çáúãöáúßö Úóáóì ãóÌöíÁö ÇáúæóÞúÊö ÝóËóÈóÊó ÈöÐóáößó Ãóäøó ÇáÏøóíúäó ÇáúãõÄóÌøóáó ÞóÏú ãõáößó Ýöí ÐöãøóÉö ãóäú åõæó Úóáóíúåö æóÅöäú áóãú íóÌöÈú ÃóÏóÇÄõåõ ÅáøóÇ ÈóÚúÏó Íõáõæáö ÇáúÃóÌóáö. ÞóÇáõæÇ: ÝóßóÐóáößó ÇáúÝóÑúÖõ ÞóÏú æóÌóÈó Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö æõÌõæÈðÇ ãõæóÓøóÚðÇ ÍóÊøóì ÅÐóÇ ÕóÇÑó Åáóì ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö áóÒöãóåõ ÇáúÃóÏóÇÁõ æóáóãú íóÓúÚóåõ ÇáÊøóÃúÎöíÑõ.(2/123)
æóÞóÏú Íõßöíó áóäóÇ ãóÚúäóì åóÐóÇ ÇáúãóÐúåóÈö Úóäú ãõÍóãøóÏö Èúäö ÔõÌóÇÚò ÇáËøóáúÌöíøö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -. æóÞóÇáó ÛóíúÑõåõ ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: Åäøó ÇáúæõÌõæÈó Ýöí ãöËúáöåö íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö ÝóÅöäøó Ãóæøóáó ÇáúæóÞúÊö áóãú íõæÌöÈú Úóáóíúåö ÔóíúÆðÇ. Ëõãøó ÇÎúÊóáóÝõæÇ¡ ÝóÞóÇáó ãöäúåõãú ÞóÇÆöáõæäó: Åäøó ãóÇ ÝóÚóáóåõ Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö äóÝúáñ íóãúäóÚõ áõÒõæãó ÇáúÝõÑõæÖö Ýöí ÂÎöÑöåö¡ ãöËúáõ ÑóÌõáò ãõÍúÏöËò ÊóæóÖøóÃó ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÇáÕøóáóÇÉö Ýóíóßõæäõ ãõÊóäóÝøöáðÇ ÈöØóåóÇÑóÊöåö æóãóäóÚó Ðóáößó áõÒõæãó (ÝóÑúÖö) ÇáØøóåóÇÑóÉö (áóåõ) ÚöäúÏó ãóÌöíÁö (æóÞúÊö) ÇáúÝóÑúÖö.
æóßóÐóáößó ÞóÇáõæÇ Ýöí ÇáÒøóßóÇÉö ÅÐóÇ ÚóÌøóáóåóÇ ÞóÈúáó ÇáúÍóæúáö ÈóÚúÏó æõÌõæÏö ÇáäøöÕóÇÈö. æóíóÓúÊóÏöáøõæäó Úóáóì Ðóáößó ãöäú Þóæúáö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÈöãóÇ áóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäóåõãú Ýöíåö: Ãóäøó ÇãúÑóÃóÉð áóæú ÍóÇÖóÊú Ýöí ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö áóãú íóßõäú ÚóáóíúåóÇ ÞóÖóÇÁõ Êöáúßó ÇáÕøóáóÇÉö. æóßóÐóáößó áóæú ÓóÇÝóÑó ÑóÌõáñ Ýöí ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö áóÒöãóåõ ÇáúÞóÕúÑõ æóáóãú íóßõäú áöãóÇ ÓóáóÝó ãöäú ÇáúæóÞúÊö ÊóÃúËöíÑñ Ýöí áõÒõæãö ÇáúÝóÑúÖö. æóáóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäó ÇáúÝõÞóåóÇÁö Ãóäøó ÇãúÑóÃóÉð áóæú ØóåõÑóÊú Ýöí ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö áóÒöãóåóÇ ÝóÑúÖõ ÇáÕøóáóÇÉö. æóáóæú Ãóäøó ãõÓóÇÝöÑðÇ ÃóÞóÇãó Ýöí ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö ÞóÈúáó Ãóäú íõÕóáøöíó áóÒöãóåõ ÇáúÅöÊúãóÇãõ¡ ÞóÇáõæÇ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó åóÐóÇ åóßóÐóÇ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó áõÒõæãó ÝóÑúÖö ÇáÕøóáóÇÉö ãõÊóÚóáøöÞñ ÈöÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö æóÃóäøó ãóÇ ÞóÈúáó Ðóáößó (ãöäú) ÇáúæóÞúÊö áóÇ ÊóÃúËöíÑó áóåõ Ýöí ÇáúÅöíÌóÇÈö. æóÞóÇáóÊú ÇáúÝöÑúÞóÉõ ÇáúÃõÎúÑóì ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: ãóÇ ÝóÚóáóåõ Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö ãõÑóÇÚðì ÝóÅöäú áóÍöÞó ÂÎöÑóåõ æóåõæó ãöäú Ãóåúáö ÇáúÎöØóÇÈö ÈöåóÇ ßóÇäó ãóÇ ÃóÏøóÇåõ ÝóÑúÖðÇ¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ãöäú Ãóåúá ÇáúÎöØóÇÈö ÈöåóÇ ßóÇäó ÇáúãóÝúÚõæáõ Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö äóÝúáðÇ.(2/124)
æóßóÐóáößó ÞóÇáõæÇ Ýöí ÇáÒøóßóÇÉö ÅÐóÇ ÚóÌøóáóåóÇ ÈóÚúÏó æõÌõæÈö ÇáäøöÕóÇÈö ÞóÈúáó ÇáúÍóæúáö Ãóäøóåõ Åäú ßóÇäó Ýöí ÂÎöÑö ÇáúÍóæúáö ãöäú Ãóåúáö ÇáúÎöØóÇÈö ÈöåóÇ ßóÇäó ÇáúãõÄóÏøóì ÝóÑúÖðÇ¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ßóÐóáößó ßóÇäó ÇáúãõÄóÏøóì ÊóØóæøõÚðÇ. æóÞóÏú ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöíãóäú áóåõ ÃóÑúÈóÚõæäó ãöäú ÇáúÛóäóãö ÝóÚóÌøóáó áöáúãõÕóÏøöÞö ÔóÇÉð Ëõãøó ÍóÇáó ÇáúÍóæúáõ æóáóíúÓó ÚöäúÏóåõ ÅáøóÇ ËóãóÇäöíóÉñ æóËóáóÇËõæäó ÔóÇÉð Ãóäøóåõ íóÃúÎõÐõ ÇáÔøóÇÉó ãöäú ÇáúãõÕóÏøöÞö ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÞóÇÆöãóÉð ÈöÚóíúäöåóÇ. æóÅöäú ÍóÇáó ÇáúÍóæúáõ æóÚöäúÏóåõ ÊöÓúÚóÉñ æóËóáóÇËõæäó ÃóÌúÒóÃóÊúåõ ÇáÔøóÇÉõ Úóäú ÇáÕøóÏóÞóÉö æóáóãú íóßõäú áóåõ Ãóäú íóÃúÎõÐóåóÇ¡ ÝóÌóÚóáõæÇ Íõßúãó ÇáÔøóÇÉö ãõÑóÇÚðì Ýöí ÌóæóÇÒöåóÇ Úóäú ÇáúÝóÑúÖö æóßóæúäöåóÇ ÛóíúÑó ãõÌúÒöíóÉò Úóäúåõ. ÞóÇáõæÇ: æóáóíúÓó íóãúäóÚõ Ýöí ÇáúÃõÕõæáö Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÝúÚõæáõ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÝóÑúÖö ãõÑóÇÚðì ÈöãóæúÞõæÝö ÇáúÍõßúãö ÝóíóÕöíÑõ ÊóÇÑóÉð Ýöí ÍóíøöÒö ÇáúæóÇÌöÈö æóÊóÇÑóÉð Ýöí ÍóíøöÒö ÇáäøóÝúáö. ÃóáóÇ (ÊóÑóì) : Ãóäøó ãóÑöíÖðÇ Ãóæú ãõÓóÇÝöÑðÇ áóæú Õóáøóì ÇáÙøõåúÑó Ýöí ÈóíúÊöåö ÞóÈúáó Ãóäú íõÕóáøöíó ÇáúÅöãóÇãõ ßóÇäó ÙõåúÑõåõ ãõÑóÇÚðì ÝóÅöäú ÍóÖóÑó ÇáúÅöãóÇãõ ÈóÚúÏó Ðóáößó ÝóÕóáøóì ãóÚóåõ ÇáúÌõãõÚóÉó ÊóÈóíøóäøóÇ Ãóäøó ÇáúÃõæáóì áóãú Êóßõäú ÙõåúÑðÇ æóÅöäú áóãú íõÕóáøö ÇáúÌõãõÚóÉó ßóÇäóÊú ÇáúÃõæáóì ÙõåúÑðÇ.
(ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò) : æóÇóáøóÐöí ÍóÕøóáúäóÇåõ Úóäú (ÔóíúÎöäóÇ) ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí Ðóáößó Ãóäøó æóÞúÊó ÇáÙøõåúÑö ßõáøóåõ æóÞúÊñ áöÃóÏóÇÁö ÇáúÝóÑúÖö æóÇáúæóÇÌöÈõ íóÊóÚóíøóäõ Ýöíåö ÈöÃóÍóÏö æóÞúÊóíúäö. ÃóãøóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÕóáøö ÇáÙøõåúÑó ÍóÊøóì íóäúÊóåöíó Åáóì ÂÎöÑöåö ÝóÅöäøó ÇáúæõÌõæÈó íóÊóÚóíøóäõ (Úóáóíúåö ÈöÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö æóåõæó ÇáúæóÞúÊõ ÇáøóÐöí áóÇ íóÓóÚõåõ ÊóÃúÎöíÑõåóÇ Úóäúåõ. æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÝóÚóáóåóÇ ÞóÈúáó Ðóáößó ÝóÅöäøó Íõßúãó ÇáúæõÌõæÈö íóÊóÚóíøóäõ) ÈöÇáúæóÞúÊö ÇáúãóÝúÚõæáö Ýöíåö ÇáÕøóáóÇÉõ ßóãóÇ íóÞõæáõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö Åäøó ÇáúæóÇÌöÈó ÃóÍóÏõ ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáËøóáóÇËóÉö æóáóãú íóÊóÚóíøóäú ÇáúæõÌõæÈõ Úóáóíúåö(2/125)
Ýöí æóÇÍöÏò ßóÇáúÍöäúËö ÍóÊøóì ÅÐóÇ ÝóÚóáó ÃóÍóÏóåóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö Íõßúãõ ÇáúæõÌõæÈö ÝóßóÇäó ßóÃóäøóåõ åõæó ÇáúæóÇÌöÈõ. æóßóãóÇ íóÞõæáõ Ýöíãóäú ÈóÇÚó ÞóÝöíÒó ÍöäúØóÉò ãöäú ÕõÈúÑóÉò Åäøó ÇáúãóÈöíÚó áóãú íóÊóÚóíøóäú ÈöäóÝúÓö ÇáúÚóíúäö¡ ÝóÅöäú ßóÇáó ãöäúåóÇ ÞóÝöíÒðÇ æóÓóáøóãóåõ ÊóÚóíøóäó Ýöíåö Íõßúãõ ÇáúÚóÞúÏö æóíóÕöíÑõ ßóÃóäøóåõ åõæó ÇáúãóÈöíÚõ ÈöÚóíúäöåö æóÅöäøóãóÇ ÊóÚóíøóäó Ýöíåö Íõßúãõ ÇáúÚóÞúÏö ÈöÇáÊøóÓúáöíãö¡ ßóÐóáößó Íõßúãõ ÇáúæõÌõæÈö íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóÚóáøóÞó ÈöÇáúÝöÚúáö (æóÅöäú ßóÇäó áóæú áóãú íóÝúÚóáúåõ áóãú íóßõäú áöáúæóÞúÊö ÊóÃúËöíÑñ Ýöí æõÌõæÈöåö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóÚóíøóäó Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáúæõÌõæÈö ÈöÇáúÝöÚúáö) áöÃóäøó ÇáúãóÝúÚõæáó áóÇ íóÕöÍøõ ÅíÌóÇÈõåõ æóáóÇ ÇáúÃóãúÑõ Èöåö æóÅöäøóãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Íõßúãõ ÇáúÅöíÌóÇÈö ÈöãóÇ áóãú íóÝúÚóáúåõ ãöãøóÇ íóÕöÍøõ æõÞõæÚõåõ ãöäúåõ. Þöíáó áóåõ: áóãú äóÞõáú Åäøó ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáúÝöÚúáö ÊóæóÌøóåó Åáóíúåö Ýöí ÍóÇáö ÇáúÝöÚúáö.
æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ Åäøó Íõßúãó ÇáúæõÌõæÈö íóÊóÚóíøóäõ Ýöíåö æóåõæó ßóãóÇ äóÞõæáõ Ýöí ÇáúÍóÇäöËö Ýöí íóãöíäöåö Åäøóåõ ãóÊóì ÝóÚóáó æóÇÍöÏðÇ ãöäú ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáËøóáóÇËóÉö ÊóÚóíøóäó Íõßúãõ ÇáúæõÌõæÈö (ÈöÇáúãóÝúÚõæáö ãöäúåóÇ æóÇäúÊóÝóì ÚóãøóÇ áóãú íóÝúÚóáú¡ ÝóÕóÇÑó ßóÃóäøóåõ åõæó ÇáúæóÇÌöÈõ¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ÊóÚóíøóäó ÇáúæõÌõæÈõ) Ýöíåö ÈöÇáúÃóãúÑö¡ æóßóãóÇ íóáúÒóãõåõ ÝóÑúÖõ ÃóÏóÇÁö ÇáÒøóßóÇÉö(2/127)
Åáóì ãóÓóÇßöíäó áóãú íóÊóÚóíøóäõæÇ ÈöæõÌõæÈö ÇáúÝóÑúÖö Ëõãøó ÅÐóÇ ÃóÚúØóÇåóÇ ãóÓóÇßöíäó ÈöÃóÚúíóÇäöåöãú ÊóÚóíøóäó Íõßúãõ ÇáúæõÌõæÈö Ýöíåöãú æóÅöäú ßóÇäó áóåõ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ÇáöÇäúÕöÑóÇÝõ Úóäúåõãú (Åáóì ÛóíúÑöåöãú) . ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóÇ íõÔúÈöåõ ãóÇ ÐóßóÑúÊ ßóÝøóÇÑóÉó Çáúíóãöíäö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó Úóáóíúåö æõÌõæÈõ ÃóÍóÏö ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáËøóáóÇËóÉö ÈöÇáúÍöäúËö Ýöí ÇáúÍóÇáö Ýóáóåõ Ãóäú íóÝúÚóáó ÃóíøóåóÇ ÔóÇÁó¡ ÝóÃóíøóåóÇ ÝóÚóáó ßóÇäó åõæó ÇáúæóÇÌöÈó¡ æóÃóäúÊó áóÇ ÊóÞõæáõ Åäøóåõ ÊóÚóáøóÞó Úóáóíúåö æõÌõæÈõ ÅÍúÏóì ÇáÕøóáóæóÇÊö ÇáøóÊöí (áóãú) íõãúßöäú ÝöÚúáõåóÇ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ãöäú Ãóæøóáöåö Åáóì ÂÎöÑöåö¡ áöÃóäøóåõ (ÅäøóãóÇ íõãúßöäõåõ) ÝöÚúáõåóÇ Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÌöíÁö ÇáúÃóæúÞóÇÊö æóáóÇ ÓóÈöíáó áóåõ Åáóì ÝöÚúáö ÃóíøõåóÇ ÔóÇÁó ÈöÏõÎõæáö ÇáúæóÞúÊö¡ ßóãóÇ íõãúßöäõåõ ÝöÚúáõ ÃóÍóÏö ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáËøóáóÇËóÉö ãöäú ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÈöÇáúÍöäúËö ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍöíäóÆöÐò Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö ãöäú Ãóäú Êóßõæäó ÞóÏú æóÌóÈóÊú æõÌõæÈðÇ ãõæóÓøóÚðÇ Ãóæú Ãóäú íóßõæäó ÝóÇÚöáõåóÇ ãõÊóäóÝøöáðÇ. Þöíáó áóåõ: áóÇ íõæÌöÈõ ãóÇ ÐóßóÑúÊ ÇáúÝóÑúÞó ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÊóÚóáøõÞó ÝöÚúáö ÇáÕøóáóÇÉö ÈöÇáúÃóæúÞóÇÊö ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáóÉö áóÇ íóãúäóÚõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÎöØóÇÈõ ÞóÏú ÊóæóÌøóåó Åáóíúåö ÈöåóÇ Ýöí Ãóäú íóÝúÚóáó ãóÇ ÔóÇÁó ãöäúåóÇ Åáóì ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö¡ ßóÃóäøóåõ Þöíáó áóåõ: Åäú (ÔöÆúÊ) ÊõÕóáøöí ÇáÙøõåúÑó ÝóÕóáøöåóÇ Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö¡ ÝóÅöäú áóãú ÊóÝúÚóáú ÝóÝöí ÇáËøóÇäöí æóÅöäú áóãú ÊóÝúÚóáú ÝóÝöí ÇáËøóÇáöËö Úóáóì Ãóäøóß ãõÎóíøóÑñ ÝöíåóÇ¡ ÝóáóÇ íóÎúÊóáöÝõ ÍõßúãõåóÇ æóÍõßúãõ ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö áöÃóäøó Íõßúãó ÇáúæõÌõæÈö ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó Úóáóíúåö ÈöÝöÚúáöåóÇ Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö Ãóæú ÊóÑúßöåóÇ Åáóì ÕóáóÇÉò ÃõÎúÑóì ÊóáöíåóÇ¡ ßóãóÇ ÊóÚóáøóÞó (Íõßúãõ) ÇáúæõÌõæÈö ÈöÃóÍóÏö ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáËøóáóÇËóÉö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áóÇ ÈöÌóãöíÚöåóÇ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ áóåõ ÌóãöíÚõåóÇ Ýöí ÇáúÅöíÌóÇÈö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøóåõ áóæú ßóÝøóÑó ÈöÇáúÌóãöíÚö Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áóãú íóßõäú ÇáúæóÇÌöÈõ ÅáøóÇ æóÇÍöÏðÇ ãöäúåóÇ ßóãóÇ áóÇ íóßõæäõ ÇáúæóÇÌöÈõ ÅáøóÇ ÅÍúÏóì ÇáÕøóáóæóÇÊö ÇáúãóÝúÚõæáóÉö Ýöí ÇáúæóÞúÊö Ïõæäó ÌóãöíÚöåóÇ. æóßóÇäó (ÔóíúÎõäóÇ) ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÓúÊóÏöáøõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÝóÑúÖó áóãú íóÊóÚóáøóÞú æõÌõæÈõåõ ÈöÃóæøóáö ÇáúæóÞúÊö ÅÐóÇ áóãú íóÝúÚóáú Ýöíåö Ãóäøó áóåõ ÊóÃúÎöíÑóåóÇ Úóäúåõ áóÇ Åáóì ÈóÏóáò¡ áöÃóäøó ÇáúãóÝúÚõæáó Ýöí ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö áóíúÓó ÈöÈóÏóáò(2/128)
Úóäú ÇáúãóÊúÑõæßö Ýöí Ãóæøóáöåö¡ æóáóæú ßóÇäó ÇáúæõÌõæÈõ ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó Èöåö áóãóÇ ßóÇäó áóåõ Ðóáößó áöÃóäøó ãóÇ (ßóÇäó) áóåõ ÊóÑúßõåõ (ÇäúÕóÑóÝó) Úóäúåõ áóÇ Åáóì ÈóÏóáò ãöäúåõ ÝóáóíúÓó ÈöÝóÑúÖò. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãóÝúÚõæáó Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö äóÝúáñ¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó áóåõ ÊóÑúßõåõ áóÇ Åáóì ÈóÏóáò. Þöíáó (áóåõ) : áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó áöÃóäøó ÃóÍóÏó ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáËøóáóÇËóÉö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö ÅÐóÇ ÊóÑóßóåõ ÇäúÕóÑóÝó Úóäúåõ áóÇ Åáóì ÈóÏóáò ãöäúåõ¡ áöÃóäøó ÈóÚúÖóåóÇ áóíúÓó ÈöÈóÏóáò Úóäú ÈóÚúÖò¡ æóÃóíøóåóÇ ÝóÚóáó ãóÚó Ðóáößó ßóÇäó ÝóÑúÖðÇ æóáóãú íóßõäú äóÝúáðÇ. æóßóÐóáößó ÊóÇÑößõ ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö Åáóì ÂÎöÑöåö æóÅöäú ßóÇäó ÊóÇÑößðÇ áóåóÇ áóÇ Åáóì ÈóÏóáò ãöäúåóÇ ÝóáóíúÓó íóãúäóÚõ Ðóáößó Ãóäú íóßõæäó ãóÊóì ÝóÚóáóåóÇ ÊóÚóáøóÞó ÝöíåóÇ Íõßúãõ ÇáúæõÌõæÈö ÈöÇáúÝöÚúáö. æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãóÝúÚõæáó Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö áóíúÓó ÈöäóÝúáò Þóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Ãóæøóáõ æóÞúÊö ÇáÙøõåúÑö ÅÐóÇ ÒóÇáóÊú ÇáÔøóãúÓõ» . ÝóÅöäú Þöíáó: ÅäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó (Èöåö) æóÞúÊó ÇáäøóÝúáö ÇáøóÐöí íóãúäóÚõ æõÌõæÈó ÇáÙøõåúÑö.(2/129)
Þöíáó áóåõ: ÇáÙøõåúÑõ áóÇ íóßõæäõ äóÝúáðÇ æóÞóÏú ÌóÚóáóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÞúÊðÇ áóåóÇ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÝóÇÚöáóåõ ÝóÇÚöáñ áöáúÝóÑúÖö¡ ÅÐú ßóÇäó áóÇ íóÕöÍø Ãóäú íõÞóÇá Åäøóåõ æóÞúÊ ÇáÙøõåúÑ ÅáøóÇ æóÞóÏú ÌóÚóáó æóÞúÊðÇ áöæõÌõæÈöåóÇ Ãóæú áöÃóÏóÇÆöåóÇ¡ æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ áóãú íÑÏ ÇáúæõÌõæÈó ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó Ãóäøóåõ æóÞúÊñ áöÃóÏóÇÁö ÇáÙøõåúÑö. æóíóáúÒóãõ åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáó Ãóäú íóÞõæáó: Åäøó ãõÕóáøöíó ÇáúÌõãõÚóÉö Ýöí Ãóæøóáö æóÞúÊò ãõÕóáøöí äóÝúáò æóáóÇ ÎöáóÇÝó Ãóäøó ÇáúÌõãõÚóÉó áóÇ íõÊóäóÝøóáõ ÈöåóÇ ÈöÍóÇáò. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóíúÓó íóÎúáõæ æóÞúÊõ ÇáúæõÌõæÈö (ãöäú Ãóäú íóßõæäó) ãöÞúÏóÇÑó ãóÇ íóáúÍóÞõ Ýöíåö ÇÝúÊöÊóÇÍó ÇáÕøóáóÇÉö ÝóíóáúÒóãõ ÇáØøóÇåöÑó ãöäú ÇáúÍóíúÖö ÝóÑúÖõåóÇ¡ æóíóáúÒóãõ ÇáúãõÓóÇÝöÑó ÇáúÅöÊúãóÇãõ ÅÐóÇ äóæóì ÇáúÅöÞóÇãóÉó Ýöíåö¡ Ãóæú Ãóäú íóßõæäó ÇáúÝóÑúÖõ ãõÊóÚóáøöÞðÇ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÈöãöÞúÏóÇÑö ãóÇ íõãúßöäõ ÇÓúÊöíÝóÇÁõ ÃóÝúÚóÇáö ÇáÕøóáóÇÉö Ýöíåö ÞóÈúáó ÎõÑõæÌöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÝóÑúÖõ ÅäøóãóÇ íóÊóÚóíøóäõ ÈöÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí íóáúÍóÞõ Ýöíåö ãöÞúÏóÇÑó ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍö ÝóæóÇÌöÈñ ÃóáøóÇ íóÃúËóãó ÈöÊóÃúÎöíÑö ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍö Åáóì Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö¡ áöÃóäøó ÇáúæõÌõæÈó áóÇ íóÊóÚóíøóäõ (Úóáóíúåö ÅáøóÇ Ýöíåö) Ýóåõæó ÈöãóäúÒöáóÉö Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó íóÃúËóãõ ÈöÊóÃúÎöíÑö ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍö Åáóì Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö ÝóÅöäøóãóÇ íóÊóÚóíøóäõ ãöäú ÇáúæõÌõæÈö Úóáóíúåö Ýöí (Ãóæøóáö) ÇáúæóÞúÊö (ÇáøóÐöí) íóáúÍóÞõåõ ÇáúÅöÓóÇÁóÉõ ÈöÊóÃúÎöíÑö ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍö Úóäúåõ¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó áóÒöãóß Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú ÊóÞõæáó Ýöí ÇáúãóÑúÃóÉö ÅÐóÇ ÍóÇÖóÊú ÈóÚúÏó ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí Êóßõæäõ ãõÓöíÆóÉð ÈöÊóÃúÎöíÑö ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍö Ãóäú íóáúÒóãóåóÇ ÝóÑúÖõ ÇáÕøóáóÇÉö áöÃóäøóåóÇ ÞóÏú ÃóÏúÑóßóÊú ãöäú æóÞúÊö ÇáúÝóÑúÖö ãöÞúÏóÇÑó ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍö¡ ßóãóÇ ÞõáúÊ Ýöíãóäú ØóåõÑóÊú æóÞóÏú ÈóÞöíó ãöäú ÇáúæóÞúÊö ãóÇ íõãúßöäõåóÇ Ýöíåö ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍõ áóÒöãóåóÇ ÝóÑúÖõ ÇáúæóÞúÊö.
Þöíáó áóåõ: Åäøó áõÒõæãó ÝóÑúÖö ÇáúæóÞúÊö ÚöäúÏóäóÇ ãõÊóÚóáøöÞñ ÈöÂÎöÑöåö æóåõæó ãöÞúÏóÇÑõ ãóÇ íóáúÍóÞõ Ýöíåö ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍó¡ æóãóÇ ÞóÈúáóåõ áóíúÓó ÈöæóÞúÊò áöáúæõÌõæÈö ÝóáöÐóáößó áóãú íóáúÒóãú ÇáØøóÇåöÑó ÅÐóÇ ÍóÇÖóÊú Ýöí ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö ÝóÑúÖõ ÇáÕøóáóÇÉö æóÅöäú ßóÇäóÊú ÞóÏú ÃóÏúÑóßóÊú ãöäúåõ æóåöíó ØóÇåöÑñ ÇáúãöÞúÏóÇÑó ÇáøóÐöí áóæú ÊóÍóÑøóãóÊú Ýöíåö ÈöÇáÕøóáóÇÉö áóãú íõãúßöäúåóÇ ÞóÖóÇÄõåóÇ(2/130)
ÍóÊøóì íóÎúÑõÌó ÇáúæóÞúÊõ¡ áöÃóäøóåóÇ áóãú ÊóáúÍóÞú æóÞúÊó ÇáúæõÌõæÈö¡ æóÅöäøóãóÇ äõåöíó Úóäú ÇáÊøóÃúÎöíÑö ÅÐóÇ áóãú íóÈúÞó ãöäú ÇáúæóÞúÊö ÅáøóÇ ãöÞúÏóÇÑõ ãóÇ íõÕóáøöí Ýöíåö áöÃóäøóåõ áóæú ÃóÎøóÑóåóÇ áóÍóÕóáó ÝöÚúáõ ÈóÚúÖö ÇáÕøóáóÇÉö ÈóÚúÏó ÎõÑõæÌö ÇáúæóÞúÊö ÝóãõäöÚó ãöäú ÇáÊøóÃúÎöíÑö ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó¡ æóáóíúÓó ßóæúäõåõ ãóäúåöíøðÇ Úóäú ÇáÊøóÃúÎöíÑö ÈöãõæÌóÈö Ãóäú íóßõæäó åõæó æóÞúÊó áõÒõæãö ÇáúÝóÑúÖö¡ ÅÐú áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó ãóãúäõæÚðÇ ãöäú Ðóáößó áöãóÚúäðì ÛóíúÑöåö. ßóãóÇ íóÞõæáõ Ýöíãóäú ÃóÏúÑóßó ãöäú æóÞúÊö ÇáúÝóÌúÑö ãöÞúÏóÇÑó ãóÇ íõÕóáøöí Ýöíåö ÑóßúÚóÉð Åäøóåõ ãóäúåöíøñ Úóäú ÇáÊøóÍúÑöíãóÉö¡ áöÃóäøó ÈóÚúÖó ÕóáóÇÊöåö ÊóÍúÕõáõ ÈóÚúÏó ØõáõæÚö ÇáÔøóãúÓö æóÅöäú ßóÇäó ãõÏúÑößðÇ áöæóÞúÊö ÇáúÝóÑúÖö ÝóßóÐóáößó áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íõÄúãóÑó ÈöÊóÞúÏöíãö ÇáúÝöÚúáö Úóáóì æóÞúÊö áõÒõæãö ÇáúÝóÑúÖö áöåóÐöåö ÇáúÚöáøóÉö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ßóíúÝó íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ãóÃúãõæÑðÇ (ÈöÝöÚúáö ÇáÕøóáóÇÉö ÞóÈúáó æõÌõæÏö æóÞúÊö æõÌõæÈöåóÇ æóíõäúåóì Úóäú ÊóÑúßöåóÇ¡ æóåóáú ÕõæÑóÉõ ÇáúæóÇÌöÈö ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ãóÃúãõæÑðÇ ÈöÝöÚúáöåö ãóäúåöíøðÇ) Úóäú ÊóÑúßöåö æóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó æóÞúÊó ÇáúæõÌõæÈö åõæó ÇáøóÐöí áóÇ íóáúÍóÞõåõ ÇáúÅöÓóÇÁóÉõ ÈöÊóÃúÎöíÑöåóÇ.
Þöíáó áóåõ: áóíúÓó íóãúÊóäöÚõ åóÐóÇ Ýöí ÇáúÃõÕõæáö. ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøó Õóæúãó ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò Ýöí ÇáúÍóÌøö áöáúãõÊóãóÊøöÚö ÞóÈúáó æõÌõæÈöåö íóæúãó ÇáäøóÍúÑö¡ áöÃóäøó íóæúãó ÇáäøóÍúÑö åõæó ÇáúæóÞúÊõ ÇáøóÐöí íóÌöÈõ Ýöíåö ÇáúåóÏúíõ æóÇáÕøóæúãõ ÈóÏóáñ ãöäúåõ Ëõãøó ÃóãóÑó ÈöÊóÞúÏöíãöåö Úóáóì æóÞúÊö æõÌõæÈöåö áöÆóáøóÇ íóÍúÕõáó Ýöí ÇáúæóÞúÊö Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ Ýöíåö ÇáÕøóæúãõ æóåõæó íóæúãõ ÇáäøóÍúÑö æóÃóíøóÇãõ ÇáÊøóÔúÑöíÞö¡ æóßóÐóáößó áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó ãóÃúãõæÑðÇ ÈöÊóÞúÏöíãö ÇÝúÊöÊóÇÍö ÇáÕøóáóÇÉö Úóáóì æóÞúÊö æõÌõæÈöåóÇ áöÆóáøóÇ íóÍúÕõáó ÝöÚúáõ ÈóÚúÖöåóÇ ÈóÚúÏó ÎõÑõæÌö ÇáúæóÞúÊö.(2/131)
[ÇáúÈóÇÈõ ÇáúÍóÇÏöí æóÇáËøóáóÇËõæäó Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõØúáóÞö åóáú íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó] [ÝóÕúáñ ÇáúÃóãúÑõ ÅÐóÇ ßóÇäó ãõØúáóÞðÇ Ãóæú ãõÚóáøóÞðÇ åóáú íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó]
æóÝöíåö ÝóÕúáñ: ÇáúÃóãúÑõ ÅÐóÇ ßóÇäó ãõØúáóÞðÇ Ãóæú ãõÚóáøóÞðÇ ÈöæóÞúÊò Ãóæú ÔóÑúØò Ãóæú ÕöÝóÉò åóáú íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó(2/133)
ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõØúáóÞö åóáú íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó¿ ÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóÇÓõ Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõØúáóÞö åóáú íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó Ãóãú áóÇ¿ ÝóÞóÇáó ÃóßúËóÑõ ÇáúÝõÞóåóÇÁö: áóÇ íóÌöÈõ ÇáÊøóßúÑóÇÑõ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò¡ æóãóÊóì ÝóÚóáó ÇáúãóÃúãõæÑõ Èöåö ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð ÝóÞóÏú ÞóÖóì ÚõåúÏóÉó ÇáúÃóãúÑö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: æóÇóáøóÐöí íóÏõáøõ Úóáóíúåö ãóÐúåóÈõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ - ÑóÍöãóåõãõ Çááøóåõ -: Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó íóÞúÊóÖöí ÇáúÝöÚúáó ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð æóíóÍúÊóãöáõ ÃóßúËóÑó ãöäúåóÇ¡ ÅáøóÇ Ãóäøó ÇáúÃóÙúåóÑó Íóãúáõåõ Úóáóì ÇáúÃóÞóáøö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÅÑóÇÏóÉö ÃóßúËóÑó ãöäúåóÇ áöÃóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó áóÇ ÊóáúÒóãõåõ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò. æóÇóáøóÐöí íóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó ãöäú ãóÐúåóÈö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Þóæúáõåõãú Ýöíãóäú ÞóÇáó áöÇãúÑóÃóÊöåö: ØóáøöÞöí äóÝúÓóß Ãóäøó åóÐóÇ Úóáóì æóÇÍöÏóÉò ÅáøóÇ Ãóäú íõÑöíÏó ËóáóÇËðÇ Ýóíóßõæäõ ËóáóÇËðÇ¡ æóÞóæúáõåõãú Ýöíãóäú ÞóÇáó áöÚóÈúÏöåö: ÊóÒóæøóÌú Ãóäøóåõ Úóáóì ÇãúÑóÃóÉò æóÇÍöÏóÉò ÅáøóÇ Ãóäú íõÑöíÏó ËöäúÊóíúäö Ýóíóßõæäõ (ÇáúÃóãúÑõ) Úóáóì ãóÇ Úóäóì¡ ÝóåóÐóÇ íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó ãóÐúåóÈõåõãú Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöÚóÏóÏò ãóÐúßõæÑò Ýöí ÇááøóÝúÙö Ãóäøóåõ íóÊóäóÇæóáõ ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð (æóíóÍúÊóãöáõ ÃóßúËóÑó ãöäúåóÇ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íõÍúãóáõ Úóáóì ÇáúÃóßúËóÑö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò) . æóÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú: íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó ÅáøóÇ Ãóäú ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÛóíúÑöåö.(2/135)
ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇáúÞóæúáö (ÇáúÃóæøóáö) Ãóäøóåõ ãóÊóì ÝóÚóáó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð ÝóÞóÏú ÊóäóÇæóáóåõ ÅØúáóÇÞõ ÇáúæóÕúÝö ÈöÃóäøóåõ ÞóÏú ÝóÚóáó ãóÇ ÃõãöÑó Èöåö¡ æóáóÇ íóÞõæáõ ÃóÍóÏñ Ãóäøóåõ ÝóÚóáó ÈóÚúÖó ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö æóÅöäú ßóÇäó íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó áóãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó: Åäøóåõ ÞóÏú ÝóÚóáó ãóÇ ÃõãöÑó Èöåö.(2/136)
ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÅöÐóÇ ÝóÚóáóåõ ãóÑøóÉð ÃõÎúÑóì æóËóÇáöËóÉð íõØúáóÞõ Úóáóíúåö Ãóäøóåõ (ÞóÏú) ÝóÚóáó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÏúÎõáó Ýöí ÇáúÃóãúÑö ãöäú ÍóíúËõ ÕóáóÍó áóåõ ÇááøóÝúÙõ Úóáóì ãóæúÖõæÚöß. Þöíáó áóåõ: áóãú äóÌúÚóáú ÌóæóÇÒó ÅØúáóÇÞö ÇáúÞóæúáö ÈöÃóäøóåõ ÞóÏú ÝóÚóáó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö ÚöáøóÉð áöæõÌõæÈö ÇáúÃóãúÑö ÝóíóáúÒóãõäóÇ ãóÇ ÐóßóÑúÊ¡ æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ Åäøóåõ áóãøóÇ ßóÇäó íõØúáóÞõ Úóáóíúåö Ãóäøóåõ ÝóÚóáó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö¡ æóáóãú íóÞúÊóÖö ÇáúÃóãúÑõ ÃóßúËóÑó ãöäú Ðóáößó Ýóãóäú ÃóËúÈóÊó ÔóíúÆðÇ ÛóíúÑóåõ ÇÍúÊóÇÌó Åáóì ÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì ÛóíúÑö áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö¡ æóÚóáóì Ãóäøó Þóæúáó ÇáúÞóÇÆöáö Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÝóÚóáóåõ ãóÑøóÉð ËóÇäöíóÉð æóËóÇáöËóÉð ÝóÞóÇáó Åäøóåõ ÞóÏú ÝóÚóáó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö ÎóØóÃð¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ (ÝöÚúáõåõ) Ýöí ÇáËøóÇäöí æóÇáËøóÇáöËö Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóßúÑóÇÑö ÂÊöíðÇ ÈöãóÇ ÃõãöÑó Èöåö æóÅöäøóãóÇ íóßõæäõ äóÝúáðÇ æóÊóØóæøõÚðÇ ÝóåóÐóÇ ÓõÄóÇáñ ÓóÇÞöØñ. Ïóáöíáñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Ãóäøó Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáÊøóßúÑóÇÑö ÅËúÈóÇÊó ÚóÏóÏò æóÌóãúÚò áóíúÓó ÇááøóÝúÙõ ãóæúÖõæÚðÇ áóåõ æóáóÇ íóÌõæÒõ ÅËúÈóÇÊõ Ðóáößó ÅáøóÇ ÈöáóÝúÙò Ãóæú ÏóáóÇáóÉò Ýóáóãú íóÌöÈú ÇáÊøóßúÑóÇÑõ.
æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö ÃóíúÖðÇ: Ãóäøó áöáÊøóßúÑóÇÑö áóÝúÙðÇ ãóæúÖõæÚðÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ äóÍúæõ Þóæúáöåöãú ßõáøñ æóßõáøóãóÇ æóáöÛóíúÑö ÇáÊøóßúÑóÇÑö ÕöíÛóÉñ ãóÚúÑõæÝóÉñ ÝöíåóÇ¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅíÌóÇÈõ ÇáÊøóßúÑóÇÑö ÅáøóÇ ãóÚó æõÌõæÏö ÍóÑúÝö ÇáÊøóßúÑóÇÑö æóÞöíóÇãö ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑöåö. æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó ÃóíúÖðÇ: Ãóäøó ÇáúãóÚúÞõæáó ãöäú ÇáúÎóÈóÑö Úóäú ãóÇÖò Ãóæú ãõÓúÊóÞúÈóáò Ýöí ÇáúÅöËúÈóÇÊö ÝõÚöáó ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð áóÇ ÃóßúËóÑó ãöäúåóÇ¡ ßóÞóæúáöß: ÏóÎóáó ÒóíúÏñ ÇáÏøóÇÑó Ãóæú ÓóíóÏúÎõáõåóÇ áóÇ íõÚúÞóáõ ãöäúåõ ÇáÊøóßúÑóÇÑõ¡ æóáóæú ÞóÇáó ÈóÏóáó åóÐóÇ: ÞóÏú ÏóÎóáóåóÇ ßõáøó íóæúãò Ãóæú ßõáøóãóÇ ãóÖóì íóæúãñ ßóÇäó ÇáúãóÚúÞõæáõ ãöäúåõ æõÌõæÏó ÇáÏøõÎõæáö ãõßóÑøóÑðÇ Úóáóì ÍóÓóÈö ÚóÏóÏö ÇáúÃóíøóÇãö ÝóáóãøóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÃóãúÑõ ßóÐóáößó ÅÐóÇ áóãú íõÝóÇÑöÞúåõ áóÝúÙõ ÇáÊøóßúÑóÇÑö.(2/137)
æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅËúÈóÇÊõ ÇáÊøóßúÑóÇÑö ÝöíãóÇ áóíúÓó Ýöíåö ÍóÑúÝõ ÇáÊøóßúÑóÇÑö¡ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ ÅÓúÞóÇØõ ÍóÑúÝö ÇáÊøóßúÑóÇÑö ÚóãøóÇ ÐõßöÑó Ýöíåö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áöãóÇ áóãú íóÊóæóÞøóÝú ÇáúÃóãúÑõ æóßóÇäó ãóÊóì ÝóÚóáó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö Ýöí Ãóíøö ÒóãóÇäò ßóÇäó ÝóÇÚöáðÇ áöáúãóÃúãõæÑö Èöåö ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ÞóÏú ÃõÑöíÏó ãöäúåõ ÇáúÝöÚúáõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÃóæúÞóÇÊö Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóßúÑóÇÑö. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÎóØóÃñ¡ áöÃóäøóåõ áóæú Þöíáó áóåõ: ÇÝúÚóáúåõ ãóÇ Èóíúäóß æóÈóíúäó ÎóãúÓöíäó ÓóäóÉð ßóÇäó ãõÄóÏøöíðÇ áöáúÛóÑóÖö Ýöí Ãóíøö æóÞúÊò ÝóÚóáóåõ ãöäú åóÐöåö ÇáúãõÏøóÉö¡ æóãóÚúáõæãñ ãóÚó Ðóáößó Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú ãöäúåõ ÝöÚúáóåõ Úóáóì æóÌúåö ÇáöÇÊøöÕóÇáö æóÇáÏøóæóÇãö Ýöí åóÐöåö ÇáúÃóæúÞóÇÊö ßõáøöåóÇ áöÚóÌúÒöåö Úóäúåõ æóáöÇäúÞöØóÇÚöåö (Èöåö) Úóäú ÓóÇÆöÑö ÇáúÝõÑõæÖö¡ ÝóÏóáøó Úóáóì ÓõÞõæØö Þóæúáöß Ãóäøóåõ (ãöäú) ÍóíúËõ ßóÇäó ãõÄóÏøöíðÇ áöáúæóÇÌöÈö Ýöí Ãóíøö æóÞúÊò ÝóÚóáóåõ ãöäú åóÐöåö ÇáúÃóæúÞóÇÊö æóÌóÈó Ãóäú Êóßõæäó åóÐöåö (ÇáúÃóæúÞóÇÊõ) ßõáøõåóÇ æóÞúÊðÇ áöáúÝöÚúáö ÝöíåóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóßúÑóÇÑö ÝóåóÐóÇ ÓõÄóÇáñ ÓóÇÞöØñ ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøóÇ äóÞõæáõ: ÅäøóãóÇ íóßõæäõ ãõÄóÏøöíðÇ áöáúæóÇÌöÈö Ýöí Ãóíøö æóÞúÊò ÝóÚóáóåõ ãöäú ÚõãúÑöåö ãóÇ áóãú íóÝúÚóáú ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö ãóÑøóÉð¡ ÝóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÝóÚóáóåõ ãóÑøóÉð ÝóÅöäøó ÇáúæóÞúÊó ÇáøóÐöí íõæÌóÏõ ÈóÚúÏó ÇáúÝöÚúáö áóíúÓó ÈöæóÞúÊò áöáúÝóÑúÖö¡ ßóãóÇ íóÞõæáõ ÇáúãõÓúáöãõæäó ÌóãöíÚðÇ Åäøó ÝóÑúÖó ÕóáóÇÉö ÇáÙøõåúÑö Ýöí ÇáúæóÞúÊö ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð¡ ÝóÅöäú ÝóÚóáóåóÇ ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð ãóÇ Èóíúäó Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö æóÂÎöÑöåö áóãú íóßõäú Úóáóíúåö ÛóíúÑõåóÇ æóáóãú íóßõäú ãóÇ ÈóÚúÏó æõÞõæÚö ÇáúÝöÚúáö æóÞúÊðÇ áöáúæõÌõæÈö¡ æóáóãú íóÌöÈú ãöäú ÃóÌúáö ßóæúäö ÇáúæóÞúÊö ßõáøöåö æóÞúÊðÇ áóåóÇ ãóÇ áóãú íõÞóíøöÏúåóÇ ÈöÃóäú íóßõæäó ÝöÚúáõ ÇáÙøõåúÑö æóÇÌöÈðÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóßúÑóÇÑö ãöäú Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö Åáóì ÂÎöÑöåö. æóÃóíúÖðÇ: áóæú ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ (íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó) áóãóÇ ßóÇäó ÈóÚúÖõ ÇáúÃóæúÞóÇÊö Ãóæúáóì ÈöÝöÚúáö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö Ýöíåö ãöäú ÈóÚúÖò¡ Èóáú ßóÇäó ÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÃóæúÞóÇÊõ ßõáøõåóÇ ãõÊóÓóÇæöíóÉð Ýöí ÈóÇÈö æõÌõæÈö ÝöÚúáö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö Ýöíåö¡ æóåóÐóÇ ãõÞúÊóÖóì æõÌõæÈö ÝöÚúáöåö ÏóÇÆöãðÇ ãõÊøóÕöáðÇ ÛóíúÑó ãõäúÞóØöÚò¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó åóÐóÇ áóíúÓó Ýöí æõÓúÚö ÃóÍóÏò ãöäú ÇáäøóÇÓö¡ ÝóÅöÐóäú ÇáúãõÑóÇÏõ ãöäúåõ ÝöÚúáõåõ Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúÃóæúÞóÇÊö¡ æóáóíúÓó ÈóÚúÖõåóÇ ÈöÃóæúáóì ÈöÅöíÞóÇÚö ÇáúÝöÚúáö ãöäú ÈóÚúÖò ÝóíóÍúÕõáõ ÇáúÃóãúÑõ ãõÌúãóáðÇ ãõÝúÊóÞöÑðÇ Åáóì ÇáúÈóíóÇäö ÛóíúÑó ãóÚúáõæãò ãöäúåõ ÊóäúÝöíÐõ ÇáúÍõßúãö. æóáóãøóÇ ÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãóÃúãõæÑó ÈöÝöÚúáò ÙóÇåöÑö ÇáúãóÚúäóì Èóíøöäó ÇáúãõÑóÇÏö íóáúÒóãõåõ ÝöÚúáõåõ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÈóíóÇäö ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí íóÝúÚóáõåõ Ýöíåö ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ áóãú íóÞúÊóÖö ÇáÊøóßúÑóÇÑó Ýöí ÇáúÃóæúÞóÇÊö ÅÐú ßóÇäó æõÌõæÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑö Ðóáößó íõÄóÏøöí Åáóì(2/138)
Ãóäú íóßõæäó áõÒõæãõ ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì æõÑõæÏö ÈóíóÇäö ÇáúæóÞúÊö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúÚõãõæãö ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] ÝóíóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåõ ÃóÈóÏðÇ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÎõÕõæÕö. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÛóáóØñ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÇáúæóÞúÊó ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑò Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÝóíõÚúÊóÈóÑõ Úõãõæãõåõ¡ ÝóÞóæúáõß Åäøó ÇÚúÊöÈóÇÑó ÝöÚúáöåö Ýöí ÇáúÃóæúÞóÇÊö æóÇÌöÈñ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÎõÕõæÕöåö Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúÃóæúÞóÇÊö Ïõæäó ÈóÚúÖò ÎóØóÃð. æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÇáúæóÞúÊõ ãóÐúßõæÑðÇ ÈöáóÝúÙö Úõãõæãò áóãú íóßõäú Ðóáößó ÚõãõæãðÇ Ýöí ÇáúÃóãúÑöº áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóáöáøóåö Úóáóì ÇáäøóÇÓö ÍóÌøõ ÇáúÈóíúÊö} [Âá ÚãÑÇä: 97] áóíúÓó ÈöÚõãõæãò Ýöí ÇáúÍóÌøö (áöÃóäøóåõ) ãóÐúßõæÑñ ÈöáóÝúÙò íóÞúÊóÖöí ÝöÚúáóåõ ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð ÝóáóÇ ãóÚúäóì áöÇÚúÊöÈóÇÑö (ÐößúÑö) Úõãõæãö ÇáúæóÞúÊö (áóæú ÐõßöÑó) ãóÚó ÚóÏóãö áóÝúÙö ÇáúÚõãõæãö Ýöí ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó áóåõ: ÇõÏúÎõáú ÇáÏøóÇÑó Çáúíóæúãó ßóÇäó ÇáøóÐöí íóáúÒóãõåõ ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÏõÎõæáõåóÇ ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð Ýöí Çáúíóæúãö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúæóÞúÊõ ãóÐúßõæÑðÇ ÈöÚõãõæãö áóÝúÙò íóäúÊóÙöãõ ÓóÇÆöÑó ÃóÌúÒóÇÆöåö. æóíóÏõáøõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÞõáúäóÇ: «Ãóäøó ÇáúÃóÞúÑóÚó Èúäó ÍóÇÈöÓò ÓóÃóáó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÞóÇáó: ÇáúÍóÌøõ Ýöí ßõáøö ÚóÇãò Ãóæú ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð¿ ÝóÞóÇáó Èóáú ÍóÌøóÉð æóÇÍöÏóÉð¡ æóáóæú ÞõáúÊ äóÚóãú áóæóÌóÈóÊú¡ æóáóæú æóÌóÈóÊú Ëõãøó ÊóÑóßúÊõãõæåõ áóÖóáóáúÊõãú» ÞóÏú Íóæóì åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑõ ÇáÏøóáóÇáóÉó Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:(2/139)
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó ÇáÊøóßúÑóÇÑó áóæú ßóÇäó ãóÚúÞõæáðÇ ãöäú ÇáúÂíóÉö áóãóÇ ÓóÃóáó ÇáúÃóÞúÑóÚó Úóäúåõº áöÃóäøóåõ ßóÇäó ÑóÌõáðÇ ãöäú Ãóåúáö ÇááøöÓóÇäö.
æóÇáËøóÇäöí: Þóæúáõåõ - Úóáóíúåö ÇáÕøóáóÇÉõ æóÇáÓøóáóÇãõ - " Èóáú ÍóÌøóÉð æóÇÍöÏóÉð " ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøó ÇáúÂíóÉó áóãú ÊóÞúÊóÖö ÅíÌóÇÈó ÃóßúËóÑó ãöäú ÍóÌøóÉò.
æóÇáËøóÇáöËõ: Þóæúáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - " æóáóæú ÞõáúÊ äóÚóãú áóæóÌóÈóÊú " ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó äóÚóãú ßóÇäó æóÇÌöÈðÇ ÈöÞóæúáöåö áóÇ ÈöÇáúÂíóÉö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóæú ÇÞúÊóÖóÊú ÇáúÂíóÉõ æõÌõæÈóåóÇ ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð áóãóÇ ÓóÃóáó Úóäúåõ. Þöíáó áóåõ: áóãú íõÔúßóáú Úóáóíúåö Ãóäøó ÇáúÂíóÉó áóãú ÊóÞúÊóÖö ÝöÚúáóåõ ÅáøóÇ ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó Ãóäú íóÚúÑöÝó åóáú ÃóÑóÇÏó ÈöÇáúÃóãúÑö ÃóßúËóÑó ãöäú ÍóÌøóÉò¡ Ãóæú åóáú ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Íõßúãñ Ýöí ÅíÌóÇÈöåö Ýöí ßõáøö ÓóäóÉò ÒöíóÇÏóÉð Úóáóì ãóÇ ÇÞúÊóÖóÊú ÇáúÂíóÉõ (æõÌõæÈóåõ) ÝóÃóÎúÈóÑóåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ áóãú íõæÌöÈú ÛóíúÑó ãóÇ Ýöí ÇáúÂíóÉö.(2/140)
æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó ÃóíúÖðÇ: Ãóäøó ÇáúãóÚúÞõæáó ãöäú ãõÎóÇØóÈóÇÊöäóÇ ÝöíãóÇ ÈóíúäóäóÇ Ãóäøó ãóäú ÞóÇáó áöÚóÈúÏöåö: ÃóÚúØö åóÐóÇ ÇáúÝóÞöíÑó ÏöÑúåóãðÇ Ãóäøóåõ áóãú íóÞúÊóÖö ÃóãúÑõåõ Ãóäú íóÝúÚóáó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö ãõßóÑøóÑðÇ ÏóÇÆöãðÇ ãõÊøóÕöáðÇ¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÎöØóÇÈõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÎöØóÇÈõ ÑóÓõæáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì Ðóáößó¡ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ ÃóÑúÓóáúäóÇ ãöäú ÑóÓõæáò ÅáøóÇ ÈöáöÓóÇäö Þóæúãöåö} [ÅÈÑÇåíã: 4] . æóáóíúÓó ÇáúÃóãúÑõ Ýöí åóÐóÇ ßóÇáäøóåúíö¡ áöÃóäøó Çáäøóåúíó íóÞúÊóÖöí äóÝúíó ãóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóäúÊóÝöíó ÃóÈóÏðÇ. ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøóåõ áóæú ÃóÏúÎóáó ÍóÑúÝó ÇáäøóÝúíö Úóáóì ÇáúÎóÈóÑö ßóÇäó ÇáúãõÎúÈóÑõ Úóäúåõ ãõäúÊóÝöíðÇ ÃóÈóÏðÇ¡ áöÃóäøóåõ áóæú ÞóÇáó: ãóÇ ÏóÎóáó ÒóíúÏñ ÇáÏøóÇÑó Ãóæú ÞóÇáó áóÇ íóÏúÎõáõåóÇ ÝóÚóáøóÞó ÇáúÎóÈóÑó Úóáóì ãóÇÖò Ãóæú ãõÓúÊóÞúÈóáò ÈöÍóÑúÝö ÇáäøóÝúíö ÚóáøóÞó Èöåö (äóÝúíó) ÌóãöíÚö ãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóæúÞóÇÊö¡ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÇáúÃóãúÑõ áöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó íóÞúÊóÖöí ÇáúÅöËúÈóÇÊó¡ æóÇáúÎóÈóÑõ ÅÐóÇ æóÞóÚó Úóäú ÅËúÈóÇÊö ÝöÚúáò ãóÇÖò Ãóæú ãõÓúÊóÞúÈóáò áóãú íóÞúÊóÖö ÇáÊøóßúÑóÇÑó.
ßóÐóáößó ÇáúÃóãúÑõ ÅÐóÇ ßóÇäó ãóæúÖõæÚõåõ ÇáúÅöËúÈóÇÊó ÝóãóÊóì ÝõÚöáó ÇáúãóÃúãõæÑõ Èöåö ãóÑøóÉð ÝóÞóÏú ÃóÏøóì ãõæÌöÈó ÇáúÃóãúÑö¡ æóÅöäú ÝóÚóáó Çáúãóäúåöíøó Úóäúåõ ãóÑøóÉð áóãú íóÓúÞõØú Úóäúåõ Íõßúãõ Çáäøóåúíö ÝöíãóÇ ÈóÚúÏõ áöÃóäøó Çáäøóåúíó áóãøóÇ ÊóäóÇæóáó äóÝúíó Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóæúÞóÇÊö ÕóÇÑó ßóãóäú Þöíáó áóåõ: áóÇ ÊóÝúÚóáú (Ðóáößó) Ýöí ÔóíúÁò ãöäú åóÐöåö ÇáúÃóæúÞóÇÊö¡ ÝóÅöÐóÇ ÃóæúÞóÚó ÇáúÝöÚúáó Ýöí ÔóíúÁò ãöäúåóÇ áóãú íóÈúØõáú Íõßúãõ Çáäøóåúíö Úóäú ÝöÚúáöåö Ýöí ÈóÇÞöí ÇáúÃóæúÞóÇÊö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóãøóÇ ÊóÖóãøóäó ÇáúÃóãúÑõ æõÌõæÈó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö (áöáõÒõæãö) ÝöÚúáöåö ßóãóÇ ÊóÖóãøóäó æõÌõæÈó(2/141)
ÇáúÝöÚúáö Ëõãøó ßóÇäó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏõ áöæõÌõæÈö ÝöÚúáöåö áóÇÒöãðÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóßúÑóÇÑö æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ßóÐóáößó ÇáúÝöÚúáõ áöÃóäøó ßöáóíúåöãóÇ ãöäú ãóÖúãõæäö ÇáúÃóãúÑö. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÛóáóØñ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÊóßúÑóÇÑõ ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö Èóáú íóßúÝöíåö ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÃóæøóáõ Åáóì Ãóäú íõæÞöÚó ÇáúÝöÚúáó¡ ÝóÞóæúáõß: Åäøó ÇáúÃóãúÑó íóÊóÖóãøóäõ ÊóßúÑóÇÑó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö ÎóØóÃñ. æóÃóíúÖðÇ: áóæú ÝóÚóáóåõ ÚóÞöíÈó æõÑõæÏöåö áóãú íóÌöÈú Úóáóíúåö ÊóßúÑóÇÑõ ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö¡ æóÅöäøóãóÇ Ùóäøó ÇáÓøóÇÆöáõ Ãóäøó áõÒõæãó ÇáËøóÈóÇÊö Úóáóì ÇÚúÊöÞóÇÏö æõÌõæÈöåö Åáóì æóÞúÊö ÅíÞóÇÚöåö ÊóßúÑóÇÑñ áöáöÇÚúÊöÞóÇÏö æóáóíúÓó åõæó ßóãóÇ Ùóäøó¡ æóÚóáóì Ãóäøóåõ ãõäúÊóÞóÖñ ÈöÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÌóãöíÚö. æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú Þöíáó áóåõ: ÍõÌøó Ýöí ÚõãúÑöß ÍóÌøóÉð æóÇÍöÏóÉð áóßóÇäó Úóáóíúåö ÇáËøóÈóÇÊõ Úóáóì ÇÚúÊöÞóÇÏö æõÌõæÈöåóÇ Åáóì æóÞúÊö ÅíÞóÇÚöåóÇ æóáóãú íóÌöÈú Úóáóíúåö ÊóßúÑóÇÑõ ÇáúÍóÌøö ãöäú ÍóíúËõ áõÒõæãõåõ ÇáËøóÈóÇÊó Úóáóì ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö Åáóì æóÞúÊö ÅíÞóÇÚöåóÇ.
[ÝóÕúáñ ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõØúáóÞðÇ Ãóæú ãõÚóáøóÞðÇ ÈöæóÞúÊò Ãóæú ÔóÑúØò Ãóæú ÕöÝóÉò Ãóäøóåõ áóÇ íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó]
ÝóÕúáñ: ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: æóáóÇ ÝóÑúÞó ÚöäúÏó ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Èóíúäó ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõØúáóÞðÇ Ãóæú ãõÚóáøóÞðÇ ÈöæóÞúÊò Ãóæú ÔóÑúØò Ãóæú ÕöÝóÉò Ãóäøóåõ áóÇ íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó ÅÐóÇ áóãú íóßõäú Ýöí ÇááøóÝúÙö ÍóÑúÝõ ÇáÊøóßúÑóÇÑö æóáóÇ ÞóÇãóÊú Úóáóíúåö ÇáÏøóáóÇáóÉõ ãöäú ÛóíúÑöåö.(2/142)
æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÅÐóÇ ÞõãúÊõãú Åáóì ÇáÕøóáóÇÉö ÝóÇÛúÓöáõæÇ æõÌõæåóßõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöÐóÇ ÃóÝóÖúÊõãú ãöäú ÚóÑóÝóÇÊò} [ÇáÈÞÑÉ: 198] ¡ áóãú íóÞúÊóÖö ÙóÇåöÑõ ÇáúÃóãúÑö ÇáÊøóßúÑóÇÑó áöÃóäøó ÃóÕúÍóÇÈóäóÇ - ÑóÍöãóåõãõ Çááøóåõ - ÞóÏú ÞóÇáõæÇ Ýöíãóäú ÞóÇáó áöÇãúÑóÃóÊöåö: ÅÐóÇ ÏóÎóáúÊ ÇáÏøóÇÑó ÝóÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ÝóÏóÎóáóÊúåóÇ ØóáõÞóÊú¡ æóáóæú ÏóÎóáóÊúåóÇ ãóÑøóÉð ÃõÎúÑóì áóãú ÊóØúáõÞú¡ æóÃóäøóåõ áóæú ÞóÇáó: ßõáøóãóÇ ÏóÎóáúÊö ÇáÏøóÇÑó ÝóÃóäúÊö ØóÇáöÞñ Ãóäøó ÇáØøóáóÇÞó íóÊóßóÑøóÑõ ÚóáóíúåóÇ ÈöÊóßúÑóÇÑö ÇáÏøõÎõæáö áöÃóäøó " ÅÐóÇ " áóíúÓó ÝöíåóÇ ÊóßúÑóÇÑñ æóÅöäøóãóÇ åöíó ÔóÑúØñ Ýöíåö æóÞúÊñ. ÝóÅöäú Þöíáó: íóáúÒóãõß Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú ÊóÞõæáó Åäøó ÃóÍóÏðÇ áóãú íóÊóæóÖøóÃú ÈöÇáúÂíóÉö ÅáøóÇ ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð. Þöíáó áóåõ: ÇáúãóÑøóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ áóãú íóÊóäóÇæóáúåóÇ ÇááøóÝúÙõ æóÇóáøóÐöí ÊóäóÇæóáó ÇááøóÝúÙõ ãöäú Ðóáößó ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð¡ æóÅöäøóãóÇ ÏóÎóáóÊú ÇáúãóÑøóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ Ýöí ÇáúÍõßúãö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúãóÚúäóì¡ áöÃóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÅÐóÇ ÞõãúÊõãú æóÃóäúÊõãú ãõÍúÏöËõæäó¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÇáúÍóÏóËö áóÇ ÈöÇáúÞöíóÇãö Åáóì ÇáÕøóáóÇÉö áóÒöãóÊúåõ ÇáØøóåóÇÑóÉõ ãóÊóì ÃóÑóÇÏó ÇáÕøóáóÇÉó æóåõæó ãõÍúÏöËñ. ÝóÅöäú Þöíáó: ÅÐóÇ ßóÇäóÊú " ÅÐóÇ " áöáúæóÞúÊö ÝóæóÇÌöÈñ Ãóäú ÊóÞúÊóÖöíó ÇáÊøóßúÑóÇÑó áöæõÌõæÏö ÇáúÃóæúÞóÇÊö ÇáøóÊöí ÚóáøóÞó ÇáúÝöÚúáó ÈöåóÇ.
Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó áöÃóäøóåõ áóãøóÇ áóãú íóßõäú Ýöí ÇááøóÝúÙö ãóÇ íõæÌöÈõ ÊóßúÑóÇÑó ÇáúÝöÚúáö áóãú íóßõäú áöÐößúÑö ÇáúæóÞúÊö ÊóÃúËöíÑñ Ýöí ÅíÌóÇÈöåö. ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó (áóåõ) Õóáøö Ýöí åóÐóÇ Çáúíóæúãö Ãóæú Õõãú Ýöí åóÐöåö ÇáÓøóäóÉö áóãú íóÞúÊóÖö Ðóáößó ÊóßúÑóÇÑó ÇáúÝöÚúáö Ýöí ÇáúÃóæúÞóÇÊö áöÃóÌúáö ÊóÚúáöíÞöåö ÅíøóÇåõ ÈöÇÓúãò íóäúÊóÙöãõ ÚöÏøóÉó ÃóæúÞóÇÊò ÝóßóÐóáößó ãóÇ æóÕóÝúäóÇåõ. æóßóÐóáößó ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöíãóäú (ÞóÇáó) áöÇãúÑóÃóÊöåö: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ÅÐóÇ ÔöÆúÊ Ãóäøó áóåóÇ Ãóäú ÊõØóáøöÞó(2/144)
äóÝúÓóåóÇ ãóÊóì ÔóÇÁóÊú æóÇÍöÏóÉð áóÇ ÃóßúËóÑó ãöäúåóÇ¡ æóáóÇ Êóßõæäõ ãóÔöíÆóÊõåóÇ ãóÞúÕõæÑóÉð Úóáóì ÇáúãóÌúáöÓö áöÃóäøóåõ ÚóáøóÞóåóÇ ÈöÓóÇÆöÑö ÇáúÃóæúÞóÇÊö ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáóÉö ÝóíõËúÈöÊõ áóåóÇ ÇáúãóÔöíÆóÉó ÝöíåóÇ æóÅöäú áóãú íóãúáößú ÅáøóÇ ÅíÞóÇÚó ÊóØúáöíÞóÉò æóÇÍöÏóÉò.
æóÝóÑøóÞõæÇ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó Þóæúáöåö: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ Åäú ÔöÆúÊ Ýöí ÈóÇÈö ÇáúæóÞúÊö ÝóÌóÚóáõæÇ Ðóáößó Úóáóì ÇáúãóÌúáöÓö ÅÐú áóãú íóßõäú Ýöí ÇááøóÝúÙö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ÇáúæóÞúÊö æóßóÇäó ãöäú ÃóáúÝóÇÙö ÇáÊøóãúáöíßö¡ æóÃóáúÝóÇÙõ ÇáÊøóãúáöíßö ÊóÊóÚóáøóÞõ Úóáóì ÇáúãóÌúáöÓö ãóÇ áóãú ÊóÊóÚóáøóÞú ÈöæóÞúÊò ÈóÚúÏóåõ. æóÇáúÚöáøóÉõ Ýöí ßóæúäö ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõÚóáøóÞö ÈöÔóÑúØò (Ãóæú) æóÞúÊò Úóáóì ãóÑøóÉò æóÇÍöÏóÉò Ïõæäó æõÌõæÈö ÇáÊøóßúÑóÇÑö Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõØúáóÞö åöíó Ãóäøó ÇáÊøóßúÑóÇÑó áóÇ íóÕöÍøõ ÅíÌóÇÈõåõ ÅáøóÇ ÈöæõÌõæÏö áóÝúÙö ÇáÊøóßúÑóÇÑö Ãóæú ÈöÞöíóÇãö ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóíúåö. æóáöÐóáößó íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞóæúáõ Ýöí äóÍúæö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÃóÞöãú ÇáÕøóáóÇÉó áöÏõáõæßö ÇáÔøóãúÓö} [ÇáÅÓÑÇÁ: 78] Ãóäøó ÇáøóÐöí íóÞúÊóÖöíåö ÇááøóÝúÙõ ÕóáóÇÉñ æóÇÍöÏóÉñ ÝóáóÇ íóãúÊóäöÚõ ãóÚó Ðóáößó Ãóäú íõÑóÇÏó Èöåö ÊóßúÑóÇÑõ ÇáúÝöÚúáö ÈöÊóßúÑóÇÑö ÇáúæóÞúÊö áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó íóÕúáõÍõ áöÐóáößó¡ æóÅöäú ßóÇäó ÙóÇåöÑõåõ ãóÇ æóÕóÝúäóÇ. æóäóÙöíÑõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÃóÞöãú ÇáÕøóáóÇÉó áöÏõáõæßö ÇáÔøóãúÓö} [ÇáÅÓÑÇÁ: 78] ãóÇ ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöíãóäú ÞóÇáó áöÇãúÑóÃóÊöåö: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ áöáÓøóäóÉö¡ æóÃóÑóÇÏó ËóáóÇËðÇ Ãóäøóåõ ßóãóÇ äóæóì¡ æóÌóÚóáõæÇ Þóæúáóåõ áöáÓøóäóÉö ãõÍúÊóãöáðÇ Ãóäú íóßõæäó ãóÚúäóÇåõ áöÃóæúÞóÇÊö ÇáÓøóäóÉö ÝóíóÊóßóÑøóÑõ ÇáØøóáóÇÞõ ÚóáóíúåóÇ ÈöÊóßúÑóÇÑö ÇáúÃóæúÞóÇÊö¡ ßóÞóæúáö ÇáÑøóÌõáö: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ Ýöí ËóáóÇËóÉò(2/145)
ÃóØúåóÇÑò¡ æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóØóáøöÞõæåõäøó áöÚöÏøóÊöåöäøó} [ÇáØáÇÞ: 1] Ãóäøóåõ (ÞóÏú) ÊóäóÇæóáó ÇáØøóáóÇÞó ÇáËøóáóÇËó ãõÊóÝóÑøöÞóÉð Ýöí ÃóæúÞóÇÊö ÇáÓøóäóÉö. æóÞóÏú ÞóÇáó ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Åäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóØóáøöÞõæåõäøó áöÚöÏøóÊöåöäøó} [ÇáØáÇÞ: 1] ÞóÏú ÊóäóÇæóáó ÇáØøóáóÇÞó ÇáËøóáóÇËó æóÇáúæóÇÍöÏóÉó¡ ÝóæóÌóÈó Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú íóÕöÍøó Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {áöÏõáõæßö ÇáÔøóãúÓö} [ÇáÅÓÑÇÁ: 78] áõÒõæãó ÝöÚúáö ÇáÕøóáóÇÉö ãõßóÑøóÑðÇ ÚöäúÏó ÃóæúÞóÇÊö ÇáÏøõáõæßö¡ ÅáøóÇ Ãóäøó ÇááøóÝúÙó æóÅöäú ßóÇäó ãõÍúÊóãöáðÇ áöÐóáößó ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Íóãúáõåõ Úóáóíúåö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò.(2/146)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÅÐóÇ ÊóäóÇæóáó ÃóÍóÏó ÃóÔúíóÇÁó Úóáóì ÌöåóÉö ÇáÊøóÎúíöíÑö]
ÅÐóÇ ÎõíøöÑó ÇáúãóÃúãõæÑõ Èóíúäó ÝöÚúáö ÃóÍóÏö ÃóÔúíóÇÁó ãöËúáö ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö¡ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÃóÍóÏõåóÇ¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ ÚöäúÏóäóÇ Ãóäú íõÞóÇáó Åäøó ÌóãöíÚóåóÇ åõæó ÇáúæóÇÌöÈõ¡ áöÃóäøó ÇáúæóÇÌöÈó åõæó ãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ áóåõ ÇáöÇäúÕöÑóÇÝõ Úóäúåõ ãóÚó ÇáúÅöãúßóÇäö ÅáøóÇ Åáóì ÈóÏóáò¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåóÇ ÅÐóÇ ÊóÚóíøóäó ÈöÇáúÝöÚúáö (ãõäúÝóÑöÏðÇ Úóäú) ÛóíúÑöåö ßóÇäó Ýöí ÇáúÍõßúãö åõæó ÇáúæóÇÌöÈó¡ áóÇ Úóáóì ãóÚúäóì Ãóäøóåõ ÈóÏóáñ ãöäú ÛóíúÑöåö¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó áóåõ ÊóÑúßõ ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúæóÇÍöÏó áóÇ Åáóì ÈóÏóáò ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ áóíúÓó ÈöæóÇÌöÈò. æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö ÃóíúÖðÇ: ÇÊøöÝóÇÞõ ÇáúÌóãöíÚö ãöäú ãõÎóÇáöÝöíäóÇ Ýöí Ðóáößó Úóáóì Ãóäøóåõ áóæú ÝóÚóáó ÇáúÌóãöíÚó ÏõÝúÚóÉð (æóÇÍöÏóÉð) ßóÇäó ÇáúãóÝúÚõæáõ Úóáóì æóÌúåö ÇáúæõÌõæÈö æóÇÍöÏðÇ ãöäúåóÇ áóÇ ÌóãöíÚóåóÇ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúæóÇÌöÈó æóÇÍöÏñ ÝöíåóÇ¡ ÅÐú áóæú ßóÇäó ÇáúÌóãöíÚõ æóÇÌöÈðÇ áóßóÇäó ÇáúÌóãöíÚõ ÅÐóÇ ÝóÚóáóåõ ãóÝúÚõæáðÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáúæõÌõæÈö¡ áöÃóäøóåõ ãõÍóÇáñ Ãóäú íóßõæäó æóÇÌöÈðÇ ÞóÈúáó ÇáúÝöÚúáö Ëõãøó ÅÐóÇ æóÞóÚó ÇáúÝöÚúáõ æóÞóÚó äóÝúáðÇ áóÇ æóÇÌöÈðÇ¡ ÝóËóÈóÊó ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó ÇáúæóÇÌöÈó ÃóÍóÏõåóÇ (áóÇ ÈöÚóíúäöåö) áóÇ ÌóãöíÚõåóÇ æóÃóäøó ãóÇ ÝõÚöáó ãöäú Ðóáößó íóÊóÚóíøóäõ Íõßúãõ ÇáúæõÌõæÈö Ýöíåö ÈöÇáúÝöÚúáö¡ æóåõæó ãöËúáõ ãóÇ íóÞõæáõ Ýöí Ãóäøóåõ ãõÎóíøóÑñ Ýöí Ãóäú íõÚúØöíó ÒóßóÇÊóåõ ãóäú ÔóÇÁó ãöäú ÇáúãóÓóÇßöíäö ÝóÃóíøóåõãú ÃóÚúØóì ßóÇäó ãõÄóÏøöíðÇ áöáúæóÇÌöÈö¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ãóÚó Ðóáößó Ãóäú íõÞóÇáó: Åäøó ÇáúæóÇÌöÈó ÅÚúØóÇÁõ ãóÓóÇßöíäö Ãóåúáö ÇáúÃóÑúÖö ãöäú ÍóíúËõ ÌóÇÒó ÅÚúØóÇÄõåóÇ áöãóäú ÔóÇÁó ãöäúåõãú.(2/149)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: Èóáú ÅÐóÇ ßóÇäó æóÌúåõ ÇáúÅöíÌóÇÈö ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö (ãöäú) ÇáúãóÕúáóÍóÉö æóãöäú ÃóÌúáöåö íóÞúÈõÍõ ÊóÑúßõåõ ÝóáóÇ ÈõÏøó (ãöäú) Ãóäú íóÝúÕöáó Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ãóÇ áóíúÓó ÈöæóÇÌöÈò¡ ÝóÅöÐóÇ ÎõíøöÑó Èóíúäó ÃóÍóÏö ÃóÔúíóÇÁó æóáóãú íóÝúÕöáú Èóíúäó ÔóíúÁò ãöäúåóÇ ÚóáöãúäóÇ Ãóäú Íõßúãó ÇáúæõÌõæÈö ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó ÈöÇáúÌóãöíÚö. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÚúáóãó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ãóäøó ÇáúãóÕúáóÍóÉó Ýöí ÅíÌóÇÈö æóÇÍöÏò ãöäúåóÇ ÈöÛóíúÑö Úóíúäöåö Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÎúíöíÑö Úóáóì Ãóäøóåõ ÃóíøóåóÇ ÝóÚóáó ãöäúåóÇ ßóÇäóÊú ÇáúãóÕúáóÍóÉõ Ýöíåö¡ ßóäóåúíò Ýöí ÇáúÂÎóÑö áóæú ÝóÚóáóåõ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóßõäú åóÐóÇ ãõãúÊóäöÚðÇ áóãú íóÌöÈú Ãóäú íóßõæäó ÇáúæõÌõæÈõ ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÇáúÌóãöíÚö Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑóåõ.
[ÝóÕúáñ Ýöí ÊóßúÑóÇÑö áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö]
ö (ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÊóßúÑóÇÑõ ÇáúÃóãúÑö) íõæÌöÈõ ÊóßúÑóÇÑó ÇáúÝöÚúáö æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúÃóæøóáö ãóÇ áóãú ÊóÞõãú ÇáÏøóáóÇáóÉõ (Úóáóì) Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÇáËøóÇäöí åõæó (ÇáúÃóæøóáõ¡ äóÍúæõ) Þóæúáö ÇáúÞóÇÆöáö: ÊóÕóÏøóÞú ÈöÏöÑúåóãò Ëõãøó íóÞõæáõ áóåõ ÈóÚúÏó Ðóáößó: ÊóÕóÏøóÞú ÈöÏöÑúåóãò Ýóíóßõæäõ ÇáËøóÇäöí ÛóíúÑó ÇáúÃóæøóáö. æóßóÐóáößó ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöíãóäú ÞóÇáó áöÇãúÑóÃóÊöåö: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ (Ãóäøó) ÇáËøóÇäöíó ÛóíúÑõ ÇáúÃóæøóáö. æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó Ýöíãóäú ÃóÞóÑøó áöÑóÌõáò ÈöÏöÑúåóãò Ëõãøó ÃóÞóÑøó áóåõ ÈöÏöÑúåóãò: Åäøó ÇáËøóÇäöíó ÛóíúÑõ ÇáúÃóæøóáö. æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ åóßóÐóÇ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäú ÇááøóÝúÙóíúäö ÍõßúãðÇ Ýöí äóÝúÓöåö¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò(2/150)
ÊóÖúãöíäõåõ ÈöÛóíúÑöåö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò¡ æóáöÃóäøó Íõßúãó ÇáúßóáóÇãö Ãóäú íóßõæäó ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÝóÇÆöÏóÉò ãõÍóÏøóÏóÉò æóÍõßúãò ãõÓúÊóÃúäóÝò¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÑõÏøóåõ Åáóì ÇáúÃóæøóáö æóíóÌúÚóáóåõ ÊóßúÑóÇÑðÇ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò. æóÇáÏøóáóÇáóÉõ ÇáúãõæÌöÈóÉõ áöÐóáößó íóÌõæÒõ Ãóäú Êóßõæäó Ýöí ãóÖúãõæäö ÇááøóÝúÙö æóÙóÇåöÑö ÇáúÍóÇáö¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú Êóßõæäó Ýöí ÛóíúÑöåö¡ äóÍúæõ Þóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -: «ÅÐóÇ æóÌóÏúÊ ÇáúãóÇÁó ÝóÃóãöÓøóåõ ÌöáúÏóß» Ëõãøó íóÞõæáõ Ýöí ÍóÇáò ÃõÎúÑóì «ÅÐóÇ æóÌóÏúÊ ÇáúãóÇÁó ÝóÃóãöÓøóåõ ÌöáúÏóß» ¡ ãóÚúáõæãñ ãöäú ÙóÇåöÑö ÇáúÎöØóÇÈö æóÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí ÎóÑóÌó ÚóáóíúåóÇ ÇáúßóáóÇãõ Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú ÈöÇáËøóÇäöí ÛóíúÑó ÇáúÃóæøóáö ÝóáóÇ íóÌöÈõ ÊóßúÑóÇÑõ ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúãóÇÁö áöÃóÌúáö ÊóßúÑóÇÑö ÇááøóÝúÙö¡ áöÃóäøó ÊóßúÑóÇÑóåõ ÅäøóãóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöÓõÄóÇáò ÓóÇÆöáò Ãóæú ÍõÏõæËö ÍóÇáò ÇõÍúÊöíÌó Ýöíåö Åáóì ÈóíóÇäö ÇáúÍõßúãö áöÛóíúÑö ãóäú Þöíáó áóåõ Ðóáößó ÃóæøóáðÇ¡ æóáóæúáóÇ Ðóáößó áóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇáËøóÇäöí ÛóíúÑó ÇáúÃóæøóáö.
[ÝóÕúáñ ãöäú ÔóÑúØö ÕöÍøóÉö ÇáúÃóãúÑö Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÃúãõæÑõ ãõãóßøóäðÇ ãöäú ÝöÚúáöåö Ýöí ÍóÇáö áõÒõæãöåö]
ÝóÕúáñ: (ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò) : ãöäú ÔóÑúØö ÕöÍøóÉö ÇáúÃóãúÑö Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÃúãõæÑõ ãõãóßøóäðÇ ãöäú ÝöÚúáöåö Ýöí ÍóÇáö áõÒõæãöåö¡ æóáóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöÍóÇáö ÝõÕõæáö ÇáúÃóãúÑö ãöäú ÇáúÂãöÑö. æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ðóáößó: Ãóäøó ÃóæóÇãöÑó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ÊóäóÇæóáóÊú ÌóãöíÚó ÇáäøóÇÓö ãöäú ÇáúãõßóáøóÝöíäó ãöãøóäú ßóÇäó ãöäúåõãú Ýöí ÚóÕúÑö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóãóäú ÍóÏóËó ÈóÚúÏóåõãú Åáóì ÞöíóÇãö ÇáÓøóÇÚóÉö¡ æóÞóÏú Èóíøóäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ðóáößó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {äóÐöíÑðÇ áöáúÈóÔóÑö} [ÇáãÏËÑ: 36] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {áöÃõäúÐöÑóßõãú Èöåö æóãóäú(2/151)
ÈóáóÛó} [ÇáÃäÚÇã: 19] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {Þõáú íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáäøóÇÓõ Åäøöí ÑóÓõæáõ Çááøóåö Åáóíúßõãú ÌóãöíÚðÇ} [ÇáÃÚÑÇÝ: 158] Ýóãöäú ÍóíúËõ ßóÇäó ÑóÓõæáðÇ Åáóì Ãóåúáö ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÚúÕóÇÑö Åáóì ÞöíóÇãö ÇáÓøóÇÚóÉö æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÂãöÑðÇ áóåõãú æóÅöäú áóãú íóßõäú (ÌóãöíÚóåõãú) ãóæúÌõæÏöíäó (æóÞúÊó) ÇáúÃóãúÑö¡ áöÃóäøó ÇáúÂãöÑó ÇäúÝóÕóáó ãöäú ÃóãúÑöåö áöáúãóÃúãõæÑöíäó Úóáóì ÔóÑúØö ÇáÊøóãúßöíäö¡ æóáóæú áóãú Êóßõäú ÃóæóÇãöÑõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÃóãúÑðÇ áóäóÇ áöÃóäøóÇ áóãú äóßõäú ãóæúÌõæÏöíäó æóÞúÊó (ÇáúÃóãúÑö áóæóÌóÈó Ãóäú áóÇ íóßõæäó ÇáÑøóÓõæáõ ÑóÓõæáðÇ ÅáóíúäóÇ áöÃóäøóÇ áóãú äóßõäú ãóæúÌõæÏöíäó æóÞúÊó) ÇáÑøöÓóÇáóÉö¡ (æóáóãú äóßõäú ãóÃúãõæÑöíäó ÈöåóÇ ÇáúÂäó) æóåóÐóÇ áóÇ íóÞõæáõåõ ãõÓúáöãñ¡ ÝóÕóÍøó Ãóäøó ÃóæóÇãöÑó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áöÌóãöíÚö ÇáúãõßóáøóÝöíäó¡ ãöãøóäú ßóÇäõæÇ ãóæúÌõæÏöíäó (Ýöí) æóÞúÊö ÇáúÃóãúÑö æóãóäú æóÌóÏó ÈóÚúÏóåõ Úóáóì ÔóÑúØö ÈõáõæÛö ÇáúÃóãúÑö æóÇáÊøóãúßöíäö ãöäú ÇáúÝöÚúáö. æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóäúÝóÕöáó ÇáúÂãöÑõ ãöäú ÃóãúÑöåö ãõÊóæóÌøöåðÇ Åáóì ÇáúãóÃúãõæÑö ãóÚúÞõæÏðÇ ÈöÔóÑúØö ÇáÊøóãúßöíäö¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ãõãóßøóäðÇ ãöäúåõ Ýöí ÍóÇáö ÝõÕõæáö ÇáúÃóãúÑö. ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ Ãóäú íõÞóÇáó áöáúãóÑöíÖö: ÅÐóÇ ÈóÑóÃúÊ ÝóÕõãú æóÕóáøö æóÞóÇÊöáú ÇáúãõÔúÑößöíäó¡ æóÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöÐóÇ ÇØúãóÃúäóäúÊõãú ÝóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó} [ÇáäÓÇÁ: 103] ÝóÞóÏú ÕóÍøó ÎöØóÇÈõ ÇáúÚóÇÌöÒö ÈöÇáúÝöÚúáö Úóáóì ÔóÑöíØóÉö ÇáÊøóãúßöíäö. ÝóÅöäú Þöíáó: ßóíúÝó íóÕöÍøõ (ÃóãúÑõ ÇáúãóÚúÏõæãö) Þöíáó áóåõ: áóíúÓó åóÐóÇ ÈöÃóãúÑò áöáúãóÚúÏõæãö ÈöÃóäú íóÝúÚóáóåõ æóåõæó ãóÚúÏõæãñ¡ æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ Åäøó ÇáúÃóãúÑó ÞóÏú(2/152)
íóÕöÍøõ æõÌõæÏõåõ æóÇáúãóÃúãõæÑõ ÛóíúÑõ ãóæúÌõæÏò¡ áöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó åõæó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö " ÇÝúÚóáú " æóÞóÏú ÍóÕóáó ÃóãúÑñ áöãóäú æõÌöÏó ÈóÚúÏó ÒóãóÇäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÅÐú áóãú íõæÌóÏú ÈóÚúÏóåõ ÃóãúÑñ íóßõæäõæäó ãõÎóÇØóÈöíäó Èöåö¡ æóáóæú áóÒöãóäóÇ Ãóäú áóÇ äõÌöíÒó áöáúãõÚúÏóãö áöÊóÚóÐøõÑö ÇáúÝöÚúáö æóÇÓúÊöÍóÇáóÊöåö ãöäúåõ Ýöí ÍóÇáö ÇáúÃóãúÑö (áóáóÒöãó Ãóäú) áóÇ íóÕöÍøó ÎöØóÇÈõ ÇáúãóÑöíÖö ÈöÞöÊóÇáö ÇáúãõÔúÑößöíäó Úóáóì ÔóÑúØö ÇáúÈõÑúÁö æóÇáúÅöãúßóÇäö æóåóÐóÇ áóÇ íõäúßöÑõåõ ÃóÍóÏñ.
[ÝóÕúáñ Ýöí ÃóãúÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áöãóäú Ýöí ÇáúãóÚúáõæãö Ãóäøóåõ áóÇ íõãúßöäõ ãöäúåõ]
ÝóÕúáñ: æóÞóÏú ÇõÎúÊõáöÝó Ýöí ÃóãúÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áöãóäú Ýöí ÇáúãóÚúáõæãö Ãóäøóåõ áóÇ íõãúßöäõ ãöäúåõ æóíõÍóÇáõ Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåõ Úóáóì ÔóÑúØö ÈõáõæÛöåö (Ýöí) ÍóÇáö ÇáÊøóãúßöíäö. ÝóÃóÈóì Ðóáößó Þóæúãñ¡ æóÞóÇáõæÇ: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÃúãõÑó ÃóÍóÏðÇ ÈöÔóíúÁò ÅáøóÇ æóÝöí ÇáúãóÚúáõæãö Ãóäøóåõ ÓóíóÈúáõÛõ ÍóÇáó ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ ÝóíóÝúÚóáõåõ Ãóæú íóÊúÑõßõåõ ãóÚó ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóíúåö. æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: íóÌõæÒõ Ãóäú íóÃúãõÑóåõ Çááøóåõ Úóáóì ÔóÑöíØóÉö ÇáÊøóãúßöíäö æóÈõáõæÛö ÍóÇáö ÇáúÞõÏúÑóÉö æóÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúãóæóÇäöÚö¡ æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ãóÚúáõæãöåö Ãóäøóåõ ÓóíõÍóÇáõ Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåõ æóíõÞúØóÚõ Ïõæäóåõ ÅÐóÇ ÌóæøóÒó ÇáúãóÃúãõæÑõ Ãóäøóåõ áóÇ íõÍóÇáõ Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåõ.(2/153)
ÝóÐóåóÈóÊú ÇáúÝöÑúÞóÉõ ÇáúÃõæáóì: (Åáóì) Ãóäøó åóÐóÇ áóæú ÌóÇÒó áóÌóÇÒó Ãóäú íóÃúãõÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÕõÚõæÏö ÇáÓøóãóÇÁö æóäóÞúáö ÇáúÌöÈóÇáö Úóäú ãóæóÇÖöÚöåóÇ (ÈöÔóÑúØö) ÇáúÅöãúßóÇäö æóåóÐóÇ ÓóÝóåñ æóÚóÈóËñ¡ áöÃóäøó Ýöí ãóÚúáõæãöåö Ãóäøó Ðóáößó áóÇ íóÊóÃóÊøóì ãöäøóÇ æóáóÇ íõãúßöäõ ãöäúåõ ÈöÍóÇáò¡ ßóÐóáößó ßõáøõ ãóÇ (ßóÇäó) Ýöí ãóÚúáõæãöåö Ãóäøó ÇáúãóÃúãõæÑó áóÇ íóÈúáõÛõ ÍóÇáó ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ áóãú íóÕöÍøó ÊóßúáöíÝõåõ ÅíøóÇåõ áóÇ ãõØúáóÞðÇ æóáóÇ ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÔóÑúØò¡ æóãöäú ÃóÌúáö åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÐóåóÈõæÇ Åáóì Ãóäøó ÇáúãõßóáøóÝó áóÇ íóÏúÑöí Ãóäøóåõ ãóÃúãõæÑñ ÝöíãóÇ íóÓúÊóÞúÈöáõ ãöäú ÚõãõÑöåö ÈöÇáúÅöíãóÇäö¡ æóÃóäøóåõ ãóäúåöíøñ Úóäú ÇáúßõÝúÑö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú Úóáóì ËöÞóÉò ÈöÇáúÈóÞóÇÁö¡ æóÃóäøóåõ áóÇ íóÏúÑöí åóáú åõæó ãóäúåöíøñ Úóäú ÇáúÞóÊúáö æóÇáÒøöäóÇ æóÓóÇÆöÑö ÇáúÞóÈóÇÆöÍö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÏúÑöí åóáú íóÈúáõÛõ ÇáúÍóÇáó ÇáËøóÇäöíóÉó Ãóãú áóÇ. æóÃóÈóì åóÐóÇ ÇáúÞóæúáó ãõÎóÇáöÝõæåõãú¡ æóÞóÇáõæÇ: ÞóÏú ÃóÌúãóÚó ÇáúãõÓúáöãõæäó Úóáóì ÇÓúÊöäúßóÇÑö åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ãöãøóäú ÙóåóÑó Ýöíåö. ÞóÇáõæÇ: æóÞóÏú æóÌóÏúäóÇ ãóÇ ÃóÌóÒúäóÇåõ ãöäú Ðóáößó ÌóÇÆöÒðÇ ÝöíãóÇ ÈóíúäóäóÇ Ýöí ÃóæóÇãöÑöäóÇ áöÚóÈöíÏöäóÇ. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ãóäú ÞóÇáó áöÚóÈúÏöåö: ÇÓúÞöäöí ãóÇÁð ßóÇäó ÚóÇáöãðÇ ÈöÇÖúØöÑóÇÑò Ãóäøóåõ ÞóÏú ÃóãóÑó ÚóÈúÏóåõ ÈöÔóíúÁò æóÃóÑóÇÏóåõ ãöäúåõ¡ æóÅöäú áóãú íõÍöØú ÚöáúãðÇ ÈöÈóÞóÇÆöåö Åáóì æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö¡ æóãóÚó ÊóÌúæöíÒöåö Ãóäøóåõ íõÍóÇáõ Èóíúäóåõ (æóÈóíúäóåõ) æóßóÇäó ãóÚúáõæãðÇ (ãóÚó) Ðóáößó ãóÚó æõÑõæÏö ÃóãúÑöåö Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõ ÅíÞóÇÚõ ÇáúÝöÚúáö Úóáóì ÔóÑúØö ÇáúÅöãúßóÇäö æóÇáúÈóÞóÇÁö¡ æóßóÐóáößó íóÕöÍøõ Ýöí ÃóæóÇãöÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áóäóÇ Úóáóì åóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉö¡ áöÃóäøó ÇáúãóÃúãõæÑó ÅÐóÇ ÌóæøóÒó ÈõáõæÛó (æõÞõæÚö) ÍóÇáö ÇáÔøóÑúØö - æóÞóÏú Þöíáó áóåõ Åäú ÞóÏöãó ÒóíúÏñ ÝóÊóÕóÏøóÞú ÈöÏöÑúåóãò æóÅöäú áóãú íóÞúÏõãú ÝóáóÇ ÊóÝúÚóáúåõ - Ýóíóßõæäõ ÇáúãóÃúãõæÑõ ãõÊóÚóÈøöÏðÇ ÈöÔóíúÆóíúäö Ýöí ÇáúÍóÇáö.(2/154)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏõ (Ãóäøóåõ) Åäú ÞóÏöãó áóÒöãóåõ ÝöÚúáõåõ æóÃóäøóåõ ÓóíóÝúÚóáõåõ Åäú ÞóÏöãó.
æóÇáúÂÎóÑõ: Ãóäøóåõ Åäú áóãú íóÞúÏõãú æóÌóÈó Úóáóíúåö ÊóÑúßõåõ - ßóÇäó åóÐóÇ ãóÚúäðì ÓóÇÆöÛðÇ æóÊóßúáöíÝðÇ ÌóÇÆöÒðÇ íóÓúÊóÝöíÏõ Èöåö ÇáúãóÃúãõæÑõ ÊóæúØöíäó ÇáäøóÝúÓö Úóáóì ÝöÚúáöåö Åäú æõÌöÏó ÇáÔøóÑúØõ¡ æóÚóáóì ÊóÑúßöåö Åäú áóãú íõæÌóÏú ÝóíóÓúÊóÍöÞøõ ÇáËøóæóÇÈó Úóáóíúåö¡ æóáóíúÓó åóÐóÇ ÈöãóäúÒöáóÉö ÃóãúÑöäóÇ ÈöÕõÚõæÏö ÇáÓøóãóÇÁö æóÞóáúÚö ÇáúÌöÈóÇáö Úóáóì ÔóÑúØö ÇáÊøóãúßöíäö áöÃóäøó åóÐóÇ ÞóÏú æóÞóÚó ÇáúÅöíóÇÓõ ãöäú æõÌõæÏöåö¡ ÝóáóÇ íóßõæäõ ÇáúÃóãúÑõ Èöåö ÅáøóÇ ÚóÈóËðÇ áóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöíåö.
æóÇáúÃóæøóáõ ÇáøóÐöí ÞóÏú íóÌõæÒõ ÚöäúÏóäóÇ æõÌõæÏõ ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ æóíóÌõæÒõ ÛóíúÑõåõ ÛóíúÑõ ãõãúÊóäöÚò ãöËúáõåõ Ýöí ÚóÇÏóÇÊö ÇáúÍõßóãóÇÁö Úóáóì ÇáÔøóÑúØö ÇáøóÐöí æóÕóÝúäóÇ.
æóáóæú ÞóÇáó ÑóÌõáñ áöÚóÈúÏöåö: ÇÞúáóÚú ÇáúÌöÈóÇáó æóÇÔúÑóÈú ãóÇÁó ÇáúÈóÍúÑö Úóáóì ÔóÑúØö ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ æóÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóíúåö ßóÇäó ÚóÇÈöËðÇ æóÇÖöÚðÇ áöáúÃóãúÑö Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö¡ ÝóßóÐóáößó ÃóæóÇãöÑõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áóäóÇ ÊóÌúÑöí Úóáóì åóÐóÇ ÇáúãöäúåóÇÌö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: íóÌõæÒõ Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú íóÑöÏó ÇáúÃóãúÑõ ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÔóÑúØö Ãóäú áóÇ íõäúÓóÎó¡ ãöËúáõ Ãóäú íóÞõæáó: Õóáøö ÛóÏðÇ Åäú áóãú äóäúÓóÎú åóÐöåö ÇáÕøóáóÇÉó Úóáóíúßõãú¡ ßóãóÇ ÃóÌóÒúÊ Ãóäú íóÞõæáó: Õóáøö ÛóÏðÇ Åäú ãõßøöäúÊ ãöäúåóÇ æóáóãú íõÍóáú Èóíúäóß æóÈóíúäóåóÇ¡ æóãóÇ ÇáúÝóÕúáõ Èóíúäó ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõÚóáøóÞö ÈöÔóÑúØö ÇáÊøóãúßöíäö æóÈóíúäóåõ ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÔóÑúØö ÃóáøóÇ íõäúÓóÎó. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáúÃóãúÑö (ãóÚúÞõæÏðÇ) ÈöÔóÑöíØóÉö Ãóäú ÇÝúÚóáõæåõ Åäú áóãú ÃóäúÓóÎúåõ Úóäúßõãú ÞóÈúáó æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö¡ æóÇáúÝóÕúáõ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÃóãóÑó ÈöÃóãúÑò ÝóÞóÏú ÃóÑóÇÏóåõ ãöäúåõ¡ æóÅöÐóÇ äóåóÇåõ Úóäúåõ ÝóÞóÏú ßóÑöåóåõ ãöäúåõ¡ æóáóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó: ÞóÏú ÃóÑóÏúÊå ãöäúß Åäú áóãú ÃóßúÑóåúåõ¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóÕöÍøó Ãóäú íóÌúãóÚó Ðóáößó Ýöí áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö áóãú íóÕöÍøó ÇáúÃóãúÑõ Èöåö ãóÚúÞõæÏðÇ ÈöåóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉ. æóáóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú ÊóÞõæáó: ÇÝúÚóáúåõ Åäú ÞóÏóÑúÊ(2/155)
Úóáóíúåö æóÅöäú Ãóãúßóäóß¡ ÝóáóãøóÇ ÕóÍøó ÇáúÌóãúÚõ Èóíúäó åóÐóíúäö ÇááøóÝúÙóíúäö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÕóÍøó æóæóÑóÏó ÇáúÃóãúÑõ ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÇáÔøóÑúØö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó ãöäøóÇ áöÚóÈöíÏöäóÇ ÌóÇÆöÒñ Úóáóì åóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉö¡ æóÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó æóÇÍöÏñ ãöäøóÇ áöÚóÈúÏöåö: ÞóÏú ÃóÑóÏúÊ ãöäúß åóÐóÇ ÇáúÝöÚúáó Åäú áóãú ÃóßúÑóåúåõ ÅáøóÇ æóãóÚúäóÇåõ ÚöäúÏóåõ Åäú áóãú íóÈúÏõ (áöí) æóÐóáößó áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì (áöÃóäøóåõ ÊóÚóÇáóì) ÚóÇáöãñ ÈöÇáúÚóæóÇÞöÈö áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóíúåö ÇáúÈóÏóÇÁõ.
[ÝóÕúáñ Ýöíãóäú ÃóãóÑó ÈöÃóÍóÏö ÔóíúÆóíúäö ÈöÛóíúÑö Úóíúäöåö Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÎúíöíÑö ÝóÝóÚóáó ÃóÍóÏóåõãóÇ]
ÝóÕúáñ: æóãóäú ÃóãóÑó ÈöÃóÍóÏö ÔóíúÆóíúäö ÈöÛóíúÑö Úóíúäöåö Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÎúíöíÑö ÝóÝóÚóáó ÃóÍóÏóåõãóÇ ÝóÞóÏú ÝóÚóáó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö æóáóíúÓó Úóáóíúåö ÛóíúÑõåõ¡ äóÍúæõ ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö¡ æóÌóÒóÇÁó ÇáÕøóíúÏö¡ æóãóÇ ÎõíøöÑó ÇáúÅöäúÓóÇäõ Ýöíåö Èóíúäó Ãóäú íóÝúÚóáóåõ Ãóæú íóÝúÚóáó ÛóíúÑóåõ. æóÅöÐóÇ äõåöíó Úóäú ÔóíúÆóíúäö áóãú íóÌõÒú áóåõ ÝöÚúáõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ -¡ æóÐóáößó áöÃóäøó Ãóæú ÊóÊóäóÇæóáõ ÃóÍóÏó ãóÇ ÊóÏúÎõáõ Úóáóíúåö ÈöÛóíúÑö Úóíúäöåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÃõÏúÎöáóÊú Úóáóì Çáäøóåúíö ÊóäóÇæóáóÊú ßõáøó æóÇÍöÏò Úóáóì ÍöíóÇáöåö ÈöÇáäøóåúíö¡ æóÅöÐóÇ ÏóÎóáóÊú Úóáóì ÇáúÅöíÌóÇÈö ÊóäóÇæóáóÊú ÃóíúÖðÇ ÃóÍóÏó ãóÇ ÏóÎóáóÊú Úóáóíúåö ÈöÛóíúÑö Úóíúäöåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÏóÎóáóÊú Úóáóì Çáäøóåúíö áóãú íóÌõÒú ÅíÞóÇÚõ ÔóíúÁò ãöäúåõ áöÃóäøó ÝöÚúáóåõ áöæóÇÍöÏò ãöäúåõ¡ áóÇ íõÎúÑöÌõåõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ÃóæúÞóÚó Çáúãóäúåöíøó Úóäúåõ.
æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö (ÃóíúÖðÇ) : Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊõØöÚú ãöäúåõãú ÂËöãðÇ Ãóæú ßóÝõæÑðÇ} [ÇáÅäÓÇä: 24] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÅáøóÇ(2/156)
ãóÇ ÍóãóáóÊú ÙõåõæÑõåõãóÇ Ãóæú ÇáúÍóæóÇíóÇ Ãóæú ãóÇ ÇÎúÊóáóØó ÈöÚóÙúãò} [ÇáÃäÚÇã: 146] áóãøóÇ ÏóÎóáóÊú Ãóæú Úóáóì Çáäøóåúíö ÊóäóÇæóáóÊú ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõ Úóáóì ÍöíóÇáöåö.
æóÅöÐóÇ ÏóÎóáóÊú Úóáóì ÇáúÅöíÌóÇÈö ÊóäóÇæóáóÊú æóÇÍöÏðÇ ãöäúåõ¡ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ÃóíøõåóÇ ÝóÚóáó ÃóÌúÒóÃóåõ æóßóÇäó ãõÄóÏøöíðÇ áöãóÇ Úóáóíúåö¡ Úóáóì äóÍúæö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö æóÛóíúÑöåóÇ.
[ÝóÕúáñ ãöäú ÇáúÃóãúÑö ãóÇ íóßõæäõ ÝóÑúÖðÇ Úóáóì ÇáúßöÝóÇíóÉö æóíóÊóæóÌøóåõ Èöåö ÇáúÎöØóÇÈõ Åáóì ÌóãóÇÚóÊöåöãú]
ÝóÕúáñ: æóãöäú ÇáúÃóãúÑö ãóÇ íóßõæäõ ÝóÑúÖðÇ Úóáóì ÇáúßöÝóÇíóÉö æóíóÊóæóÌøóåõ Èöåö ÇáúÎöØóÇÈõ Åáóì ÌóãóÇÚóÊöåöãú¡ äóÍúæõ ÇáúÌöåóÇÏö æóÇáÕøóáóÇÉö Úóáóì ÇáúÌóäóÇÆöÒö æóÏóÝúäö ÇáúãóæúÊóì æóÛõÓúáöåöãú¡ æóäóÍúæõ ÇáÊøóÝóÞøõåö Ýöí ÇáÏøöíäö ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÝóáóæúáóÇ äóÝóÑó ãöäú ßõáøö ÝöÑúÞóÉò ãöäúåõãú ØóÇÆöÝóÉñ áöíóÊóÝóÞøóåõæÇ Ýöí ÇáÏøöíäö æóáöíõäúÐöÑõæÇ Þóæúãóåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 122] ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ ÝóÑúÖñ Úóáóì ÇáúßöÝóÇíóÉö¡ æóÇáúÌöåóÇÏõ ßóÐóáößó áöÃóäøóåõ ãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÝóÑúÖó ÇáúÌöåóÇÏö áóÇÒöãñ áöÅöÙúåóÇÑö Ïöíäö Çááøóåö¡ æóáóæú áóÒöãó ßõáøó æóÇÍöÏò Ðóáößó áóÊóÚóØøóáó ÇáäøóÇÓõ Úóäú ÓóÇÆöÑö ÃõãõæÑöåöãú¡ æóÝöí Ðóáößó ÙõåõæÑõ ÃóÚúÏóÇÆöåöãú Úóáóíúåöãú¡ ÝóÏóáøó (Úóáóì) Ãóäøóåõ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÎöØóÇÈõ Èöåö ãõÊóæóÌøöåðÇ Åáóì ÇáúÌóãöíÚö ÝóÅöäøó áõÒõæãó ÝóÑúÖöåö ãóÞúÕõæÑñ Úóáóì æõÞõæÚö ÇáúßöÝóÇíóÉö (Èöåö) ãöäú ÈóÚúÖöåöãú¡ Ýóãóäú æóÞóÚó Ðóáößó ãöäúåõãú äóÇÈõæÇ Úóäú (ÇáäøóÇÓö) ÇáúÈóÇÞöíäó¡ Úóáóì åóÐóÇ ãóÖóì ÇáÓøóáóÝõ æóÓóÇÆöÑõ ÇáúÎóáúÝö ãöäú ÚóÕúÑö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Åáóì íóæúãöäóÇ åóÐóÇ.(2/157)
[ÝóÕúáñ Ýöí Íõßúãö ÊóßúáöíÝö ÇáúßõÝøóÇÑö]
(ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò) : æóÇáúßõÝøóÇÑõ ãõßóáøóÝõæäó ÈöÔóÑóÇÆöÚö ÇáúÅöÓúáóÇãö æóÃóÍúßóÇãöåö ßóãóÇ åõãú ãõßóáøóÝõæäó ÈöÇáúÅöÓúáóÇãö¡ æóßóÐóáößó ßóÇäó ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÞõæáõ:(2/158)
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö Ðóáößó: Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÏú Ðóãøó ÇáúßõÝøóÇÑó Úóáóì ÊóÑúßö ßóËöíÑò ãöãøóÇ ÊóÚóáøóÞó áõÒõæãõåõ ÈöÇáÔøóÑúÚö¡ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáøóÐöíäó áóÇ íõÄúÊõæäó ÇáÒøóßóÇÉó æóåõãú ÈöÇáúÂÎöÑóÉö åõãú ßóÇÝöÑõæäó} [ÝÕáÊ: 7] æóäóÍúæõ ÍößóÇíóÊöåö Úóäú Ãóåúáö ÇáäøóÇÑö {ÞóÇáõæÇ áóãú äóßõ ãöäó ÇáúãõÕóáøöíäó} [ÇáãÏËÑ: 43] {æóáóãú äóßõ äõØúÚöãõ ÇáúãöÓúßöíäó} [ÇáãÏËÑ: 44] {æóßõäøóÇ äóÎõæÖõ ãóÚó ÇáúÎóÇÆöÖöíäó} [ÇáãÏËÑ: 45] {æóßõäøóÇ äõßóÐøöÈõ Èöíóæúãö ÇáÏøöíäö} [ÇáãÏËÑ: 46] {ÍóÊøóì ÃóÊóÇäóÇ ÇáúíóÞöíäõ} [ÇáãÏËÑ: 47] Ýöíåö ÅÎúÈóÇÑñ Úóäú ÚöÞóÇÈöåöãú Úóáóì ÊóÑúßö ÇáÕøóáóÇÉö æóÊóÑúßö ÅØúÚóÇãö ÇáúãóÓóÇßöíäö ãóÚó ãóÇ ÇÓúÊóÍóÞøõæÇ ãöäú ÇáúÚöÞóÇÈö Úóáóì ßõÝúÑöåöãú¡ æóÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí ÕöÝóÉö ÇáúãõäóÇÝöÞöíäó æóÐóãøöåöãú {æóÅöÐóÇ ÞóÇãõæÇ Åáóì ÇáÕøóáóÇÉö ÞóÇãõæÇ ßõÓóÇáóì íõÑóÇÁõæäó ÇáäøóÇÓó æóáóÇ íóÐúßõÑõæäó Çááøóåó ÅáøóÇ ÞóáöíáðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 142] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÝóÈöÙõáúãò ãöäó ÇáøóÐöíäó åóÇÏõæÇ ÍóÑøóãúäóÇ Úóáóíúåöãú ØóíøöÈóÇÊò ÃõÍöáøóÊú áóåõãú æóÈöÕóÏøöåöãú Úóäú ÓóÈöíáö Çááøóåö ßóËöíÑðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 160] {æóÃóÎúÐöåöãõ ÇáÑøöÈóÇ æóÞóÏú äõåõæÇ Úóäúåõ} [ÇáäÓÇÁ: 161] ÝóÐóãøóåõãú (Çááøóåõ) Úóáóì ÝöÚúáö ÇáÑøöÈóÇ¡ ÝóÏóáøó(2/159)
Úóáóì Ãóäøóåõãú ãóäúåöíøõæäó Úóäúåõ Ýöí ÍóÇáö ÇáúßõÝúÑö (ãõÓúÊóÍöÞøõæäó áöáúÚöÞóÇÈö) Úóáóíúåö æóÇáúÚöÞóÇÈõ áóÇ íõÓúÊóÍóÞøõ ÅáøóÇ ÈöÊóÑúßö ÇáúæóÇÌöÈóÇÊö.
æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö (ÃóíúÖðÇ) : æõÌõæÈõ ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ æóÇáÓøóÑöÞóÉö Úóáóì Ãóåúáö ÇáÐøöãøóÉö ÚõÞõæÈóÉð áóåõãú Úóáóì ÝöÚúáöåöãú¡ ÝóÏóáøó ÌóãöíÚõ ãóÇ æóÕóÝúäóÇ Úóáóì Ãóäøó ÇáúßõÝøóÇÑó ãõÎóÇØóÈõæäó (ÈöÇáÔøóÑóÇÆöÚö ãõÚóÇÞóÈõæäó Úóáóì ÊóÑúßöåóÇ Óöæóì ÚõÞõæÈóÉö ÇáúßõÝúÑö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ßóíúÝó íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäõæÇ ãõÎóÇØóÈöíäó) ÈöåóÇ æóáóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõãú ÝöÚúáõåóÇ ÞóÈúáó ÇáúÅöÓúáóÇãö Ýöí ÍóÇáö ÇáúßõÝúÑö.
Þöíáó áóåõ: áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÌóÚóáó áóåõãú ÇáÓøóÈöíáó Åáóì ÝöÚúáöåóÇ ÈöÃóäú íõÓúáöãõæÇ Ëõãøó íóÃúÊõæÇ ÈöåóÇ¡ ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúÌõäõÈó áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÝöÚúáõ ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí ÍóÇáö ÇáúÌóäóÇÈóÉö æóáóãú íóÓúÞõØú Úóäúåõ ÝóÑúÖõåóÇ¡ ÅÐú ßóÇäó ÞóÏú ÌóÚóáó áóåõ ÇáÓøóÈöíáó Åáóì ÝöÚúáöåóÇ ÈöØóåóÇÑóÉò íõÞóÏøöãõåóÇ ÃóãóÇãóåóÇ¡ ßóÐóáößó ÇáúßóÇÝöÑõ ÞóÏú ÌõÚöáó áóåõ ÇáÓøóÈöíáõ Åáóì ÇáÊøóãóÓøõßö ÈöÔóÑóÇÆöÚö ÇáúÅöÓúáóÇãö ÈöÃóäú íõÞóÏøöãó ÃóãóÇãóåóÇ ÝöÚúáó ÇáúÅöíãóÇäö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóæú ßóÇäõæÇ ãõÎóÇØóÈöíäó ÈöåóÇ áóãóÇ ÌóÇÒó ÅÞúÑóÇÑõåõãú Úóáóì ÊóÑúßöåóÇ ßóÇáúãõÓúáöãöíäó¡ Þöíáó áóåõ: åõãú ãõÎóÇØóÈõæäó ÈöÇáúÅöíãóÇäö ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö æóÞóÏú ÃõÞöÑøõæÇ Úóáóì ÊóÑúßöåö ÈöÇáúÌöÒúíóÉö¡ ßóÐóáößó ÔóÑóÇÆöÚõåõ.
[ÝóÕúáñ ÇáúÃóãúÑõ ÈöÇáÔøóíúÁö íóÞúÊóÖöí ßóÑóÇåóÉó ÖöÏøöåö]
ö Úóáóì ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäú ÈóíóÇäöåö - ÝöíãóÇ ÓóáóÝ - ãöäú Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö íóÞúÊóÖöí ÇáúÅöíÌóÇÈó.(2/160)
Ëõãøó ÇÎúÊóáóÝó ÈóÚúÏó Ðóáößó ãóäú ÞóÇáó ÈöÐóáößó Ýöí ÅØúáóÇÞö áóÝúÙö Çáäøóåúíö Úóáóì ÖöÏøöåö. ÝóÞóÇáó ÞóÇÆöáõæäó: íóÌõæÒõ Ãóäú íõÞóÇáó Åäøó ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáÔøóíúÁö äóåúíñ Úóäú ÖöÏøöåö¡ Ýóíóßõæäõ áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ãõÞúÊóÖöíðÇ áöÐóáößó æóãõæÌöÈðÇ áóåõ. æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ãõæÌöÈðÇ áöáäøóåúíö Úóäú ÖöÏøöåö ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö áóßöäú ãöäú ÌöåóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö¡ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ (áóåõ) ÝöÚúáõ (ÖöÏøöåö) ÇáúãõäóÇÝöí áóåõ Ýöí æóÞúÊö æõÌõæÈöåö.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÞóÇáó Åäøó ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáÔøóíúÁö äóåúíñ Úóäú ÖöÏøöåö¡ áóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö æóáóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö¡ æóÅöäú ßóÇäó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÞóÏú Ïóáøó Úóáóì ßóÑóÇåóÉö ÖöÏøöåö¡ áöÃóäøó áöáäøóåúíö ÕöíÛóÉð íóÎúÊóÕøõ ÈöåóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ ßóãóÇ Ãóäøó áöáúÃóãúÑö áóÝúÙðÇ íóÎúÊóÕøõ Èöåö¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÝöíãóÇ áóãú íóßõäú æõÌõæÈõåõ Ãóæú ÍóÙúÑõåõ ãöäú(2/161)
ØóÑöíÞö ÇááøóÝúÙö Ãóäú íõÞóÇáó Åäøóåõ ãóÃúãõæÑñ Èöåö æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏú áóÒöãóåõ ÝöÚúáõåõ¡ Ãóæú ãóäúåöíøñ Úóäúåõ æóÅöäú áóÒöãóåõ ÇÌúÊöäóÇÈõåõ ÅÐóÇ (ßóÇäó) ËõÈõæÊõ åóÐóÇ ÇáúÍõßúãö áóåõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö áóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö áóÇ íõÓóãøóì ÃóãúÑðÇ Ãóæú äóåúíðÇ.
æóåóÐöåö ÇáúÃóÞóÇæöíáõ ÅäøóãóÇ ÊóÕöÍøõ ãóÚóÇäöíåóÇ Úóáóì Þóæúáö ãóäú íóÌúÚóáõ ÇáúÃóãúÑó (áöáúæõÌõæÈö) . ÝóÃóãøóÇ ãóäú áóãú íóÌúÚóáú ÇáúÃóãúÑó Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÌúÚóáõ áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö ÏóáöíáðÇ Úóáóì ßóÑóÇåóÉö ÖöÏøöåö¡ æóÅöäøóãóÇ íóÍúÊóÇÌõ Ýöíåö Åáóì ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑöåö ãóÊóì ÇÞúÊóÖóì ÇáúÃóãúÑõ ÇáúÅöíÌóÇÈó Ýöí æóÞúÊò ãõÖóíøóÞò áóÇ íóÓóÚõ ÇáúãóÃúãõæÑó ÊóÃúÎöíÑõåõ Úóäúåõ ÝóãóÍúÙõæÑñ Úóáóíúåö ÊóÑúßõåõ Ýöíåö.
æóÒóÚóãó ÈóÚúÖõ ÇáäøóÇÓö: Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáÔøóíúÁö æóßóæúäó ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö æóÇÌöÈðÇ (áóÇ) íóÞúÊóÖöí ÞõÈúÍó ÊóÑúßöåö¡ æóÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÇáÐøóãøó ÅÐóÇ ÊóÑóßó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö áóÇ áöÃóäøóåõ ÝóÚóáó ÞóÈöíÍðÇ Èóáú áöÃóäøóåõ áóãú íóÝúÚóáú ãóÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö¡ æóåóÐóÇ ãóÐúåóÈñ ÝóÇÍöÔñ ÞóÈöíÍñ áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ ÇÓúÊöÍúÞóÇÞó ÇáúÚöÞóÇÈö áóÇ Úóáóì ÝöÚúáò ßóÇäó ãöäú ÇáúÚóÈúÏö. Ëõãøó ÇÎúÊóáóÝó ãóäú ÃóØúáóÞó áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö æóÇáäøóåúíö ÝöíãóÇ ßóÇäó æõÌõæÈõåõ Ãóæú ÍóÙúÑõåõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÏøóáóÇáóÉö Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÈöÇáÔøóíúÁö åóáú íóßõæäõ äóåúíðÇ Úóäú ÖöÏøöåö¿ Ýóßõáøõ ãóäú ÌóÚóáó ãöäú åóÐöåö ÇáØøóÇÆöÝóÉö ÇáúÃóãúÑó Úóáóì ÇáúÝóæúÑö ÝóÅöäøóåõ íóÞõæáõ: Åäøó ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáÔøóíúÁö äóåúíñ (Úóäú) ÖöÏøöåö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö. æóÞóÇáóÊú ÇáØøóÇÆöÝóÉõ ÇáøóÊöí ÈóÏóÃúäóÇ ÈöÐößúÑöåóÇ Ýöí ÕóÏúÑö (åóÐóÇ) ÇáúÈóÇÈö: Åäøóåõ äóåúíñ Úóäú ÖöÏøöåö ãöäú(2/162)
ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö¡ æóßõáøõ ãóäú ÌóÚóáó ÇáúÃóãúÑó Úóáóì ÇáúãõåúáóÉö ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÌúÚóáõ ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáÔøóíúÁö äóåúíðÇ Úóäú ÖöÏøöåö Ýöí ÇáúÍóÇáö ãöäú ØóÑöíÞö ÇááøóÝúÙö æóáóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö¡ áöÃóäøó áóåõ Ãóäú íóÝúÚóáó ÓóÇÆöÑó ÃóÖúÏóÇÏöåö æóíóÊúÑõßóåõ Åáóì ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí íóÊóÚóíøóäõ Úóáóíúåö ÝöÚúáõ ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö æóáóÇ íóÓóÚõåõ ÊóÃúÎöíÑõåõ Úóäúåõ ÝóíóÌöÈõ Úóáóíúåö ÍöíäóÆöÐò ÝöÚúáõåõ æóÊóÑúßõ ÓóÇÆöÑö ÃóÖúÏóÇÏöåö.
æóÃóãøóÇ Çáäøóåúíõ Úóäú ÇáÔøóíúÁö ÝóÅöäøóåõ ÅÐóÇ áóãú íóßõäú áóåõ ÅáøóÇ ÖöÏøñ æóÇÍöÏñ ÝóÅöäøóåõ ÃóãúÑñ ÈöÖöÏøöåö ÚöäúÏó ãóäú íõØúáöÞõ áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö Ýöí ãöËúáöåö¡ ÃóãøóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö Ãóæú ÇáÏøóáóÇáóÉö íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó (áóåõ) : áóÇ ÊóÊóÍóÑøóßú¡ ÝóÅöäøó ÇáÓøõßõæäó ÖöÏøñ áöÓóÇÆöÑö ÇáúÍóÑóßóÇÊö ÇáøóÊöí äõåöíó ÚóäúåóÇ Ýóåõæó ãóÃúãõæÑñ ÈöÝöÚúáö ÇáÓøõßõæäö¡ ÅÐú áóíúÓó íóÌõæÒõ Ãóäú íóäúÝóßøó ãöäú ÓóÇÆöÑö ÇáúÍóÑóßóÇÊö ÅáøóÇ Åáóì Óõßõæäò¡ æóíóÓúÊóÍöíáõ Ãóäú íóÎúáõæó ãöäú ÇáúÍóÑóßóÉö æóÇáÓøõßõæäö ÌóãöíÚðÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÐóÇ ÃóÖúÏóÇÏò ßóËöíÑóÉò ÝóÅöäøó Çáäøóåúíó Úóäúåõ áóÇ íóßõæäõ ÃóãúÑðÇ ÈöÔóíúÁò ãöäú ÃóÖúÏóÇÏöåö¡ æóÐóáößó äóÍúæõ Ãóäú ÊóÞõæáó áóåõ: áóÇ ÊóÓúßõäú ÝóáöáÓøõßõæäö ÃóÖúÏóÇÏñ ßóËöíÑóÉñ æóåöíó ÍóÑóßóÇÊõåõ Ýöí ÇáúÌöåóÇÊö ÇáÓøöÊøö. æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íóÞõæáõ: (Åäøó) Çáäøóåúíó Úóäú ÇáÔøóíúÁö ÃóãúÑñ ÈöÖöÏøöåö æóÅöäú ßóÇäó ÐóÇ ÃóÖúÏóÇÏò ßóËöíÑóÉò. æóÌóÚóáó åóÄõáóÇÁö ÃóÝúÚóÇáó ÇáúãõßóáøóÝö Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö: æóÇÌöÈðÇ Ãóæú ãóÍúÙõæÑðÇ¡ æóÃóÓúÞóØõæÇ ÇáúÞöÓúãó ÇáúãõÈóÇÍó¡ æóíóáúÒóãõåõãú Úóáóì ÞóæóÏö Þóæúáöåöãú ÅÓúÞóÇØõ ÇáúãóäúÏõæÈö Åáóíúåö ÃóíúÖðÇ áöÃóäøó ßõáøó ãóäú äõåöíó Úóäú ÔóíúÁò Ýóßõáøõ ÝöÚúáò íóÝúÚóáõåõ ãöãøóÇ íõÖóÇÏøõ Çáúãóäúåöíøó Úóäúåõ Ýóåõæó ãóÃúãõæÑñ Èöåö ÚöäúÏóåõãú¡ æóÅöÐóÇ ÃóãóÑó ÈöÔóíúÁò Ýóßõáøõ ÝöÚúáò íõÖóÇÏøõ ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö Ýóåõæó ãóÍúÙõæÑñ ÚöäúÏóåõãú¡ ÝóáóÇ íóÈúÞóì (åóÇ) åõäóÇ ÝöÚúáñ íóßõæäõ æóÇÞöÚðÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áóÇ æóÇÌöÈðÇ (æóáóÇ ãóÍúÙõæÑðÇ) .(2/163)
æóÇáÕøóÍöíÍõ ÚöäúÏóäóÇ: Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáÔøóíúÁö äóåúíñ Úóäú ÖöÏøöåö ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÐóÇ ÖöÏøò æóÇÍöÏò Ãóæú ÃóÖúÏóÇÏò ßóËöíÑóÉò. æóÐóáößó áöÃóäøóåõ ÞóÏú ËóÈóÊó ÚöäúÏóäóÇ æõÌõæÈõ ÇáúÃóãúÑö æóÃóäøóåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡ ÝóíóáúÒóãõåõ ÈöæõÑõæÏöåö ÊóÑúßõ ÓóÇÆöÑö ÃóÖúÏóÇÏöåö¡ ÝóßóÇäó ÈöãóäúÒöáóÉö ãóäú Þöíáó áóåõ áóÇ ÊóÝúÚóáú ÃóÖúÏóÇÏó åóÐóÇ ÇáúÝöÚúáö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÞúÊö¡ ãöËúáõ Ãóäú íóÞõæáó áöãóäú ßóÇäó Ýöí ÇáÏøóÇÑö: ÇõÎúÑõÌú Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÞúÊö ãöäú åóÐöåö ÇáÏøóÇÑö¡ ÝóÞóÏú ßõÑöåó áóåõ ÓóÇÆöÑõ ãóÇ íõÖóÇÏøõ ÇáúÎõÑõæÌó ãöäúåóÇ äóÍúæõ ÇáúÞõÚõæÏö (æóÇáúÞöíóÇãö) æóÇáöÇÖúØöÌóÇÚö æóÇáúÍóÑóßóÉö Ýöí ÇáúÌöåóÇÊö ÇáÓøöÊøö ÅáøóÇ ãóÇ ßóÇäó ãöäúåóÇ ÎõÑõæÌðÇ ãöäú ÇáÏøóÇÑö ÝóÕóÇÑó ßóãóäú äóåóì Úóäú åóÐöåö ÇáúÃóÝúÚóÇáö ÈöáóÝúÙò íóÞúÊóÖöí ßóÑóÇåóÉó ÝöÚúáöåóÇ¡ æóÇáäøóåúíõ Úóäú åóÐöåö ÇáúÃóÝúÚóÇáö Ýöí æóÞúÊò æóÇÍöÏò äóåúíñ ÕóÍöíÍñ áóæú äóÕøó ÚóáóíúåóÇ ÈöáóÝúÙö Çáäøóåúíö áóãú íóßõäú ãõÓúÊóÍöíáðÇ æóáóÇ ãõãúÊóäöÚðÇ¡ ÝóßóÐóáößó ÅÐóÇ ÊóÖóãøóäóåõ áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ ßóÇäóÊú åóÐöåö ÇáúÃóÝúÚóÇáõ ãóÍúÙõæÑóÉð íóáúÒóãõ ÇáúãóÃúãõæÑó ÇÌúÊöäóÇÈõåóÇ ÚöäúÏó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö.
æóÃóãøóÇ Çáäøóåúíõ Úóäú ÇáÔøóíúÁö ÝóÅöäøóåõ ÃóãúÑñ ÈöÖöÏøöåö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú áóåõ ÅáøóÇ ÖöÏøñ æóÇÍöÏñ¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÊóÑúßõ Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ æóÇÌúÊöäóÇÈõåõ ÅáøóÇ ÈöÝöÚúáö ÖöÏøöåö¡ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóäúÝóßøó ãöäúåõãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóßõäú áóåõ ÅáøóÇ ÖöÏøñ æóÇÍöÏñ. æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó áóåõ ÃóÖúÏóÇÏñ ßóËöíÑóÉñ ÝóáóíúÓó Çáäøóåúíõ Úóäúåõ ÃóãúÑðÇ ÈöÓóÇÆöÑö ÃóÖúÏóÇÏöåö áöÃóäøó áóåõ Ãóäú íóäúÕóÑöÝó(2/164)
Úóäú ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Åáóì ÛóíúÑå Úóáóì æóÌúåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó: ÞóÏú äóåóíúÊõß Úóäú ÇáÓøõßõæäö æóÃóÈóÍúÊ áóß ÇáúÍóÑóßóÉó Ýöí ÇáúÌöåóÇÊö ÇáÓøöÊøö¡ ÝóíõØúáóÞõ áóÝúÙõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Úóáóì ÇáúÍóÑóßóÉö Ýöí åóÐöåö ÇáúÌöåóÇÊö¡ æóáóæú ßóÇäóÊú ÇáúÍóÑóßóÉõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÌöåóÇÊö Ãóæú Ýöí ÔóíúÁò ãöäúåóÇ æóÇÌöÈóÉð áóãóÇ ÕóÍøó ÅØúáóÇÞõ áóÝúÙö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö (ÚóáóíúåóÇ) ¡ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÅÐóÇ ßóÇäó áóåõ ÖöÏøñ æóÇÍöÏñ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó áóåõ: ÞóÏú äóåóíúÊõß Úóäú ÇáúÍóÑóßóÉö Ýöí ÇáúÌöåóÇÊö ÇáÓøöÊøö æóÃóÈóÍúÊ áóß ÇáÓøõßõæäó (áöÃóäøó ÇáÓøõßõæäó) ÅÐóÇ ßóÇäó ÖöÏøðÇ áöåóÐöåö ÇáúÍóÑóßóÇÊö (æóåõæó) áóÇ íóäúÝóßøõ ãöäúåóÇ Ãóæú ãöäúåõ ÝóÇáÓøõßõæäõ æóÇÌöÈñ áóÇ ãóÍóÇáóÉó¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÅØúáóÇÞõ áóÝúÙö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Úóáóì ãóÇ åõæó æóÇÌöÈñ¡ æóáöåóÐöåö ÇáúÚöáøóÉö ÞõáúäóÇ: Åäøó ÇáúÃóãúÑó (ÈöÇáÔøóíúÁö) äóåúíñ Úóäú ÖöÏøöåö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÏøóáóÇáóÉö æóÅöäú ßóÇäó ÐóÇ ÃóÖúÏóÇÏò ßóËöíÑóÉò¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó ÞóÏú ÃóæúÌóÈúÊ Úóáóíúß ÝöÚúáó ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö æóÃóÈóÍúÊ áóß ÓóÇÆöÑó ÃóÖúÏóÇÏöåö Ãóæú æóÇÍöÏðÇ ãöäú ÃóÖúÏóÇÏöåö¡ ÝóáóãøóÇ ÇäúÊóÝóì Úóäú ÓóÇÆöÑö ÃóÖúÏóÇÏöåö ÇÓúãõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóÇáúÅöíÌóÇÈö ÕóÍøó Ãóäøóåõ (ãóÏúáõæáñ ÈöÇáúÃóãúÑö ßóÑóÇåóÉð) æóáóÒöãó ÇÌúÊöäóÇÈõåõ.(2/165)
æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì: ÃóäøóÇ áóæú ÞõáúäóÇ Åäøó Çáäøóåúíó Úóäú ÇáÔøóíúÁö ÃóãúÑñ ÈöÖöÏøöåö æóÅöäú ßóÇäó ÐóÇ ÃóÖúÏóÇÏò ßóËöíÑóÉò áóÃóÏøóì Ðóáößó Åáóì ÅÓúÞóÇØö ÞöÓúãö ÇáúãõÈóÇÍö æóÇáúãóäúÏõæÈö Åáóíúåö ãöäú ÃóÞúÓóÇãö ÇáúÃóÝúÚóÇáö¡ æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÃóÝúÚóÇáó ÇáúãõßóáøóÝö ÅÐóÇ ßóÇäóÊú æóÇÞöÚóÉð Úóäú ÞóÕúÏò æóÅöÑóÇÏóÉò æóáóãú Êóßõäú æóÇÞöÚóÉð Úóáóì æóÌúåö ÇáÓøóåúæö ÊóäúÞóÓöãõ ÃóÞúÓóÇãðÇ ÃóÑúÈóÚóÉð: æóÇÌöÈñ æóãóÍúÙõæÑñ æóãóäúÏõæÈñ Åáóíúåö æóãõÈóÇÍñ¡ Ýóáóæú ßóÇäó Çáäøóåúíõ Úóäú ÇáÒøöäóÇ ÃóãúÑðÇ ÈöÓóÇÆöÑö ÃóÖúÏóÇÏö ÇáÒøöäóÇ áóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÔúíõ Åáóì ÇáÓøõæÞö æóÕóáóÇÉõ ÇáÊøóØóæøõÚö æóÕóæúãõ ÇáäøóÝúáö æóÇáØøóæóÇÝõ ÈöÇáúÈóíúÊö æóßõáøõ ãóÇ íõÖóÇÏøõ (ÇáÒøöäóÇ) ãöäú åóÐöåö ÇáúÃóÝúÚóÇáö ãóÃúãõæÑðÇ Èöåö æóÇÌöÈðÇ.
æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ßõáøó ÝöÚúáò ãóäúÏõæÈò Åáóíúåö Ãóæú ãõÈóÇÍò ÝóÅöäøóåõ íõÖóÇÏøõ ÝöÚúáó ÇáúãóÍúÙõæÑö ÈöÊöáúßó ÇáúÌóÇÑöÍóÉö¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ãóäú Ãóãúßóäóåõ ÝöÚúáõ ÇáúãõÈóÇÍö Ãóæú ÇáúãóäúÏõæÈö Åáóíúåö Ýóåõæó íõãúßöäõåõ ÝöÚúáõ ÃóÖúÏóÇÏöåö ãöäú ÇáúãóÍúÙõæÑóÇÊö¡ ÝóÅöÐóÇ ÊóÑóßó ÃóÖúÏóÇÏóåõ ãöäú ÇáúãóÍúÙõæÑóÇÊö ÈöÝöÚúáö ÇáúãõÈóÇÍö Ãóæú ÇáúãóäúÏõæÈö ÝóæóÇÌöÈñ Úóáóì ÞóÖöíøóÉö ãóäú ÍóßóíúäóÇ Þóæúáóåõ Ãóäøó ßõáøó ãóÇ íõÖóÇÏøõ Ðóáößó ãóÃúãõæÑñ (Èöåö) Ýóíóßõæäõ åóÐóÇ ãõÄóÏøöíðÇ Åáóì Ãóäú áóÇ íóßõæäó Ýöí ÇáÔøóÑúÚö ÝöÚúáñ ãõÈóÇÍñ æóáóÇ ãóäúÏõæÈñ Åáóíúåö¡ æóåóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ¡ áöÃóäøó ÇáúãõÓúáöãöíäó ÞóÏú ÚóÞóáõæÇ Ãóäøó Ýöí ÇáÔøóÑöíÚóÉö ãõÈóÇÍðÇ æóãóäúÏõæÈðÇ Åáóíúåö ãõÑóÛøóÈðÇ Ýöíåö áóíúÓó ÈöæóÇÌöÈò¡ ÝóÕóÍøó ÈõØúáóÇäõ ßõáøö Þóæúáò íõÄóÏøöí Åáóì ÏóÝúÚö Ðóáößó.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ åóáøóÇ ÞõáúÊ: Åäøó Çáäøóåúíó Úóäú ÇáÔøóíúÁö ÃóãúÑñ ÈöÖöÏøöåö ÝóÅöäú ßóÇäó áóåõ ÃóÖúÏóÇÏñ ßóËöíÑóÉñ ßóÇäó ÃóãúÑðÇ ÈöæóÇÍöÏò ãöäú ÃóÖúÏóÇÏöåö¡ æóåõæó ÇáøóÐöí íóÊøóÝöÞõ ÝöÚúáõåõ Ýöí æóÞúÊöåö (ãöãøóÇ íõäóÇÝöí) ÝöÚúáó Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ¡ ÝóáóÇ íóßõæäõ ãóÃúãõæÑðÇ ÈöÝöÚúáö ÌóãöíÚö ÃóÖúÏóÇÏöåö ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÎúíöíÑö¡ ßóãóÇ íóÞõæáõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö¡ Åäøó ÇáúæóÇÌöÈó ãöäúåóÇ ÃóÍóÏõ ËóáóÇËóÉö ÃóÔúíóÇÁó Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÎúíöíÑö.(2/166)
Þöíáó áóåõ: ãóÇ ÊóÞóÏøóãó íõÓúÞöØõ åóÐóÇ ÇáÓøõÄóÇáó æóåõæó Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó (ÞóÏú) äóåóíúÊõß Úóäú ÇáÓøõßõæäö æóÃóÈúÍóËõ áóß ÓóÇÆöÑó ÃóÖúÏóÇÏöåö ãöäú ÇáúÍóÑóßóÇÊö¡ ÝóäõØúáöÞõ ÇÓúãó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Úóáóì ÇáúÌóãöíÚö¡ æóßóÝøóÇÑóÉõ Çáúíóãöíäö æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóÇåóÇ ãöäú ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáøóÊöí ÊóÚóáøóÞó ÇáúæõÌõæÈõ ÈöæóÇÍöÏò ãöäúåóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÎúíöíÑö áóÇ íóÕöÍøõ ÅØúáóÇÞõ áóÝúÙö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Úóáóì æóÇÍöÏò ãöäúåóÇ¡ Èóáú íõÞóÇáõ (áóåõ) ÇÝúÚóáú ÃóíøóåóÇ ÔöÆúÊ Úóáóì æóÌúåö ÇáúæõÌõæÈö ÝóáöÐóáößó ÇÎúÊóáóÝóÇ.
(æóÃóíúÖðÇ: Ýóáóæú ßóÇäó áóÇ íóäúÕóÑöÝõ Úóäú ÝöÚúáö ãóÃúãõæÑò Èöåö ÝöíãóÇ æóÕóÝúÊ ÅáøóÇ Åáóì æóÇÌöÈò ãöËúáöåö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÐóßóÑúÊ ãöäú ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö áóæóÌóÈó Ãóäú íóÓúÊóÍöÞøó ÇáËøóæóÇÈó ÈöÝöÚúáö ãóÇ íóÝúÚóáõåõ ãöäú Ðóáößó ßóãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõåõ ÈöãóÇ ÝóÚóáó ãöäú ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö Ãóíøó ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáËøóáóÇËóÉö ÝóÚóáó ãöäúåóÇ¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóßõäú ãõÓúÊóÍöÞøðÇ áöáËøóæóÇÈö ÝöíãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÈöÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÌóãöíÚö ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÝöÚúáóåõ ÛóíúÑõ ãóÃúãõæÑò Èöåö æóáóÇ æóÇÌöÈñ¡ æóÃóäøóåõ íóÝúÚóáõåõ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú áóÇ íóÓúÊóÍöÞøó Úóáóì ÝöÚúáö ÇáúæóÇÌöÈö ÇáËøóæóÇÈó) .(2/167)
[ÝóÕúáñ ßõáøõ ÃóãúÑò ãõÖóãøóäñ ÈöæóÞúÊò ÈöÚóíúäöåö Ýóåõæó æóÇÌöÈñ Ýöí Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö]
ö (Åäú ßóÇäó ÇáúæóÞúÊõ) íóÓúÊóæúÚöÈõ ÇáúÝöÚúáó¡ ßóÕóæúãö ÑóãóÖóÇäó ãõÄóÞøóÊñ ÈöÇáÔøóåúÑö ÝóÚóáóíúåö ÝöÚúáõåõ Ýöíåö¡ æóáóÇ íóÓóÚõåõ ÇáÊøóÃúÎöíÑõ ÅáøóÇ ãöäú ÚõÐúÑò. æóÅöäú ßóÇäó ÇáúæóÞúÊõ íóÊøóÓöÚõ áöÅöíÞóÇÚö Ðóáößó ÇáúÝöÚúáö Ýöíåö ãöÑóÇÑðÇ ßóËöíÑóÉð ÝóæõÌõæÈõåõ ãõÊóÚóáøöÞñ ÈöÃóæøóáö ÃóæúÞóÇÊöåö ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑöåö¡ æóíóßõæäõ ÍöíäóÆöÐò ÝóÇÆöÏóÉõ ÐößúÑö ÇáúæóÞúÊö ãöäú Ãóæøóáöåö Åáóì ÂÎöÑöåö Ãóäøóåõ Åäú ÃóÎøóÑóåõ Úóäú ÇáúæóÞúÊö ÇáúÃóæøóáö áóÒöãóåõ ÝöÚúáõåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí æóÇáËøóÇáöËö Åáóì ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö¡ æóÅöäú áóãú íóÝúÚóáúåõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÃóæúÞóÇÊö áóãú íóßõäú Úóáóíúåö ÝöÚúáõåõ ÈóÚúÏó ÎõÑõæÌö ÇáúæóÞúÊö ÈöÇáúÃóãúÑö ÇáúÃóæøóáö¡ æóÅöäú ÃõÈöíÍó áóäóÇ ÊóÃúÎöíÑõ ÇáúÝöÚúáö Åáóì ÂÎöÑö ÇáúæóÞúÊö ßóÇäó ÇáúÞóæúáõ Ýöíåö Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ Ýöí æõÌõæÈö ÇáÙøõåúÑö æóÊóÚóáøóÞó ÝóÑúÖõåõ ÈöÇáúæóÞúÊö Úóáóì ÇáúæóÕúÝö ÇáøóÐöí ÞóÏøóãúäóÇ¡ æóãóÊóì ÝóÇÊó ÇáúæóÞúÊõ ÞóÈúáó ÝöÚúáöåö áóãú íóáúÒóãúåõ ÈöÇáúÃóãúÑö ÇáúÃóæøóáö ÝöÚúáõåõ ÈóÚúÏó ÎõÑõæÌö ÇáúæóÞúÊö¡ áöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó íõæóÌøóåõ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö Åáóì ÝöÚúáöåö Ýöí ÇáúæóÞúÊö¡ æóãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúæóÞúÊö áóãú íóÊóÖóãøóäúåõ ÇáúÃóãúÑõ¡ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÇ ÏóÎóáó ÊóÍúÊó ÇáúÃóãúÑö¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÅíÌóÇÈõåõ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì ÛóíúÑö ÇáúÃóãúÑö ÇáúÃóæøóáö¡ æóßóÐóáößó Íõßúãõ Çáäøóåúíö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÄóÞøóÊðÇ ÝóÅöäú ãóÖóì (ÇáúæóÞúÊõ) íõÒöíáõ Íõßúãóåõ æóíóÍúÊóÇÌõ Ýöí ÅËúÈóÇÊö Íõßúãöåö Åáóì ÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì (ãöäú ÛóíúÑöåö) .(2/168)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí Çáäøóåúíö åóáú íõæÌöÈõ ÝóÓóÇÏó ãóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö ãöäú ÇáúÚõÞõæÏö æóÇáúÞõÑóÈö Ãóãú áóÇ]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: ãóÐúåóÈõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: Ãóäøó ÙóÇåöÑó Çáäøóåúíö íõæÌöÈõ ÝóÓóÇÏó ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ ãöäú ÇáúÚõÞõæÏö æóÇáúÞõÑóÈö ÅáøóÇ Ãóäú ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÌóæóÇÒö.(2/171)
æóåóÐóÇ (ÇáúãóÐúåóÈõ) ãóÚúÞõæáñ ãöäú ÇÍúÊöÌóÇÌóÇÊöåöãú áöÅöÝúÓóÇÏö ãóÇ ÃóÝúÓóÏõæåõ ãöäú.(2/172)
ÇáúÚõÞõæÏö æóÇáúÞõÑóÈö áöãõÌóÑøóÏö Çáäøóåúíö Ïõæäó ÛóíúÑöåö¡ äóÍúæõ ÇÍúÊöÌóÇÌöåöãú áöÅöÝúÓóÇÏö ÇáÕøóáóÇÉö ÚöäúÏó ØõáõæÚö ÇáÔøóãúÓö æóÚöäúÏó ÇáÒøóæóÇáö ÈöÙóÇåöÑö (Çáäøóåúíö ÇáúæóÇÑöÏö ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -) ¡ æóÇÍúÊöÌóÇÌöåöãú áöÅöÝúÓóÇÏö ÈóíúÚö ãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏó ÇáúÅöäúÓóÇäö æóÈóíúÚö ãóÇ áóãú íóÞúÈöÖú ÈöÙóÇåöÑö ãóÇ æóÑóÏó ÝöíåöãóÇ ãöäú Çáäøóåúíö ÇáúãõØúáóÞö. æóßóÐóáößó ßóÇäó íóÞõæáõ ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -¡ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ßóÇäó íóÞõæáõ ãóÚó Ðóáößó¡ ÞóÏú ÞóÇãóÊú ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì Ãóäøó Çáúãóäúåöíøó Úóäúåõ ÅÐóÇ ßóÇäó (Çáäøóåúíõ Úóäúåõ) ÅäøóãóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöãóÚúäðì Ýöí ÛóíúÑöåö áóÇ áöäóÝúÓöåö áóãú íõæÌöÈú ÝóÓóÇÏó åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏö æóáóÇ ÇáúÞõÑóÈö ÇáúãóÝúÚõæáóÉö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ æóäóÍúäõ äõÝóÕøöáõ Ðóáößó ÈóÚúÏõ.
æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ßóÇäó íóÞõæáõåõ Ýöí Ðóáößó åõæó ÃóíúÖðÇ ÚöäúÏöí ãóÐúåóÈõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóãóÓóÇÆöáõåõãú ÊóÏõáøõ Úóáóíúåö¡ æóÍößóÇíóÉõ ÚóÈúÏö ÇáúæóÇÑöËö Èúäö ÓóÚöíÏò ãóÔúåõæÑóÉñ Ýöí ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ÞóÏøóãúäóÇåõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö¡ æóåöíó Ãóäøóåõ ÞóÇáó: ÃóÊóíúÊ ãóßøóÉó ÝóæóÌóÏúÊ ÈöåóÇ ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - (æóÇÈúäó ÃóÈöí áóíúáóì æóÇÈúäó ÔõÈúÑõãóÉó - ÑóÍöãóåõãõ Çááøóåõ - ÝóÃóÊóíúÊ ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó) . ÝóÞõáúÊ (áóåõ) : ãóÇ ÊóÞõæáõ Ýöí ÑóÌõáò ÇÈúÊóÇÚó ÈóíúÚðÇ æóÇÔúÊóÑóØó ÔóÑúØðÇ ÝóÞóÇáó: ÇáúÈóíúÚõ ÈóÇØöáñ æóÇáÔøóÑúØõ ÈóÇØöáñ¡ ÝóÃóÊóíúÊ ÇÈúäó ÃóÈöí áóíúáóì ÝóÓóÃóáúÊå Úóäú Ðóáößó ÝóÞóÇáó: ÇáúÈóíúÚõ ÌóÇÆöÒñ æóÇáÔøóÑúØõ(2/173)
ÈóÇØöáñ ÝóÃóÊóíúÊ ÇÈúäó ÔõÈúÑõãóÉó ÝóÓóÃóáúÊå Úóäú Ðóáößó ÝóÞóÇáó: ÇáúÈóíúÚõ ÌóÇÆöÒñ æóÇáÔøóÑúØõ ÌóÇÆöÒñ ÞóÇáó ÝóÞõáúÊ: ËóáóÇËóÉñ ãöäú ÝõÞóåóÇÁö ÇáúßõæÝóÉö ÇÎúÊóáóÝõæÇ ÚóáóíúäóÇ Ýöí ãóÓúÃóáóÉò (æóÇÍöÏóÉò) ÝóÃóÊóíúÊ ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ÝóÐóßóÑúÊ áóåõ Ðóáößó ÝóÞóÇáó: " áóÇ ÃóÏúÑöí ãóÇ ÞóÇáóÇ¡ ÍóÏøóËóäöí ÚóãúÑõæ Èúäõ ÔõÚóíúÈò Úóäú ÃóÈöíåö Úóäú ÌóÏøöåö Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «äóåóì Úóäú ÔóÑúØóíúäö Ýöí ÈóíúÚò» . æóÃóÊóíúÊ ÇÈúäó ÃóÈöí áóíúáóì ÝóÐóßóÑúÊ áóåõ Ðóáößó ÝóÞóÇáó: áóÇ ÃóÏúÑöí ãóÇ ÞóÇáóÇ¡ ÍóÏøóËóäöí åöÔóÇãõ Èúäõ ÚõÑúæóÉó Úóäú ÃóÈöíåö «Úóäú ÚóÇÆöÔóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ - Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó áóåóÇ ÇÔúÊóÑöí ÈóÑöíÑóÉó æóÇÔúÊóÑöØöí ÇáúæóáóÇÁó áóåõãú ÝóÅöäøó ÇáúæóáóÇÁó áöãóäú ÃóÚúÊóÞó» ÇáúÈóíúÚõ ÌóÇÆöÒñ æóÇáÔøóÑúØõ(2/174)
ÈóÇØöáñ. ÞóÇáó ÝóÃóÊóíúÊ ÇÈúäó ÔõÈúÑõãóÉó ÝóÐóßóÑúÊ (áóåõ Ðóáößó) ÝóÞóÇáó áóÇ ÃóÏúÑöí ãóÇ ÞóÇáóÇ¡ ÍóÏøóËóäöí ãöÓúÚóÑõ Èúäõ ßöÏóÇãò Úóäú ãõÍóÇÑöÈö Èúäö ÏöËóÇÑò Úóäú «ÌóÇÈöÑö Èúäö ÚóÈúÏö Çááøóåö ÞóÇáó ÈöÚúÊ ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - äóÇÞóÉð æóÇÔúÊóÑóØó áöí ÍõãúáóÇäóåõ Åáóì ÇáúãóÏöíäóÉö» ÝóÃóÌóÇÒó ÇáúÈóíúÚó æóÇáÔøóÑúØó¡ ÝóÇÍúÊóÌøó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó Ýöí ÅÝúÓóÇÏö ãóÇ ÃóÝúÓóÏó ÈöÙóÇåöÑö Çáäøóåúíö Ïõæäó ÛóíúÑöåö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - (æó) åóÐóÇ ãóÐúåóÈõ ÇáÓøóáóÝö æóÝõÞóåóÇÁö ÇáúÃóãúÕóÇÑö áóÇ äóÚúáóãõ Ãóäøó ÃóÍóÏðÇ ãöäúåõãú ÞóÇáó: Åäøó Çáäøóåúíó áóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÝóÓóÇÏö ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ ãöäú åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏö Ãóæú ÇáúÞõÑóÈö Èóáú ÙóÇåöÑõ ÇÍúÊöÌóÇÌóÇÊöåöãú æóãõäóÇÙóÑóÇÊöåöãú ÊóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó Çáäøóåúíó ÚöäúÏóåõãú íóÞúÊóÖöí ÝóÓóÇÏó ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ ãöäú åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏö. ÃóáóÇ ÊóÑóì: Ãóäøó ÇáÕøóÍóÇÈóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú - áóãøóÇ ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí ÇáúãóÑúÃóÉö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÅöäú áóãú ÊóßõæäõæÇ ÏóÎóáúÊõãú Èöåöäøó ÝóáóÇ ÌõäóÇÍó Úóáóíúßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] ÝóÞóÇáó ãöäúåõãú ÞóÇÆöáõæäó: Åäøóåõ ÑóÇÌöÚñ Åáóì ÇáÑøóÈóÇÆöÈö Ïõæäó ÃõãøóåóÇÊö ÇáäøöÓóÇÁö¡ æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó ãöäúåõãú: åõæó ÑóÇÌöÚñ ÅáóíúåöãóÇ. Ëõãøó ÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ ãöäúåõãú Úóáóì Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÑóÌóÚó(2/175)
Åáóì ÃõãøóåóÇÊö ÇáäøöÓóÇÁö æóÌóÈó ÝóÓóÇÏõ äößóÇÍöåöäøó¡ æóáóãú íóáúÌóÃú ãóäú ÃóÝúÓóÏóåõ ÈöÑõÌõæÚö ÇáúÍõßúãö Åáóíúåö ÅáøóÇ Åáóì ÙóÇåöÑö ãóÇ ÚõáøöÞó Èöåö ãöäú ÇáÊøóÍúÑöíãö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí Ãóæøóáö ÇáúÂíóÉö æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÃõãøóåóÇÊõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] . æóßóÐóáößó ÊóÍúÑöíãõ äößóÇÍö ÇáúãõÔúÑößóÇÊö ÞóÏú ÚõÞöáó ãöäúåõ ÝóÓóÇÏõ ÇáúÚóÞúÏö Úóáóíúåöäøó.
ÞóÇáó ÇÈúäõ ÚõãóÑó - æóÞóÏú ÓõÆöáó Úóäú äößóÇÍö ÇáäøóÕúÑóÇäöíøóÉö - ÝóÞóÇáó: " ÍóÑøóãó Çááøóåõ ÇáúãõÔúÑößóÇÊö Úóáóì ÇáúãõÄúãöäöíäó æóáóÇ ÃóÚúáóãõ ãöäú ÇáÔøöÑúßö ÔóíúÆðÇ ÃóÚúÙóãó ãöäú Þóæúáö ÇáúãóÑúÃóÉö: ÚöíÓóì Ãóæú ÚóÈúÏñ ãöäú ÇáúÚöÈóÇÏö Çááøóåõ ".
æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóäúßöÍõæÇ ãóÇ äóßóÍó ÂÈóÇÄõßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö} [ÇáäÓÇÁ: 22] ãóäú Íóãóáóåõ Úóáóì ÇáúæóØúÁö ÃóÝúÓóÏó (Èöåö) ÇáäøößóÇÍó ÈóÚúÏó ÇáúæóØúÁö¡ æóãóäú Íóãóáóåõ Úóáóì ÇáúÚóÞúÏö Ïõæäó ÇáúæóØúÁö ãóäóÚó (ãöäú) ÊóÒúæöíÌöåóÇ ÈóÚúÏó ÚóÞúÏö ÇáúÃóÈö ÚóáóíúåóÇ¡ æóáóÇ íóãúäóÚõåõ ÈóÚúÏó æóØúÆöåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ æóßóÐóáößó ãóäú ÍóÑøóãó äößóÇÍó ÇáÒøóÇäöíóÉö ãöäúåõãú áóãú íóÑúÌöÚú Ýöí ÅÝúÓóÇÏö äößóÇÍöåóÇ ÅáøóÇ Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇáÒøóÇäöí áóÇ íóäúßöÍõ ÅáøóÇ ÒóÇäöíóÉð Ãóæú ãõÔúÑößóÉð} [ÇáäæÑ: 3] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÍõÑøöãó Ðóáößó Úóáóì ÇáúãõÄúãöäöíäó} [ÇáäæÑ: 3] .
æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáóÇ ÊóÚúÒöãõæÇ ÚõÞúÏóÉó ÇáäøößóÇÍö} [ÇáÈÞÑÉ: 235] (íóÚúäöí Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö) {ÍóÊøóì íóÈúáõÛó(2/176)
ÇáúßöÊóÇÈõ ÃóÌóáóåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 235] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃóÍóáøó Çááøóåõ ÇáúÈóíúÚó æóÍóÑøóãó ÇáÑøöÈóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 275] ÚóÞóáóÊú ÇáúÃõãøóÉõ ãöäú ÙóÇåöÑöåö Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó ãöäú åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏö¡ ÇÞúÊóÖóì ÝóÓóÇÏó ÇáúÚóÞúÏö¡ æóÚóÞóáóÊú ÇáÕøóÍóÇÈóÉõ ãöäú ÙóÇåöÑö Þóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÇáÐøóåóÈõ ÈöÇáÐøóåóÈö ãöËúáðÇ ÈöãöËúáò» ãóÚó ÐößúÑöåö ÇáúÃóÕúäóÇÝó ÇáÓøöÊøóÉó ÝóÓóÇÏó ÇáúÈóíúÚö ÝöíåóÇ ÅÐóÇ ÚóÞóÏó ÚóáóíúåóÇ Úóáóì ÇáúæóÌúå ÇáøóÐöí ÍóÙóÑóåõ ÇáúÎóÈóÑõ¡ æóÞóÇáó Ýöí ÇáÕøóÑúÝö «áóÇ ÊóÈöíÚõæÇ ÛóÇÆöÈðÇ ÈöäóÇÌöÒò» æóÞóÇáó «ÅÐóÇ ÇÎúÊóáóÝó ÇáÕøöäúÝóÇäö ÝóÈöíÚõæÇ ßóíúÝó ÔöÆúÊõãú íóÏðÇ ÈöíóÏò» ¡ æóÍóÇÌøõæÇ ÇÈúäó ÚóÈøóÇÓò Ýöí ÊóÌúæöíÒöåö ÇáÕøóÑúÝó ÈöåóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö æóáóãú íõÎóÇáöÝúåõãú ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò Ýöí ãõÞúÊóÖóì áóÝúÙö ÇáúÎóÈóÑö Ãóäøóåõ íõæÌöÈõ ÝóÓóÇÏó ÇáúÈóíúÚö¡ æóÅöäøóãóÇ ÚóÇÑóÖóåõãú ÈöÎóÈóÑö ÃõÓóÇãóÉó Èúäö ÒóíúÏò Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó «áóÇ ÑöÈóÇ ÅáøóÇ Ýöí ÇáäøóÓöíÆóÉö» Ëõãøó áöãóÇ ÊóæóÇÊóÑó ÚöäúÏóåõ ÇáúÃóÎúÈóÇÑõ ÈöÐóáößó ÑóÌóÚó Úóäú Þóæúáöåö Ýöí ÇáÕøóÑúÝö¡ æóÚóÞóáó ÇáÓøóáóÝõ ãöäú «äóåúíóåõ Úóäú ÇáÏøóíúäö ÈöÇáÏøóíúäö» ÝóÓóÇÏó ÇáúÚóÞúÏö ÅÐóÇ ÍóÕóáó Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÈóÚúÏó ÇáöÇÝúÊöÑóÇÞö¡ æóßóÐóáößó «äóåúíõåõ Úóäú ÈóíúÚö ãóÇ áóãú(2/177)
íõÞúÈóÖú¡ æóÚóäú ÈóíúÚö ÇáúÛóÑóÑö¡ æóÈóíúÚö ÇáúãóÌúÑö» (ãóÇ Ýöí ÇáúÈõØõæäö) æóäóÍúæö Ðóáößó ãöäú ÇáúÈöíóÇÚóÇÊö æóáóãú íóÑúÌöÚõæÇ Ýöí ÅÝúÓóÇÏöåóÇ (ÅáøóÇ) Åáóì ÙóÇåöÑö Çáäøóåúíö.
æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäóäö ÃóßúËóÑõ ãöäú Ãóäú ÊõÍúÕóì¡ ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõ ßóÇäó (ãöäú) ãóÐúåóÈöåöãú¡ Ãóäøó ÙóÇåöÑó Çáäøóåúíö íóÞúÊóÖöí ÝóÓóÇÏó ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ ãöäú åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏö¡ æóßóÐóáößó ÇÍúÊöÌóÇÌõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ýöí ßõÊõÈöåöãú Ýöí ÅÝúÓóÇÏö åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏö ÈöÙóÇåöÑö Çáäøóåúíö Ïõæäó ÛóíúÑöåö íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ãóÐúåóÈõåõãú Ýöíåö ãóÇ æóÕóÝúäóÇ¡ æóãöäú ÃóÕúáö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ãóäøó Çáäøóåúíó æóÅöäú ãóäóÚó ÌóæóÇÒó åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏö¡ æóÇáúÞõÑóÈö ÅÐóÇ ÊóäóÇæóáóåóÇ¡ ÝóÅöäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÇäöÚò ãöäú æõÞõæÚöåóÇ Úóáóì ÝóÓóÇÏò¡ æóÞóÏú ÐóßóÑó ãõÍóãøóÏñ åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÕøóæúãö ÝóÞóÇáó Ýöí äóåúíö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãöäú Õóæúãö íóæúãö ÇáäøóÍúÑö æóÃóíøóÇãö ÇáÊøóÔúÑöíÞö: Åäøóåõ áóæúáóÇ Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÕóÇãó Ýöíåöäøó ßóÇäó Õóæúãõåõ ÕóæúãðÇ áóãóÇ ßóÇäó áöáäøóåúíö ãóÚúäðì¡ æóÞóÇáó ãóÚó Ðóáößó Åäøóåõ (Åäú) ÕóÇãó åóÐöåö ÇáúÃóíøóÇãó Úóäú Õóæúãò æóÇÌöÈò Úóáóíúåö Ýöí ÐöãøóÊöåö áóãú íõÌúÒöåö¡ ÝóÏóáøó Ðóáößó ãöäú Þóæúáöåö Úóáóì ãóÚúäóíóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÙóÇåöÑó Çáäøóåúíö áóÇ íóãúäóÚõ æõÞõæÚó Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ Úóáóì ÝóÓóÇÏò. æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íóãúäóÚõ ÌóæóÇÒóåõ Úóäú æóÇÌöÈò Úóáóíúåö.
æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÞõæáõ: Åäøó ÙóÇåöÑó Çáäøóåúíö íóÏõáøõ Úóáóì ÝóÓóÇÏö ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ¡ Úóáóì Ãóäøó Çáúãóäúåöíøó Úóäúåõ ÛóíúÑõ ãõÌúÒöÆò Úóäú ÝóÇÚöáöåö¡ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ÞóÏú ÞóÇãóÊú ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì Ãóäøó Çáäøóåúíó ÅÐóÇ áóãú íóÊóäóÇæóáú ãóÚúäðì(2/178)
Ýöí äóÝúÓö ÇáúÚóÞúÏö¡ Ãóæú ÇáúÞõÑúÈóÉö ÇáúãóÝúÚõæáóÉö¡ Ãóæú ãóÇ åõæó ãöäú ÔõÑõæØöåóÇ ÇáøóÊöí íóÎõÕøõåóÇ áóãú íóãúäóÚú ÌóæóÇÒó Ðóáößó äóÍúæõ ÇáúÈóíúÚö ÚöäúÏó ÃóÐóÇäö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÊóáóÞøöí ÇáúÌóáóÈö¡ æóÈóíúÚö ÍóÇÖöÑò áöÈóÇÏò¡ æóÇáÊøóÝúÑöíÞö Èóíúäó ÇáÓøóÈúíö (áöÐóæöí ÇáÑøóÍöãö) ÇáúãóÍúÑóãö Ýöí ÇáúÈóíúÚö ÅÐóÇ ßóÇäõæÇ ÕöÛóÇÑðÇ¡ æóãöËúáö ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí ÇáúÃóÑúÖö ÇáúãóÛúÕõæÈóÉö¡ æóÇáØøóåóÇÑóÉö ÈöãóÇÁò ãóÛúÕõæÈò¡ æóÛóÓúáö ÇáäøóÌóÇÓóÉö Èöåö¡ æóÇáúæõÞõæÝö ÈöÚóÑóÝóÇÊò Úóáóì Ìóãóáò ãóÛúÕõæÈò: Ãóäøó ßóæúäó (ÇáúÝöÚúáö) ÝöíåóÇ Úóäúåõ Ýöí åóÐöåö (ÇáúæõÌõæåö) áóÇ íóãúäóÚõ ÌóæóÇÒóåõ¡ áöÃóäøó Çáäøóåúíó ÚóäúåóÇ áóãú íóÊóäóÇæóáú ãóÚúäðì Ýöí äóÝúÓö ÇáúãóÝúÚõæáö¡ æóÅöäøóãóÇ ÊóäóÇæóáó ãóÚúäðì Ýöí ÛóíúÑöåö¡ æóßóæúäõ ÇáúÅöäúÓóÇäö ãõÑúÊóßöÈðÇ áöáäøóåúíö ÚóÇÕöíðÇ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúãóÚúÞõæÏö Úóáóíúåö (áóÇ íóãúäóÚõ æõÞõæÚó ÝöÚúáöåö ãóæúÞöÚó ÇáúÌóæóÇÒö¡ ßóãóÇ Ãóäøó ßóæúäóåõ ÚóÇÕöíðÇ Ýöí ÊóÑúßöåö ÇáÕøóáóÇÉó áóÇ íóãúäóÚõ) ÕöÍøóÉó ÕöíóÇãöåö ÅÐóÇ ÕóÇãó.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó ÑóÌõáðÇ áóæú ÑóÃóì ÑóÌõáðÇ íóÛúÑóÞõ¡ æóåõæó íõÕóáøöí¡ æóÞóÏú ßóÇäó íõãúßöäõåõ ÊóÎúáöíÕõåõ¡ Ãóäøóåõ ãóäúåöíøñ Úóäú ÇáúãõÖöíøö Ýöí åóÐöåö ÇáÕøóáóÇÉö æóãóÃúãõæÑñ ÈöÊóÎúáöíÕö ÇáÑøóÌõáö. æóßóÐóáößó áóæú ÑóÃóì ÑóÌõáðÇ íóÞúÊõáõ ÂÎóÑó æóíõãúßöäõåõ ÏóÝúÚõåõ Úóäúåõ Ãóäøó Úóáóíúåö ÊóÑúßó ÇáÕøóáóÇÉö æóÏóÝúÚó ÇáúÞóÇÊöáö Úóãøóäú íõÑöíÏõ ÞóÊúáóåõ¡ ÝóÅöäú áóãú íóÝúÚóáú æóãóÖóì Ýöí ÕóáóÇÊöåö ßóÇäóÊú ÕóáóÇÊõåõ ãõÌúÒöÆóÉð.
æóßóÐóáößó áóæú ÇõÓúÊõäúÝöÑó ÇáäøóÇÓõ Åáóì ÚóÏõæøò ÃóÙóáøóåõãú ãöäú ÇáúãõÔúÑößöíäó ßóÇäó Úóáóì ãóäú ÞóÏóÑó Úóáóì Ðóáößó Ãóäú íóäúÝöÑó Åáóíúåöãú¡ Ýóáóæú ÇÔúÊóÛóáó ÈöÝöÚúáö ÇáÙøõåúÑö Ýöí Ãóæøóáö æóÞúÊöåóÇ æóÊóÑóßó ÇáúÎõÑõæÌó ßóÇäóÊú ÕóáóÇÊõåõ ãóÇÖöíóÉð¡ ãóÚó ßóæúäöåö ãóäúåöíøðÇ Úóäú ÇáöÇÔúÊöÛóÇáö ÈöåóÇ Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö. æóáóæúáóÇ Ãóäøó Ðóáößó ßóÐóáößó áóßóÇäó æóÇÌöÈðÇ Ãóäú áóÇ íóÌõæÒó áöÃóÍóÏò ãöäøóÇ ÝöÚúáõ ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö ÅÐóÇ ÃóáúÒóãúäóÇ ÇáúÎõÑõæÌó Åáóì ØóÑóÓõæÓ áöÞöÊóÇáö ÇáúÚóÏõæøö¡ æóÝöí ÇÊøöÝóÇÞö ÇáúãõÓúáöãöíäó Úóáóì ÌóæóÇÒö ÕóáóÇÉö ãóäú(2/179)
åóÐóÇ æóÕúÝõåõ ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì Ãóäøó Çáäøóåúíó ÅÐóÇ áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöãóÚúäðì Ýöí äóÝúÓö ÇáúÚóÞúÏö Ãóæú Ýöí äóÝúÓö ÇáúÞõÑúÈóÉö ÇáúãóÝúÚõæáóÉö Ãóæú ÈöãóÇ åõæó ãöäú ÔõÑõæØöåóÇ ÇáøóÊöí ÊóÎúÊóÕøõ ÈöåóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íóãúäóÚõ ÕöÍøóÉó ÇáúÚóÞúÏö (æó) æõÞõæÚó ÇáúÞõÑúÈóÉö ãóæúÞöÚó ÇáúÌóæóÇÒö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÊóÎúáöíÕó (ÇáÑøóÌõáö ãöäú) ÇáúÛóÑóÞö áóíúÓó ãöäú ÇáÕøóáóÇÉö æóáóÇ ãöäú ÔõÑõæØöåóÇ Ýöí ÔóíúÁò. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ãóäú Úóáóíúåö ÊóÎúáöíÕó ÇáúÛóÑöíÞö (áóæú ÇÔúÊóÛóáó) ÈöÇáÕøóáóÇÉö ÃóíúÖðÇ ßóÇäó ÚóÇÕöíðÇ Ýöí ÇÔúÊöÛóÇáöåö Úóäú ÊóÎúáöíÕöåö¡ æóÃóäøó ÃóÐóÇäó ÇáúÌõãõÚóÉö áóíúÓó ãöäú äóÝúÓö ÇáúÈóíúÚö æóáóÇ ãöäú ÔóÑúØöåö Ýóáóãú íóÝúÓõÏú ÇáúÈóíúÚõ ãöäú ÃóÌúáöåö æóÅöäú ßóÇäó ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ¡ áöÃóäøó ÇáúãóÚúäóì Ýöíåö ÇáöÇÔúÊöÛóÇáõ Úóäú ÕóáóÇÉö ÇáúÌõãõÚóÉö (áóÇ ÇáúÈóíúÚõ) ¡ áöÃóäøóåõ áóæú áóãú íóÚúÞöÏú ÇáúÈóíúÚó Ýöí Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö æóÇÔúÊóÛóáó ÈöÛóíúÑöåö ßóÇäó Çáäøóåúíõ ÞóÇÆöãðÇ Ýöí ÇÔúÊöÛóÇáöåö ÈöÛóíúÑö ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÝóÚóáöãúÊ Ãóäøó Çáäøóåúíó ÅäøóãóÇ ÊóäóÇæóáó ÇáöÇÔúÊöÛóÇáó Úóäú ÇáúÌõãõÚóÉö áóÇ ÇáúÈóíúÚó äóÝúÓóåõ.
æóßóÐóáößó Çáäøóåúíõ Úóäú ÊóáóÞøöí ÇáúÌóáóÈö¡ æóÈóíúÚö ÍóÇÖöÑò áöÈóÇÏò¡ ÅäøóãóÇ åõæó áöÃóÌúáö ÍóÞøö ÇáúÛóíúÑö áóÇ áöÃóÌúáö ÇáúÈóíúÚö. æóßóÐóáößó (åóÐóÇ) Ýöí ÇÓúÊöíóÇãö ÇáÑøóÌõáö Úóáóì Óóæúãö ÃóÎöíåö Ãóäøóåõ ãóäúåöíøñ Úóäúåõ¡ æóáóæú ÚóÞóÏó ÇáúÈóíúÚó Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ßóÇäó ÇáúÚóÞúÏõ ÕóÍöíÍðÇ ãóÚó ßóæúäöåö ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ¡ áöÃóäøó Çáäøóåúíó Úóäúåõ ÅäøóãóÇ ÊóÚóáøóÞó áöÍóÞøö ÇáúãõÓóÇæöãö áóÇ ÈöÇáúÚóÞúÏö äóÝúÓöåö. æóßóÐóáößó Ýöí ÇáúÎõáúÚö ÅÐóÇ æóÞóÚó Úóáóì ÃóßúËóÑó ãöäú ÇáúãóåúÑö ÇáøóÐöí ÊóÒóæøóÌóåóÇ Úóáóíúåö ßóÇäó ÌóÇÆöÒðÇ ãóÚó ÇáúßóÑóÇåóÉö¡ áöÃóäøóåõ áóãú ÊóÊóÚóáøóÞú ßóÑóÇåóÊõåõ ÈöãóÚúäðì Ýöí ÇáúÚóÞúÏö¡ ÅäøóãóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöÇóáøóÐöí ÃóÎóÐóÊúåõ ÃóÞóáøó ãöãøóÇ ÃóÚúØóÊú¡(2/180)
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ãóåúÑóåóÇ áóæú ßóÇäó ãöËúáó åóÐóÇ Ãóæú ÃóßúËóÑó áóÌóÇÒó áóåõ Ãóäú íóÎúáóÚóåóÇ Èöåö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÇáäøõÔõæÒõ ãöäú ÞöÈóáöåö. æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ßóËöíÑóÉñ¡ æóÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÊóäúÈöíåñ Úóáóì ÇáúãóÚúäóì Ýöí ÃóÔúÈóÇåöåö¡ ÝóÕóÇÑó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÃóÕúáðÇ Ýöí åóÐöåö ÇáúãóÓóÇÆöáö.
Ëõãøó ÇáúÚõÞõæÏõ æóãóÇ ÓóÈöíáõåõ Ãóäú íõÝúÚóáó Úóáóì æóÌúåö ÇáúÞõÑúÈóÉö ÅÐóÇ ÝõÚöáóÊú Úóáóì æóÌúåò ãóäúåöíøò ÚóäúåóÇ Úóáóì æõÌõæåò: ÝóãöäúåóÇ ãóÇ íóßõæäõ ÍóÇáõåõ ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãöäú ÊóÚóáøõÞö Çáäøóåúíö ÈöãóÚúäðì Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÚóÞúÏö æóÝöí ÛóíúÑö ÔõÑõæØöåö ÇáøóÊöí ÊóÎõÕøõåõ ÝóáóÇ íóãúäóÚõ ÌóæóÇÒó ÇáúÚóÞúÏö. æóãöäúåóÇ ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Çáäøóåúíõ Ýöíåö ÈöãóÚúäðì Ýöí äóÝúÓö ÇáúÚóÞúÏö Ãóæú Ýöí ÔõÑõæØöåö ÇáøóÊöí ÊóÎõÕøõåõ ÝóåóÐóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÝóãóÇ ßóÇäó ãöäúåõ ãõÎúÊóáóÝðÇ Ýöíåö Ãóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóæú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò - æóåõæó ãöãøóÇ íóáúÍóÞõåõ ÇáúÝóÓúÎõ æóíóÓõæÛõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöíåö - ÝóÅöäøó ßóæúäóåõ ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ áóÇ íóãúäóÚõ æõÞõæÚóåõ Úóáóì ÝóÓóÇÏò¡ æóíóÌöÈõ ÝóÓúÎõåõ ãóÚó Ðóáößó. æóãöäúåóÇ ãóÇ áóÇ íóáúÍóÞõåõ ÇáúÝóÓúÎõ ÈóÚúÏó æõÞõæÚöåö. ÝóÃóãøóÇ ãóÇ íóáúÍóÞõåõ ÇáúÝóÓúÎõ ãöäú Ðóáößó ãöãøóÇ ÊóÚóáøóÞó Çáäøóåúíõ Ýöíåö ÈöãóÚúäðì Ýöí äóÝúÓö ÇáúÚóÞúÏö æóÝöí ÔõÑõæØöåö ÇáøóÊöí ÊóÎõÕøõåõ¡ ÝóßóÈóíúÚö ÇáúÚóÈúÏö ÈöÇáúÎóãúÑö¡ æóÇáúÎöäúÒöíÑö ÈöËóãóäò ãóÌúåõæáò¡ æóÈóíúÚö ÇáúÛóÑóÑö¡ æóÈóíúÚö ãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏó ÇáúÅöäúÓóÇäö¡ ÝóåóÐóÇ ÊóÚóáøóÞó Çáäøóåúíõ Ýöíåö ÈöäóÝúÓö ÇáúãóÚúÞõæÏö Úóáóíúåö áöÃóäøó ÇáúãóÚúÞõæÏó Úóáóíúåö ÈóÏóáñ æóãõÈúÏóáñ Úóäúåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÌóÚóáó ÇáúÎóãúÑó æóÇáúÎöäúÒöíÑó æóÇáúãóÌúåõæáó æóÇáúÛóÑóÑó æóãóÇ áóíúÓó ÚöäúÏóåõ ÈóÏóáðÇ æóåõæó ãóäúåöíøñ Úóäúåõ ÝóÞóÏú ÊóÚóáøóÞó Çáäøóåúíõ ÈöäóÝúÓö ÇáúãóÚúÞõæÏö Úóáóíúåö ÝóÃóæúÌóÈó ÝóÓóÇÏóåõ.
æóÃóãøóÇ ÔõÑõæØõåõ ÇáøóÊöí ÊóÎõÕøõåõ: ÝóäóÍúæõ ÇáúÞóÈúÖö æóÇáúÃóÌóáö æóÅöáúÍóÇÞö ÔóÑúØò Èöåö áóÇ íõæÌöÈõåõ ÇáúÚóÞúÏõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÈóÇÚó Åáóì ÃóÌóáò ãóÌúåõæáò¡ Ãóæú ÈóÇÚó ãóÇ áóãú íóÞúÈöÖú¡ Ãóæú ÔóÑóØó Ãóäú áóÇ íóÈöíÚó æóáóÇ íóåóÈó¡ Ãóæú ÔóÑóØó Ãóäú áóÇ íõÓúáöãó Åáóì ÇáúãõÔúÊóÑöí æóäóÍúæõ Ðóáößó ãöäú ÇáúÃõãõæÑö ÇáøóÊöí íõæÌöÈõåóÇ ÇáúÚóÞúÏõ¡ ÝóãóÊóì ÊóÚóáøóÞó Çáäøóåúíõ ÈöåóÐöåö(2/181)
ÇáúÃóæúÕóÇÝö ÃóæúÌóÈó ÝóÓóÇÏó ÇáúÈóíúÚö¡ æóáóÇ íóãúäóÚõ ãóÇ ÊóäóÇæóáó Çáäøóåúíõ ãöäú åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏö æõÞõæÚóåóÇ Úóáóì ÝóÓóÇÏò¡ áöÃóäøó åóÐöåö ßõáøóåóÇ ÚõÞõæÏñ ãõÎúÊóáóÝñ ÝöíåóÇ.
ÞóÇáó ÃóÈõæ íõæÓõÝó Ýöí ÈóíúÚö ÇáúÚóÈúÏö ÈöÇáúÎóãúÑö æóÇáúÎöäúÒöíÑö: Åäøóåõ ãõÎúÊóáóÝñ Ýöíåö¡ (áöÃóäøó ãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íõÌöíÒõ ÇáúÈóíúÚó Ýöí ãöËúáöåö ÈöÇáúÞöíãóÉö¡ æóÇáúÈóíúÚõ Åáóì ÇáúÚóØóÇÁö æóÇáÏøöíóÇÓö æóäóÍúæõ Ðóáößó ãõÎúÊóáóÝñ Ýöíåö) Ýóãöäú ÇáÕøóÍóÇÈóÉö ãóäú ÃóÌóÇÒó Ðóáößó¡ " æóíõÑúæóì Úóäú Úóáöíøö Èúäö ÃóÈöí ØóÇáöÈò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ýöí ÇáúÈóíúÚö Åáóì ÇáúÚóØóÇÁö Ãóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ " ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó áóãú íóãúäóÚú ãóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö ãöäú Çáäøóåúíö ÇáøóÐöí ÊóäóÇæóáó äóÝúÓó ÇáúãóÚúÞõæÏö Úóáóíúåö Ãóæú ÈóÚúÖó ÔõÑõæØöåö ãöäú æõÞõæÚöåö Úóáóì ÝóÓóÇÏò¡ æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ åóßóÐóÇ ÚöäúÏóåõãú ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÇáÏøóáóÇáóÉó ÞóÏú ÏóáøóÊú Úóáóì Ãóäøó ßõáøó ÚóÞúÏò íóÌõæÒõ Ãóäú ÊóáúÍóÞóåõ ÅÌóÇÒóÉñ ÈöÍóÇáò¡ ÝóÅöäøó ßóæúäóåõ ãóäúåöíøðÇ (Úóäúåõ) áóÇ íóãúäóÚõ æõÞõæÚóåõ Úóáóì ÝóÓóÇÏò¡ æóæõÞõæÚõ Çáúãöáúßö Èöåö ÚöäúÏó ÇáúÞóÈúÖö ÅÐóÇ æõÌöÏó ÇáÊøóÓúáöíØõ (ãöäú ãóÇáößöåö áöãõÔúÊóÑöíåö) Úóáóì Ðóáößó.
æóÇáúÈõíõæÚõ ÇáúãõÎúÊóáóÝõ ÝöíåóÇ æóãóÇ íóÓõæÛõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöíåö ÞóÏú ÊóáúÍóÞõåõ ÇáúÅöÌóÇÒóÉõ ÈöÍóÇáò¡ áöÃóäøó ÞóÇÖöíðÇ áóæú ÞóÖóì ÈöÌóæóÇÒöåö äóÝóÐó Íõßúãõåõ æóÕóÍøó¡ æóÅöäú ßóÇäó ÝóÇÓöÏðÇ ÚöäúÏóäóÇ ÞóÈúáó Íõßúãö ÇáúÍóÇßöãö (Èöåö) ¡ ÝóÕóÇÑó ßóÇáúÈóíúÚö ÇáúãóæúÞõæÝö ÇáøóÐöí íóÌõæÒõ Ãóäú ÊóáúÍóÞóåõ ÇáúÅöÌóÇÒóÉõ ãöäú ÌöåóÉö ãóäú æõÞöÝó Úóáóíúåö¡ Ýóíóãúáößõ ãõÔúÊóÑöíåö ÈóÏóáóåõ ÅÐóÇ ÞóÈóÖóåõ¡ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ æõÞõæÚó Çáúãöáúßö ÈöÇáúÚóÞúÏö ÇáúÝóÇÓöÏö ÅÐóÇ ÇÊøóÕóáó Èöåö ÇáúÞóÈúÖõ Ýöí ãóæóÇÖöÚó ãöäú ÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáúßöÊóÇÈö.
æóÇÓúÊóÏóáøó ÃóÈõæ íõæÓõÝó Úóáóì Ðóáößó: «ÈöÃóäøó ÚóÇÆöÔóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ - ÇÔúÊóÑóÊú ÈóÑöíÑóÉó æóÇÔúÊóÑóØóÊú ÇáúæóáóÇÁó áöãóæóÇáöíåóÇ¡ Ëõãøó ÃóÚúÊóÞóÊúåóÇ¡ Ëõãøó ÓóÃóáóÊú ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóäú Ðóáößó ÝóÃóÌóÇÒó ÚöÊúÞóåóÇ» ¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÇáúÈóíúÚõ ÝóÇÓöÏðÇ ÈöÔóÑúØöåóÇ ÇáúæóáóÇÁó áóåõãú. åóÐóÇ ãóÚúäóì ÞóÖöíøóÉö ÈóÑöíÑóÉó ÚöäúÏóäóÇ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÇáúÃóáúÝóÇÙõ ÇáúæóÇÑöÏóÉõ ÝöíåóÇ(2/182)
ãõÎúÊóáöÝóÉð¡ ÝóåóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈõ ãöäú ÇáúÚõÞõæÏö íóÞóÚõ ÝóÇÓöÏðÇ æóíõãúáóßõ Èöåö ÇáúãóÚúÞõæÏõ Úóáóíúåö ÚöäúÏó ÇáúÞóÈúÖö¡ æóßóÐóáößó ÇáäøößóÇÍõ ÇáúÝóÇÓöÏõ ÅÐóÇ ÇÊøóÕóáó Èöåö ÇáúæóØúÁõ ÊóÚóáøóÞó Èöåö Íõßúãõ ÇáäøößóÇÍö ÇáÕøóÍöíÍö Ýöí ÈóÇÈö áõÒõæãö ÇáúãóåúÑö æóæõÌõæÈö ÇáúÚöÏøóÉö æóËõÈõæÊö ÇáäøóÓóÈö. æóßóÐóáößó ÇáúßöÊóÇÈóÉõ ÇáúÝóÇÓöÏóÉõ ÅÐóÇ ÇÊøóÕóáó ÈöåóÇ ÇáúÃóÏóÇÁõ ÃõÚúÊöÞó Èöåö ÇáúÚóÈúÏõ¡ æóÅöäú æóÞóÚóÊú Ýöí ÇáúÃóÕúáö Úóáóì ÝóÓóÇÏò.
æóÖóÑúÈñ ÂÎóÑõ ãöãøóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ Çáäøóåúíõ ÝóáóÇ íóÞóÚõ ÑóÃúÓðÇ¡ ãöËúáõ ÈóíúÚö ÇáúÚóÈúÏö ÈöÇáúÍõÑøö æóÇáúãóíúÊóÉö æóÇáÏøóãö¡ áöÃóäøó åóÐöåö áóíúÓóÊú ÈöÚõÞõæÏò¡ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú ÊóáúÍóÞóåóÇ (ÇáúÅöÌóÇÒóÉõ ÈöÍóÇáò) ¡ áöÃóäøó ÃóÍóÏðÇ áóÇ íõÌöíÒõ ÈóíúÚó ÇáúÚóÈúÏö ÈöåóÐöåö ÇáúÃóÈúÏóÇáö áóÇ ÈöÞöíãóÉò æóáóÇ ÛóíúÑöåóÇ¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóßõäú ÚóÞúÏðÇ ÈöÍóÇáò ÕóÇÑó áóÛúæðÇ áóÇ Íõßúãó áóåõ. æóãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ãóäú íõÚóÈøöÑõ Úóäú åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏö ÈöÃóäú ÞóÇáó åöíó Úóáóì ËóáóÇËóÉò: ãöäúåóÇ ÚóÞúÏñ ÌóÇÆöÒñ¡ æóåöíó ÇáúãõÈóÇíóÚóÇÊõ ÇáÕøóÍöíÍóÉõ¡ æóãöäúåóÇ ÚóÞúÏñ ÝóÇÓöÏñ¡ æóåöíó ßóÔöÑóÇÁö ÇáúÚóÈúÏö ÈöÇáúÎóãúÑö (æóÇáúÎöäúÒöíÑö) æóÈöÇáúÃóËúãóÇäö ÇáúãóÌúåõæáóÉö¡ Ãóæú Åáóì ÂÌóÇáò ãóÌúåõæáóÉò¡ Ãóæú íóÔúÑöØõ ÝöíåóÇ ÔõÑõæØðÇ ÝóÇÓöÏóÉð¡ æóÓóÇÆöÑõ ÇáúÚõÞõæÏö ÇáúÝóÇÓöÏóÉö ÇáøóÊöí íóÞóÚõ Çáúãöáúßõ (ÝöíåóÇ) ÚóäúÏó ÇáúÞóÈúÖö. æóãöäúåóÇ ÚóÞúÏñ ÈóÇØöáñ æóåõæó ÇáÔøöÑóÇÁõ ÈöÇáúÎóãúÑö æóÈöÇáúãóíúÊóÉö æóáóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö Íõßúãõ Çáúãöáúßö ÞóÈóÖó Ãóæú áóãú íóÞúÈöÖú¡ ÝóíõÝóÑøöÞõæäö Èóíúäó ÇáúÝóÇÓöÏö æóÇáúÈóÇØöáö¡ æóåóÐóÇ ÅäøóãóÇ åõæó ßóáóÇãñ Ýöí ÇáúÚöÈóÇÑóÉö æóáóÇ íóÖöíÞõ Ãóäú íõÚóÈøöÑó ÈöåóÐöåö ÇáúÚöÈóÇÑóÇÊö(2/183)
æóíõÝóÑøöÞó Èóíúäó ãóÚóÇäöíåóÇ áöáúÅöÝúåóÇãö¡ æóÃóãøóÇ ãóÇ ßóÇäó ãöäú Ðóáößó æóÇÞöÚðÇ Úóáóì æóÌúåò ãóäúåöíøò Úóäúåõ ãöãøóÇ áóÇ íóáúÍóÞõåõ (ÝóÓúÎñ) ¡ ÝóÅöäøó ßóæúäóåõ æóÇÞöÚðÇ Úóáóì æóÌúåò ãóäúåöíøò áóÇ íóãúäóÚõ ÕöÍøóÉó æõÞõæÚöåö áöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú Ãóäøó ßóæúäóåõ ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ áóÇ íóãúäóÚõ æõÞõæÚóåõ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÝóÓóÇÏö¡ æóãóÇ íóÞóÚõ ÝóÇÓöÏðÇ ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú ÊóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ÃóÍúßóÇãõ ÇáúÚóÞúÏö ÇáÕøóÍöíÍö Ýöí ÈóÇÈö æõÞõæÚö Çáúãöáúßö Èöåö ÚöäúÏó ÇáúÞóÈúÖö ÝöíãóÇ íóãúáößõ¡ æóÅöäøóãóÇ íóÌöÈõ ÝóÓúÎõåõ ÈóÚúÏó æõÞõæÚöåö áöÇäúÊöÝóÇÁö ÃóÍúßóÇãö ÇáÕøöÍøóÉö Úóäúåõ¡ ÝóãóÇ (íóáúÍóÞõåõ ÇáúÝóÓúÎõ Ýóåõæó æóÇÞöÚñ ÝóíóÕöíÑõ Ýöí Íõßúãö ÇáÕøóÍöíÍö ãöäú ÍóíúËõ ÕóÇÑó ÈöÍóÇáò) áóÇ íóáúÍóÞõåõ ÇáúÝóÓúÎõ¡ æóÐóáößó ãöËúáõ ÇáØøóáóÇÞö Ýöí ÇáúÍóíúÖö (ÝóÅöäøóåõ) æóÅöäú ÊóÚóáøóÞó Çáäøóåúíõ áöãóÚúäðì Ýöí äóÝúÓö ÇáØøóáóÇÞö¡ æóÝöíãóÇ åõæó (ãöäú) ÔõÑõæØöåö¡ ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó ÅíÞóÇÚóåõ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáúãóÓúäõæäö¡ ÝóÅöäøó ßóæúäóåõ ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ áóãú íóãúäóÚõ æõÞõæÚóåõ¡ ßóãóÇ áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ðóáößó Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÚõÞõæÏö ÇáøóÊöí íóáúÍóÞõåóÇ ÇáúÝóÓúÎõ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ¡ ÅáøóÇ Ãóäøó Ðóáößó áóãøóÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóáúÍóÞóåõ ÇáúÝóÓúÎõ äóÝóÐó æóÕóÍøó " æóÞóÏú «äóåóì ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Úóäú ÇáØøóáóÇÞö Ýöí ÇáúÍóíúÖö» (æó) ÃóÌóÇÒó ãóÚó Ðóáößó ØóáóÇÞó ÇÈúäö ÚõãóÑó.
æóßóÐóáößó Ýöí ÇáúÍõÑøöíøóÉö(2/184)
ÅÐóÇ ÃóæúÞóÚóåóÇ Úóáóì æóÌúåò ãóäúåöíøò Úóäúåõ ãöËúáó Ãóäú íóÚúÊöÞóåõ Ýöí ÇáúãóÑóÖö - æóáóÇ ãóÇáó áóåõ ÛóíúÑõåõ ÞóÇÕöÏðÇ Èöåö (ÅÖúÑóÇÑó) - ÇáúæóÑóËóÉö ÝóíóäúÝõÐõ ÚöÊúÞõåõ¡ æóÅöäú æóÞóÚó ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ. «æóÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ýöí ÇáøóÐöí ÃóÚúÊóÞó ÓöÊøóÉó ÃóÚúÈõÏò áóåõ ÚöäúÏó ãóæúÊöåö áóæú ÃóÏúÑóßúÊå ãóÇ ÕóáøóíúÊ Úóáóíúåö» æóÃóÚúÊóÞó ãóÚó Ðóáößó ËõáõËó Ðóáößó ÇáÑøóÞöíÞö ãóÚó ßóæúäöåö ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ¡ æóãóÊóì æóÞóÚóÊú åóÐöåö ÇáúÃõãõæÑõ ÇáøóÊöí áóÇ íóáúÍóÞõåóÇ ÇáúÝóÓúÎõ ÈóÚúÏó æõÞõæÚöåóÇ ßóÇáØøóáóÇÞö æóÇáúÚöÊúÞö æóÇáúÚóÝúæö ãöäú Ïóãö ÇáúÚóãúÏö Úóáóì ÃóÈúÏóÇáò ãóÐúßõæÑóÉò ãóäúåöíøñ ÚóäúåóÇ¡ ßóÇäóÊú æóÇÞöÚóÉð äóÇÝöÐóÉð áóÇ íõÈúØöáõåóÇ ÈõØúáóÇäõ ÇáúÈóÏóáö.
æóÅöäú ßóÇäó ãöãøóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ÏõÎõæáõåõ ÊóÍúÊó ÇáúÚóÞúÏö äóÍúæõ Ãóäú íõØóáøöÞó ÇãúÑóÃóÊóåõ Úóáóì ÎóãúÑò Ãóæú ãóíúÊóÉò Ãóæú íóÚúÊöÞó ÚóÈúÏóåõ Úóáóì ÎóãúÑò Ãóæú íóÚúÝõæó ãöäú Ïóãö ÚóãúÏò Úóáóì ÎóãúÑò Ãóæú ãóíúÊóÉò ÝóíóÞóÚõ ÇáØøóáóÇÞõ¡ æóíóäúÝõÐõ ÇáúÚöÊúÞõ¡ æóíóÕöÍøõ ÇáúÚóÝúæõ¡ æóáóãú íóÓúÊóÍöÞøó ÚóäúåóÇ ÈóÏóáðÇ¡ áöÃóäøó åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁó ãöãøóÇ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú Êóßõæäó ÈóÏóáðÇ¡ æóáóãú íóßõäú(2/185)
ãöäú ÇáúÚóÇÞöÏö ÛõÑõæÑñ áöáúãóÚúÞõæÏö áóåõ áöÚöáúãöåö ÈöÃóäøóåõ ÎóãúÑñ æóãóíúÊóÉñ áóÇ íóÓúÊóÍöÞøõåóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÚóÞúÏö¡ Ýóáóãú íóßõäú åóÐóÇ ÚóÞúÏðÇ ÈöÍóÇáò æóÅöäøóãóÇ æóÞóÚó Èöåö ÇáØøóáóÇÞõ æóäóÙóÇÆöÑõåõ ãöãøóÇ æóÕóÝúäóÇåõ ãöäú ÍóíúËõ ÚóáøóÞóåõ ÈöÔóÑúØö ÇáúÞóÈõæáö¡ áöÃóäøó åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁó ãöãøóÇ ÊóÚóáøóÞó Úóáóì ÇáúÃóÎúØóÇÑö æóÇáÔøõÑõæØö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ ÊóÚúáöíÞõåóÇ ÈöÏõÎõæáö ÇáÏøóÇÑö æóäóÍúæöåö áöÃóäøóåóÇ ãöãøóÇ íóÕöÍøõ ÅíÞóÇÚõåóÇ ÈöÇáúÞóÈõæáö Ïõæäó ÔóÑúØö ÇáúÈóÏóáö¡ ÝóáóÇ íóÞúÏóÍõ ÝóÓóÇÏõ ÇáúÈóÏóáö Ýöí ÕöÍøóÉö æõÞõæÚöåö¡ æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÚóáøóÞóåõ ÈöÔóÑúØö ÇáúÞóÈõæáö ÕóÇÑó ßóÞóæúáöåö: Åäú ÞóÈöáúÊ ÝóÃóäúÊó ÍõÑøñ. æóÃóãøóÇ ÚóÞúÏõ ÇáäøößóÇÍö ÅÐóÇ æóÞóÚó Úóáóì ÎóãúÑò æóãóíúÊóÉò æóäóÍúæöåöãóÇ ÝóÅöäøóåõ íõÔúÈöåõ ÇáúÚöÊúÞó æóäóÙóÇÆöÑóåõ ÇáúæóÇÞöÚóÉó Úóáóì åóÐöåö ÇáúÃóÈúÏóÇáö ãöäú æóÌúåò æóÇÍöÏò¡ æóåõæó Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ ÈöÇáúÞóæúáö ãöäú ÛóíúÑö ÔóÑúØö ÇáúÈóÏóáö ÝóáóÇ íóÞúÏóÍõ ÝóÓóÇÏõ ÇáúÈóÏóáö Ýöí ÕöÍøóÊöåö¡ æóíõÝóÇÑöÞõåóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÊóÚóáøõÞöåóÇ ÈöÇáúÃóÎúØóÇÑö æóÇáÔøõÑõæØö¡ áöÃóäøó ÚóÞúÏó ÇáäøößóÇÍö áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÇáúÃóÎúØóÇÑö æóáóÇ Úóáóì ÇáÔøõÑõæØö ÇáúÝóÇÓöÏóÉö ßóÞóæúáöåö¡ Åäú ÏóÎóáúÊ ÇáÏøóÇÑó ÝóÞóÏú ÊóÒóæøóÌúÊõß¡ ÝóÅöäøóãóÇ ÌóÇÒó ãóÚó ÝóÓóÇÏö ÇáúÈóÏóáö áöÃóÍóÏö ÇáúãóÚúäóíóíúäö ÇááøóÐóíúäö ÐóßóÑúäóÇåõãóÇ Ýöí ÇáúÚöÊúÞö æóäóÙóÇÆöÑöåö æóåõæó ÌóæóÇÒõ æõÞõæÚöåö ÈöÇáúÞóæúáö Ïõæäó ÔóÑúØö (ÇáúÈóÏóáö) .
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: åóÐóÇ (ÇáúÃóÕúáõ) íóäúÊóÞöÖõ Úóáóíúß Ýöí ÚõÞõæÏö ÇáúÈöíóÇÚóÇÊö æóÓóÇÆöÑö ÚõÞõæÏö ÇáÊøóãúáöíßóÇÊö ÇáúæóÇÞöÚóÉö Úóáóì ÃóÈúÏóÇáò ÅÐóÇ æóÞóÚóÊú Úóáóì ÎóãúÑò Ãóæú ãóíúÊóÉò Ãóæú äóÍúæöåöãóÇ¡ áöÃóäøó ãóÇ íõãúáóßõ ÈöÇáúÈóíúÚö(2/186)
ãöäú) äóÍúæö ÇáúÚóÈúÏö æóÇáÏøóÇÑö íóÌõæÒõ Ãóäú íõãúáóßó ÈöÇáúåöÈóÉö ãöäú ÛóíúÑö ÔóÑúØö (ÇáúÈóÏóáö) Ëõãøó áóãú íóãúäóÚú Ðóáößó ÝóÓóÇÏõ ÚóÞúÏö ÇáúÈóíúÚö áöÃóÌúáö ÝóÓóÇÏö ÇáúÈóÏóáö. Þöíáó áóåõ: áóæú ÊóÃóãøóáúÊ ãóÇ ÞõáúäóÇåõ áóÚóáöãúÊ ÈõØúáóÇäó åóÐóÇ ÇáÓøõÄóÇáöº áöÃóäøóÇ ÅäøóãóÇ ÞõáúäóÇ (Åäøó) ãóÇ íóÕöÍøõ (ÅíÞóÇÚõåõ) ÈöÇáúÞóæúáö (Úóáóì æóÌúåò) Úóáóì ÛóíúÑö ÔóÑúØö ÇáúÈóÏóáö áóãú íóÞúÏóÍú ÝóÓóÇÏõ ÇáúÈóÏóáö Ýöí ÕöÍøóÊöåö ßóÇáØøóáóÇÞö æóÇáúÚöÊúÞö æóÇáúÚóÝúæö Úóäú Ïóãö ÇáúÚóãúÏö æóÇáäøößóÇÍö áöÃóäøó åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏó ãöãøóÇ ÊóÕöÍøõ ÈöÇáúÞóæúáö.
æóÃóãøóÇ Êóãúáöíßõ ÇáúÃóÚúíóÇäö: Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúåöÈóÉö ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ÈöÇáúÞóæúáö Ïõæäó ÇäúÖöãóÇãö ãóÚúäðì ÂÎóÑó Åáóíúåö¡ æóåõæó ÇáúÞóÈúÖõ Ýóáóãú íóáúÒóãú Úóáóì ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ¡ æóáóãú íóÌõÒú áóäóÇ ÊóÕúÍöíÍõ ÇáúÈóíúÚö ÇáúãóÚúÞõæÏö Úóáóì ÈóÏóáò ÝóÇÓöÏò áöÃóÌúáö Ãóäøó ÇáúåöÈóÉó ÞóÏú ÊóÕöÍøõ ÈöÛóíúÑö ÈóÏóáòº áöÃóäøóÇ áóæú ÕóÍøóÍúäóÇåõ áóßóÇäó ÅäøóãóÇ íóÌöÈõ ÊóÕúÍöíÍõåõ ÈöÇáúÞóæúáö ãöäú ÛóíúÑö ÅËúÈóÇÊö ÇáúÈóÏóáö Ýöíåö¡ æóÇáúÞóæúáõ áóÇ ÊóÃúËöíÑó áóåõ Ýöí ÅíÌóÇÈö Êóãúáöíßö ÇáúÚóíúäö ãöäú ÛóíúÑö ÈóÏóáò¡ æóßóÐóáößó ÇáúæóÕöíøóÉõ áóÇ ÊóáúÒóãõ Úóáóì åóÐóÇ¡ áöÃóäøó ÇáúæóÕöíøóÉó ÃóíúÖðÇ áóÇ ÊóÕöÍøõ ÈöÇáúÞóæúáö¡ æóÅöäøóãóÇ ÊóÍúÊóÇÌõ Ýöí ÕöÍøóÉö ÇáúæóÕöíøóÉö ÈóÚúÏó ÇáúÞóæúáö Åáóì ãóæúÊö ÇáúãõæÕöí ÍóÊøóì Êõãúáóßó ÈöåóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÇáúÈóÑóÇÁóÉõ ãöäú ÇáÏøóíúäö ÊóÕöÍøõ ÈöÇáúÞóæúáö æóãóÚó Ðóáößó ÅÐóÇ ÚóÞóÏóåóÇ Úóáóì ÈóÏóáò ÝóÇÓöÏò áóãú íóÕöÍøó ßóÇáúÈóíúÚö. Þöíáó áóåõ: ÇáúÈóÑóÇÁóÉõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúåöÈóÉö¡ æóÅöäøóãóÇ ÕóÍøóÊú ãöäú ÍóíúËõ ßóÇäó ÇáÏøóíúäõ Ýöí ÐöãøóÉö(2/187)
ÇáúãõÈúÑöÆö¡ æóßóÇäó ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúåöÈóÉö ÇáúãóÞúÈõæÖóÉö Ýóáóãú íóÎúáõ Ãóäú Êóßõæäó ÕöÍøóÊõåóÇ ãõÊóÚóáøöÞóÉð ÈöÇáúÞóæúáö (æóÈöãóÚúäðì) ÂÎóÑó íóäúÖóãøõ Åáóíúåö. æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì Ãóäøó Íõßúãó Çáúãöáúßö ÇáúæóÇÞöÚö ÈöÇáúåöÈóÉö ãõÎóÇáöÝñ áöÍõßúãö ÇáúæóÇÞöÚö ÈöÇáúÈóíúÚö áöãóÇ ÊóÊóÚóáøóÞõ Èößõáøö æóÇÍöÏò ãöäú ÇáúÃóÍúßóÇãö ÇáøóÊöí (áóÇ) ÊóÊóÚóáøóÞõ ÈöÇáúÂÎóÑö¡ æóáóíúÓó Íõßúãõ ÇáØøóáóÇÞö (ÇáúæóÇÞöÚö) ÈöÈóÏóáò ãõÎóÇáöÝðÇ áöÍõßúãö æõÞõæÚöåö ÈöÛóíúÑö ÈóÏóáò. æóßóÐóáößó ÇáúÚöÊúÞõ æóÇáÕøõáúÍõ ãöäú Ïóãö ÇáúÚóãúÏö¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóÎúÊóáöÝú Íõßúãõ åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁö Ýöí äóÝúÓöåö ÓóæóÇÁñ æóÞóÚóÊú ÈöÈóÏóáò Ãóæú ÛóíúÑö ÈóÏóáò - æóÌóÈó Ãóäú (áóÇ) íõÄóËøöÑó ÝóÓóÇÏõ ÇáúÈóÏóáö Ýöí æõÞõæÚöåóÇ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ßóÇäó íóÞóÚõ (Úóáóíúåö) áóæú áóãú (íóßõäú) åõäóÇßó ÈóÏóáñ¡ áöÃóäøó ÇáúãóæúÞöÚó Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö æóÇÍöÏñ ÛóíúÑõ ãõÎúÊóáöÝö ÇáúÍõßúãö Ýöí äóÝúÓöåö.
æóáóãøóÇ ßóÇäó Çáúãóãúáõæßõ ÈöÇáúÈóíúÚö Íõßúãõåõ Ýöí äóÝúÓöåö ãõÎóÇáöÝðÇ áöÍõßúãö Çáúãóãúáõæßö ÈöÇáúåöÈóÉö ßóÇäó áöÝóÓóÇÏö ÇáúÈóÏóáö ÊóÃúËöíÑñ Ýöí ãóäúÚö ÕöÍøóÊöåö áöÃóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó æóÇÞöÚðÇ Úóáóì ÛóíúÑö ÈóÏóáò Ãóæú (Úóáóì) ÈóÏóáò ÝóÇÓöÏò Úóáóì ãóÇ ÔõÑöØó¡ ÝóÅöäú ÃóæúÞóÚúäóÇåõ Úóáóì ÛóíúÑö ÈóÏóáò ßõäøóÇ ÞóÏú ÃóáúÒóãúäóÇåõãóÇ (ÚóÞúÏó) åöÈóÉò áóãú íóÚúÞöÏóÇåóÇ¡ æóÅöäú ÃóæúÞóÚúäóÇåõ Úóáóì ÈóÏóáò ÝóÇÓöÏò ÝóæóÇÌöÈñ Ãóäú íóÝúÓõÏó ÇáúÈóíúÚõ ÈöÝóÓóÇÏö ÇáúÈóÏóáö¡ ÅÐú áóÇ íóÕöÍøõ ÅáøóÇ ÈöÈóÏóáò ÕóÍöíÍò¡ æóåóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ Ýöí ÇáúÚõÞõæÏö æóÇÌöÈñ ÝöíãóÇ ÓóÈöíáõåõ Ãóäú íóßõæäó ÞõÑúÈóÉð ÅÐóÇ ÃóæúÞóÚóåõ Úóáóì æóÌúåò ãóäúåöíøò Úóäúåõ (Ýöí) Ãóäøó Çáäøóåúíó ãóÊóì ÊóäóÇæóáó ãóÚúäðì Ýöí äóÝúÓö ÇáúÝöÚúáö Ãóæú Ýöí ÔõÑõæØöåö ÇáøóÊöí ÊóÎõÕøõåõ ÝóãóÇ(2/188)
ßóÇäó ãöäú Ðóáößó ãõÎúÊóáöÝðÇ Ýöíåö ÝóÅöäøóåõ íóÞóÚõ Úóáóì ÝóÓóÇÏò¡ æóáóÇ íõÌúÒöÆõ Úóäú ÇáúæóÇÌöÈö Úóáóíúåö Ýöí ÐöãøóÊöåö¡ æóãóÇ áóÇ ÎöáóÇÝó Ýöíåö Ãóäøóåõ ãöäú ÔõÑõæØöåö æóÈöåö ÊóÊóÚóáøóÞõ ÕöÍøóÊõåõ ÝóÅöäøóåõ ãóÊóì ÃóÎóáøó Èöåö ÈóØóáó Íõßúãõ ÝöÚúáöåö ÑóÃúÓðÇ ÝóÕóÇÑó ÈöãóäúÒöáóÉö ãóÇ áóãú íóÝúÚóáúåõ.
ÝóÇáúÃóæøóáõ: ãöËúáõ ÇáÕøóáóÇÉö ÚöäúÏó ØõáõæÚö ÇáÔøóãúÓö¡ æóÇáÕøóáóÇÉö ÈöÛóíúÑö ÞöÑóÇÁóÉò¡ åöíó ÝóÇÓöÏóÉñ ÅÐóÇ æóÞóÚóÊú Úóáóì (åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö) æóáóãú íõÎúÑöÌúåóÇ ÇáúÝóÓóÇÏõ ãöäú ËóÈóÇÊö ÍõßúãöåóÇ Úóáóì ÝóÓóÇÏò æóáóãú (íõÌúÒöåö ãöäú Ðóáößó) Úóäú ÇáúÝóÑúÖö¡ æóÅöäú ÖóÍößó ÝöíåóÇ ÃóÚóÇÏó (æóÃóÚóÇÏó) ÇáúæõÖõæÁó ÚöäúÏó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó æóÃóÈöí íõæÓõÝó. æóÇáËøóÇäöí: ãöËúáõ ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö¡ æóÇáÕøóáóÇÉö ÈöÛóíúÑö ØóåóÇÑóÉò¡ ÝóæõÌõæÏõ ÇáúßóáóÇãö ÝöíåóÇ íóãúäóÚõ ÈóÞóÇÁó ÍõßúãöåóÇ äóÇÓöíðÇ ßóÇäó Ãóæú ÚóÇãöÏðÇ¡ æóßóÐóáößó ÚóÏóãõ ÇáØøóåóÇÑóÉö íóãúäóÚõ ÕöÍøóÉó ÝöÚúáöåóÇ (æóËõÈõæÊó ÍõßúãöåóǺ áöÃóäøóåõ áóÇ ÎöáóÇÝó Ãóäøó ÊóÑúßó ÇáúßóáóÇãö ÝöíåóÇ ãöäú ÔõÑõæØöåóÇ¡ æóÃóäøó æõÌõæÏó ÇáØøóåóÇÑóÉö ÔóÑúØñ Ýöí ÕöÍøóÉö ÝöÚúáöåóÇ) ÝóãóÊóì ÃóÎóáøó ÈöÐóáößó ÎóÑóÌó ãöäúåóÇ¡ æóßóÇäó äóÙöíÑõåóÇ ãöäú ÚõÞõæÏö ÇáúÈöíóÇÚóÇÊö (ÇáúÚóÞúÏõ) Úóáóì ÍõÑøò æóãóíúÊóÉò (æóÏóãò) (æóãõÏóÈøóÑò) .(2/189)
[ÝóÕúáñ Ýöí ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ Ýöí ÃóÕúáö ÇáúÈóÇÈö]
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ ãöäú Ãóäøó ÙóÇåöÑó Çáäøóåúíö íóÞúÊóÖöí ÝóÓóÇÏó ãóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {ÇáøóÐöíäó íóÃúßõáõæäó ÇáÑøöÈóÇ áóÇ íóÞõæãõæäó ÅáøóÇ ßóãóÇ íóÞõæãõ ÇáøóÐöí íóÊóÎóÈøóØõåõ ÇáÔøóíúØóÇäõ ãöäú ÇáúãóÓøö Ðóáößó ÈöÃóäøóåõãú ÞóÇáõæÇ ÅäøóãóÇ ÇáúÈóíúÚõ ãöËúáõ ÇáÑøöÈóÇ æóÃóÍóáøó Çááøóåõ ÇáúÈóíúÚó æóÍóÑøóãó ÇáÑøöÈóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 275] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÂíóÉö. ÞóÏú ÍóæóÊú åóÐöåö ÇáúÂíóÉõ ÇáÏøóáóÇáóÉó Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóæúÌõåò: ÃóÍóÏõåóÇ: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÇáøóÐöíäó íóÃúßõáõæäó ÇáÑøöÈóÇ áóÇ íóÞõæãõæäó ÅáøóÇ ßóãóÇ íóÞõæãõ ÇáøóÐöí íóÊóÎóÈøóØõåõ ÇáÔøóíúØóÇäõ ãöäú ÇáúãóÓøö} [ÇáÈÞÑÉ: 275] Ýóäóåóì Úóäú Ãóßúáö ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÇáúãóÃúÎõæÐóÉö Úóäú ÚóÞúÏö ÇáÑøöÈóÇ áöãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäú äóåúíöåö Úóäúåõ ãöäú Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {: áóÇ ÊóÃúßõáõæÇ ÇáÑøöÈóÇ} [Âá ÚãÑÇä: 130] ¡ ÝóÏóáøó Ãóäøó ÙóÇåöÑó äóåúíöåö ÞóÏú ÇÞúÊóÖóì æõÌõæÈó ÇáöÇãúÊöäóÇÚö ãöäú ÇáÊøóÕóÑøõÝö ÝöíãóÇ ÃóÎóÐó Úóäú ÚóÞúÏö ÇáÑøöÈóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ðóáößó ÈöÃóäøóåõãú ÞóÇáõæÇ ÅäøóãóÇ ÇáúÈóíúÚõ ãöËúáõ ÇáÑøöÈóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 275] ÝóÐóãøó ãóäú Óóæøóì Èóíúäó ÇáÑøöÈóÇ (Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ) æóÈóíúäó ÇáúÈóíúÚö ÇáúãõÈóÇÍö¡ æóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÈóÇÍó ãöäú Ðóáößó æóÇáúãóÍúÙõæÑó áóÇ íóÓúÊóæöíóÇäö Ýöí ÇáúÍõßúãö ÇáúæóÇÌöÈö¡ ÝóÙóÇåöÑõ ÇááøóÝúÙö Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÍúÙõæÑõ ãõÎóÇáöÝðÇ áöáúãõÈóÇÍö. ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó æõÞõæÚõåõ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáúãõÈóÇÍö íõæÌöÈõ ÕöÍøóÊóåõ ÝóæóÇÌöÈñ Ãóäú íóßõæäó æõÞõæÚõåõ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáúãóÍúÙõæÑö ãõæÌöÈðÇ (áöÝóÓóÇÏöåö ÈöãóÇ) Ýöí ÝóÍóæóì ÇáúÂíóÉö ãöäú ÅíÌóÇÈö ÇáÊøóÝúÑöÞóÉö ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú åóÐöåö ÇáúÌöåóÉö.
æóÇáËøóÇáöËõ: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÃóÍóáøó Çááøóåõ ÇáúÈóíúÚó æóÍóÑøóãó ÇáÑøöÈóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 275] ÝóÇÞúÊóÖóì ÙóÇåöÑõ Çáäøóåúíö ÑóÏøó(2/190)
ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÇáúãóÃúÎõæÐóÉö Úóäú ÚóÞúÏö ÇáÑøöÈóÇ Åáóì ÈóÇÆöÚöåóÇ¡ æóÐóáößó áóÇ íóßõæäõ ÅáøóÇ ãóÚó ÝóÓóÇÏö ÇáúÚóÞúÏö¡ æóßóÇäó Ðóáößó ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÙóÇåöÑö Çáäøóåúíö. æóÇáÑøóÇÈöÚõ: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÅöäú ÊõÈúÊõãú Ýóáóßõãú ÑõÁõæÓõ ÃóãúæóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 279] áóãøóÇ äóåóì Úóäúåõ Íóßóãó ÈöÑóÏøö ÑóÃúÓö ÇáúãóÇáö¡ ÝóáóæúáóÇ Ãóäøó ÙóÇåöÑó Çáäøóåúíö ÞóÏú ÇÞúÊóÖóì ÇáúÝóÓóÇÏó áóßóÇäó ãóãúáõæßðÇ ÈöÚóÞúÏò ÕóÍöíÍò áóÇ íóÌöÈõ ÑóÏøõåõ. æóßóÐóáößó ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ßõáøõ ÑöÈðÇ Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö Ýóåõæó ãóæúÖõæÚñ æóÃóæøóáõ ÑöÈðÇ ÃóÖóÚõåõ ÑöÈóÇ ÇáúÚóÈøóÇÓö» ÝóáóãøóÇ ÊóÚóáøóÞó ÇáúÝóÓóÇÏõ ÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÈöãóÇ ÏóáøóÊú Úóáóíúåö ÇáúÂíóÉõ ÈöÇáäøóåúíö ËóÈóÊó Ãóäøó ÙóÇåöÑó Çáäøóåúíö íóÞúÊóÖöí ÝóÓóÇÏó ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÌóæóÇÒö. æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ðóáößó ÃóíúÖðÇ: Ãóäøó åóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏó æóÇáúÞõÑóÈó áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó (ÓóÈöíáõåóÇ Ãóäú Êóßõæäó) (ãóÝúÚõæáóÉð Úóáóì æóÌúåö ÇáúÝóÑúÖö Ãóæú ÇáäøóÏúÈö Ãóæú ÇáúÅöÈóÇÍóÉö) (æó) ßóæúäõåõ ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ íõÎúÑöÌõåõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ãóÝúÚõæáðÇ ÝóÑúÖðÇ Ãóæú ãõÈóÇÍðÇ¡ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó Çáúãóäúåöíøõ Úóäúåõ åõæó ÇáúÝóÑúÖó Ãóæú ÇáäøóÏúÈó Ãóæú ÇáúãõÈóÇÍó. ÝóáóãøóÇ ßóÇäó Ðóáößó (ßóÐóáößó) æóÌóÈó ÃóáøóÇ íóßõæäó ÝóÇÚöáðÇ áöáúãóÃúãõæÑö Èöåö¡ æóáóÇ áöãóÇ ÞõÕöÏó Åáóì ÝöÚúáöåö(2/191)
ãöäú äóÏúÈò Ãóæú ÅÈóÇÍóÉò¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóÈúÞóì ãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö Ýöí ÐöãøóÊöåö ãöäú ÝóÑúÖò Úóáóì ãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö¡ æóÃóäú áóÇ ÊóÕöÍøó áóåõ ÞõÑúÈóÉñ æóáóÇ ÝöÚúáõ ÇáúãõÈóÇÍö¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ãóÇ ÝóÚóáóåõ ÚóÞúÏðÇ ãöäú ÚõÞõæÏö ÇáúãõÚóÇãóáóÇÊö ÝöíãóÇ Èóíúäó ÇáúÚöÈóÇÏö ÇáøóÐöí ÓóÈöíáõåõ Ãóäú íóÝúÚóáóåõ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáúãõÈóÇÍö¡ Ýóåõæó ÅÐóÇ ßóÇäó ãóäúåöíøðÇ Úóäú ÇáúÚóÞúÏö äóÝúÓöåö Ãóæú ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ãöäú ÔõÑõæØöåö Ýóåõæó ÛóíúÑõ ÝóÇÚöáò Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö áöáúÚóÞúÏö ÇáúãõÈóÇÍö¡ ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ íóÕöÍøó ÚóÞúÏõåõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ æóÃóäú áóÇ íóÒõæáó ãöáúßõ ãóÇáößöåö Úóäúåõ ÈöåóÐóÇ ÇáúÚóÞúÏö¡ æóÐóáößó áöÃóäøó Çáúãöáúßó ÇáúæóÇÞöÚó ÈöÐóáößó ÅäøóãóÇ åõæó Íõßúãñ ãõÊóÚóáøöÞñ ÈöÅöÈóÇÍóÉö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÅíøóÇåõ æóÍõßúãöåö Èöåö¡ æóÅöÐóÇ Íõßöãó Èöäóåúíöåö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÞõæÚõ ÇáúÍõßúãö ÇáøóÐöí íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ãöäú ÅíÞóÇÚö Çáúãöáúßö¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóÞóÚó ÝóÇÓöÏðÇ áóÇ Íõßúãó áóåõ.
æóßóÐóáößó äóÞõæáõ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÈöíóÇÚóÇÊö ÇáúÝóÇÓöÏóÉö: ÅäøóåóÇ áóÇ ÊõæÌöÈõ Çáúãöáúßó æóáóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöåóÇ Íõßúãñ ÈöäóÝúÓö ÇáúÚóÞúÏö¡ Ëõãøó ÅÐóÇ ÇÊøóÕóáó Èöåö ÇáúÞóÈúÖõ ËóÈóÊó áöáúãóÞúÈõæÖö Íõßúãõ Çáúãöáúßö ãöäú æóÌúåò áöÞöíóÇãö ÇáÏøóáóÇáóÉö¡ æóäóÍúäõ ÝóÅöäøóãóÇ ßóáóÇãõäóÇ åóÇåõäóÇ Ýöí ÅÝúÓóÇÏö ÇáúÚóÞúÏö ÈöÙóÇåöÑö Çáäøóåúíö¡ æóÐóáößó ãóæúÌõæÏñ Ýöí ßõáøö ÚóÞúÏò ãóäúåöíøò Úóäúåõ áöãóÚúäðì Ýöí äóÝúÓö ÇáúãóÚúÞõæÏö Úóáóíúåö.
æóÏóáöíáñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Ãóäøó Çáäøóåúíó íóÊóäóÇæóáõ ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö Úóáóì æóÌúåö Çáäøóåúíö ÈöÃóäú áóÇ íóÝúÚóáóåõ¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ãóÇ æóÞóÚó ãöäú ÇáúÅöíÌóÇÈö æóÇáúÞóÈõæáö áöåóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏö áóÇ íóÕöÍøõ Çáäøóåúíõ Úóäúåõ ÈóÚúÏó æõÞõæÚöåö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÞóÈúáó æõÞõæÚöåö ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ æóÚóäú ÇáÊøóÕóÑøõÝö Ýöíåö¡ ÝóÅöÐóÇ æóÌóÈó Ðóáößó ßóÇäó áõÒõæãõ ÝóÓúÎöåö ÍóÞøðÇ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì (æóáóÒöãó ÇáúÍóÇßöãó ÅÐóÇ ÇÎúÊóÕóãõæÇ Åáóíúåö Ãóäú íóãúäóÚó ãöäú ÞóÈúÖöåö æóÇáÊøóÕóÑøõÝö Ýöíåö¡ æóÅöÐóÇ áóãú íóÓúÊóÍöÞøó ÞóÈúÖó ÇáúãóÈöíÚö áóãú íóÕöÍøó ÇáúÚóÞúÏõ¡ æóÅöäú ÞóÈóÖóåõ Ëõãøó ÇÎúÊóÕóãóÇ ßóÇäó ãóãúäõæÚðÇ ãöäú ÓóÇÆöÑö æõÌõæåö ÇáÊøóÕóÑøõÝö¡ æóßóÇäó ÇáúãóäúÚõ ãöäú Ðóáößó ÍóÞøðÇ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì) ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÙóÇåöÑö Çáäøóåúíö¡ áöÃóäøóåõ ãóÚúáõæãñ Ãóäøó Çáäøóåúíó ÅäøóãóÇ íóÊóäóÇæóáõ ÃóÍúßóÇãó ÇáúÚóÞúÏö ÇáúãõÊóÚóáøöÞóÉó Èöåö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäóÊú åóÐöåö ÇáúÃóÍúßóÇãõ ãóãúäõæÚóÉð ÈóÚúÏó ÇáúÚóÞúÏö ÈöÙóÇåöÑö Çáäøóåúíö æóÌóÈó ÝóÓúÎõåõ ãóÇ áóãú ÊóÞõãú ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì äóÝóÇÐö ÊóÕóÑøõÝöåö.(2/192)
æóåóÐóÇ åõæó ãóÚúäóì ÞóæúáöäóÇ: Åäøó ÇáúÚóÞúÏó æóÇÞöÚñ Úóáóì ÝóÓóÇÏò¡ áöÃóäøó Çáäøóåúíó ÅäøóãóÇ ÊóäóÇæóáó ÇáúÚóÞúÏó Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÞóÏøóãúäóÇ. æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÊóäóÇæóáó Çáäøóåúíõ ãóÚúäðì áóíúÓó åõæó äóÝúÓó ÇáúãóÚúÞõæÏö æóáóÇ ãöäú ÔóÑóÇÆöØöåö¡ æóÅöäøóãóÇ åõæó ãóÚúäðì Ýöí ÛóíúÑöåö ÝóÎóÇÑöÌñ Úóäú åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáö áöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó¡ æóåõæó Ãóäøó ßóæúäóåõ ÝóÇÚöáðÇ áöãóÇ äõåöíó Úóäúåõ áóÇ íóãúäóÚõ ÕöÍøóÉó ÝöÚúáöåö áöÔóíúÁò ÂÎóÑó áóãú íóÊóÚóáøóÞú Çáäøóåúíõ Èöåö ãöäú ÚóÞúÏò Ãóæú ÞõÑúÈóÉò. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÊóÇÑößó ÇáÕøóáóÇÉö áóÇ íóãúäóÚõ ÊóÑúßõåõ áöÕóáóÇÊöåö ÕöÍøóÉó Õóæúãöåö¡ æóßóÐóáößó ÓóÇÆöÑõ ÇáúÝõÑõæÖö ãóÊóì ÇÑúÊóßóÈó Çáäøóåúíó Ýöí ÊóÑúßö ÈóÚúÖöåóÇ áóÇ íóãúäóÚõåõ ãöäú ÕöÍøóÉö ÝöÚúáö ãóÇ ÝóÚóáó ãöäúåóÇ. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÊóÍúÑöíãó äößóÇÍö ÇáúÃõãøóåóÇÊö æóÐóæóÇÊö ÇáúãóÍóÇÑöãö æóÇáúãõÚúÊóÏøóÉö áóãøóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöãóÚúäðì Ýöí äóÝúÓö ÇáúãóÚúÞõæÏö Úóáóíúåö æóÈöãóÇ åõæó ãöäú ÔõÑõæØöåö ãóäóÚó ÕöÍøóÉó ÇáúÚóÞúÏö. æóÃóäøó äößóÇÍó ãóäú ÎóØóÈó Úóáóì ÎöØúÈóÉö ÃóÎöíåö - æóÅöäú ßóÇäó ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ - áóãú íóãúäóÚú Ðóáößó ÕöÍøóÉó æõÞõæÚöåö áöÃóäøó Çáäøóåúíó ÊóäóÇæóáó ãóÚúäðì Ýöí ÛóíúÑö ÇáúãóÚúÞõæÏö Úóáóíúåö¡ ÝóÈóÇäó ÈöÐóáößó (ÕöÍøóÉõ) ãóÇ æóÕóÝúäóÇ.(2/193)
[ÈóÇÈõ ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö] [ÝóÕúáñ Ýöí ÇáúßóáóÇãö Ýöí ãóÇåöíøóÉö ÇáäøóÓúÎö]
ö ÝóÕúáñ (Ýöí ÇáúßóáóÇãö) Ýöí ãóÇåöíøóÉö ÇáäøóÓúÎö. ÇÎúÊóáóÝó ÇáúÚõáóãóÇÁõ Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö Ýöí ãóæúÖõæÚö ÇááøõÛóÉö. ÝóÞóÇáó ÞóÇÆöáõæäó: åõæó ÇáäøóÞúáõ¡ æóãöäúåõ Þóæúáõåõãú: äõÓöÎó ÇáúßöÊóÇÈõ¡ Ãóíú äõÞöáó ãóÇ Ýöíåö Åáóì ÛóíúÑöåö¡ ÝóíõØúáöÞõæäó ÇÓúãó ÇáäøóÓúÎö æóÇáäøóÞúáö Úóáóì Ðóáößó¡ æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: ãóÚúäóÇåõ ÇáúÅöÈúØóÇáõ¡ æóãöäúåõ (Þóæúáõåõãú) : äóÓóÎóÊú ÇáÑøöíóÇÍõ ÇáúÂËóÇÑó. æóåóÐöåö ÇáúÃóáúÝóÇÙõ ãõÊóÞóÇÑöÈóÉõ ÇáúãóÚóÇäöí¡ æóÃóíøõåóÇ ßóÇäó ÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇááøõÛóÉö ÝóÅöäøóåõ ãóÊóì ÇõÓúÊõÚúãöáó Ýöí äóÓúÎö ÇáúÃóÍúßóÇãö Ýóåõæó ãõÓúÊóÚúãóáñ ÝöíåóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáúãóÌóÇÒö Ïõæäó ÇáúÍóÞöíÞóÉö¡ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ Åäú ßóÇäó ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö Ýöí ãóæúÖõæÚö ÇááøõÛóÉö åõæó ÇáäøóÞúáó: ÝóåóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÈöÚóíúäöåö ÛóíúÑõ ãóæúÌõæÏò Ýöí äóÓúÎö ÇáúÍõßúãö¡ áöÃóäøó (áöáäøóÞúáö ãóÚúäðì ãóÚúÞõæáðÇ) Ýöí ÇááøõÛóÉö áóÇ ÊóÕöÍøõ ÍóÞöíÞóÊõåõ Ýöí äóÓúÎö ÇáúÍõßúãö¡ æóáóÇ íóÎúáõæ ÍöíäóÆöÐò ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö äóÞúáó ÇáúÍõßúãö äóÝúÓöåö¡ Ãóæú äóÞúáó ÇáúãõÊóÚóÈøóÏö Èöåö Úóäú ÇáúÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö Åáóì ÛóíúÑöåö. ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÍõßúãó ÝóÅöäøó ÇáúÍõßúãó áóíúÓó åõæó ãóÚúäðì íóÕöÍøõ äóÞúáõåõ Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö¡ áöÃóäøó ÇáäøóÞúáó ÇáúãóÚúÞõæáó Ýöí ÇááøõÛóÉö åõæó äóÞúáõ ÇáÔøóíúÁö ãöäú ãóßóÇä Åáóì ÛóíúÑöåö¡ æóÐóáößó ãõÓúÊóÍöíáñ Ýöí ÇáúÍõßúãö. æóÅöäú ßóÇäó(2/197)
ÇáúãõÑóÇÏõ äóÞúáó ÇáúãõÊóÚóÈøöÏö ÈöÇáúÍõßúãö Åáóì Íõßúãò ÛóíúÑöåö¡ ÝóÅöäøóåõ áóãú íóÍúÕõáú Ýöíåö äóÞúáñ ÈöÃóäú íóÊóÚóÈøóÏó ÈöÍõßúãò ÛóíúÑö ÇáúÃóæøóáö. ÝóÚóáöãúÊ Ãóäøó ÇáöÇÓúãó Åäú ßóÇäó ãóæúÖõæÚðÇ (áöáäøóÞúáö) Ýöí (ÃóÕúáö) ÇááøõÛóÉö ÍóÞöíÞóÉð ÝóÅöäøóåõ ãóÌóÇÒñ Ýöí ÇáúÍõßúãö¡ ÝóßóÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ Óõãøöíó ÈöÐóáößó Úóáóì ÌöåóÉö ÇáÊøóÔúÈöíåö¡ áöÃóäøó ÇáäøóÞúáó íõæÌöÈõ ÊóÛúíöíÑó ÇáúãóäúÞõæáö Úóäú ÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí ßóÇäó ÚóáóíúåóÇ Åáóì ÛóíúÑöåóÇ¡ ÝóÔõÈøöåó ÊóÛúíöíÑõ ÇáúÍõßúãö Ýöí ÇáËøóÇäöí ÈöÇáäøóÞúáö.
æóÚóáóì Ãóäøó äóÓúÎó ÇáúßöÊóÇÈö ÅäøóãóÇ íõÓóãøóì äóÞúáðÇ ãóÌóÇÒðÇ ÃóíúÖðÇ áóÇ ÍóÞöíÞóÉð¡ áöÃóäøó ÇáúãóßúÊõæÈó ÈóÏúÁðÇ åõæó ÈóÇÞò Ýöí ãóæúÖöÚöåö ÛóíúÑö ãóäúÞõæáò Úóäúåõ¡ æóÅöäøóãóÇ Óõãøöíó ãóÇ äõÓöÎó ãöäúåõ ãóäúÞõæáðÇ ÊóÔúÈöíåðÇ áóåõ ÈöÇáÔøóíúÁö ÇáúãóäúÞõæáö ãöäú ãóßóÇä Åáóì ÛóíúÑöåö¡ Ýóáóãú íóÍúÕõáú ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö Ãóäøóåõ äóÞúáõ (ãóÇ) Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö æóáóÇ Ýöí ÇáúÃóÍúßóÇãö ÅáøóÇ ãóÌóÇÒðÇ. æóÃóãøóÇ ãóäú ÞóÇáó ÇáäøóÓúÎõ åõæó ÇáúÅöÒóÇáóÉõ Ýöí ÇááøõÛóÉö ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÑúÌöÚõ ãöäúåõ ÃóíúÖðÇ ÅáøóÇ Åáóì ÇáúãóÌóÇÒö Ýöí ÇááøõÛóÉö æóÇáúÍõßúãö ÌóãöíÚðǺ áöÃóäøó Þóæúáóåõãú: äóÓóÎóÊú ÇáÑøöíóÇÍõ ÇáúÂËóÇÑó¡ ÞóÏú íõØúáóÞõ Ýöí ÇáÑøöíÍö ÅÐóÇ ÃóÚúÝóÊú ÂËóÇÑó ÇáÏøöíóÇÑö ÈöÃóäú ÓóÝøóÊú ÚóáóíúåóÇ ÇáÊøõÑóÇÈó ÝóÃóÎúÝóÊúåóÇ æóåöíó ÈóÇÞöíóÉñ¡ ßóãóÇ íõÞóÇáõ: ÚóÝóÊú ÇáÏøöíóÇÑõ æóÏóÑóÓóÊú. æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö ÃóíúÖðÇ Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ÅØúáóÇÞõ ÇáäøóÓúÎö Úóáóì ßõáøö ãõÒóÇáò¡ áöÃóäøóåõ áóæú ÃóÒóÇáó ÌöÓúãðÇ ãöäú ãóßóÇä Åáóì ÛóíúÑöåö áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÞóÇáó áóåõ (Åäøóåõ) ÞóÏú äóÓóÎóåõ¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ãöäú ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáúãõÒóÇáóÉö ãóÇ íóäúÊóÝöí Úóäúåõ ÇÓúãõ ÇáäøóÓúÎö Ïóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÅØúáóÇÞó áóÝúÙö ÇáäøóÓúÎö Ýöí ÅÒóÇáóÉö ÇáÑøöíÍö ÇáúÃóËóÑó ãóÌóÇÒñ áóÇ ÍóÞöíÞóÉð¡ æóåõæó Ýöí ÇáúÍõßúãö ÃóíúÖðÇ ßóÐóáößó¡ áöÃóäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúÃóæøóáó áóÇ íóÕöÍøõ ÅÒóÇáóÊõåõ ÈóÚúÏó ËõÈõæÊöåö¡ ÅÐú ßóÇäó ÇáúãóÃúãõæÑõ Èöåö ÈöÚóíúäöåö ÛóíúÑó ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ãóäúåöíøðÇ Úóäúåõ¡ Ýóáóãú íóßõäú åõäóÇßó Íõßúãñ ÃõÒöíáó ÈöÇáäøóÓúÎö¡ æóÅöäøóãóÇ ÇáäøóÓúÎõ íõÈóíøöäõ Ãóäøó ãöËúáó Ðóáößó(2/198)
ÇáúÍõßúãö áóÇ íóÌöÈõ Ýöí ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö¡ ÝóáóÇ íóßõæäõ ÇáäøóÓúÎõ ÈöãóÚúäóì ÇáúÅöÒóÇáóÉö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÅáøóÇ ÊóÔúÈöíåðÇ áóåõ ÈöãóÇ ßóÇäó ËóÇÈöÊðÇ Ýöí ãóæúÖõæÚò ÝóÃõÒöíáó Úóäúåõ Åáóì ÛóíúÑöåö.
æóíóÏõáøõ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÃóíúÖðÇ Ãóäøó ÅÒóÇáóÉó ÇáÔøóíúÁö Ýöí ÇááøõÛóÉö áóÇ íóÞúÊóÖöí ÇÑúÊöÝóÇÚó Úóíúäöåö æóáóÇ ÅÈúØóÇáóåõ¡ áöÃóäøóåõ íóÕöÍøõ Ãóäú ÊóÞõæáó: ÃóÒóáúÊ ÇáúÍóÌóÑó Úóäú ãóæúÖöÚöåö æóåõæó ÈóÇÞöí ÇáúÚóíúäö Ýöí ãóæúÖöÚò ÛóíúÑöåö¡ æóÇáúÍõßúãõ ÇáúÃóæøóáõ áóíúÓó ÈöÈóÇÞò ÈóÚúÏó ÇáäøóÓúÎö ÝóáóÇ íóÕöÍøõ Ýöíåö ãóÚúäóì ÇáúÅöÒóÇáóÉö ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáúãóÌóÇÒö. æóÃóãøóÇ ãóäú ÞóÇáó ãóÚúäóÇåõ ÇáúÅöÈúØóÇáõ Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ æóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóíúåö ÈöÞóæúáöåöãú äóÓóÎóÊú (ÇáÔøóãúÓõ ÇáÙøöáøó) ÝóÅöäøóåõ íõæÌöÈõ ÃóíúÖðÇ Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ÇááøóÝúÙõ ãóÌóÇÒðÇ áöÃóäøóåõãú ÞóÏú ÞóÇáõæÇ: äóÓóÎúÊ ÇáúßöÊóÇÈó æóáóíúÓó Ýöíåö ÅÈúØóÇáõ ÔóíúÁò¡ æóÞóÇáó Çááøóåõ ÓõÈúÍóÇäóåõ æóÊóÚóÇáóì: {ÅäøóÇ ßõäøóÇ äóÓúÊóäúÓöÎõ ãóÇ ßõäúÊõãú ÊóÚúãóáõæäó} [ÇáÌÇËíÉ: 29] æóáóãú íõÑöÏú ÅÈúØóÇáó ÔóíúÁò Èóáú ãóÚúäóÇåõ ÅËúÈóÇÊõ ãóÞóÇÏöíÑöåóÇ æóãóÇ íõÓúÊóÍóÞøõ ÚóáóíúåóÇ ãöäú ËóæóÇÈò Ãóæú ÚöÞóÇÈò æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ. æóåõæó Ýöí ãóÚúäóì äóÓúÎö ÇáúßöÊóÇÈö æóÅöËúÈóÇÊö ãöËúáöåö Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö Ãóæúáóì ÈöãóÚúäóì ÇááøóÝúÙö ãöäú ÇáúÅöÈúØóÇáö.
æóáóæú ËóÈóÊó ÃóíúÖðÇ Ãóäøó ãóÚúäóÇåõ ÇáúÅöÈúØóÇáõ áóãóÇ ÕóÍøó ÅØúáóÇÞõåõ Ýöí ÇáúÃóÍúßóÇãö ÅáøóÇ ãóÌóÇÒðǺ áöÃóäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúÃóæøóáó áóÇ íóÕöÍøõ ÅÈúØóÇáõåõ ÈöÍóÇáò¡ æóÃóäøó ãóÇ ËóÈóÊó Ýöí ÇáËøóÇäöí Íõßúãõ ÛóíúÑö ÇáúÃóæøóáö (æóÇáúÃóæøóáõ) áóãú íóßõäú ÞóØøõ ãõÑóÇÏðÇ Ýöí ÇáËøóÇäöí ÝóáóíúÓó åõäóÇßó Íõßúãñ ÃõÈúØöáó ÈöÇáäøóÓúÎö. æóÇáäøóÓúÎõ Ýöí ÇáÔøóÑöíÚóÉö åõæó ÈóíóÇäõ ãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö ÇáøóÐöí ßóÇäó Ýöí ÊóæóåøõãöäóÇ æóÊóÞúÏöíÑöäóÇ ÌóæóÇÒõ ÈóÞóÇÆöåö¡ ÝóÊóÈóíøóäó áóäóÇ Ãóäøó Ðóáößó ÇáúÍõßúãó ãõÏøóÊõåõ Åáóì åóÐöåö ÇáúÛóÇíóÉö¡ æóÃóäøóåõ áóãú íóßõäú ÞóØøõ ãõÑóÇÏðÇ ÈóÚúÏóåóÇ. æóáóÇ íóÌõæÒõ (Ãóäú íóßõæäó) áöäóÓúÎö ÇáúÃóÍúßóÇãö ãóÚúäðì ÛóíúÑõåõ¡ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ÇáúÍõßúãõ ÇáúÃóæøóáõ ãõÑóÇÏðÇ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáËøóÇäöí ÇáøóÐöí (æóÑóÏó) Ýöíåö ÇáäøóÓúÎõ Ëõãøó ÃóÈúØóáóåõ æóäóåóì Úóäúåõ¡ áöÃóäøó Ðóáößó åõæó(2/199)
ÇáúÈóÏóÇÁõ¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ ÅÐú åõæó ÇáúÚóÇáöãõ ÈöÇáúÚóæóÇÞöÈö¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóÈúÏõæó áóåõ Úöáúãõ ÔóíúÁò áóãú íóßõäú Úóáöãóåõ Ýöí ÇáúÃóæøóáö¡ ÝóËóÈóÊó ÈöÐóáößó Ãóäøó ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö Ýöí ÇáÔøóÑúÚö ãóÇ æóÕóÝúäóÇ. æóÚóáóì Ãóíøö æóÌúåò ßóÇäó ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö Ýöí ÇááøõÛóÉö ÝóÅöäøóåõ áóÇ íõÎöáøõ ÈöãóÚúäóÇåõ Ýöí ÇáÔøóÑúÚö áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ßóÇäó ãóÚúáõæãðÇ æõÞõæÚõåõ Ýöí ÇáÔøóÑúÚö Úóáóì ÇáúÍóÏøö ÇáøóÐöí æóÕóÝúäóÇ¡ æóÞóÏú ÃõÑöíÏó Èöåö ãóÚúäðì áóíúÓó ÇáöÇÓúãõ ãóæúÖõæÚðÇ áóåõ Ýöí ÇááøõÛóÉö¡ ÝóÞóÏú ÕóÇÑó ÇÓúãðÇ ÔóÑúÚöíøðÇ¡ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò Ãóæú äõäúÓöåóÇ äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] æóáóíúÓó Ýöí ÇááøõÛóÉö Ãóäøó ÊóæúÞöíÊó ÇáúãõÏøóÉö ÝöíãóÇ ßóÇäó íõÙóäøõ ÈóÞóÇÄõåõ æóÏóæóÇãõåõ íõÓóãøóì äóÓúÎðÇ¡ ÝóËóÈóÊó Ãóäøóåõ ÇÓúãñ ÔóÑúÚöíøñ.
(æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõ ÇÓúãñ ÔóÑúÚöíøñ) ÅØúáóÇÞõåõ Ýöí ÃóæóÇãöÑöäóÇ áöãóäú ÊóáúÒóãõåõ ØóÇÚóÊõäóÇ ãöäú ÚóÈöíÏöäóÇ æóãóäú ÊóÍúÊó ÃóíúÏöíäóÇ¡ æóÃóäøó åóÐóÇ ÇáöÇÓúãó ãóÎúÕõæÕñ ÈöÃóÍúßóÇãö ÇáÔøóÑúÚö. æóáóíúÓó ßõáøõ ãóÇ Èõíøöäó Èöåö (ãõÏøóÉõ) ÇáúÍõßúãö íõÓóãøóì äóÓúÎðÇ áöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäóÊú ÇáúãõÏøóÉõ ãóÚúáõæãóÉð ãóÚó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ÈöÃóäú ÞóÇáó: ÕóáøõæÇ Ýöí åóÐóÇ Çáúíóæúãö æóáóÇ ÊõÕóáøõæÇ Ýöí ÛóíúÑöåö¡ áóãú íóßõäú ÒóæóÇáõ ÇáúÃóãúÑö ÈöãõÖöíøö ÇáúæóÞúÊö äóÓúÎðÇ¡ áöÃóäøóÇ ÞóÏú ÚóáöãúäóÇ ÚöäúÏó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ÊóæúÞöíÊó ãõÏøóÊöåö¡ æóÅöäøóãóÇ íõØúáóÞõ ÇÓúãõ ÇáäøóÓúÎö ÝöíãóÇ íóßõæäõ Ýöí ÊóæóåøõãöäóÇ æóÊóÞúÏöíÑöäóÇ ÊóÌúæöíÒõ ÈóÞóÇÆöåö Úóáóì ÇáÏøóæóÇãö¡ ÝóíóÃúÊöí ÇáúÍõßúãõ ÇáäøóÇÓöÎõ æóíõÈóíøöäõ Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó Ýöí ÊóÞúÏöíÑöäóÇ ãöäú ÈóÞóÇÁö ÇáúÍõßúãö ÛóíúÑó ËóÇÈöÊò æóÃóäøó ãõÏøóÉó ÇáúÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö ÞóÏú ÇäúÞóÖóÊú. æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íóÙõäøõ Ãóäøó ÇáäøóÓúÎó ÑóÝúÚõ ÇáúÍõßúãö æóåóÐóÇ Ìóåúáñ ãõÝúÑöØñ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ãóÇ ËóÈóÊó ãöäú ÇáúÃóÍúßóÇãö áóÇ íóÌõæÒõ ÑóÝúÚõåõ áöÃóäøóåõ íóÏõáøõ Úóáóì ÇáúÈóÏóÇÁö¡ æóÅöäøóãóÇ íóÏõáøõäóÇ ÇáäøóÓúÎõ Ãóäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúãóäúÓõæÎó áóãú íóßõäú ãõÑóÇÏðÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÞúÊö.(2/200)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö ÝöíãóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ æóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ]
õ ÇáúÃóÕúáõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö Ãóäøó ÃóÝúÚóÇáó ÇáúãõßóáøóÝöíäó ÅÐóÇ æóÞóÚóÊú Úóäú ÞóÕúÏö ÝóÇÚöáöåóÇ Ýóåöíó Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóäúÍóÇÁò Ýöí ÇáúÚóÞúáö. ãöäúåóÇ æóÇÌöÈñ áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóíúåö ÇáÊøóÛúíöíÑõ æóÇáÊøóÈúÏöíáõ¡ ßóÊóæúÍöíÏö Çááøóåö ÚóÒøó æóÌóáøó æóÊóÕúÏöíÞö ÑõÓõáöåö æóÔõßúÑö ÇáúãõäúÚöãö æóÇÌúÊöäóÇÈö ÇáúãõÞóÈøóÍóÇÊö Ýöí ÇáúÚõÞõæáö. æóãöäúåóÇ ãõãúÊóäöÚñ ãóÍúÙõæÑñ ÇäúÞöáóÇÈõåõ Úóäú ÍóÇáò¡ äóÍúæõ ßõÝúÑóÇäö ÇáäøöÚúãóÉö æóÇáúßóÐöÈö æóÊóßúÐöíÈö ÑõÓõáö Çááøóåö æóÇÑúÊößóÇÈö ÇáúãõÞóÈøóÍóÇÊö Ýöí ÇáúÚõÞõæáö¡ ÝóåóÐóÇäö ÇáúÈóÇÈóÇäö íóÌúÑöíóÇäö Ýöí Íõßúãö ÇáúÚóÞúáö Úóáóì ÔóÇßöáóÉò æóÇÍöÏóÉò áóÇ íóÌõæÒõ ÚóáóíúåöãóÇ ÇáÊøóÛúíöíÑõ æóÇáÊøóÈúÏöíáõ¡ æóáóÇ íóÕöÍøõ ãóÌöíÁõ ÇáúÚöÈóÇÏö ÝöíåöãóÇ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ Ýöí ÇáúÚõÞõæáö ãöäú ÍõßúãöåóÇ¡ æóãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó áóãú íóÕöÍøó äóÓúÎõåõãóÇ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúÚóÞúáó ÍõÌøóÉñ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì¡ ÝóãóÇ ÍóÓøóäóåõ ãöäú ÔóíúÁò Ýóåõæó ÍóÓóäñ æóãóÇ ÞóÈøóÍóåõ Ýóåõæó ÞóÈöíÍñ¡ æóÇáÓøóãúÚõ ÍõÌøóÉñ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì ÃóíúÖðÇ¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú ÊóÊóÖóÇÏøó ÍõÌóÌõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æóáóÇ (íóÌõæÒõ Ãóäú) ÊóÊóäóÇÝóíóÇ ÝóËóÈóÊó Ãóäøó ÇáÓøóãúÚó áóÇ íóÑöÏõ ÈöÑóÝúÚö ãóÇ Ýöí ÇáúÚóÞúáö æõÌõæÈõåõ æóáóÇ ÅíÌóÇÈö ãóÇ Ýöí ÇáúÚóÞúáö ÍóÙúÑõåõ¡ ÝóáöÐóáößó ÞõáúäóÇ Åäøó åóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö áóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö ÝöíåöãóÇ.(2/203)
æóÃóãøóÇ ÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ Ýóåõæó ãóÇ íõÌóæøöÒõ ÇáúÚóÞúáõ ÅíÌóÇÈóåõ (ÊóÇÑóÉð) æóÍóÙúÑóåõ ÃõÎúÑóì æóÅöÈóÇÍóÊóåõ¡ ãöËúáõ (ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøöíóÇãö) æóÇáúÍóÌøö æóÐóÈúÍö ÇáúÈóåóÇÆöãö æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóì Ðóáößó¡ ÝóåóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈõ ãöãøóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö Ýöíåö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ßóÇäó íõÌóæøöÒõ ÇáúÚóÞúáõ ãóÌöíÁó ÇáÔøóÑúÚö Èöåö¡ æóÅöäøóãóÇ ÕóÇÑó ÇáäøóÓúÎõ íóÊóØóÑøóÞõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö áöÃóäøó Íõßúãóåõ ãóÑúÏõæÏñ Åáóì ãóÇ Ýöí Úöáúãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãöäú ÇáúãóÕúáóÍóÉö¡ ÝóÅöÐóÇ Úóáöãó ÇáúãóÕúáóÍóÉó Ýöí ÅíÌóÇÈöåö ÃóæúÌóÈóåõ¡ æóÅöÐóÇ ÚóáöãóåóÇ Ýöí ÍóÙúÑöåö ÈóÚúÏó ÇáúÅöíÌóÇÈö ÍóÙóÑóåõ¡ æóÅöÐóÇ ÚóáöãóåóÇ Ýöí ÅÈóÇÍóÊöåö Ïõæäó ÅíÌóÇÈöåö æóÍóÙúÑöåö ÝóÚóáó ÝóáöÐóáößó ÌóÇÒó Ãóäú íóÃúãõÑó ÈöÕöíóÇãö ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó æóÇáÕøóáóæóÇÊö Ýöí ÃóæúÞóÇÊöåóÇ ÇáúãóÚúáõæãóÉö¡ æóíóÍúÙõÑõ ÕöíóÇãó íóæúãö ÇáúÝöØúÑö æóíóæúãö ÇáäøóÍúÑö æóÃóíøóÇãö ÇáÊøóÔúÑöíÞö¡ æóíóÍúÙõÑõ ÇáÕøóáóÇÉó ÚöäúÏó ØõáõæÚö ÇáÔøóãúÓö æóÚöäúÏó ÛõÑõæÈöåóÇ æóíõÈöíÍõ ÝöÚúáó ÇáÕøöíóÇãö Ýöí ÛóíúÑö åóÐóíúäö ÇáúæóÞúÊóíúäö æóßóÐóáößó ÇáÕøóáóÇÉõ¡ ÝóáöÐóáößó áóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íõÊóÚóÈøóÏó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÝöÚúáö åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁö Úóáóì æóÌúåö ÇáúÅöíÌóÇÈö Ëõãøó íóäúÓóÎõåõ ÈöÍóÙúÑöåóÇ Ãóæú ÅÈóÇÍóÊöåóÇ¡ æóíóÏõáøõßó Úóáóì ÇáúÝóÑúÞö Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇáúæóÌúåóíúäö (ÇáúÃóæøóáóíúäö) Ãóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ æõÑõæÏõ ÇáúÚöÈóÇÏóÉö ÈöáõÒõæãö (ÇáÕøóáóÇÉö¡ æóÇáÕøöíóÇãö) ÈóÚúÖó ÇáúãõßóáøóÝöíäó æóÍóÙúÑöåöãóÇ Úóáóì ÈóÚúÖöåöãú ßóäóÍúæö ãóÇ ÃóãóÑó ÇáØøóÇåöÑó ÈöÝöÚúáö ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøóæúãö æóäóåóì ÚóäúåõãóÇ¡ æóåõæó Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö íóÌúÑöí ãóÌúÑóì ÓóÇÆöÑö ÃóÝúÚóÇáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ýöí ÊóÏúÈöíÑö ÚöÈóÇÏöåö ãöäú ÇáúÛöäóì æóÇáúÝóÞúÑö (æóÇáÕøöÍøóÉö æóÇáúãóÑóÖö) æóãöäú ÅÍúÏóÇËö ÇáúÍóÑøö æóÇáúÈóÑúÏö æóßõáøõ ÔóíúÁò ãöäú Ðóáößó Ýöí æóÞúÊò Ïõæäó æóÞúÊò áöãóÇ Úóáöãó ÊóÚóÇáóì (Ýöíåö) ãöäú ãóÕóÇáöÍö ÚöÈóÇÏöåö¡ ÝóßóÐóáößó ÓóÈöíáõ åóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈö ÇáøóÐöí íóÊóØóÑøóÞõ Úóáóíúåö ãóÌöíÁõ ÇáúÚöÈóÇÏóÉö (Èöåö) ÊóÇÑóÉð æóÈöÖöÏøöåö ÃõÎúÑóì Úóáóì ÍóÓóÈö ÇáúãóÕúáóÍóÉö.(2/204)
æóÇáúÈóÇÈóÇäö ÇáúÃóæøóáóÇäö áóÇ íóÎúÊóáöÝõ Íõßúãõ ÓóÇÆöÑö ÇáúãõßóáøóÝöíäó ÝöíåöãóÇ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóßõæäó ÈóÚúÖõ ÇáúãõßóáøóÝöíäó ãóÃúãõæÑöíäó ÈöÇáÊøóæúÍöíÏö æóÊóÕúÏöíÞö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÈóÚúÖõåõãú ãóäúåöíøöíäó Úóäúåõ¡ Ãóæú ãõÈóÇÍðÇ áóåõãú ÊóÑúßõåõ æóÇáúÅöÚúÑóÇÖõ Úóäúåõ¡ æóßóÐóáößó áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íõßóáøóÝó ÈóÚúÖõåõãú ãõÌóÇäóÈóÉó ÇáúãõÞóÈøóÍóÇÊö Ýöí ÇáúÚóÞúáö (ãöäú äóÍúæö) ßõÝúÑóÇäö ÇáäøöÚúãóÉö æóÇáúßóÐöÈö æóÊóßúÐöíÈö ÇáÑøõÓõáö æóíõÄúãóÑó ÈóÚúÖõåõãú ÈöÇÑúÊößóÇÈöåóÇ. ÝóáóãøóÇ áóãú íóÎúÊóáöÝú Íõßúãõ ÓóÇÆöÑö ÇáúãõßóáøóÝöíäó Ýöí åóÐóíúäö ÇáúÈóÇÈóíúäö Ýöí ÒóãóÇäò æóÇÍöÏò áóãú íóÎúÊóáöÝú Íõßúãö ÓóÇÆöÑö ÇáúãõßóáøóÝöíäó ÝöíåóÇ Ýöí ÇáúÃóÒúãöäóÉö ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉö¡ Ýóáóãú íóÌõÒú ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö ÝöíåöãóÇ. æóáóãøóÇ ÌóÇÒó Ýöí ÛóíúÑöåöãóÇ ãöãøóÇ æóÕóÝúäóÇ ÇÎúÊöáóÇÝó ÃóÍúßóÇãö ÇáúãõßóáøóÝöíäó ÝöíåóÇ Ýöí ÇáÒøóãóÇäö ÇáúæóÇÍöÏö ÌóÇÒó ãöËúáõåõ Ýöí ÇáúÃóÒúãöäóÉö (ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉö) ÝóíóÊóÚóÈøóÏõæäó ÈöÇáúÍóÙúÑö Ýöí ÒóãóÇäò æóÈöÇáúÅöíÌóÇÈö Ãóæú ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ýöí ÒóãóÇäò ÛóíúÑöåö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÑöÏõ Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÚóäú ÑóÓõæáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÅöäøóåõ íóäúÊóÙöãõ ãóÚúäóíóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáúÚöÈóÇÏóÉõ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ãóÎúÈóÑöåö Úóáóì ãóÇ ÃóÎúÈóÑó Èöåö¡ ÝóåóÐóÇ ãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ æóáóÇ ÊóÈúÏöíáõåõ æóáóÇ ÇáÊøóÚóÈøõÏõ Ýöíåö ÈöÛóíúÑö ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÃóæøóáö. æóÇáúãóÚúäóì ÇáúÂÎóÑõ: ÍöÝúÙõåõ æóÊöáóÇæóÊõåõ¡ æóåóÐóÇ ãöãøóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ÈöÃóäú íóÃúãõÑó ÈöÇáúÅöÚúÑóÇÖö Úóäúåõ æóÊóÑúßö ÊöáóÇæóÊöåö ÍóÊøóì íóäúÏóÑöÓó Úóáóì ãõÑõæÑö ÇáúÃóÒúãóÇäö ÝóíõäúÓóì¡ ßóãóÇ äõÓöÎóÊú (ÊöáóÇæóÉõ) ÓóÇÆöÑö ßõÊõÈö (Çááøóåö ÊóÚóÇáóì) ÇáúÞóÏöíãóÉö ßóÕõÍõÝö ÅÈúÑóÇåöíãó æóßóËöíÑò ãöäú ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÞóÏú äõÓöÎóÊú ÊöáóÇæóÉð ÍóÊøóì ÕóÇÑóÊú áóÇ íóÊúáõæåóÇ ÃóÍóÏñ æóáóÇ íóÍúÝóÙõåóÇ.(2/205)
æóÅöäøóãóÇ áóãú íóÌõÒú æõÑõæÏõ ÇáúÚöÈóÇÏóÉö ÈöäóÓúÎö ÇÚúÊöÞóÇÏö ãóÚúäóì ÇáúÎóÈóÑö æóÅöäú ÌóÇÒó æõÑõæÏõåóÇ ÈöäóÓúÎö ÇáúÎóÈóÑö ÇáøóÐöí åõæó ÇáÊøöáóÇæóÉõ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøóåõ áóæú ÌóÇÒó Ðóáößó áóßóÇäó Ýöíåö ÅíÌóÇÈõ (ÇáÊøóÚóÈøõÏö ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáÔøóíúÁö) Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö (áöÃóäøó ÎóÈóÑó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áóÇ ÈõÏøó Ãóäú íóßõæäó ÕöÏúÞðÇ íóáúÒóãõäóÇ ÚöäúÏó æõÑõæÏöåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ ãóÎúÈóÑöåö Úóáóì ãóÇ åõæó Èöåö) æóåóÐóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóáóÇ Úóáóì ÑóÓõæáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íóÃúãõÑóäóÇ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö Ðóáößó áóÌóÇÒó Ãóäú íóÃúãõÑóäóÇ ÈöÇáúÅöÎúÈóÇÑö Úóäúåõ Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÃõãöÑúäóÇ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏöåö¡ Ýóíóßõæäõ ÃóãúÑðÇ áóäóÇ ÈöÇáúßóÐöÈö¡ æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íóÃúãõÑóäóÇ ÈöÇáúßóÐöÈö áóÌóÇÒó Ãóäú íóÝúÚóáóåõ åõæó¡ ÊóÚóÇáóì Çááøóåõ Úóäú Ðóáößó ÚõáõæøðÇ ßóÈöíÑðÇ. ÝóáöÐóáößó ÞõáúäóÇ Åäøó ãóÚóÇäöíó ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáúæóÇÑöÏóÉö ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö Úóáóì ÇÚúÊöÞóÇÏöäóÇ ÝöíåóÇ¡ ÈöÃóäú íóÊóÚóÈøóÏóäóÇ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÖöÏøö ãóÎúÈóÑöåóÇ áöÃóäøó ÇáúãõÎúÈóÑó Úóäúåõ áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóíúåö ÇáÊøóÛúíöíÑõ æóÇáÊøóÈúÏöíáõ ÈöÊóÛóíøõÑö ÇáúÃóÍúæóÇáö æóÇáúÃóÒúãóÇäö. ÝóáöÐóáößó áóãú íóÌõÒú Ãóäú äóÚúÊóÞöÏó ÝöíåóÇ ÎöáóÇÝó ãóÇ ÃóæúÌóÈóåõ æõÑõæÏõ ÇáúÎóÈóÑö¡ æóåóÐóÇ äóÙöíÑõ ãóÇ ÃóãóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì (Èöåö) ãöäú ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö æóÇÓúÊóÞóÑøó Úóáóíúåö ÃóÍúßóÇãõåóÇ æóãóÖóì ÚóáóíúåóÇ ÃóæúÞóÇÊõ ÝöÚúáöåóÇ¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú ÊóÑöÏó ÇáúÚöÈóÇÏóÉõ ÈöäóÓúÎö ÇÚúÊöÞóÇÏö ÕöÍøóÊöåóÇ æóËõÈõæÊöåóÇ Ýöí ÇáúÃóæúÞóÇÊö ÇáúãóÇÖöíóÉöº áöÃóäøó Ýöí äóÓúÎö Ðóáößó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏó æõÌõæÈö ÇÚúÊöÞóÇÏö ÝóÓóÇÏö ãóÇ ÃóãóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Èöåö¡ æóÇÚúÊöÞóÇÏõ Ðóáößó ÞõÈúÍñ áóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáúÚöÈóÇÏóÉö Èöåö¡ ÝóáöÐóáößó ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ Ýöíåö Úóáóì ãóÇ æóÕóÝúäóÇ.
æóãöãøóÇ íõÈóíøöäõ Ãóäøó ÇÚúÊöÞóÇÏó ãóÚóÇäöí ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáúæóÇÑöÏóÉö Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÚóäú ÑóÓõæáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÌóÇÑò ãóÌúÑóì ÇáÊøóæúÍöíÏö æóÊóÕúÏöíÞö ÇáÑøõÓõáö æóÓóÇÆöÑö ãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ýöíåö ÇáäøóÓúÎõ æóÇáÊøóÈúÏöíáõ¡ ÝóÅöäøóåõ ãõÎóÇáöÝñ áöãóÇ áóåõ Ýöí ÇáúÚõÞõæáö ÍóÇáóÇäö ãöäú ÇáúÃõãõæÑö ÇáøóÊöí íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáúÚöÈóÇÏóÉö ÈöåóÇ ÊóÇÑóÉð æóÈöÃóÖúÏóÇÏöåóÇ ÃõÎúÑóì Ãóäøóåõ íóãúÊóäöÚõ ÇáúÃóãúÑõ ÈöÇáöÇÚúÊöÞóÇÏóíúäö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò áöÒóãóÇäóíúäö ãõÎúÊóáöÝöíäó¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó: ÇÚúÊóÞöÏõæÇ Ýöí ÎóÈóÑöí åóÐóÇ Ãóäøóåõ (Úóáóì) ãóÇ åõæó Úóáóíúåö Åáóì ãõÏøóÉö ßóÐóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÇäúÞóÖóÊú ÇáúãõÏøóÉõ ÝóÇÚúÊóÞöÏõæÇ Ýöíåö ÖöÏøóåõ¡ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó: ÇÚúÊóÞöÏõæÇ ÕöÍøóÉó ÇáÊøóæúÍöíÏö æóÊóÕúÏöíÞó ÇáÑøõÓõáö Åáóì æóÞúÊö ßóÐóÇ (ÝóÅöÐóÇ ÇäúÞóÖóì ÇáúæóÞúÊõ ÝóÇÚúÊóÞöÏõæÇ ÖöÏøóåõãóÇ¡ æóáóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÞõæáó: ÕóáøõæÇ æóÕõæãõæÇ Åáóì æóÞúÊö ßóÐóÇ) ÝóÅöÐóÇ ãóÖóì ÇáúæóÞúÊõ(2/206)
ÝóáóÇ ÊóÕõæãõæÇ æóáóÇ ÊõÕóáøõæÇ¡ ÝóËóÈóÊó Ãóäøó ÇÚúÊöÞóÇÏó ãóÚúäóì ÇáúÎóÈóÑö íóÌúÑöí Ýöí Íõßúãö ÇáúÚóÞúáö Úóáóì ÔóÇßöáóÉò æóÇÍöÏóÉò ßóÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáÊøóæúÍöíÏö æóÇáúÚóÏúáö æóÊóÕúÏöíÞö ÇáÑøõÓõáö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö Úóáóì æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ. æóãóäú ÌóæøóÒó ÇáäøóÓúÎó Ýöí ÇÚúÊöÞóÇÏö ãóÚóÇäöí ÎóÈóÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÎóÈóÑö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÝóÞóÏú æóÕóÝó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÈöÇáúÈóÏóÇÁö¡ æóÃóäøóåõ ÙóåóÑó áóåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí ãóÇ áóãú íóßõäú Úóáöãóåõ ÞóÈúáõ¡ áöÃóäøó ÇáúÈóÏóÇÁó ãóÚúäóÇåõ¡ ÇáÙøõåõæÑõ¡ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {áóÇ ÊóÓúÃóáõæÇ Úóäú ÃóÔúíóÇÁó Åäú ÊõÈúÏó áóßõãú ÊóÓõÄúßõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 101] íóÚúäöí Åäú ÊóÙúåóÑú áóßõãú¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÅöäú ÊõÈúÏõæÇ ãóÇ Ýöí ÃóäúÝõÓößõãú Ãóæú ÊõÎúÝõæåõ íõÍóÇÓöÈúßõãú Èöåö Çááøóåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 284] æóãóäú ÌóæøóÒó ÇáúÈóÏóÇÁó Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ýóåõæó ÎóÇÑöÌñ Úóäú ãöáøóÉö ÇáúÅöÓúáóÇãö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {íóãúÍõæÇ Çááøóåõ ãóÇ íóÔóÇÁõ æóíõËúÈöÊõ æóÚöäúÏóåõ Ãõãøõ ÇáúßöÊóÇÈö} [ÇáÑÚÏ: 39] . æóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÅÐóÇ ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì (äóÓúÎóåóÇ) . Þöíáó áóåõ áóíúÓó Ýöí ÇáúÂíóÉö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúÊ áöÃóäøóåõ áóãú íóÞõáú ÊóÚóÇáóì: {íóãúÍõæÇ Çááøóåõ ãóÇ íóÔóÇÁõ} [ÇáÑÚÏ: 39] ãöäú ãóÚóÇäöí ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáúæóÇÑöÏóÉö ãöäú ÌöåóÊöåö¡ ÝóÅöäú ÊóÚóáøóÞúÊ ÈöÚõãõæãöåö ÝóÌóÚóáúÊå Úóáóì ÇáúÎóÈóÑö æóÛóíúÑöåö ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Úóáóíúß ÃóæøóáðÇ Ãóäú ÊõËúÈöÊó Ãóäøó äóÓúÎó ãóÚóÇäöí ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ãöãøóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÔóÇÁóåõ Çááøóåõ¡ æóÞóÏú ÏóáøóáúäóÇ ÂäöÝðÇ Úóáóì Ãóäøó åóÐóÇ ÓóÝóåñ æóÞõÈúÍñ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÔóÇÁóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì¡ æóÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ ÈöÙóÇåöÑò Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì (ÈóÇØöáñ) ÓóÇÞöØñ¡ æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó äóÓúÎõ ÇáúÎóÈóÑö áóßóÇäó ÇáúãóÚúäóì äóÓúÎó ÊöáóÇæóÊöåö áóÇ ãóÎúÈóÑöåö (áöÃóäøóåõ) áóíúÓó åõæó ÇáúÎóÈóÑó¡ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ÌóæóÇÒó äóÓúÎö ÇáÊøöáóÇæóÉö¡ æóÇãúÊöäóÇÚó ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇÚúÊöÞóÇÏö ãóÎúÈóÑöåö.(2/207)
æóÞóÏú Ñõæöíó Ýöí ÊóÃúæöíáö åóÐöåö ÇáúÂíóÉö Úóäú ÌóãóÇÚóÉò ãöäú ÇáÓøóáóÝö ÃóÞóÇæöíáõ áóíúÓó Ýöí ÔóíúÁò ãöäúåóÇ Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó äóÓúÎõ ÇáúÃóÎúÈóÇÑö¡ áöÃóäøó ÇÈúäó ÚóÈøóÇÓò ÞóÇáó ãóÚúäóÇåõ: Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì íõÈúÏöáõåõ ãóÇ íóÔóÇÁõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÝóíóäúÓóÎõåõ æóíõËúÈöÊõ ãóÇ íóÔóÇÁõ ÝóáóÇ íõÈúÏöáõåõ {æóÚöäúÏóåõ Ãõãøõ ÇáúßöÊóÇÈö} [ÇáÑÚÏ: 39] íóÚúäöí ÌõãúáóÉõ Ðóáößó ÚöäúÏóåõ Ýöí Ãõãøö ÇáúßöÊóÇÈö. æóÚóäú ÒóíúÏö Èúäö ÃóÓúáóãó íóãúÍõæ Çááøóåõ ãóÇ íóÔóÇÁõ ãöãøóÇ íõäúÒöáõåõ Úóáóì ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö æóíõËúÈöÊõ ãóÇ íóÔóÇÁõ ãöãøóÇ íõäúÒöáõåõ Úóáóì ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö æóÚöäúÏóåõ Ãõãøõ ÇáúßöÊóÇÈö áóÇ íõÛóíøóÑõ æóáóÇ íõÈóÏøóáõ. æóÚóäú ÇáúÍóÓóäö ÞóÇáó: íóãúÍõæ Çááøóåõ ãóäú ÌóÇÁó ÃóÌóáõåõ ÝóíóÐúåóÈõ¡ æóíõËúÈöÊõ ÇáøóÐöí åõæó Íóíøñ íóÌúÑöí Åáóì ÃóÌóáöåö.
[ÝóÕúáñ Ýöí Íõßúãö ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáúæóÇÑöÏóÉö Ýöí ÇáúÞóÈöíáö ÇáøóÐöí íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ãöäú ÇáúÃóÍúßóÇãö æóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ]
ÝóÕúáñ ãöäú åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ÇáúÞóæúáó ÝöíãóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ æóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ÈöãóÇ Ýöíåö ßöÝóÇíóÉñ. æóäõÈóíøöäõ ÇáúÂäó Íõßúãó ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáúæóÇÑöÏóÉö Ýöí ÇáúÞóÈöíáö ÇáøóÐöí íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ãöäú ÇáúÃóÍúßóÇãö æóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ãöäúåóÇ. ÝóäóÞõæáõ: Åäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúæóÇÑöÏó Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÚóäú ÑóÓõæáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ãõÄóÞøóÊðÇ æóáóÇ ãóÞúÑõæäðÇ(2/208)
ÈöáóÝúÙö ÇáÊøóÃúÈöíÏö Ýöí ÇáúÃóÒúãóÇäö ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáóÉö¡ ÝóÅöäøó ÇáøóÐöí íóÌöÈõ Úóáóì ÓóÇãöÚöåö ãöäú ÇáúãõßóáøóÝöíäó (áóåõ æóÇáúãõÊóÚóÈøöÏöíäó Èöåö áõÒõæãõ) ÇÚúÊöÞóÇÏö ÌóæóÇÒö äóÓúÎöåö ãóÇ ÏóÇãó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÍóíøðÇ¡ ßóÞóæúáöåö: ÕóáøõæÇ æóÕõæãõæÇ Ýöí ãõÓúÊóÞúÈóáö ÇáúÃóíøóÇãö æóäóÍúæõ Ðóáößó¡ æóåóÐóÇ ãóÇ áóÇ ÎöáóÇÝó Ýöíåö Èóíúäó ÃóÍóÏò ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö äóÚúáóãõåõ¡ æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ (ÞóÑóäóåõ ÈöæóÞúÊò) ÈöÚóíúäöåö äóÍúæõ Ãóäú íóÞõæáó: ÕóáøõæÇ åóÐöåö ÇáÓøóäóÉó Ýöí ßõáøö íóæúãò¡ Ãóæú íóÞõæáó: ÕõæãõæÇ ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó ÇáúÞóÇÈöáó¡ ÝóÅöäøó åóÐóÇ áóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö Ýöíåö ÚöäúÏóäóÇ ÈöÍóÇáò¡ æóÓóäõÝúÑöÏõ ÇáúÞóæúáó Ýöíåö ÈóÚúÏó åóÐóÇ. æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÞóÇáó: ÕóáøõæÇ ÇáÙøõåúÑó ÃóÈóÏðÇ Ýöí ãõÓúÊóÞúÈóáö ÃóÚúãóÇÑößõãú æóãöäú ÈóÚúÏößõãú Åáóì Ãóäú ÊóÞõæãó ÇáÓøóÇÚóÉõ¡ ÝóÅöäøó ãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íõÌöíÒõ æõÑõæÏó ÇáäøóÓúÎö Ýöí ãöËúáöåö¡ ÅÐóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ ãöäú ÔóÑóÇÆöÚö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáøóÐöíäó ßóÇäõæÇ ÞóÈúáó äóÈöíøöäóÇ ÎóÇÊóãö ÇáäøóÈöíøöíäó æóáóÇ íóÌõæÒõ ÇáäøóÓúÎõ ÈóÚúÏóåõ. æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú áóÇ íõÌöíÒõ æõÑõæÏó ÇáäøóÓúÎö Úóáóì ãöËúáö åóÐöåö ÇáúÃóáúÝóÇÙö. ÝóÃóãøóÇ ÇáúæóÌúåõ ÇáúÃóæøóáõ ÇáøóÐöí ÈóÏóÃúäóÇ ÈöÐößúÑöåö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÝóÕúáö ÝóÅöäøóãóÇ ÌóÇÒó äóÓúÎõåõ áöÃóäøóåõ áóãøóÇ áóãú íóÍúÕõÑúåõ ÊóæúÞöíÊñ æóáóÇ ãõÏøóÉñ¡ æóßóÇäó ÌóæóÇÒõ ÇáäøóÓúÎö ÞóÇÆöãðÇ Ýöí ãöËúáöåö¡ æóÌóÈó ÚóáóíúäóÇ ÃóáøóÇ äóÚúÊóÞöÏó ÚöäúÏó æõÕõæáöåö ÅáóíúäóÇ ÈóÞóÇÁó Íõßúãöåö Úóáóì ÇáÊøóÃúÈöíÏö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -¡ Èóáú ÇáúæóÇÌöÈõ ÚóáóíúäóÇ Ýöí ãöËúáöåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÌóæóÇÒö äóÓúÎöåö. æóÅöÐóÇ ßóÇäó Ðóáößó (ßóÐóáößó) ÌóÇÒó æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö Ýöíåö¡ ÍóÊøóì ÅÐóÇ ÊõæõÝøöíó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÈúáó äóÓúÎöåö ÇÓúÊóÞóÑøó Íõßúãõåõ Úóáóì ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡ áöÃóäøó ÇáäøóÓúÎó áóÇ íóÌõæÒõ ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -. æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ (ÞóÑóäóåõ ÈöÇáÊøóÃúÈöíÏö) ÝóÞóÇáó: ÇÝúÚóáõæåõ (ÃóÈóÏðÇ) ÃóäúÊõãú æóãóäú (íóÍúÏõËõ) ÈóÚúÏóßõãú Åáóì(2/209)
Ãóäú ÊóÞõæãó ÇáÓøóÇÚóÉõ¡ ÝóÅöäøó ÇáúÃóÙúåóÑó Ýöí ãöËúáöåö Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒ äóÓúÎõ (ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ) áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóáúÒóãóäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÈóÞóÇÆöåö ãõÄóÈøóÏðÇ¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈóÞóÇÁóåõ Åáóì æóÞúÊò æóãõÏøóÉò¡ áöÃóäøó ÊóÌúæöíÒó Ðóáößó íõÄóÏøöí Åáóì ÅÈúØóÇáö ÏóáóÇáóÉö ÇáúßóáóÇãö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÇáúÞóæúáõ (Ýöíåö) Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúÚõãõæãö æóÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö ÊóÃúÎöíÑö (ÈóíóÇäö) ÇáúÎõÕõæÕö ÝöíãóÇ ÓóáóÝó.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: Åäøó ÇáúíóåõæÏó ÊóÒúÚõãõ Ãóäøó Ýöí ÇáÊøóæúÑóÇÉö ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáÊøóãóÓøõßö ÈöÇáÓøóÈúÊö ãóÇ ÏóÇãóÊú ÇáÓøóãóæóÇÊõ æóÇáúÃóÑúÖõ¡ æóÞóÏú æóÑóÏó äóÓúÎõåõ Úóáóì áöÓóÇäö ßóËöíÑò ãöãøóäú ÌóÇÁó ÈóÚúÏóåõ ãöäú ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ -. Þöíáó áóåõ: áóãú íóËúÈõÊú Ãóäøó Ýöí ÇáÊøóæúÑóÇÉö åóÐóÇ ÇáøóÐöí ÞóÇáõæåõ¡ æóáóæú ßóÇäó ËóÇÈöÊðÇ áóãú íõãúäóÚú Ãóäú íóßõæäó ÇááøóÝúÙõ ÇáøóÐöí ÇÏøóÚóæúåõ Ýöí ÇáÊøóæúÑóÇÉö ÈöÇááøöÓóÇäö ÇáúÚöÈúÑóÇäöíøö íóÍúÊóãöáõ ÇáÊøóÃúÈöíÏó æóíóÍúÊóãöáõ ÛóíúÑóåõ¡ ÝóÍóãóáóåõ åóÄõáóÇÁö Úóáóì ÇáÊøóÃúÈöíÏö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÊøóÃúæöíáö¡ æóÅöÐóÇ áóãú íóßõäú ÚöäúÏóäóÇ Úöáúãñ ÈöÍóÞöíÞóÉö ãóÚúäóì ÇááøóÝúÙö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí ÇáÊøóæúÑóÇÉö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö áóãú íóËúÈõÊú ãóÇ ÐóßóÑõæåõ. æóÃóíúÖðÇ Ýóáóæú ßóÇäó ãóÇ ÇÏøóÚóæúåõ Ýöí Ðóáößó ËóÇÈöÊðÇ æóßóÇäó ÇáúÚöáúãõ Èöåö æóÇÞöÚðÇ áóæóÌóÈó Ãóäú íóÞóÚó áóäóÇ ÇáúÚöáúãõ Èöåö ãóÚó ÓóãóÇÚöäóÇ áöÐóáößó¡ ßóæõÞõæÚö Úöáúãöåöãú Èöåö Ýöí ÒóÚúãöåöãú¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóËúÈõÊú ÚöäúÏóäóÇ Ðóáößó ãóÚó ÓóãóÇÚöäóÇ áöåóÐöåö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÚóáöãúäóÇ ÈõØúáóÇäó ãóÇ ÇÏøóÚóæúåõ¡ æóãóäú ÃóÌóÇÒó Ðóáößó Ýöí ÃóÒúãóÇäö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ - ãóÚó ÐößúÑö ÇáÊøóÃúÈöíÏö Ýöíåö ãöãøóäú æóÕóÝúäóÇ Þóæúáóåõãú ÝóÅöäøóãóÇ ÃóÌóÇÒóåõ áöÃóäøó ÚóáóíúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÕöÍøóÉö ãóÇ íóÃúÊöí Èöåö ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈóÚúÏó Ðóáößó ãöäú ÇáÔøóÑöíÚóÉö ãöãøóÇ íõÎóÇáöÝõ Ðóáößó Ãóæú íõæóÇÝöÞõåõ¡ ÝóíóÕöíÑõ ÊóÞúÏöíÑõ ÐößúÑö ÇáÊøóÃúÈöíÏö Ýöíåö ãóÞúÑõæäðÇ ÈöÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö¡ ßóÃóäøóåõ ÞóÇáó: ÇÝúÚóáõæÇ åóÐöåö ÇáúÃóÝúÚóÇáó Ýöí ÇáÒøóãóÇäö ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö ÃóÈóÏðÇ ãóÇ áóãú ÃóäúÓóÎúåõ. æóÇáÕøóÍöíÍõ ÚöäúÏóäóÇ åõæó ÇáúÃóæøóáõ¡ áöÃóäøó åóÐóÇ áóæú ÌóÇÒó ãöËúáõåõ Ýöí ÇáúÚõãõæãö ÝóíõÞóÇáõ: ÅäøóÇ äóÚúÊóÞöÏõ Ýöíåö(2/210)
ÇáúÚõãõæãó Åäú áóãú íóßõäú ÃóÑóÇÏó ÇáúÎõÕõæÕó¡ æóáóÌóÇÒó Ýöí ÇáúÍõßúãö ÇáúãóÝúÑõæÖö Ýöí æóÞúÊò ÈöÚóíúäöåö Ãóäú (íóÞõæáó áóåõ) : ÇÝúÚóáúåõ Ýöí Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö ãóÇ áóãú ÃóäúÓóÎúåõ¡ æóåóÐóÇ Þóæúáñ ÝóÇÍöÔñ ÞóÈöíÍñ áóÇ íóÕöÍøõ¡ ÝóËóÈóÊó ÈöÐóáößó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ.(2/211)
[ÈóÇÈñ Ýöí ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö]
ö (Ýöí ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí) ÈóíøóäøóÇ (ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò) ãóäú íõäúßöÑõ ÇáäøóÓúÎó ÝóÑöíÞóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáúíóåõæÏõ¡ æóÇáúÂÎóÑõ: ÝóÑöíÞñ ãöäú Ãóåúáö ÇáúãöáøóÉö ãöäú ÇáúãõÊóÃóÎøöÑöíäó áóÇ íõÚúÊóÏøõ Èöåöãú. ÝóÃóãøóÇ ÇáúíóåõæÏõ ÝóÅöäøó ãöäúåõãú ãóäú ÃóäúßóÑó (ÊóÌúæöíÒó) ÇáäøóÓúÎö (ÝöíãóÇ ÒóÚóãó) ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÚóÞúáö. æóãöäúåõãú ãóäú íõÌóæøöÒõåõ Ýöí ÇáúÚóÞúáö ÅáøóÇ Ãóäøóåõ íóÒúÚõãõ Ãóäøó ãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÞóÏú ÃóÚúáóãóåõãú Ãóäøó ÔóÑöíÚóÉó ÇáÊøóæúÑóÇÉö¡ æó (ÊóÍúÑöíãó) íóæúãö ÇáÓøóÈúÊö áóÇ íõäúÓóÎõ ÃóÈóÏðÇ¡ ÝóÃóãøóÇ ãóäú ãóäóÚó ãöäúåõãú Ðóáößó ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÚóÞúáö ÝóÅöäøóåõ ÐóåóÈó Åáóì (Ãóäøó) åóÐóÇ (ÈóÏóÇÁñ) æóÑõÌõæÚñ Úóäú ÅÑóÇÏóÉö ÇáÔøóíúÁö Åáóì ßóÑóÇåóÊöåö¡ æóåóÐóÇ áóÇ íóßõæäõ ÅáøóÇ ãöãøóäú ßóÇäó ÌóÇåöáðÇ ÈöÇáúÚóæóÇÞöÈö¡ æóÇóááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÚóÇáöãõ ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÞóÈúáó ßóæúäöåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóÃúãõæÑõ Èöåö ÕóÍöíÍðÇ ÝóÇáÑøõÌõæÚõ Úóäú ÇáÕøóÍöíÍö áóÇ íóÝúÚóáõåõ Íóßöíãñ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÝóÇÓöÏðÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÔúÑóÚóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí æóÞúÊò ãöäú ÇáúÃóæúÞóÇÊö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÞóÇáõæåõ Ìóåúáñ ãöäúåõãú ÈöãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö¡ áöÃóäøó ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö ÛóíúÑõ Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ ÝöíãóÇ íóÞóÚõ Ýöíåö ÇáäøóÓúÎõ¡ æóÅöäøóãóÇ ÇáäøóÓúÎõ íõÈóíøöäõ Ãóäøó ÒóãóÇäó ÇáúÝóÑúÖö ÇáúÃóæøóáö ÞóÏú ÇäúÞóÖóì¡(2/215)
æóÃóäøó ÇáúæóÇÌöÈó Ýöí ÇáÒøóãóÇäö ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö ÛóíúÑõ ÇáúæóÇÌöÈö (ÇáøóÐöí) ßóÇäó Ýöí ÇáúãóÇÖöí¡ æóåóÐóÇ áóæú äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò ßóÇäó ÌóÇÆöÒðÇ ãõÓúÊóÞöíãðÇ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó: ÊóãóÓøóßõæÇ ÈöÊóÍúÑöíãö ÇáÓøóÈúÊö¡ Åáóì ãöÇÆóÉö ÓóäóÉò Ëõãøó ÃóÍöáøõæåõ ßóÇäó ÌóÇÆöÒðÇ.
æóßóÐóáößó áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú ÊõØúáöÞó ÇáúÞóæúáó ÈöÊóÍúÑöíãö ÇáÓøóÈúÊö Ëõãøó ÊõÈóíøöäó ÇáúæóÞúÊó ÇáøóÐöí ÇäúÊóåóì Åáóíúåö ãõÏøóÉõ ÇáÊøóÍúÑöíãö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ Úóáöãó ÓõÈúÍóÇäóåõ ãöäú ãóÕóÇáöÍö ÇáúÚöÈóÇÏö Ýöíåö¡ æóßóãóÇ (Ãóäøóåõ) ÌóÇÒó Ãóäú íõÎóÇáöÝó Èóíúäó ÃóÍúßóÇãö ÇáúÚöÈóÇÏö ÝóíóÊóÚóÈøóÏõ ÈóÚúÖóåõãú ÈöÍõßúãò¡ æó (íóÊóÚóÈøóÏõ) ÈóÚúÖóåõãú ÈöÖöÏøö Ðóáößó ÇáúÍõßúãö Ýöí ÒóãóÇäò æóÇÍöÏò¡ äóÍúæõ ÊóÍúÑöíãö ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøóæúãö Úóáóì ÇáúÍóÇÆöÖö¡ æóÅöíÌóÇÈöåöãóÇ Úóáóì ÇáØøóÇåöÑö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ Úõáöãó ãöäú ãóÕóÇáöÍöåöãú. ßóÐóáößó áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íõÎóÇáöÝó Èóíúäó ÃóÍúßóÇãöåöãú (Ýöí ÒóãóÇäóíúäö æóßóãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íõÎóÇáöÝó Èóíúäóåõãú Ýöí ÊóÛúíöíÑöåö æóÃóÝúÚóÇáöåö Ýöíåöãú äóÍúæõ Ãóäú) íõãöíÊó æóÇÍöÏðÇ æóíóÎúáõÞó ÂÎóÑó æóíõãúÑöÖó æóÇÍöÏðÇ æóíõÕöÍøó ÂÎóÑó æóíõÛúäöíó æóÇÍöÏðÇ æóíõÝúÞöÑó ÂÎóÑó¡ æó (íóÝúÚóáó) Ðóáößó ÈöæóÇÍöÏò Ýöí ÒóãóÇäóíúäö ãõÎúÊóáöÝóíúäö æóáóãú íóßõäú ÔóíúÁñ ãöäú Ðóáößó ÏóáöíáðÇ Úóáóì ÇáúÈóÏóÇÁö æóÚóáóì ÇáÑøõÌõæÚö ÚóãøóÇ ÃóÑóÇÏóåõ¡ áöÃóäøó ÇáøóÐöí ÃóÑóÇÏóåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí ÛóíúÑõ ÇáøóÐöí ÃóÑóÇÏóåõ Ýöí ÇáúÃóæøóáö. æóßóÐóáößó ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊõ ÊóÌúÑöí Úóáóì åóÐóÇ ÇáúãöäúåóÇÌö. æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó ãõÈóÇÍðÇ áöæóáóÏö ÂÏóãó ãöäú ÕõáúÈöåö Ãóäú íóÊóÒóæøóÌó ÇáúÃóÎõ ãöäúåõãú ÈöÃõÎúÊöåö¡ æóáóæúáóÇ Ðóáößó áóãú íóßõäú Èóíúäóåõãú ÊóäóÇÓõáñ æóåõæó ãõÍóÑøóãñ Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ÇáÊøóæúÑóÇÉö æóÓóÇÆöÑö ÇáÔøóÑóÇÆöÚö ÈóÚúÏóåóÇ æóáóãú íóßõäú Ýöíåö ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÈóÏóÇÁó¡ æóßóÐóáößó ÊóÍúÑöíãõ ÇáÓøóÈúÊö æóÓóÇÆöÑõ ÇáÔøóÑóÇÆöÚö ÇáøóÊöí íõÌóæøöÒõ ÇáúÚóÞúáõ ÍóÙúÑóåóÇ ÊóÇÑóÉð æóÅöÈóÇÍóÊóåóÇ ÃõÎúÑóì ÌóÇÆöÒñ äóÓúÎõåóÇ æóÇáúÅöÈóÇäóÉõ Úóäú ãõÖöíøö æóÞúÊö ÊóÍúÑöíãöåóÇ.
æóÃóãøóÇ ãóäú ÒóÚóãó ãöäúåõãú Ãóäøó ãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÞóÏú ÃóÚúáóãóåõãú Ãóäøó ÔóÑöíÚóÉó ÇáÊøóæúÑóÇÉö áóÇ ÊõäúÓóÎõ¡ ÝóÅöäøóåõ ãõÚúÊóÑöÝñ Ãóäøó ÇáÊøóæúÑóÇÉó ÞóÏú ÃóäúÈóÃóÊú Úóäú äõÈõæøóÉö ÃóäúÈöíóÇÁó ÈóÚúÏó ãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - (æóÅöÐú ßóÇäó ßóÐóáößó ÝóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÊóÍúÑöíãó ÇáÓøóÈúÊö ãõÚóáøóÞñ ÈöÊóæúÞöíÝö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÈóÚúÏó ãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -) ÝóÅöÐóÇ ÃóÍóáøóÊúåõ ÕóÇÑó Ðóáößó(2/216)
ãóÞúÑõæäðÇ Åáóì áóÝúÙö ÇáÊøóÍúÑöíãö¡ ßóÃóäøóåõ ÞóÇáó: ÍóÑøöãõæÇ ÇáÓøóÈúÊó ãóÇ áóãú ÃõÍöáøóåõ Úóáóì áöÓóÇäöß. æóÚóáóì Ãóäøó ãóÇ íóÏøóÚõæäóåõ ãöäú ÊóæúÞöíÝö ãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Úóáóì ÇáÊøóãóÓøõßö (ÈöÊóÍúÑöíãö ÇáÓøóÈúÊö) ÃóÈóÏðÇ áóæú ßóÇäó ËóÇÈöÊðÇ áóæóÌóÈó Ãóäú íóÞóÚó áóäóÇ ÇáúÚöáúãõ Èöåö ãóÚó ÓóãóÇÚöäóÇ áöáúÎóÈóÑö Úóäúåõ (Èöåö) ßóãóÇ ÇÏøóÚóì åóÄõáóÇÁö áöÃóäúÝõÓöåöãú. ÝóáóãøóÇ áóãú íóÞóÚú áóäóÇ ÇáúÚöáúãõ ÈöÐóáößó ãóÚó ÓóãóÇÚöäóÇ ÇáúÃóÎúÈóÇÑó ÇáøóÊöí ÓóãöÚõæåóÇ Ýöí Ðóáößó ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõãú ÅäøóãóÇ ÕóÇÑõæÇ Åáóì Ðóáößó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóÃúæöíáö ÝóÃóÎúØóÆõæÇ Ýöíåö. æóÞóÏú Êóßóáøóãó ÇáäøóÇÓ Úóáóíúåöãú Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ÈöÃóÔúíóÇÁó ßóËöíÑóÉò áóÇ ÇäúÝöÕóÇáó áóåõãú ãöäúåóÇ¡ æóáóíúÓó ÛóÑóÖõäóÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö ÇáúßóáóÇãó Úóáóì åóÄõáóÇÁö æóÅöäøóãóÇ (ÇáúÞóÕúÏõ) ÇáúßóáóÇãõ Ýöí ÃõÕõæáö ÇáúÝöÞúåö ÅáøóÇ Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÚóÑóÖó Ýöíåö ÇáúÞóæúáõ ÈöÇáäøóÓúÎö ÃóÍúÈóÈúäóÇ ÃóáóÇ äõÎóáøöíóåõ ãöäú ÌõãúáóÉò ÊóÏõáøõ Úóáóíúåö æóÚóáóì ÈõØúáóÇäö Þóæúáö ãóäú ÃóÈóì Ðóáößó ãöäú ÇáúÝöÑúÞóÉö ÇáøóÊöí ÊóäúÊóÍöáõ Ïöíäó ÇáúÅöÓúáóÇãö¡ Ëõãøó ÖóÇåóÊú ÇáúíóåõæÏó Ýöí ÇãúÊöäóÇÚöåóÇ ãöäú ÊóÌúæöíÒö äóÓúÎö ÇáÔøóÑöíÚóÉö. ÝóäóÞõæáõ ÈóÚúÏó ÊóÞúÏöãóÉö ÇáúÞóæúáö Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö Åäøó ÇáúÝöÑúÞóÉó ÇáúãõäúßöÑóÉó áöáäøóÓúÎö ãöäú Ãóåúáö ÇáÕøóáóÇÉö ÞóÏú ÎóÇáóÝóÊú ÇáúßöÊóÇÈó æóÇáúÂËóÇÑó ÇáúãõÊóæóÇÊöÑóÉó æóÇÊøöÝóÇÞó ÇáÓøóáóÝö æóÇáúÎóáóÝö ÌóãöíÚðÇ ÝöíãóÇ ÕóÇÑóÊú Åáóíúåö (ãöäú) åóÐöåö ÇáúãóÞóÇáóÉö.
ÝóÃóãøóÇ ãõÎóÇáóÝóÊõåóÇ áöáúßöÊóÇÈö ÝóÞóæúáõåõ ÊóÚóÇáóì: {ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò Ãóæú äõäúÓöåóÇ äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] ÝóÃóËúÈóÊó ÇáäøóÓúÎó Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö.(2/217)
æóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ ÅäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó ÇáäøóÓúÎó Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö ÇáúÅöÒóÇáóÉó æóÇáúÅöÓúÞóÇØó. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÎúáõæ (ãöäú) Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÅÒóÇáóÉó ÇáúÍõßúãö (Ãóæú ÅÒóÇáóÉó ÇáÑøóÓúãö¡ ÝóÅöäú ÃóÑóÏúÊ ÅÒóÇáóÉó ÇáúÍõßúãö ÝóÞóÏú æóÇÝóÞúÊ¡ æóÅöäú ÃóÑóÏúÊ ÅÒóÇáóÉó ÇáÑøóÓúãö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúÍõßúãö) ÝóÅöäøó åóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ ãöäú æóÌúåóíúäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Úõãõæãó ÇááøóÝúÙö íóÞúÊóÖöí ÇáúÃóãúÑóíúäö æóãóäú Íóãóáóåõ Úóáóì ÃóÍóÏö ÇáúæóÌúåóíúäö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö ÈöÛóíúÑö Ïóáöíáò Ýóåõæó ãõÊóÍóßøöãñ ÞóÇÆöáñ ÈöÛóíúÑö Úöáúãò. æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: ÃóäøóÇ áóæú ÓóáøóãúäóÇ áóß ãóÇ ÇÏøóÚóíúÊ ãöäú ÅÒóÇáóÉö ÇáÑøóÓúãö ÝóÏóáóÇáóÊõåõ ÞóÇÆöãóÉñ Úóáóì ãóÇ ÇÏøóÚóíúäóÇ áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóÓúÞóØó ÚóäøóÇ ÝóÑúÖó ÊöáóÇæóÊöåö æóÇÚúÊöÞóÇÏó ßóæúäöåö ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÈóÚúÏó Ãóäú ßóÇäó áóÒöãóäóÇ Ðóáößó. æóæóÌúåñ ÂÎóÑõ æóåõæó Ãóäøóåõ ÞóÏú ÐóßóÑó Ýöí ÇáúÂíóÉö ÇáúÅöÒóÇáóÉó æóÇáúÅöÓúÞóÇØó ÃóíúÖðÇ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Ãóæú äõäúÓöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõ ÈöÐößúÑö ÇáäøóÓúÎö åõæó äóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö.
æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÅöÐóÇ ÈóÏøóáúäóÇ ÂíóÉð ãóßóÇäó ÂíóÉò} [ÇáäÍá: 101] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {íóãúÍõæÇ Çááøóåõ ãóÇ íóÔóÇÁõ æóíõËúÈöÊõ æóÚöäúÏóåõ Ãõãøõ ÇáúßöÊóÇÈö} [ÇáÑÚÏ: 39] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {áößõáøò ÌóÚóáúäóÇ ãöäúßõãú ÔöÑúÚóÉð æóãöäúåóÇÌðÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 48] æóÃóÎúÈóÑó Úóäú äóÓúÎö ÈóÚúÖö ÃóÍúßóÇãö ÇáÔøóÑóÇÆöÚö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóáöÃõÍöáøó áóßõãú ÈóÚúÖó ÇáøóÐöí ÍõÑøöãó Úóáóíúßõãú} [Âá ÚãÑÇä: 50] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÚóáóì ÇáøóÐöíäó åóÇÏõæÇ ÍóÑøóãúäóÇ ßõáøó Ðöí ÙõÝõÑò} [ÇáÃäÚÇã: 146] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÝóÈöÙõáúãò ãöäú ÇáøóÐöíäó åóÇÏõæÇ ÍóÑøóãúäóÇ Úóáóíúåöãú ØóíøöÈóÇÊò ÃõÍöáøóÊú áóåõãú} [ÇáäÓÇÁ: 160] æóÞóÏú æóÑóÏó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáäøóÞúáö ÇáúãõÓúÊóÝöíÖö æóÇáúÎóÈóÑö ÇáúãõÊóæóÇÊöÑö ÇáøóÐöí áóÇ íóÊóØóÑøóÞõ Åáóíúåö ÇáúÝóÓóÇÏõ æóÇáúÈõØúáóÇäõ «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÏú ßóÇäó íõÕóáøöí Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö Åáóì Ãóäú äóÓóÎó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÇáÕøóáóÇÉó Åáóì Êöáúßó ÇáúÌöåóÉö(2/218)
æóÃóãóÑóåõ ÈöÇáÊøóæóÌøõåö Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÞóÏú äóÑóì ÊóÞóáøõÈó æóÌúåöß Ýöí ÇáÓøóãóÇÁö Ýóáóäõæóáøöíóäøóßó ÞöÈúáóÉð ÊóÑúÖóÇåóÇ Ýóæóáøö æóÌúåóß ÔóØúÑó ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö} [ÇáÈÞÑÉ: 144] » Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÓóíóÞõæáõ ÇáÓøõÝóåóÇÁõ ãöäú ÇáäøóÇÓö ãóÇ æóáøóÇåõãú Úóäú ÞöÈúáóÊöåöãú ÇáøóÊöí ßóÇäõæÇ ÚóáóíúåóÇ Þõáú áöáøóåö ÇáúãóÔúÑöÞõ æóÇáúãóÛúÑöÈõ íóåúÏöí ãóäú íóÔóÇÁõ Åáóì ÕöÑóÇØò ãõÓúÊóÞöíãò} [ÇáÈÞÑÉ: 142] ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõãú (ÞóÏú) ßóÇäõæÇ Úóáóì ÞöÈúáóÉò ÛóíúÑöåóÇ Ëõãøó äõÞöáõæÇ ÚóäúåóÇ¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÍóÏøõ ÇáÒøóÇäöíóíúäö ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì ÝóäõÓöÎóÇ Úóäú ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäöíäó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] ¡ æóßóÇäóÊú ÚöÏøóÉõ ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ ÒóæúÌõåóÇ ÓóäóÉð áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ãóÊóÇÚðÇ Åáóì ÇáúÍóæúáö ÛóíúÑó ÅÎúÑóÇÌò} [ÇáÈÞÑÉ: 240] ¡ Ëõãøó äõÓöÎó ãöäúåõ ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúÃóÑúÈóÚóÉó ÇáúÃóÔúåõÑö æóÇáúÚóÔóÑóÉö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {íóÊóÑóÈøóÕúäó ÈöÃóäúÝõÓöåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 234] æóãöËóÇáõ Ðóáößó ÃóßúËóÑõ ãöäú Ãóäú íõÍúÕóì Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøõäøóÉö. æóÞóÏú äóÞóáóÊú ÇáúÃõãøóÉõ ÇáäøóÇÓöÎó æóÇáúãóäúÓõæÎó æóÊóæóÇÑóËõæåõãóÇ ÞóÑúäðÇ Úóäú ÞóÑúäò áóÇ íóÊóäóÇßóÑõæäóåõ æóáóÇ íóÔõßøõæäó Ýöíåö. æóÐóßóÑó ãóäú ÃóÈóì æõÌõæÏó ÇáäøóÓúÎö Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö (Ãóäøó ÇáäøóÓúÎó) ÇáúãóÐúßõæÑó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ÅäøóãóÇ åõæó äóÓúÎõåõ ãöäú ÇááøóæúÍö ÇáúãóÍúÝõæÙö æóÊóäúÒöíáõåõ Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞõÑúÂäõ ßõáøõåõ ãóäúÓõæÎðÇ æóßõáøõåõ(2/219)
äóÇÓöÎðÇ¡ æóåóÐóÇ ãõÍóÇáñ ãõãúÊóäöÚñ ÚöäúÏó ÇáúÃõãøóÉö. æóÞóæúáõ åóÐöåö ÇáØøóÇÆöÝóÉö ÃóÙúåóÑõ ÝóÓóÇÏðÇ æóÃóÈúíóäõ ÇäúÍöáóÇáðÇ ãöäú Ãóäú íóÍúÊóÇÌó Åáóì ÇáúÅößúËóÇÑö Ýöí ÇáúÅöÈóÇäóÉö (Úóäú) ÞõÈúÍöåö æóÔóäóÇÚóÊöåö.(2/220)
[ÈóÇÈõ äóÓúÎö ÇáúÍõßúãö ÈöãóÇ åõæó ÃóËúÞóáõ ãöäúåõ]
ÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóÇÓõ Ýöí Ðóáößó. ÝóÞóÇáó ÞóÇÆöáõæäó æóåõãú ÇáúÃóßúËóÑõ: áóÇ íóãúÊóäöÚõ äóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö ÈöãóÇ åõæó ãöËúáõåõ æóÈöãóÇ åõæó ÃóÎóÝøõ ãöäúåõ æóÈöãóÇ åõæó ÃóËúÞóáõ ãöäúåõ. æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó áóÇ íõäúÓóÎõ Íõßúãñ ÅáøóÇ ÈöãóÇ åõæó ÃóÎóÝøõ ãöäúåõ. æóãöäúåõãú ãóäú íóÞõæáõ íõäúÓóÎõ ÈöãöËúáöåö æóÈöãóÇ åõæó ÃóÎóÝøõ ãöäúåõ¡ æóáóÇ íõäúÓóÎõ ÈöãóÇ åõæó ÃóËúÞóáõ ãöäúåõ. æóßõáøõ æóÇÍöÏóÉò ãöäú åóÇÊóíúäö ÇáúãóÞóÇáóÊóíúäö ÅäøóãóÇ åöíó ÊóÙúäöíäñ æóÍõÓúÈóÇäñ ãöäú ÞóÇÆöáöíåóÇ áóÇ íóÑúÌöÚõ ãöäúåóÇ Åáóì ÏóáóÇáóÉò íõÚóÖøöÏõ ÈöåóÇ ãóÞóÇáóÊóåõ. æóÇáÕøóÍöíÍõ åõæó ÇáúÞóæúáõ ÇáúÃóæøóáõ. æóåõæó ÚöäúÏöí Þóæúáõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ - ÑóÍöãóåõãõ Çááøóåõ -.
æóÇáúÃóÕúáõ Ýöíåö: Ãóäøó ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö ÅäøóãóÇ ÊóÑöÏõ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì (Úóáóì) ÍóÓóÈö ãóÇ íóÚúáóãõ ãöäú ãóÕóÇáöÍöäóÇ ÝöíåóÇ¡ æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú Êóßõæäó ÇáúãóÕúáóÍóÉõ ÊóÇÑóÉð Ýöí ÇáúÃóÎóÝøö æóÊóÇÑóÉð Ýöí ÇáúÃóËúÞóáö¡ ÝóíõäúÞóáõ (ÇáúãõÊóÚóÈøöÏõ) ãöäú ÃóÍóÏöåöãóÇ Åáóì ÇáúÂÎóÑö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÊóÞúÊóÖöíåö ÇáúãóÕúáóÍóÉõ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ ÞóÏú íóäúÞõáõåõãú(2/223)
ãöäú ÇáÑøóÎóÇÁö¡ Åáóì ÇáÔøöÏøóÉö ÊóÇÑóÉð æóãöäú ÇáÔøöÏøóÉö Åáóì ÇáÑøóÎóÇÁö ÃõÎúÑóì ÝóíõÛúäöí Ýöí æóÞúÊò Ëõãøó íõÝúÞöÑõ Ýöí (æóÞúÊò) ÂÎóÑó æóíõÕöÍøõ Ýöí æóÞúÊò æóíõãúÑöÖõ Ýöí (æóÞúÊò) ÂÎóÑó ßóÐóáößó ÇáúÚóÇÏóÇÊõ ÌóÇÑöíóÉñ åóÐóÇ ÇáúãóÌúÑóì¡ æóÇáúÚöáøóÉõ Ýöí ÇáúÌóãöíÚö æóÇÍöÏóÉñ æóåöíó ÌöåóÉõ ÇáúãóÕúáóÍóÉö¡ æóåóÐóÇ ÃóíúÖðÇ ãóÚúáõæãñ ãöäú ÊóÏúÈöíÑö ÇáúÍõßóãóÇÁö áöãóäú íóáõæäó ÃóãúÑóåõãú ãöäú ÃóæúáóÇÏöåöãú æóÚóÈöíÏöåöãú Ãóäøóåõãú íóäúÞõáõæäóåõãú ãöäú ÇáÔøöÏøóÉö¡ Åáóì ÇáÑøóÎóÇÁö æóãöäú ÇáÑøóÎóÇÁö Åáóì ÇáÔøöÏøóÉö ÝóíóäúÞõáõæäóåõãú ãöäú ÍóÇáò Åáóì ÍóÇáò Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ íóÑóæúäó áóåõãú ãöäú ÇáúãóÕúáóÍóÉö Ýöí ÃóÍúæóÇáöåöãú. æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó ãóÞóÇáóÉó åóÇÊóíúäö ÇáØøóÇÆöÝóÊóíúäö íõæÌöÈõ ÃóáóÇ íóÝúÑöÖó Çááøóåõ ÔóíúÆðÇ ÃóÈóÏðÇ ÈóÚúÏó Ãóäú áóãú íóßõäú ãóÝúÑõæÖðÇ¡ áöÃóäøó ÅíÌóÇÈó ÇáúÝóÑúÖö ÊóßúáöíÝñ æóåõæó ÃóËúÞóáõ ãöäú ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ æóÞóÏú æóÌóÏúäóÇ Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãóÇ íõæóÖøöÍõ Úóäú ÈõØúáóÇäö Þóæúáö åóÄõáóÇÁö¡ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÝóÈöÙõáúãò ãöäú ÇáøóÐöíäó åóÇÏõæÇ ÍóÑøóãúäóÇ Úóáóíúåöãú ØóíøöÈóÇÊò ÃõÍöáøóÊú áóåõãú æóÈöÕóÏøöåöãú Úóäú ÓóÈöíáö Çááøóåö ßóËöíÑðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 160] ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõ äóÞóáóåõãú ãöäú ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Åáóì ÇáúÍóÙúÑö æóåõæó ÃóÔóÏøõ Úóáóì ÇáúãõßóáøóÝö.
æóÑõæöíó Úóäú ãõÚóÇÐö Èúäö ÌóÈóáò æóÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò æóÓóáóãóÉó Èúäö ÇáúÃóßúæóÚö (æóÇÈúäö ÚõãóÑó) æóÌóãóÇÚóÉò ãöäú ÇáÊøóÇÈöÚöíäó (Ýöí) ÊóÃúæöíáö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÚóáóì ÇáøóÐöíäó íõØöíÞõæäóåõ ÝöÏúíóÉñ ØóÚóÇãõ ãöÓúßöíäò} [ÇáÈÞÑÉ: 184] ÝóßóÇäó ãóäú ÔóÇÁó ÕóÇãó æóãóäú ÔóÇÁó ÃóÝúØóÑó æóÃóØúÚóãó ãöÓúßöíäðÇ¡ Ëõãøó ÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {Ýóãóäú ÔóåöÏó ãöäúßõãú ÇáÔøóåúÑó ÝóáúíóÕõãúåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 185] ÝóÌóÚóáó ÇáÕøóæúãó ÍóÊúãðÇ æóÃóÓúÞóØó ÇáÊøóÎúíöíÑó¡ (æóÃóíúÖðÇ) ÝóÅöäøó ÇáúÎóãúÑóÉó ÞóÏú ßóÇäóÊú ãõÈóÇÍóÉð Ýöí(2/224)
Ãóæøóáö ÇáúÅöÓúáóÇãö Ëõãøó ÍóÑøóãóåóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãóÃúãõæÑðÇ ÈöÊóÑúßö ÞöÊóÇáö ÇáúãõÔúÑößöíäó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÚúÝõ Úóäúåõãú æóÇÕúÝóÍú} [ÇáãÇÆÏÉ: 13] Ëõãøó ÃóæúÌóÈóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÞóæúáöåö: {ÃõÐöäó áöáøóÐöíäó íõÞóÇÊóáõæäó ÈöÃóäøóåõãú ÙõáöãõæÇ} [ÇáÍÌ: 39] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó ÍóíúËõ æóÌóÏúÊõãõæåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 5] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÞóÇÊöáõæÇ Ýöí ÓóÈöíáö Çááøóåö} [ÇáÈÞÑÉ: 190] æóäóÍúæõåõ (ãöäú) ÇáúÂíóÇÊö ÝóäóÞóáóåõãú ãöäú ÇáúÃóÎóÝøö Åáóì ãóÇ åõæó ÃóÔóÞøõ Úóáóíúåöãú¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÍóÏøõ ÇáÒøóÇäöíóíúäö ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì ÝóäõÞöáõæÇ Åáóì ÇáúÌóáúÏö æóÇáÑøóÌúãö¡ æóÞóÏú ßóÇäó ãóäú ÞóÊóáó ãõÓúáöãðÇ áóÇ ßóÝøóÇÑóÉó Úóáóíúåö Ëõãøó ÃóæúÌóÈóåóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì¡ æóãóäú ßóÇäó íõÝúØöÑõ Ýöí (ÔóåúÑö) ÑóãóÖóÇäó áóãú (Êóßõäú) ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö ßóÝøóÇÑóÉñ Ëõãøó ÃóæúÌóÈóåóÇ ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Úóáóì ÇáúãõÌóÇãöÚö¡ æóßóÝøóÇÑóÉõ Çáúíóãöíäö áóãú Êóßõäú æóÇÌöÈóÉð ÍóÊøóì ÃóæúÌóÈóåóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì.
æóßóÐóáößó ÓóÇÆöÑõ ÇáúÈöíóÇÚóÇÊö ÇáúãõÍóÑøóãóÉö áóãú íóßõäú ÊóÍúÑöíãõåóÇ ãõÊóÞóÏøöãðÇ Ëõãøó ÍõÑøöãóÊú. æóÇáúÚöáøóÉõ ÇáúãõæÌöÈóÉõ áöÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö Ýöí ÇáúÃóÕúáö áóÇ ÊõÝóÑøöÞõ Èóíúäó äóÓúÎö ÇáúÃóÎóÝøö ÈöÇáúÃóËúÞóáö æóÈóíúäó äóÓúÎö ÇáúÃóËúÞóáö ÈöÇáúÃóÎóÝøö áöÃóäøó ÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇáúÌóãöíÚö ãóÇ íóÚúáóãõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ãöäú ãóÕúáóÍóÉö (ÇáúãõÊóÚóÈøöÏö Èöåö) æóáóÇ íõãúßöäõ ÃóÍóÏñ Ãóäú íóÞõæáó: ÞóÏú ÚóáöãúÊ Ãóäøóåõ áóÇ ãóÕúáóÍóÉó Ýöí äóÞúáö ÇáúãõÊóÚóÈøöÏö ãöäú ÇáúÃóÎóÝøö Åáóì ÇáúÃóËúÞóáö¡ áöÃóäøó Ðóáößó ÔóíúÁñ áóÇ íóÚúáóãõåõ ÅáøóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÇáúÚóÇáöãõ Èößõáøö ÔóíúÁò. æóÃóíúÖðÇ áóæú ÌõãöÚó ÇáúÃóãúÑóÇäö ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò áóãú íóÊóäóÇÝóíóÇ¡ ÈöÃóäú íóÞõæáó: ÞóÏú ÃóÈóÍúÊ áóßõãú ßóÐóÇ(2/225)
Åáóì æóÞúÊö ßóÐóÇ Ëõãøó åõæó ãõÍóÑøóãñ Úóáóíúßõãú. ßóãóÇ ÃóÈóÇÍó ÇáúÅöÝúØóÇÑó Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáÓøóäóÉö Åáóì ÏõÎõæáö (ÔóåúÑö) ÑóãóÖóÇäó ÝóÅöÐóÇ ÌóÇÁó (ÔóåúÑõ) ÑóãóÖóÇäó ÍõÙöÑó ÇáúÅöÝúØóÇÑõ (Ýöíåö¡ æó) ßóãóÇ ÞóÇáóÊú ÚóÇÆöÔóÉõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ -: " ÝõÑöÖóÊú ÇáÕøóáóÇÉõ Ýöí ÇáÓøóÝóÑö æóÇáúÍóÖóÑö ÑóßúÚóÊóíúäö ÑóßúÚóÊóíúäö Ëõãøó ÒöíÏóÊú Ýöí ÕóáóÇÉö ÇáúÍóÖóÑö æóÃõÞöÑøóÊú ÕóáóÇÉõ ÇáÓøóÝóÑö Úóáóì ãóÇ ßóÇäóÊú ". ÝóÅöäú Þöíáó ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò Ãóæú äõäúÓöåóÇ äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] æóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íõäúÞóáõ Åáóì ãóÇ åõæó ÃóÔóÞøõ ÚóáóíúäóÇ¡ æóÅöäøóãóÇ íóäúÞõáõ Åáóì ãöËúáöåö Ãóæú ÃóÎóÝøó (ãöäúåõ) . Þöíáó áóåõ: áóíúÓó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÃóËúÞóáõ ÎóíúÑðÇ áóäóÇ æóÃóÕúáóÍó. ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÝöÚúáó ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøóæúãö æóÇáúÍóÌøö ÃóÔóÞøõ Úóáóì ÇáúÚöÈóÇÏö ãöäú ÊóÑúßöåóÇ¡ æóÝöÚúáõåóÇ ãóÚó Ðóáößó ÎóíúÑñ áóäóÇ ãöäú ÊóÑúßöåóÇ¡ ÝóáóíúÓó ÇáúÎóÈóÑõ ÅÐúä ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäú ÇáúÃóÎóÝøö æóáóÇ ÇáúÃóËúÞóáö¡ ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöí ÇáúÂíóÉö Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑóåõ. (æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ æóÃóÍúßóãõ) .(2/226)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí äóÓúÎö ÇáúÍõßúãö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊöåö]
ö áóíúÓó íóÎúáõæ ÇáúÃóãúÑõ Ýöí ÊóÚúáöíÞöåö ÈöÇáúãóÃúãõæÑö ãöäú ÃóÍóÏö ÃóÞúÓóÇãò ÎóãúÓóÉò: ÅãøóÇ Ãóäú íóÊóÚóáøóÞó Èöåö Ýöí æóÞúÊò ÈöÚóíúäöåö äóÍúæõ Þóæúáöåö: ÕóáøõæÇ ÅÐóÇ ÒóÇáóÊú ÇáÔøóãúÓõ¡ Ãóæú íóÞõæáó: ÕõæãõæÇ ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó ÈöÚóíúäöåö. Ãóæú Ãóäú íõÚóáøöÞóåõ ÈöæóÞúÊò ÈöÛóíúÑö Úóíúäöåö¡ äóÍúæõ Ãóäú íóÞõæáó: ÕóáøõæÇ ÕóáóÇÉð æóÇÍöÏóÉð Ýöí Ãóíøö íóæúãò ÔöÆúÊõãú¡ æóÕõæãõæÇ (ÔóåúÑó) ÑóãóÖóÇäó Ýöí Ãóíøö (ÔóåúÑö) ÑóãóÖóÇäó ÔöÆúÊõãú. æóÃóäú íóßõæäó ãõØúáóÞðÇ ÛóíúÑó ãóÍúÕõæÑò ÈöæóÞúÊò íóÊóäóÇæóáõ ÝóÑúÖðÇ Ýöí æóÇÍöÏò ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÊóßúÑóÇÑöåö Ýöí ÇáúÃóæúÞóÇÊö¡ æóáóÇ ÇáÊøóÎúíöíÑó Ýöí ÃóæúÞóÇÊö ÝöÚúáöåö¡ äóÍúæõ Þóæúáöåö: ÕóáøõæÇ ÕóáóÇÉð æóÇÍöÏóÉð¡ æóÕõæãõæÇ íóæúãðÇ Ãóæú ÔóåúÑðÇ æóÇÍöÏðÇ. Ãóæú Ãóäú íóßõæäó ãõÄóÞøóÊðÇ ÈöÇáÊøóÃúÈöíÏö äóÍúæõ (Ãóäú íóÞõæáó) : ÕóáøõæÇ ÃóÈóÏðÇ Ýöí ßõáøö íóæúãò ãóÇ ÈóÞöíÊõãú¡ æóÕõæãõæÇ ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó Ýöí ßõáøö ÓóäóÉò ãóÇ ÍóíöíÊõãú. Ãóæú (Ãóäú) íóßõæäó æóÇÑöÏðÇ ÈöáóÝúÙò íóÞúÊóÖöí ÃóÏúäóì ÇáúÌóãúÚö ÍóÞöíÞóÉð¡ æóíóÍúÊóãöáõ ÃóßúËóÑó ãöäúåõ¡ æóíóÞúÊóÖöí ÝöÚúáóåõ ãõßóÑøóÑðÇ Ýöí ÇáúÃóÒúãóÇäö ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÞúÑõæäò ÈöÐößúÑö ÇáÊøóÃúÈöíÏö. ÝóÇáúÃóãúÑõ ÇáúæóÇÑöÏõ Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÚóäú ÑóÓõæáöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó æóÇÑöÏðÇ Úóáóì ÃóÍóÏö åóÐöåö ÇáúÃóÞúÓóÇãö.(2/229)
ÝóÃóãøóÇ åóÐöåö ÇáúÃóÞúÓóÇãõ ÇáúÃóÑúÈóÚóÉõ ÇáøóÊöí ÞóÏøóãúäóÇ ÐößúÑóåóÇ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö ÝöíåóÇ ÈöÍóÇáò¡ æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏú íóÓúÞõØõ ÚóäøóÇ ÇáúÝóÑúÖõ ÈöÃõãõæÑò ÃõÎúÑóì Úóáóì ÛóíúÑö æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö. æóÇáúÞöÓúãõ ÇáúÎóÇãöÓõ åõæó ÇáøóÐöí íóÌõæÒõ Ýöíåö ÇáäøóÓúÎõ. æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí Ðóáößó: Ãóäøó ßõáøó ãóÃúãõæÑò Èöåö ÊóÚóáøóÞó æõÌõæÈõ ÝöÚúáöåö ÈöæóÞúÊò ÈöÚóíúäöåö Ãóæú ÈöÛóíúÑö Úóíúäöåö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÑõæÏõ äóÓúÎöåö¡ áöÃóäøóåõ íóßõæäõ äóåúíðÇ Úóäú ÇáúãóÃúãõæÑö ÈöÚóíúäöåö¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÃúãõæÑõ (Èöåö) ãöäú ÃóÍúßóÇãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì åõæó Çáúãóäúåöíøõ Úóäúåõ. æóÇáúÃóÞúÓóÇãõ ÇáúÃóÑúÈóÚóÉõ ÇáøóÊöí ÞóÏøóãúäóÇ ÐößúÑóåóÇ åöíó ãöäú åóÐóÇ ÇáúÞóÈöíáö¡ æóÐóáößó áöÃóäøó Þóæúáóåõ¡ ÕóáøõæÇ ÅÐóÇ ÒóÇáóÊú ÇáÔøóãúÓõ ãöäú åóÐóÇ Çáúíóæúãö¡ æóÕõæãõæÇ ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó ãöäú åóÐöåö ÇáÓøóäóÉö¡ ÝóÑúÖñ (ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó) ÈöæóÞúÊò ÈöÚóíúäöåö¡ ÝóáóíúÓó íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íõäúÓóÎó ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö (Ãóæú ÈóÚúÏóåõ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò äóÓúÎõåõ ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö) áöãóÇ äóÓúÊóäöÏõ Úóáóíúåö Åäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì.
æóÅöÐóÇ ãóÖóì æóÞúÊõ ÇáúÝöÚúáö (ÞóÈúáó Ãóäú) íóÝúÚóáóåõ¡ ÝóÅöäøó ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÇáúÃóãúÑö ãöäú áõÒõæãö ÇáúÝöÚúáö ÞóÏú ÓóÞóØó ÈöãõÖöíøö æóÞúÊöåö áöãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó ãöäú ÇáúÃóÈúæóÇÈö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö (æóÓõÞõæØõ ÇáúÝóÑúÖö ÈöãõÖöíøö æóÞúÊöåö áóÇ íõÓóãøóì äóÓúÎðÇ) áöÃóäøó Ðóáößó ßóÇäó ãóÚúÞõæáðÇ ãóÚó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö æóãóÇ áóÇ íõÊóæóåøóãõ ÈóÞóÇÄõåõ¡ áöÃóäøó ãóÇ ÈöáóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö áóÇ íõÓóãøóì ÓõÞõæØõåõ ÈöãõÖöíøö æóÞúÊöåö äóÓúÎðÇ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó: ÕõæãõæÇ íóæúãó ÚóÇÔõæÑóÇÁó ãöäú åóÐöåö ÇáÓøóäóÉö (æóÇÞúÊóÕóÑó Úóáóíúåö) Ýóáóãú íóÕõãúåõ áóãú íóáúÒóãúåõ ÇáúÞóÖóÇÁõ ÈöÐóáößó ÇáúÃóãúÑö¡ æóÃóäøóåõ íóÍúÊóÇÌõ Ýöí áõÒõæãö(2/230)
ÇáúÞóÖóÇÁö Åáóì ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑöåö¡ æóÃóäøó ÓõÞõæØóåõ ÈöãõÖöíøö ÇáúæóÞúÊö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö áóÇ íõÓóãøóì äóÓúÎðÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõåõ: ÕóáøõæÇ ÕóáóÇÉð æóÇÍöÏóÉð Ýöí Ãóíøö æóÞúÊò ÔöÆúÊõãú¡ Ãóæú ÕõæãõæÇ ÔóåúÑðÇ Ãóíøó ÔóåúÑò ÔöÆúÊõãú Úóáóì Þóæúáö ãóäú íõÌöíÒõ æõÑõæÏó ÇáúÃóãúÑö ÈöãöËúáöåö¡ ÝóÅöäøó åóÐóÇ áóæú ÕóÍøó ÇáúÃóãúÑõ Èöåö áóãú íóÕöÍøó äóÓúÎõåõ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ ãóÇ ÏóÇãó ÍóíøðÇ ÝóÃóíøõ æóÞúÊò ÝóÚóáó Ýöíåö ÇáúãóÃúãõæÑó Èöåö ßóÇäó Ðóáößó æóÞúÊó ÝóÑúÖöåö. æóÇáúÃóÙúåóÑõ ÚöäúÏóäóÇ Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÑõæÏõ ÇáúÃóãúÑö ÈöãöËúáöåö áöãóÇ ÈóíøóäøóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó ãöäú Ãóäøóåõ áóæú ÕóÍøó Ðóáößó æóÓöÚóåõ ÇáÊøóÃúÎöíÑõ ÃóÈóÏðÇ¡ Ëõãøó áóÇ íóÕöíÑõ ãõÝóÑøöØðÇ ÈöÇáúãóæúÊö áöÚóÏóãö Úöáúãöåö ÈöÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí íõÚóíøóäõ Úóáóíúåö Ýöíåö ÇáúÝóÑúÖõ¡ ÝóíóÎúÑõÌõ Ðóáößó ÇáúÃóãúÑõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÝóÑúÖðÇ¡ ÅáøóÇ ÃóäøóÇ ÊóßóáøóãúäóÇ Ýöíåö Úóáóì Þóæúáö ãóäú íõÌöíÒõ æõÑõæÏó ÇáúÃóãúÑö ÈöãöËúáöåö ÝóÞõáúäóÇ: æóÇÌöÈñ ÃóáóÇ íóÌõæÒó äóÓúÎõåõ áöÃóäøó ßõáøó æóÞúÊò íóÃúÊöí Úóáóíúåö ÅÐóÇ ÝóÚóáóåõ Ýöíåö ßóÇäó ÝóÇÚöáðÇ áöáúãóÃúãõæÑö Èöåö ÈöÐóáößó ÇáúÃóãúÑö ÈöÚóíúäöåö¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÑõæÏõ äóÓúÎöåö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊöåö áöãóÇ æóÕóÝúäóÇ Ýöí ÇáúÞöÓúãö ÇáúÃóæøóáö. æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÝóÚóáóåõ ÝóÞóÏú ÓóÞóØó Úóäúåõ ÝóÑúÖõåõ ÝóáóíúÓó åõäóÇßó ÃóãúÑñ íõÊóæóåøóãõ ÈóÞóÇÄõåõ ÝóíõäúÓóÎõ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÝóÑúÖõ ãöäúåõãóÇ ÛóíúÑó ãóÍúÕõæÑò ÈöæóÞúÊò æóåõæó ÝóÑúÖñ æóÇÍöÏñ áóÇ íóÞúÊóÖöí áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÝöÚúáóåõ ãõßóÑøóÑðÇ Ýöí ÃóæúÞóÇÊò ãõÓúÊóÞúÈóáóÉò¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ äóÓúÎõåõ ÃóíúÖðÇ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó Úóáóíúåö ÝöÚúáóåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö ÚöäúÏó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö Ýöí Ãóæøóáö ÃóÍúæóÇáö ÇáúÅöãúßóÇäö¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò äóÓúÎõåõ ÞóÈúáó æóÞúÊöåö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÝúÚóáúåõ ÝóÝöí ÇáËøóÇäöí¡ ÝóÅöäú áóãú íóÝúÚóáúåõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúÃóæøóáö (áóÒöãóåõ ÝöÚúáõåõ) Ýöí ÇáËøóÇäöí ÈöÐóáößó ÇáúÃóãúÑö ÈöÚóíúäöåö ÝóÅöäú áóãú íóÝúÚóáúåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí áóÒöãóåõ ÝöÚúáõ ãöËúáöåö Ýöí ÇáËøóÇáöËö ÈöÇáúÃóãúÑö ÃóíúÖðÇ¡ ÝóÕóÇÑó ÊóÞúÏöíÑõ ÇáúÃóãúÑö Ãóäú íóÝúÚóáóåõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúÃóæøóáö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÝúÚóáúåõ ÝóÝöí ÇáËøóÇäöí ÝóÅöäú áóãú íóÝúÚóáúåõ ÝóÝöí ÇáËøóÇáöËö ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ßõáøõ æóÞúÊò áóãú íóÝúÚóáúåõ Ýöíåö ßóÇäó ÇáøóÐöí íóáöíåö æóÞúÊðÇ áöÝöÚúáöåö ÈöÇáúÃóãúÑö ÇáúÃóæøóáö (Ëõãøó) áóãú íóÎúáõ ãöäú Ãóäú íóäúÓóÎóåõ ÞóÈúáó ÇáúÝöÚúáö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ. æóáóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ÞóÈúáó æóÞúÊöåö ßóãóÇ ÞõáúäóÇ Ýöí äóÓúÎö ÇáúÝöÚúáö ÞóÈúáó (ãóÌöíÁö) æóÞúÊöåö ÇáúãõÚóíøóäö áóåõ Ãóæú Ãóäú(2/231)
íóäúÓóÎõåõ ÈóÚúÏó ÇáúÝöÚúáö¡ æóåóÐóÇ ãõÍóÇáñ áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóÏøóì ÇáúæóÇÌöÈó Úóáóíúåö ÈöÇáúÃóãúÑö¡ æóãóäú ÓóÞóØó Úóäúåõ (ÇáúÝóÑúÖõ) ÈöÃóÏóÇÆöåö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÞóÇáó: Åäøóåõ ÞóÏú äõÓöÎó Úóäúåõ ãóÇ ÞóÏú ÃóÏøóÇåõ æóáóãú íóÞúÖö áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö áõÒõæãó ÛóíúÑö ãóÇ ÝóÚóáóåõ (Ýóáóãú íóßõäú åóÇåõäóÇ ÔóíúÁñ äõÓöÎó Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö. æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáÑøóÇÈöÚõ æóåõæó Ãóäú íõæÌöÈó ÝöÚúáóåõ)
ãõßóÑøóÑðÇ Ýöí ÃóæúÞóÇÊò æóíõÞúÑöäóåõ ÈöÐößúÑö ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡ äóÍúæõ Þóæúáöåö: ÕóáøõæÇ ÃóÈóÏðÇ ãóÇ ÈóÞöíÊõãú Ýöí ßõáøö íóæúãò¡ æóÕõæãõæÇ ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó Ýöí ßõáøö ÓóäóÉò (ÃóÈóÏðÇ) ãóÇ ÍóíöíÊõãú Åáóì Ãóäú ÊóÞõæãó ÇáÓøóÇÚóÉõ ÝóÅöäøó åóÐóÇ ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Íõßúãóåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó æóÇÎúÊöáóÇÝõ ÇáäøóÇÓö Ýöí ÌóæóÇÒö äóÓúÎöåö æóÇãúÊöäóÇÚöåö. æóÈóíøóäøóÇ Ãóäøó ÇáúÃóÙúåóÑó ãöäú ÃóãúÑöåö Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáúÎóÇãöÓõ: æóåõæó Ãóäú íóßõæäó æõÑõæÏõåõ ÈöáóÝúÙò ÊóäóÇæóáó ÃóÏúäóì ÇáúÌóãúÚö ÍóÞöíÞóÉð æóíõÍúÊóãóáõ ÃóßúËóÑõ ãöäúåõ æóíóÞúÊóÖöí ÝöÚúáõåõ ãõßóÑøóÑðÇ Ýöí ÃóæúÞóÇÊò ãõÓúÊóÞúÈóáóÉò ãöäú ÛóíúÑö Ãóäú íóßõæäó ãõÄóÞøóÊðÇ æóáóÇ ãóÞúÑõæäðÇ ÈöÐößúÑö ÇáÊøóÃúÈöíÏö ÝóÅöäøó åóÐóÇ åõæó ÇáøóÐöí íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ÈóÚúÏó ÇáÊøóãóßøõäö ãöäú ÝöÚúáöåö Úóáóì ÃóÏúäóì ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ áóÝúÙõåõ ÓóæóÇÁñ ÝóÚóáóåõ ÇáúãóÃúãõæÑõ (Èöåö) Ãóæú áóãú íóÝúÚóáúåõ. æóÃóÞúÓóÇãõ Çáäøóåúíö ÝöíãóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ æóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáäøóÍúæö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÅáøóÇ Ýöí æóÌúåò æóÇÍöÏò¡ æóåõæó Ãóäøó Þóæúáóåõ: Õóáøö æóÕõãú æóäóÍúæó Ðóáößó ÅäøóãóÇ íóÞúÊóÖöí ÝöÚúáóåõ ãóÑøóÉð æóÇÍöÏóÉð ÅÐóÇ áóãú ÊóÞõãú ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÝöÚúáõåõ ãõßóÑøóÑðÇ¡ ÝóãóÊóì ÝóÚóáóåõ áóãú íóáúÒóãúåõ ÔóíúÁñ ÂÎóÑõ ÈöÇáúÃóãúÑö Ýóáóãú íóÕöÍøó ãóÚúäóì ÇáäøóÓúÎö (Ýöíåö) ÞóÈúáó ÝöÚúáöåö æóáóÇ ÈóÚúÏó ÝöÚúáöåö.(2/232)
æóÃóãøóÇ Çáäøóåúíõ ÝóÅöäøóåõ ÅÐóÇ ÞóÇáó: áóÇ ÊóÕõãú Ãóæú áóÇ ÊõÕóáøö ÝóÝóÚóáó Çáúãóäúåöíøó Úóäúåõ áóãú íóÓúÞõØú Úóäúåõ Íõßúãõ Çáäøóåúíö ÝöíãóÇ íõÓúÊóÞúÈóáõ: æóíóßõæäõ Ýöí ÊóæóåøõãöäóÇ æóÊóÞúÏöíÑöäóÇ ÈóÞóÇÁõ Íõßúãö Çáäøóåúíö ãóÇ áóãú íóÑöÏú ÇáäøóÓúÎõ ÝóíóÕöÍøõ æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö (Ýöíåö) ¡ ÝóÃóãøóÇ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇåóÇ Ýóåõæó æóÇáúÃóãúÑõ ÓóæóÇÁñ Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ.
[ÝóÕúáñ Ýöí ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáúÃóãúÑö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊöåö]
ö ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö Ðóáößó Ãóäøó ÅØúáóÇÞó áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö íóÞúÊóÖöí áõÒõæãó ÝöÚúáöåö Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí ÚõáøöÞó Èöåö¡ æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó Çááøóåó ÚóÒøó æóÌóáøó áóÇ íóÃúãõÑõ ÅáøóÇ ÈöÍóÓóäò¡ æóáóÇ íóäúåóì ÅáøóÇ Úóäú ÞóÈöíÍò¡ Ýóßõáøõ ãóÇ ÃóãóÑó Çááøóåõ Èöåö ÝóÞóÏú Ïóáøó ÈöÃóãúÑöåö (Èöåö) Úóáóì ÍõÓúäöåö æóÚóáóì ÞõÈúÍö ÊóÑúßöåö¡ æóßõáøõ ãóÇ äóåóì Úóäúåõ ÝóÞóÏú Ïóáøó Úóáóì ÞõÈúÍöåö Èöäóåúíöåö ÝóÌóÑóì Ðóáößó ãóÌúÑóì ÇáúÅöÎúÈóÇÑö Ýöíåö Ýóíóßõæäõ ÇáúãóÃúãõæÑõ Èöåö ÍóÓóäðÇ æóíóßõæäõ ÊóÑúßõåõ ÞóÈöíÍðÇ. æóÅöÐóÇ ÕóÍøó åóÐóÇ áóãú íóÌõÒú (Ãóäú) íóäúåóì ÚóãøóÇ æóÑóÏó ÇáúÃóãúÑõ Èöåö ãöãøóÇ åóÐóÇ æóÕúÝõåõ áöÃóäøóåõ áóæú äóåóì (Úóäúåõ) áóßóÇäó äóåúíõåõ ÏóáóÇáóÉð ãöäúåõ Úóáóì ÞõÈúÍöåö æóÚóáóì ÍõÓúäö ÊóÑúßöåö¡ æóßóÇäó Ðóáößó ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúÅöÎúÈóÇÑö(2/233)
ãöäúåõ Èößóæúäöåö ÞóÈöíÍðÇ ÅÐóÇ æóÞóÚó ãöäú ÝóÇÚöáöåö¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóÏõáøó Úóáóì ÝöÚúáö ÔóíúÁò Ýöí æóÞúÊò ÈöÚóíúäöåö Ãóäøóåõ ÍóÓóäñ¡ Ëõãøó íóÏõáøõ Úóáóíúåö ÃóíúÖðÇ Ãóäøóåõ ÞóÈöíÍñ ÇáúæóÌúåõ ÇáøóÐöí (Ïóáøó) Úóáóíúåö ÍõÓúäõåõ áöÃóäøó åóÐóÇ íóÞúÊóÖöí ÊóäóÇÞõÖó ÏóáóÇáóÊöåö æóÊóäóÇÝöíåóÇ¡ ÊóÚóÇáóì Çááøóåõ Úóäú Ðóáößó. æóßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÎúÈöÑóäóÇ Úóäúåõ ÈöÃóäøóåõ ÍóÓóäñ¡ æóíõÎúÈöÑó Úóäúåõ ÃóíúÖðÇ ÈöÃóäøóåõ ÞóÈöíÍñ¡ ÝóßóÐóáößó áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóäóÇæóáóåõ ÇáúÃóãúÑõ æóÇáäøóåúíõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ áöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó æóÇáäøóåúíó íóÌúÑöíóÇäö ãóÌúÑóì ÇáúÅöÎúÈóÇÑö Ýöí ÈóÇÈö ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ÇáúÍóÓóäö Ãóæú ÇáúÞóÈöíÍö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÃúãõæÑõ Èöåö ÝöíãóÇ ÐóßóÑúÊ ÛóíúÑó Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ æóÅöäú ßóÇäó ãõÚóíøóäðÇ ÈöæóÞúÊò ãóÍúÕõæÑò. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ãõÍóÇáñ áöÃóäøóåõ ÞóÏú Ïóáøó ÈöÇáúÃóãúÑö Úóáóì Ãóäøóåõ ãóÊóì ÃõæÞöÚó åóÐóÇ ÇáúÝöÚúáõ Ýöí Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö æóÞóÚó ÍóÓóäðÇ¡ æóÇáäøóÓúÎõ ÅÐóÇ æóÑóÏó ÝóÅöäøóãóÇ ÊóäóÇæóáó Ðóáößó ÇáúÝöÚúáó ÈöÚóíúäöåö áóÇ ÝöÚúáðÇ ÛóíúÑóåõ¡ áöÃóäøóåõ áóãú íóßõäú åõäóÇßó ÝöÚúáõ ÛóíúÑö ãóÇ ÊóÚóáøóÞó Íõßúãõåõ ÈöÇáúÃóãúÑö ÝóíóÊóäóÇæóáõåõ ÇáäøóÓúÎõ Úóáóì Ãóäøóåõ Åäú ßóÇäó Çáäøóåúíõ ÇáøóÐöí æóÞóÚó Èöåö ÇáäøóÓúÎõ áóãú íóÊóäóÇæóáú Ðóáößó ÇáúãóÃúãõæÑó (Èöåö) ÈöÚóíúäöåö¡ ÝóæóÇÌöÈñ Ãóäú íóÈúÞóì æõÌõæÈõ ÝöÚúáöåö ÈóÚúÏó Çáäøóåúíö Úóáóì ÍóÓóÈö ÇÞúÊöÖóÇÆöåö ÇáúÃóãúÑó ÈóÏúÁðÇ¡ æóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó åóÐóÇ ÇáÓøóÇÆöáó áóãú íõÍóÕøöáú ãóÚúäóì ãóÇ ÞóÇáó.
Ïóáöíáñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Ãóäøóåõ ãóÚúáõæãñ Ãóäøó ãóÇ ÃóãóÑó Çááøóåõ Èöåö ÝóÞóÏú ÃóÑóÇÏó ãöäøóÇ ÝöÚúáóåõ¡ æóãóÇ äóåóÇäóÇ Úóäúåõ ÝóÞóÏú ßóÑöåó ãöäøóÇ ÝöÚúáóåõ áöÃóäøóåõ áóæú ÌóÇÒó ÃóáøóÇ íóßõæäó ãõÑöíÏðÇ áöãóÇ ÃóãóÑó Èöåö¡ áóÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ãõÑöíÏðÇ ÈöÖöÏøöåö¡ æóáóæú ÌóÇÒó Ðóáößó áóãóÇ ßóÇäó ÇáúãóÃúãõæÑõ ãõØöíÚðÇ ÈöÝöÚúáö ãóÇ ÃõãöÑó Èöåö áöÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ íóßõæäõ ãõØöíÚðÇ áóåõ ÈöÝöÚúáö ãóÇ ÃóÑóÇÏóåõ ãöäúåõ¡ æóßóÇäó áóÇ íóßõæäõ ÚóÇÕöíðÇ ÈöÝöÚúáö ãóÇ äóåóÇåõ Úóäúåõ¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóÑóÇÏóåõ ãöäúåõ¡ ÝóßóÇäó íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ãõÑúÊóßöÈõ Çáäøóåúíö ãõØöíÚðÇ áöáøóåö(2/234)
ÊóÚóÇáóì¡ áöÃóäøóåõ ÝóÚóáó ãóÇ ÃóÑóÇÏóåõ ãöäúåõ æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ ÓõÞõæØó ãóÚúäóì ÇáúÃóãúÑö æóÇáäøóåúíö æóíóÌúÚóáõ æõÑõæÏóåõãóÇ ÚóÈóËðÇ æóÓóÝóåðÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÕóÍøó åóÐóÇ Ëõãøó æóÑóÏó ÇáúÃóãúÑõ ãõÞúÊóÖöíðÇ áöÅöÑóÇÏóÉö ÇáúÝöÚúáö áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóßúÑóåóåõ ãöäúåõ ÈóÚúÏó Ðóáößó ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÃóÑóÇÏóåõ ãöäúåõ æóÝöí Çáäøóåúíö Úóäúåõ ÈóÚúÏó ÇáúÃóãúÑö Èöåö ßóÑóÇåóÉñ áöÐóáößó ÇáúÝöÚúáö ÈöÚóíúäöåö ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÃóÑóÇÏóåõ¡ æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÈóÏóÇÁõ ÇáøóÐöí åõæó ãóäúÝöíøñ Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áöÃóäøóåõ áóÇ íóßúÑóåõåõ ÈóÚúÏó ÅÑóÇÏóÊöåö¡ áóåõ ÅáøóÇ æóÞóÏú ÇÓúÊóÍúÏóËó ÚöáúãðÇ áóãú íóßõäú Úóáöãóåõ æóÞúÊó ÅÑóÇÏóÊöåö Ãóæú Ãóäú íóßõæäó ÇáúÃóãúÑõ ÚóÈóËðÇ æóÓóÝóåðÇ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö¡ æóÇáúæóÌúåóÇäö ÌóãöíÚðÇ ãóäúÝöíøóÇäö Úóäú Çááøóåö ÚóÒøó æóÌóáøó æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íõÑóÇÏó ÇáúÝöÚúáõ ãöäú æóÌúåò æóíõßúÑóåõ ãöäú æóÌúåò ÂÎóÑó ÝóÊóÊóÚóáøóÞõ ÇáúÅöÑóÇÏóÉõ æóÇáúßóÑóÇåóÉõ (Èöåö ãöäú æóÌúåóíúäö ãõÎúÊóáöÝóíúäö¡ ÝóÃóãøóÇ ãöäú æóÌúåò æóÇÍöÏò ÝóáóÇ. æóÊóÚóáøõÞõ ÇáúÅöÑóÇÏóÉö æóÇáúßóÑóÇåóÉö)
ãöäú æóÌúåóíúäö Ãóäú íõÑöíÏó ÇáúÝöÚúáó ÚöÈóÇÏóÉð áöáøóåö æóíóßúÑóåóåõ ÚöÈóÇÏóÉð áöáÔøóíúØóÇäö (æóãöäú æóÌúåò æóÇÍöÏò Ãóäú íõÑöíÏóåõ ãöäúåõ ÚöÈóÇÏóÉð áöáøóåö ÊóÚóÇáóì æóíóßúÑóåóåõ ÚöÈóÇÏóÉð áöáøóåö ÊóÚóÇáóì) æóåóÐóÇ åõæó ÍóÞöíÞóÉõ ÇáäøóÓúÎö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö ÇáøóÐöí ÃóÌóÇÒóåõ ãõÎóÇáöÝõæäóÇ Ýöí Ðóáößó¡ æóÐóáößó ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Úóáóì Çááøóåö¡ ÊóÚóÇáóì (Çááøóåõ) Úóäú Ðóáößó ÚõáõæøðÇ ßóÈöíÑðÇ (æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú íóÃúÈóì ÌóæóÇÒó ÊóÚóáøõÞö ÇáúÍóÙúÑö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉö áöÝöÚúáò æóÇÍöÏò ãöäú æóÌúåóíúäö ãõÎúÊóáöÝóíúäö¡ æóíóÒúÚõãõ Ãóäøó ÇáúÝöÚúáó ÇáøóÐöí ÊóÚóáøóÞóÊú ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ Èöåö ÛóíúÑõ ÇáúÝöÚúáö ÇáøóÐöí ÊóÚóáøóÞó Èöåö ÇáúÍóÙúÑõ¡ æóÃóíøõ ÇáúæóÌúåóíúäö ÕóÍøó ãöäúåõãóÇ¡ ÝóáóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö áöÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö ÇáúÝöÚúáö áöãóÇ ÈóíøóäøóÇ) . æóÏóáöíáñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Ãóäøó ÇáäøóÓúÎó ÅäøóãóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõåõ Úóáóì æóÌúåò íóÌõæÒõ ÔóÑúØõåõ ãóÚó ÇáúÃóãúÑö (Èöåö) Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò ãöËúáó Ãóäú íóÞõæáó: ÕóáøõæÇ Åáóì æóÞúÊö ßóÐóÇ Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö¡ Ëõãøó ÕóáøõæÇ¡ ÈóÚúÏó Ðóáößó Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö.(2/235)
æóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ ÔóÑúØõåõ ãóÚó áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò áóãú íóÕöÍøó æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö (Èöåö) æóãóÇ ÐóßóÑúäóÇ æóÕúÝóåõ ãöäú äóÓúÎö ÇáúÃóãúÑö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö åõæó ãöäú åóÐóÇ ÇáúÞóÈöíáö¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó ÞóÏú ÝóÑóÖúÊ Úóáóíúßõãú ÇáÙøõåúÑó æóäóåóíúÊõßõãú Úóäúåõ ÈöÚóíúäöåö¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó Çáäøóåúíõ ãóÐúßõæÑðÇ ãóÚó áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö íóÕöÍøõ Ãóäú íõÑöíÏóåõ Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó æóáóÇ íóÊóÚóÈøóÏó ÈöÇáäøóåúíö Úóäúåõ ÈóÚúÏóåõ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÓóÇÆöÑó ãóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ÅäøóãóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì æóÌúåò áóæú ÐõßöÑó ãóÚó áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö ÈóÏúÁðÇ áóãú íóÊóäóÇÞóÖú (æóÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÑöíÏó ÈöãóÇ áóæú ÐõßöÑó ãóÚó áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö ÊóäóÇÞóÖó) ÇáúßóáóÇãõ æóÇÓúÊóÍóÇáó¡ ÝóÏóáøó Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÇãúÊöäóÇÚö (ÌóæóÇÒö) äóÓúÎö ãóÇ åóÐöåö ÕöÝóÊõåõ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóÌõæÒó æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö ÝöíãóÇ (ßóÇäó) åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ÅÐóÇ ßóÇäó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ãõØúáóÞðÇ æóÅöäú áóãú íóÌõÒú ÐößúÑõ Çáäøóåúíö Úóäúåõ ãóÚó áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö ÈöÃóäú íóßõæäó ÇáúÃóãúÑõ ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÚóÏóãö æõÑõæÏö ÇáäøóÓúÎö ÝóíóÕöíÑõ ÊóÞúÏöíÑõåõ¡ ÇÝúÚóáõæÇ Åäú áóãú ÃóäúÓóÎúåõ Úóäúßõãú. Þöíáó áóåõ: ÝóåóÐóÇ åõæó ÇáúãõÓúÊóäúßóÑõ ÇáøóÐöí áóÇ íóÌõæÒõ ÔóÑúØõåõ Ýöí áóÝúÙö ÇáúÃóãúÑö áöÃóäøóåõ íóÕöíÑõ Ýöí ãóÚúäóì Þóæúáöåö: ÞóÏú ÃóãóÑúÊõßõãú Èöåö Åäú áóãú Ãóäúåóßõãú Úóäúåõ¡ æóÞóÏú ÃóÑóÏúÊå ãöäúßõãú Åäú áóãú ÃóßúÑóåúåõ¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ ÔóÑúØõ Ðóáößó Ýöí ÇáúÃóãúÑö¡ ÝóßóÐóáößó Þóæúáõåõ: ÇÝúÚóáõæåõ Åäú áóãú ÃóäúÓóÎúåõ Úóäúßõãú ÅÐóÇ ßóÇäó íóÞúÊóÖöí Ðóáößó áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÔúÑöØóåõ ãóÚó ÇáúÃóãúÑö. æóÚóáóì Ãóäøó ÞóÇÆöáó åóÐóÇ áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóÞõæáó: ÈöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó íóÞúÊóÖöí ÝöÚúáó ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúãõÚóíøóäö Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúÅöíÌóÇÈö Ãóæú ÇáäøóÏúÈö Úóáóì ÍóÓóÈö ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáäøóÇÓö Ýöíåö¡ Ãóæú Ãóäú íóÞõæáó: Åäøó ÕöíÛóÉó ÇáúÃóãúÑö áóÇ ÊóÞúÊóÖöí ÔóíúÆðÇ ãöäú Ðóáößó¡ æóÅöäøóãóÇ íóßõæäõ Íõßúãõåõ Ýöí ÇÞúÊöÖóÇÁö ÇáúÝöÚúáö ÇáúãóÃúãõæÑö ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÏóáóÇáóÉö ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãöãøóäú íóÃúÈóì ÇáúÞóæúáó ÈöÇÞúÊöÖóÇÁö æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ÝöÚúáó ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö (æóåõæó Ãóäú) íóÞõæáó: Åäøóåõ ãóæúÞõæÝñ Úóáóì ÇáÏøóáöíáö ÝóÅöäøó ÇáúÃóãúÑó ãóÚó Ðóáößó Ýöí ÕöíÛóÊöåö æóÍöíóÇáó æõÑõæÏöåö áóíúÓó ÈöÇáúÅöíÌóÇÈö(2/236)
Ãóæúáóì ãöäúåõ ÈöÇáäøóåúíö¡ ÍóÊøóì ÅÐóÇ æóÑóÏó Çáäøóåúíõ ÚóáöãúÊ Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú ÈöÇáúÃóãúÑö ÇáúÅöíÌóÇÈó.
ÝóåóÐóÇ Þóæúáñ ãóÑúÏõæÏñ ÎóÇÑöÌñ Úóäú ÃóÞóÇæöíáö ÇáúÃõãøóÉö ÅÐú áóíúÓó ÃóÍóÏñ ãöäúåõãú íõÌóæøöÒõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúÃóãúÑö Çáäøóåúíó. æóÅöäú ßóÇäó ãöãøóäú íóÞõæáõ: Åäøó ÇáúÃóãúÑó íóÞúÊóÖöí ÅíÞóÇÚó ÇáúÝöÚúáö Úóáóì ÃóÍóÏö ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí ÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóÇÓõ Ýöíåö¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÔóÑúØö ÃóáøóÇ íõäúÓóÎó áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó ÞóÏú ÇÞúÊóÖóì ÅíÞóÇÚóåõ Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúÅöíÌóÇÈö Ãóæú ÇáäøóÏúÈö¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÌúÚóáó ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÔóÑúØò æóáóÇ ãõÞóíøóÏðÇ ÈöæóÕúÝò ÛóíúÑö ãóÐúßõæÑò Ýöí ÇááøóÝúÙö ßóãóÇ íóÞõæáõ Ýöí ÃóáúÝóÇÙö ÇáúÚõãõæãö¡ æóÇáúÍóÞóÇÆöÞõ ÃóäøóåóÇ ãóÊóì æóÑóÏóÊú ãõØúáóÞóÉð ßóÇäóÊú ãõÞúÊóÖöíóÉð áöÃóÍúßóÇãöåóÇ ÇáúãóæúÖõæÚóÉö áóåóÇ Ýöí ÃóÕúáö ÇááøõÛóÉö æóáóÒöãóäóÇ ÈöåóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ãõæÌöÈö ÕöíÛóÊöåóÇ¡ Ëõãøó ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú ÊóÑöÏó - ÈóÚúÏó Ãóäú ÇÓúÊóÞóÑøó ÍõßúãõåóÇ Úóáóì ãóÇ ÇÞúÊóÖóÊúåõ ÕõæÑóÊõåóÇ ÈöÍõÕõæáö ÇáúÝóÑóÇÛö ÝöíåóÇ ÛóíúÑó ãõÞóíøóÏò ÈöÔóÑúØò æóáóÇ æóÕúÝò - Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöåóÇ ÛóíúÑõ ãóÇ ÇÞúÊóÖóÊúåõ ÍóÞöíÞóÉõ áóÝúÙöåóÇ¡ ÝóßóÐóáößó ÇáúÃóãúÑõ ÅÐóÇ æóÑóÏó ãõØúáóÞðÇ (ãõÞúÊóÖöíðÇ) áöÝöÚúáö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúãóÐúßõæÑö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÌúÚóáó ãõÞóíøóÏðÇ ÈöÔóÑúØö ÃóáøóÇ íõäúÓóÎó¡ æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÝóÕúáö ÅäøóãóÇ åõæó ßóáóÇãñ Ýöí äóÝúíö ÅËúÈóÇÊö ÇáÔøóÑúØö Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõØúáóÞö ÇáúÚóÇÑöí ãöäú ÇáÔøóÑúØö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáÓøóÇÆöáõ¡ æóÓóäóÊóßóáøóãõ ÈóÚúÏó åóÐóÇ Ýöí Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáúÃóãúÑö ãõÞóíøóÏðÇ ÈöåóÐóÇ ÇáÔøóÑúØö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÃóáóíúÓó áóæú ÞóÇáó (Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì) áóäóÇ: ÕóáøõæÇ ÇáÙøõåúÑó Ýöí ãõÓúÊóÞúÈóáö ÃóÚúãóÇÑößõãú¡ Ãóæú ÕõæãõæÇ ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó Ýöí ãõÓúÊóÞúÈóáö ÇáÓøöäöíäó¡ ßóÇäó ÇáúæóÇÌöÈõ ÚóáóíúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó æõÌõæÈöåö Ýöí ãõÓúÊóÞúÈóáö ÇáúÃóæúÞóÇÊö ãõßóÑøóÑðÇ¡ Ëõãøó ÌóÇÆöÒñ ãóÚó Ðóáößó ÚöäúÏóß æõÑõæÏõ äóÓúÎöåö ÈóÚúÏó ÇáÊøóãúßöíäö ãöäú ÝöÚúáö ÃóÏúäóì ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ÇááøóÝúÙõ¡ Ýóáöãó ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóÌõæÒó æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö Ýöíåö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊöåö æóÇáÊøóãóßøõäö ãöäú ÝöÚúáö ÔóíúÁò ãöäúåõ ßóãóÇ ÃóÌóÒúÊ æõÑõæÏóåõ ÝöíãóÇ íõÓúÊóÞúÈóáõ ãöäú ÝöÚúáö ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøóæúãö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇåõ. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó åóÐóÇ ãöãøóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ Ýöí ÔóíúÁò¡ æóÐóáößó áöÃóäøó æõÑõæÏó ÇáúÃóãúÑö Úóáóì åóÐöåö ÇáÕøöÝóÉö ãõÞóÇÑöäñ áöÌóæóÇÒö äóÓúÎöåö ÈóÚúÏó ÇáÊøóãúßöíäö ãöäú ÃóÏúäóì ÝöÚúáö ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ ÇááøóÝúÙõ ãóÇ ÏóÇãó ÇáäøóÓúÎõ ÞóÇÆöãðÇ ÈöÈóÞóÇÁö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóÅöÐóÇ æóÑóÏó ÇáäøóÓúÎõ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÇáúÝóÑúÖó ßóÇäó ÇáúãöÞúÏóÇÑó ÇáøóÐöí æóÞóÚó ÇáÊøóãúßöíäõ ãöäúåõ Åáóì æóÞúÊö(2/237)
ÇáäøóÓúÎö¡ æóÃóäøó ãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúæóÞúÊö áóãú íóßõäú ãõÑóÇÏðÇ ÈöÇáúÃóãúÑö¡ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ãóÓúÃóáóÊõäóÇ áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÞóÇáó áóäóÇ: ÕóáøõæÇ ÅÐóÇ ÒóÇáóÊú ÇáÔøóãúÓõ ãöäú åóÐóÇ Çáúíóæúãö áóÒöãóäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ æõÌõæÈöåóÇ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúãóÐúßõæÑö ãöäú ÛóíúÑö ÊóÌúæöíÒò áöÛóíúÑöåö¡ ÝóãóÊóì æóÑóÏó äóÓúÎõåõ ßóÇäó äóåúíðÇ Úóäú ÇáúãóÃúãõæÑö ÈöÚóíúäöåö æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ÝóÓóÇÏóåõ. ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóåóáøóÇ ÃóÌóÒúÊ æõÑõæÏó ÇáúÃóãúÑö ãóÚúÞõæÏðÇ ÈöÔóÑúØö ÝöÚúáöåö Ýöí æóÞúÊò Åäú áóãú (íóäúåó) Úóäúåõ æóáóãú íóäúÓóÎúåõ ÝóíóÞõæáõ: ÕóáøõæÇ ÚöäúÏó ÇáÒøóæóÇáö Åäú áóãú ÃóäúÓóÎúåõ Úóäúßõãú. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ áóÇ íóÌõæÒõ áöÃóäøóåõ íóÕöíÑõ ÈöãóäúÒöáóÉö Þóæúáöåö ÞóÏú (ÃóÑóÏúÊå) ãöäúßõãú Åäú áóãú ÃóßúÑóåúåõ¡ æóßóÞóæúáöåö: åõæó ÍóÓóäñ Ýöí Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö Åäú áóãú íóßõäú ÞóÈöíÍðÇ¡ æóßóÞóæúáöåö: ÎóÈóÑöí åóÐóÇ ÕöÏúÞñ Åäú áóãú íóßõäú ßóÐöÈðÇ ÊóÚóÇáóì Çááøóåõ Úóäú Ðóáößó¡ æóßóÞóæúáöåö: (ÞóÏú) ÃóãóÑúÊõßõãú Èöåö Åäú áóãú íóÈúÏõ áöí Ýöí Ðóáößó ÇáúÃóãúÑö¡ æóåóÐóÇ áóÇ íóÞõæáõåõ ÅáøóÇ ÌóÇåöáñ ÈöÇáúÚóæóÇÞöÈö æóÈöÞõÈúÍö ÇáúÃóãúÑö Ãóæú ÈöÍõÓúäöåö¡ áöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáÔøóíúÁö áóíúÓó åõæó ÇáúãõæÌöÈó áöÍõÓúäö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö æóáóÇ Çáäøóåúíõ Úóäúåõ ãõæÌöÈðÇ áöÞõÈúÍöåö æóÅöäøóãóÇ íóÏõáøóÇäö ÅÐóÇ æóÑóÏóÇ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Úóáóì ÍõÓúäöåö Ãóæú ÞõÈúÍöåö¡ áöÃóäøóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÚóÇáöãñ ÈöÍõÓúäö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö ÞóÈúáó ÇáúÃóãúÑö Èöåö æóÚóÇáöãñ ÈöÞõÈúÍöåö ÞóÈúáó Çáäøóåúíö Úóäúåõ¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ãöäúåõ ÌóæóÇÒõ ÔóÑúØö Çáäøóåúíö ÝöíãóÇ Úõáöãó ÍõÓúäõåõ æóáóÇ íóÌõæÒõ ÔóÑúØõ ÇáúÃóãúÑö ÝöíãóÇ Úõáöãó ÞõÈúÍõåõ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÃóáóíúÓó ÌóÇÆöÒðÇ ÝöíãóÇ ÈóíúäóäóÇ Ãóäú íóÞõæáó ÇáÑøóÌõáõ áöÚóÈúÏöåö: ÇõÏúÎõáú ÇáÏøóÇÑó ÛóÏðÇ ãóÇ áóãú Ãóäúåóß Úóäúåõ æóáóÇ íóßõæäõ åóÐóÇ ãõÓúÊóäúßóÑðÇ ÚöäúÏó ÇáúÚõÞóáóÇÁö ÝóãóÇ ÃóäúßóÑúÊ ãöäú ÊóÌúæöíÒö ãöËúáöåö Ýöí ÃóæóÇãöÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì. Þöíáó áóåõ: ÅäøóãóÇ íóÌõæÒõ åóÐóÇ ÝöíãóÇ ÈóíúäóäóÇ áöÌóæóÇÒö ÇáúÈóÏóÇÁö ÚóáóíúäóÇ æóÇáÊøóäóÞøõáö Ýöí ÇáÑøóÃúíö æóÇÓúÊöÍúÏóÇËö ÇáúÚöáúãö (ÈöÇáúÃóãúÑö) ¡ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÞõæáó ÇáúæóÇÍöÏõ ãöäøóÇ áöÚóÈúÏöåö: ÇÝúÚóáú ÛóÏðÇ ßóÐóÇ ãóÇ áóãú Ãóäúåóß Úóäúåõ ßóãóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó: ÇÝúÚóáúåõ Åäú áóãú íóÈúÏõ áöí Ýöíåö¡ æóÇóááøóåõ ÊóÚóÇáóì áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóíúåö ÇáúÈõÏóÇÁóÇÊõ¡ æóáóÇ ÇÓúÊöÍúÏóÇËõ ÇáúÚöáúãö(2/238)
ÈöÇáúÃõãõæÑö ÝóáöÐóáößó ÇãúÊóäóÚó ÌóæóÇÒõ ÔóÑúØö Ðóáößó Ýöí ÃóæóÇãöÑöåö¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ãóäú ÞóÇáó (ãöËúáó) Ðóáößó ãöäøóÇ áöÚóÈúÏöåö ÚóÞóáúäóÇ ãöäú áóÝúÙöåö (Ãóäøóåõ) ÅäøóãóÇ ÌóæøóÒó Úóáóì äóÝúÓöåö ÇäúÊöÞóÇáóåõ Úóäú ÇáÑøóÃúíö (ÇáúÃóæøóáö) Åáóì ÛóíúÑöåö áöãóÇ ÚóÓóì Ãóäú íóÈúÏõæó áóåõ Ýöí ÇáúãõÓúÊóÃúäóÝö æóÃóäú ÓóíóÍúÏõËõ ÚöáúãðÇ áóãú íóßõäú Úóáöãóåõ Ýöí ÇáúÃóæøóáö¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó æóÌóÈó ÃóáøóÇ íóÌõæÒó ãöËúáõåõ Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóíúåö ÇáúÈóÏóÇÁõ æóÇÓúÊöÍúÏóÇËõ ÇáúÚöáúãö ÈöÇáúÃõãõæÑö. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÞóÏú ÃóÌóÒúÊ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó ãöäú ÇáúÃóÈúæóÇÈö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö.
æõÑõæÏó ÇáúÃóãúÑö ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÔóÑúØö ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ ãöËúáó Ãóäú íóÞõæáó: Õóáøö ÅÐóÇ ÒóÇáóÊú ÇáÔøóãúÓõ Åäú ßõäúÊ ÕóÍöíÍðÇ Ýöí Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö¡ æóÞóÇÊöáú ÇáúãõÔúÑößöíäó ÛóÏðÇ Åäú Ãóãúßóäóß¡ æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáúãóÚúáõæãö Ãóäøóåõ áóÇ íóÈúáõÛõ ÍóÇáó ÇáÊøóãúßöíäö¡ æóáóÇ íóãúäóÚõ Ðóáößó ÚöäúÏóß ÕöÍøóÉó ÇáúÃóãúÑö ãõÚóáøóÞðÇ ÈöåóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉö¡ ÝóåóáøóÇ ÌóæøóÒúÊ (Ãóäú íóÞõæáó) Õóáøö ÚöäúÏó ÇáÒøóæóÇáö Åäú áóãú Ãóäúåóß Úóäúåõ.
Þöíáó áóåõ: ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ ãöäú ÚöáøóÉö ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäú ÇáúãóËóáóíúäö Ýöí ÇáúÌóæóÇÒö Ãóæú ÇáöÇãúÊöäóÇÚö åõæó ÇáúãõæÌöÈõ áöáúÝóÕúáö ÈóíúäóåõãóÇ æóåõæó Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó: ÞóÏú ÃóÑóÏúÊå ãöäúß Åäú áóãú ÃóßúÑóåúåõ¡ æóÃóäøó ÃóãúÑöí ÅíøóÇßó ÍóÓóäñ Åäú áóãú íóßõ ÞóÈöíÍðÇ¡ æóÅöäøó åóÐóÇ ÇáúÞóæúáó ãöäúåõ íóÞúÊóÖöí ÊóÌúæöíÒó ÇáúÈóÏóÇÁö¡ æóåóÐöåö ÇáÕøöÝóÉõ ãóäúÝöíøóÉñ¡ æóáóíúÓó Ýöí Þóæúáöåö: Õóáøö Åäú ÞóÏóÑúÊ Úóáóíúåö ÇÞúÊöÖóÇÁõ ÕöÝóÉò ÍõßúãõåóÇ Ãóäú Êóßõæäó ãóäúÝöíøóÉð Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ Ýóáóãú íóãúÊóäöÚú æõÑõæÏõåõ Úóáóì åóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉö. æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì Ãóäøó ÔóÑúØó ÕöÍøóÉö ÇáúÃóãúÑö æóßóæúäöåö ÍóÓóäðÇ æõÌõæÏõ ÇáÊøóãúßöíäö Ýöí ÍóÇáö áõÒõæãö ÝöÚúáöåö ÝóáóÇ íóãúÊóäöÚõ æõÑõæÏõåõ ãóÞúÑõæäðÇ ÈöåóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉö¡ æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáúãóÚúáõæãö Ãóäøóåõ áóÇ íóÈúáõÛõ ÍóÇáó ÇáÊøóãúßöíäö. æóíóÏõáøõ Úóáóì åóÐóÇ ÃóíúÖðÇ Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÃúãõÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÝöÚúáò íóÝúÚóáõåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí ãóÚó Úöáúãöåö ÈöÃóäøóåõ íóÝúÚóáõ Ýöí ÇáËøóÇäöí ãóÇ íõÖóÇÏøõ ÝöÚúáó ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö æóãóÚúáõæãñ ÇãúÊöäóÇÚõ æõÞõæÚö ÇáúÝöÚúáö ãöäúåõ Ýöí ÍóÇáö æõÌõæÏö ÖöÏøöåö¡ ßóãóÇ Ãóäøóåõ ãóÚúáõæãñ ÇãúÊöäóÇÚõ æõÞõæÚöåö (ãöäúåõ) ãóÚó ÚóÏóãö ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ¡ Ëõãøó áóãú íóãúÊóäöÚú æõÑõæÏõ ÇáúÃóãúÑö(2/239)
ÈöÝöÚúáò Ýöí æóÞúÊò ãõÚóíøóäò áöÃóÌóáò ãóÇ Ýöí ÇáúãóÚúáõæãö ãöäú æõÞõæÚö ÖöÏøöåö ãöäúåõ Ýöí Êöáúßó ÇáúÍóÇáö ÈóÏóáðÇ ãöäúåõ æóáóãú íóßõäú åóÐóÇ ÚóÈóËðÇ æóáóÇ ÓóÝóåðÇ¡ ßóÐóáößó ÇáúÃóãúÑõ ÇáúãõÚóáøóÞõ ÈöÔóÑúØö ÇáÊøóãúßöíäö ÃóãúÑñ ÕóÍöíÍñ æóÅöäú ßóÇäó (Ýöí) ãóÚúáõæãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóäøó ÇáúãóÃúãõæÑó áóÇ íóÈúáõÛõ ÍóÇáó ÇáÊøóãúßöíäö¡ æóãóäú ãóäóÚó ÍõÓúäó ÇáúÃóãúÑö Úóáóì ÔóÑúØö ÇáÊøóãúßöíäö ÅÐóÇ ßóÇäó Ýöí ÇáúãóÚúáõæãö Ãóäøóåõ áóÇ íóÊóãóßøóäõ ãöäúåõ ÝóÅöäøóãóÇ ãóäóÚó Ðóáößó ãöäú ÌöåóÉö Ãóäøó ÇáúÂãöÑó ÅÐóÇ ßóÇäó ÚóÇáöãðÇ ÈöÐóáößó ßóÇäó ÃóãúÑõåõ (Èöåö) ÚóÈóËðÇ ßóÃóãúÑöåö áóäóÇ ÈöÕõÚõæÏö ÇáÓøóãóÇÁö æóäóÍúæöåö.
æóÝóÑúÞñ Èóíúäó ÃóæóÇãöÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÃóæóÇãöÑöäóÇ áöÚóÈöíÏöäóÇ æóãóäú íóáúÒóãõåõ ØóÇÚóÊõäóÇ Ýöí ÌóæóÇÒöåö ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÔóÑúØö ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ áöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó ãöäøóÇ íóÌõæÒõ Ýöí ãöËúáöåö ÈõáõæÛõ ÇáúãóÃúãõæÑö ÍóÇáó ÇáÊøóãúßöíäö æóáóæú ßóÇäó æõÌõæÏõåõ ãöäú ÇáúãóÃúãõæÑö ÝöíãóÇ ÈóíúäóäóÇ ãóíúÆõæÓðÇ ãöäúåõ áóãóÇ ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ Èöåö ÍóÓóäðÇ. ÞóÇáó: æóßóÐóáößó ÅÐóÇ ßóÇäó Ýöí ãóÚúáõæãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóäøó ÇáúãõßóáøóÝó áóÇ íóÈúáõÛõ ÍóÇáó ÇáÊøóãúßöíäö áóãú íóÕöÍøó ÃóãúÑõåõ. æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú åóÐóÇ: Ãóäøó åóÐóÇ ÅäøóãóÇ ÌóÇÒó æõÑõæÏõåõ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãóÞúÑõæäðÇ ÈöåóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉö ÝöíãóÇ íóÌõæÒõ Ýöíåö ÈõáõæÛõ ÍóÇáó ÇáÊøóãúßöíäö æóÅöäú ßóÇäó (Ýöí) ãóÚúáõæãö Çááøóåö (ÃóäøóÇ) áóÇ äóÈúáõÛõåóÇ áöÃóäøóÇ ãóÊóì ÌóæøóÒúäóÇ Ðóáößó áóÒöãóäóÇ ÈöæõÑõæÏöåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ æõÌõæÈöåö Úóáóì ÇáÔøóÑöíØóÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö Ýöíåö æóíõáúÒöãõäóÇåóÇ ÊóæúØöíäõ ÇáäøóÝúÓö Úóáóíúåö æóÊóÓúåöíáõåõ ÚóáóíúåóÇ Åäú ÈóáóÛúäóÇ ÍóÇáó ÇáÊøóãúßöíäö æóåóÐöåö ÚöÈóÇÏóÉñ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóÚóÈøóÏóäóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöåóÇ æóíõáúÒöãóäóÇåóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáö. æóáóíúÓó åóÐóÇ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúÃóãúÑö ÈöÕõÚõæÏö ÇáÓøóãóÇÁö ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöãúßóÇäö¡ áöÃóäøóÇ ÞóÏú ÊóíóÞøóäøóÇ ÃóäøóÇ áóÇ äóÈúáõÛõ ÍóÇáó ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ ÃóÈóÏðÇ æóáóÇ íóÕöÍøõ ãóÚó Ðóáößó ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÌóæóÇÒö ÈõáõæÛö ÍóÇáö ÇáúÅöãúßóÇäö æóÊóæúØöíäõ ÇáäøóÝúÓö Úóáóì ÇáúÝöÚúáö ÅÐóÇ ÈóáóÛúäóÇåóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöåóÐóÇ ÇáúÃóãúÑö æõÌõæÈõ ÇáúÝöÚúáö æóáóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÔóíúÁò ÊóÕöÍøõ ÇáúÚöÈóÇÏóÉõ Èöåö(2/240)
ßóÇäó ÚóÈóËðÇ Ýóáóãú íóÕöÍøó Ãóäú íóÝúÚóáóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú íóÌõæÒó æõÑõæÏõ ÇáúÃóãúÑö ãóÚúÞõæÏðÇ ÈöÔóÑöíØóÉö (Ãóäú íóÞõæáó) ÇÝúÚóáõæÇ ãóÇ áóãú ÃóäúÓóÎúåõ Úóäúßõãú ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö¡ æóÃóäú Êóßõæäó ÇáúÚöÈóÇÏóÉõ ÚóáóíúäóÇ Ýöíåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ æõÌõæÈöåö Åäú áóãú íóäúÓóÎúåõ. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóáúÒóãóåõ ÇÚúÊöÞóÇÏõ æõÌõæÈöåö ÈöæõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö¡ Ãóæú Ãóäú íóáúÒóãóåõ ÇÚúÊöÞóÇÏõ æõÌõæÈöåö Åäú ßóÇäó æóÇÌöÈðÇ¡ Ãóæú ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÍóÙúÑöåö Åäú ßóÇäó ãóÍúÙõæÑðÇ ÝóíõÚúÊóÞóÏõ ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÛóíúÑö Úóíúäöåö Ãóæú íõÚúÊóÞóÏõ Ãóäøóåõ æóÇÌöÈñ Úóáóíúåö Åäú áóãú íóäúåóåõ Úóäúåõ.
ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ Åäøóåõ íóáúÒóãõåõ ÈöæõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ÇáúãóÚúÞõæÏö ÈöÔóÑöíØóÉö Ãóäú áóÇ íóäúåóì Úóäúåõ ÇÚúÊöÞóÇÏõ æõÌõæÈöåö ÝóåóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏõ áóíúÓó åõæó ãöãøóÇ íóÞúÊóÖöíåö áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõÞóíøóÏõ ÈöÇáÔøóÑúØö Úóáóì ÇáúæóÕúÝö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúÊ¡ Èóáú åõæó ãõÞúÊóÖóì ÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÃóãúÑö ÇáúãõÈúåóãö ÇáøóÐöí áóÇ ÔóÑúØó Ýöíåö ÝóíõÄóÏøöí åóÐóÇ Åáóì ÅÓúÞóÇØö ÝóÇÆöÏóÉö ÇáÔøóÑúØö. æóÞóÏú ÏóáøóáúäóÇ Úóáóì ÝóÓóÇÏö ÇáúÞóæúáö ÈöÌóæóÇÒö äóÓúÎö (ÇáúÃóãúÑö) ÇáúãõÈúåóãö ÇáúÚóÇÑöí ãöäú ÇáÔøóÑúØö ÅÐóÇ ÊóäóÇæóáó (æóÞúÊðÇ) ãóÍúÕõæÑðÇ¡ æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó ßóæúäóåõ ãóÚúÞõæÏðÇ ÈöÔóÑöíØóÉö Ãóäú áóÇ íóäúåóì Úóäúåõ íóãúäóÚõ æõÞõæÚó ÇáúÚöáúãö ÈöæõÌõæÈöåö¡ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÇÚúÊöÞóÇÏõ æõÌõæÈö ÝöÚúáöåö ÚöäúÏó ãóÌöíÁö æóÞúÊöåö ÈöÃóæúáóì ãöäú ÇÚúÊöÞóÇÏö æõÌõæÈö ÊóÑúßöåö Ýóáóæú áóÒöãóäóÇ ÈöæõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ÇáøóÐöí åóÐöåö ÕöÝóÊõåõ ÇÚúÊöÞóÇÏõ æõÌõæÈöåö ßóÇäó Ýöí Ðóáößó ÅíÌóÇÈó ÇÚúÊöÞóÇÏö ãóÇ áóíúÓó ÈöæóÇÌöÈò¡ æóåóÐóÇ ÃóãúÑñ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáÔøóíúÁö Úóáóì ÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Èöåö æóÌóæóÇÒõ ÇáúÃóãúÑö ÈöãöËúáöåö ãõäúÊóÝò Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÝóÈóØóáó åóÐóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÈöãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÝóÅöäú ßóÇäó ÅäøóãóÇ íóáúÒóãõåõ ÈöæõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ÇáøóÐöí åóÐóÇ æóÕúÝõåõ ÇÚúÊöÞóÇÏõ æõÌõæÈöåö Åäú(2/241)
ßóÇäó æóÇÌöÈðÇ¡ Ãóæú ÍóÙúÑöåö Åäú ßóÇäó ãóÍúÙõæÑðÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáÔøóßøö¡ ÝóåóÐóÇ áóãú íóÍúÕõáú ÈóÚúÏõ Úóáóì ÇÚúÊöÞóÇÏö ÔóíúÁò áóÇ ÍóÙúÑó æóáóÇ ÅíÌóÇÈó¡ æóåóÐóÇ íõÄóÏøöí Åáóì ÓõÞõæØöåö ÑóÃúÓðÇ¡ áöÃóäøó ÈóÚúÏó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ßóåöíó ÞóÈúáó æõÑõæÏöåö¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó íóÚúÊóÞöÏõ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö Ãóäøó ãóÇ íõæÌöÈõåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóáóíúåö Ýöí ÇáúãõÓúÊóÃúäóÝö Ýóåõæó æóÇÌöÈñ¡ æóÃóäøó ãóÇ íóÍúÙõÑõåõ Ýóåõæó ãóÍúÙõæÑñ¡ ÝóíõÄóÏøöí åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ (Åáóì) ÅÓúÞóÇØö ÝóÇÆöÏóÉö ÇáúÃóãúÑö ÑóÃúÓðÇ¡ ÝóÈóØóáó åóÐóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÃóíúÖðÇ. ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: Åäøóåõ íóÚúÊóÞöÏõ Ãóäøóåõ æóÇÌöÈñ Úóáóíúåö Åäú áóãú íóäúåóåõ Úóäúåõ áóãú íóÕöÍøó åóÐóÇ¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ãóÌöíÁõ ÇáúÚöÈóÇÏóÉö Èöåö¡ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó ÞóÏú ÃóÑóÏúÊå ãöäúß Åäú áóãú ÃóßúÑóåúåõ¡ æóåõæó ÍóÓóäñ Åäú áóãú íóßõäú ÞóÈöíÍðÇ¡ æóÃóäøó åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑó ÕöÏúÞñ Åäú áóãú íóßõäú ßóÐöÈðÇ¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóÌõÒú æõÑõæÏõ ÇáúÎöØóÇÈö ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÐóáößó áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÚúÊóÞóÏó Ýöí ÎöØóÇÈöåö ãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Úóáóíúåö¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóßõäú áöáöÇÚúÊöÞóÇÏö Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÇáøóÐöí æóÕóÝóåõ ãóÇ ÐóßóÑúÊ æóÌúåñ ÛóíúÑõ ãóÇ æóÕóÝúäóÇ¡ æóáóãú íóÕöÍøó ÔóíúÁñ ãöäúåóÇ áöãóÇ ÈóíøóäøóÇ¡ ËóÈóÊó ÇãúÊöäóÇÚõ ÌóæóÇÒö æõÑõæÏöåö Úóáóì åóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóÌõæÒó æõÑõæÏõ ÇáúÃóãúÑö Úóáóì åóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉö. ÝóäóÞõæáõ: ÞóÏú ÃóãóÑúÊõß (Èöåö) Åäú áóãú ÃóäúÓóÎúåõ¡ æóíóßõæäõ ÇáøóÐöí íóáúÒóãõäóÇ ÈöæõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ÇáøóÐöí åóÐöåö ÕõæÑóÊõåõ: Ãóäøó åóÐóÇ ÇáúÎöØóÇÈó ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó Èöåö Íõßúãñ ãõÌúãóáñ íóÑöÏõ ÈóíóÇäõåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí ãöäú ÍóÙúÑò Ãóæú ÅÈóÇÍóÉò¡ æóíóßõæäõ ÈóíóÇäõ Íõßúãöåö ãõÊóÑóÞøóÈðÇ ÈöãóÌöíÁö æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö ÝóÅöäú ÍóÙóÑóåõ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó (ÈöÇáúÎöØóÇÈö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö ßóÇäó ÇáúÍóÙúÑó¡ æóÅöäú áóãú íóäúÓóÎúåõ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó) (Èöåö) ßóÇäó ÇáúÅöíÌóÇÈó¡ ßóãóÇ äóÞõæáõ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáúãõÌúãóáóÉö ÇáøóÊöí áóÇ ÓóÈöíáó Åáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáöåóÇ ÅáøóÇ ÈöæõÑõæÏö ÈóíóÇäöåóÇ æóáóÇ íõÄóÏøöí Åáóì ÅÈúØóÇáö (ÝóÇÆöÏóÉö ÇáúÃóãúÑö ßóãóÇ áóÇ íóßõæäõ) ÇááøóÝúÙõ ÇáúãõÌúãóáõ ÚóÇÑöíøðÇ ãöäú (ÇáúÝóÇÆöÏóÉö) áöæõÑõæÏöåö ãõÌúãóáðÇ.(2/242)
Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Þóæúáóåõ Õóáøö ÑóßúÚóÊóíúäö ÚöäúÏó ÒóæóÇáö ÇáÔøóãúÓö Ãóæú ÊóÕóÏøóÞú ÈöÏöÑúåóãò ÛóÏðÇ áóíúÓó ÈöãõÌúãóáò ãöäú ÍóíúËõ ÇÞúÊóÖóì æõÌõæÈó ÇáúÝöÚúáö Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáúãóÐúßõæÑö áóåõ¡ ÝóÞóÏú ÃóáúÒóãóäóÇ ÈöæõÑõæÏöåö ÇÚúÊöÞóÇÏó æõÌõæÈöåö Ýóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íõÞúÑóäó Èöåö (Þóæúáõåõ) ÇÝúÚóáú ãóÇ áóãú ÃóäúÓóÎúåõ áóãøóÇ ßóÇäó Ðóáößó ãõÄóËøöÑðÇ Ýöí äóÝúÓö ÇáúÃóãúÑö Ãóäøóåõ ãõÞúÊóÖóì ÇáúÅöíÌóÇÈö ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ÔõÑöØó ÌóæóÇÒõ ÑóÝúÚöåö¡ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Ãóäøó Ðóáößó áóÇ íóÌõæÒõ. æóÃóãøóÇ ÇáúãõÌúãóáõ: Ýóãöäú ÍóíúËõ áóãú íóáúÒóãúäóÇ Ýöíåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÔóíúÁò ÈöÚóíúäöåö ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõåõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáúÈóíóÇäö¡ ÝóãóÇ æóÑóÏó Ýöíåö ãöäú ÈóíóÇäö ÇáúÍõßúãö ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúÌõãúáóÉö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: Ãóäøó Çáäøóåúíó áóæú æóÑóÏó ÈóÚúÏó Ðóáößó áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ÚöÈóÇÑóÉð Úóäúåõ. ÝóÞóæúáõß: Åäøó áóÝúÙó ÇáúÃóãúÑö ÇáúãóÞúÑõæäó ÈöÌóæóÇÒö ÔóÑúØö Çáäøóåúíö ãóæúÞõæÝñ Úóáóì æõÑõæÏö ÇáúÈóíóÇäö ÎóØóÃñ¡ áöÃóäøó ÇáäøóÓúÎó áóæú ÕóÍøó áóãóÇ ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ ÈóÇÞöíðÇ¡ Èóáú íóßõæäõ ãóÑúÝõæÚðÇ ÒóÇÆöáðÇ ÝóßóíúÝó íóßõæäõ ãóÇ íõæÌöÈõ ÏóÝúÚóåõ æóÅöÓúÞóÇØóåõ ÈóíóÇäðÇ áóåõ¡ æóåõæó íõæÌöÈõ ÃóíúÖðÇ Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö ãóæúÖõæÚðÇ áöáäøóåúíö¡ æóáóÝúÙõ ÇáúÅöíÌóÇÈö ãóæúÖõæÚðÇ áöáúÍóÙúÑö Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö¡ æóåóÐóÇ ÎõáúÝñ ãöäú ÇáúÞóæúáö. æóÃóãøóÇ æõÑõæÏõ ÈóíóÇäö ÇáúãõÌúãóáö ÝóÛóíúÑõ ãõÒöíáò áöÍõßúãö ÇááøóÝúÙö¡ áöÃóäøó áóÝúÙó ÇáúÌõãúáóÉö ÞóÏú ßóÇäó íóÕúáõÍõ áóåõ¡ æóíóÕöÍøõ Ãóäú íóßõæäó ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäúåõ ÅãøóÇ Ýöí ÇááøõÛóÉö Ãóæú ÇáÔøóÑúÚö¡ Ýóáóãú íóßõäú ÈóíóÇäõåõ ãõäóÇÝöíðÇ áöÍõßúãö ÇáúÌõãúáóÉö. æóÞóÏú ÇÍúÊóÌøó ãóäú ÃóÌóÇÒó äóÓúÎó ÇáúÍõßúãö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊöåö ÈöãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝõÑöÖó Úóáóíúåö æóÚóáóì ÃõãøóÊöåö áóíúáóÉó ÃõÓúÑöíó Èöåö Åáóì ÇáÓøóãóÇÁö ÎóãúÓõæäó ÕóáóÇÉð ÝóãóÇ ÒóÇáó íóÓúÃóáõ Çááøóåó ÍóÊøóì ÑóÏøóåóÇ Åáóì ÎóãúÓò. ÞóÇáõæÇ: ÝóÞóÏú äõÓöÎó ÝóÑúÖõ ÇáúÎóãúÓöíäó Åáóì ÇáúÎóãúÓö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö. æóÈöÃóãúÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÅÈúÑóÇåöíãó ÈöÐóÈúÍö ÇÈúäöåö æóÃóäøóåõ äõÓöÎó ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö¡ æóÈöÕõáúÍö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞõÑóíúÔðÇ Úóáóì Ãóäøóåõ íóÑõÏøõ Úóáóíúåöãú ãóäú ÌóÇÁóåõ (ãöäúåõãú) ãõÓúáöãðÇ Ëõãøó äõÓöÎó Ðóáößó Úóäú ÇáäøöÓóÇÁö ÞóÈúáó(2/243)
ãóÌöíÆöåöäøó Åáóíúåö¡ æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÅÐóÇ äóÇÌóíúÊõãú ÇáÑøóÓõæáó ÝóÞóÏøöãõæÇ Èóíúäó íóÏóíú äóÌúæóÇßõãú ÕóÏóÞóÉð} [ÇáãÌÇÏáÉ: 12] {ÝóÅöÐú áóãú ÊóÝúÚóáõæÇ æóÊóÇÈó Çááøóåõ Úóáóíúßõãú} [ÇáãÌÇÏáÉ: 13] ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõ äóÓóÎóåõ ÞóÈúáó ãóÌöíÁö (æóÞúÊö ÝöÚúáöåö) . æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Ðóáößó: Ãóäøó ãóÇ Ñõæöíó ãöäú ÝóÑúÖö ÇáúÎóãúÓöíäó ÕóáóÇÉð íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó æóÑóÏó Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ãóÚúÞõæÏðÇ ÈöÔóÑúØö ÇÎúÊöíóÇÑö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áöÐóáößó ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöÐóÇ ÇÓúÊóÃúÐóäõæß áöÈóÚúÖö ÔóÃúäöåöãú ÝóÃúÐóäú áöãóäú ÔöÆúÊó ãöäúåõãú} [ÇáäæÑ: 62] ÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò: ÝóÌóÚóáó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - (ÈöÃóÚúáóì) ÇáäøóÙóÑóíúäö Ýöí Ðóáößó¡ áóíúÓó íóãúÊóäöÚõ ÚöäúÏóäóÇ ÊóÚóáøõÞõ ÇáúÝóÑúÖö ÈöÇÎúÊöíóÇÑö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö¡ ßóÇÎúÊöáóÇÝö Íõßúãö ÕóáóÇÉö ÇáÓøóÝóÑö æóÇáúÍóÖóÑö ÈöÇÎúÊöíóÇÑöåö ÇáÓøóÝóÑó æóÇáúÅöÞóÇãóÉó¡ æóßóãóÇ ÊóáúÒóãõäóÇ ÇáúÞõÑóÈõ ÈöÇáäøóÐúÑö æóÅöíÌóÇÈõäóÇ áóåóÇ Úóáóì ÃóäúÝõÓöäóÇ¡ æóßóãóÇ íóßõæäõ ÇáúÍóÇäöËõ Ýöí íóãöíäöåö ãõÎóíøóÑðÇ Ýöí Ãóäú íõßóÝøöÑó íóãöíäóåõ ÈöæóÇÍöÏóÉò ãöäú ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáËøóáóÇËóÉö æóÈöÃóíøöåóÇ ßóÝøóÑó ÊóÚóíøóäó Íõßúãõ ÇáúÝóÑúÖö Èöåö Ïõæäó ÛóíúÑöåö. ÝóÅöäú Þöíáó: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÅíÌóÇÈõ ÇáúÝóÑúÖö ãóæúßõæáðÇ Åáóì ÇÎúÊöíóÇÑö ÃóÍóÏò ãöäú ÇáúãóÃúãõæÑöíäó¡ áöÃóäøó ÇáúÝõÑõæÖó æóÇáúÃóæóÇãöÑó ÅäøóãóÇ (åöíó) ÍóÓóÈó ÇáúãóÕóÇáöÍö æóáóÇ Úöáúãó áöÃóÍóÏò ÛóíúÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöãóÕóÇáöÍö ÇáúÚöÈóÇÏö. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó íóãúÊóäöÚõ ÚöäúÏóäóÇ Ãóäú íóßõæäó Ýöí ãóÚúáõæãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóäøó åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁó ãõÊóÓóÇæöíóÉñ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÕøóáóÇÍö¡ ÝóÅöÐóÇ ÎõíøöÑó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ýöí Ðóáößó áóÇ íóÎúÊóÇÑõ ÅáøóÇ ãóÇ åõæó ÕóáóÇÍñ Ýóíóßöáõ æõÌõæÈó ÇáúÝóÑúÖö Åáóì ÇÎúÊöíóÇÑöåö.
æóÞóÏú ÞóÇáó ÈóÚúÖõ Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö: ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó ÞóÏú ÌóÚóáó áöäóÈöíøöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäú íõÓöäøó ãóÇ ÑóÃóì¡ æóíóÝúÑöÖó ãóÇ ÔóÇÁó ÈöÇÎúÊöíóÇÑöåö ãöäú ÛóíúÑö æóÍúíò íóÃúÊöíåö Ýöí Ðóáößó ÇáÔøóíúÁö ÈöÚóíúäöåö¡ ßóãóÇ «ÞóÇáó(2/244)
áöáúÃóÞúÑóÚö Èúäö ÍóÇÈöÓò áóãøóÇ ÓóÃóáóåõ Úóäú ÇáúÍóÌøö ÃóæóÇÌöÈñ Ýöí ßõáøö ÚóÇãò Ãóæú ÍóÌøóÉñ æóÇÍöÏóÉñ¡ ÝóÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: Èóáú ÍóÌøóÉñ æóÇÍöÏóÉñ æóáóæú ÞõáúÊõ äóÚóãú áóæóÌóÈóÊú» æóßóãóÇ ÇÓúÊóËúäóì ÇáúÅöÐúÎöÑó ÚöäúÏó ãóÓúÃóáóÉö ÇáúÚóÈøóÇÓö ÅíøóÇåõ Ðóáößó Íöíäó ÞóÇáó: «áóÇ íõÎúÊóáóì ÎóáóÇåóÇ æóáóÇ íõÚúÖóÏõ ÔóæúßõåóÇ¡ ÝóÞóÇáó ÇáúÚóÈøóÇÓõ: ÅáøóÇ ÇáúÅöÐúÎöÑó íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö ÝóÞóÇáó: ÅáøóÇ ÇáúÅöÐúÎöÑó» ÈóÚúÏóãóÇ ÃóØúáóÞó Çáäøóåúíó Ýöí ÇáúÌóãöíÚö ÞóÇáó: ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó Íõßúãõ ÇáÊøóÍúÑöíãö Ãóæú ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÇÎúÊöíóÇÑöåö. æóßóãóÇ ÞóÇáó: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ¡ ÇáúÈößúÑõ ÈöÇáúÈößúÑö ÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò æóÇáËøóíøöÈõ ÈöÇáËøóíøöÈö ÇáúÌóáúÏõ æóÇáÑøóÌúãõ» ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÅíÌóÇÈó Ðóáößó ßóÇäó ãóÌúÚõæáðÇ Åáóíúåö æóãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇÎúÊöíóÇÑöåö¡ æóáóíúÓó ÇáúÛóÑóÖõ ÇáúßóáóÇãó Ýöí åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö¡ ÅáøóÇ ÃóäøóÇ ÈóíøóäøóÇ Ãóäøó Ðóáößó ÛóíúÑõ ãõãúÊóäöÚò ÚöäúÏó Þóæúãò ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö¡ æóÅöäú áóãú íóËúÈõÊú ÚöäúÏóäóÇ ÕöÍøóÊõåõ ÅÐóÇ áóãú íóßõäú Þóæúáõåõ Ýöíåö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó áóãú íóãúÊóäöÚú (ÚöäúÏóäóÇ) Ãóäú äóßöáó ÝóÑúÖó ÇáúÎóãúÓöíäó Åáóì ÇÎúÊöíóÇÑö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáúãóÓúÃóáóÉó Ýöíåö¡ ÝóãóÇ ÒóÇáó ÕóáóæóÇÊõ Çááøóåö Úóáóíúå íóÓúÃóáõ Çááøóåó ÊóÚóÇáóì Ýöí Ðóáößó ÍóÊøóì ÇÓúÊóÞóÑøó ÇáúÝóÑúÖõ Úóáóì ÎóãúÓò.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÝóÑúÖõ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ãóæúßõæáðÇ Åáóì ÇÎúÊöíóÇÑö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóãóÇ ãóÚúäóì ãóÓúÃóáóÊöåö ÇáÊøóÎúÝöíÝó æóãõÑóÇÌóÚóÊöåö Ýöíåö. Þöíáó áóåõ: ÅäøóãóÇ ÞõáúäóÇ Åäøóåõ áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó ãóæúßõæáðÇ Åáóì ÇÎúÊöíóÇÑö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÃóäú(2/245)
íóÓúÃóáó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÇáÊøóÎúÝöíÝó Úóäú ÃõãøóÊöåö ÝóÊóßõæäõ ãóÓúÃóáóÊõåõ ÓóÈóÈðÇ áöáÊøóÎúÝöíÝö¡ ßóãóÇ ÞõáúäóÇ (Ýöí) ÝóÑúÖö ÇáÓøóÝóÑö æóÇáúÅöÞóÇãóÉö Åäøóåõ ãóæúÞõæÝñ Úóáóì ÇÎúÊöíóÇÑöäóÇ áöáÓøóÝóÑö Ãóæú ÇáúÅöÞóÇãóÉö ÝóíóÎúÊóáöÝõ ÇáúÝóÑúÖõ ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÍóÇáóíúäö ÇááøóÐóíúäö åõãóÇ ãóæúÞõæÝóÇäö Úóáóì ÇÎúÊöíóÇÑöäóÇ. æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó Ãóäøó ÇáúÝóÑúÖó æóßóÝøóÇÑóÉó Çáúíóãöíäö ÃóÍóÏõ ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáËøóáóÇËóÉö áóÇ ÌóãöíÚõåóÇ¡ æóÃóäøó Íõßúãó ÇáúãóÝúÑõæÖö ÝöíåóÇ ãõÊóÚóáøöÞñ ÈöÇÎúÊöíóÇÑö ÇáúãõßóÝøöÑö ÍóÊøóì íóÊóÚóíøóäó Èöåö ÇáúÍõßúãõ ÅÐóÇ ÝóÚóáóåõ Ïõæäó ÛóíúÑöåö¡ æóÃóãøóÇ ÃóãúÑõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÅÈúÑóÇåöíãó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÐóÈúÍö ÇÈúäöåö ÝóÞóÏú Þöíáó Ýöíåö æõÌõæåñ: ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ ÅäøóãóÇ ÃóãóÑóåõ ÈöÐóÈúÍöåö Ýöí æóÞúÊò ÈöÚóíúäöåö Úóáóì ÔóÑúØö ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ æóÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúãóæóÇäöÚö ÇáúÍóÇÆöáóÉö Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåõ¡ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ÌóæóÇÒó æõÑõæÏö ÇáúÃóãúÑö ãóÚúÞõæÏðÇ ÈöåóÐöåö ÇáÔøóÑöíØóÉö¡ ÝóáóãøóÇ ÚóÇáóÌó ÃóÓúÈóÇÈó ÇáÐøóÈúÍö Íöíáó Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåõ ÈöÖóÑúÈò ãöäú ÇáúãóäúÚö. æóÞóÏú ÞóÇáó ÈóÚúÖõ Ãóåúáö (ÇáúÚöáúãö Ýöí) ÇáÊøóÝúÓöíÑö: ÖóÑóÈó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Úóáóì ÍóáúÞöåö ÕóÝöíÍóÉó äõÍóÇÓò Ýóáóãú ÊóÚúãóáú ÝöíåóÇ ÇáÔøóÝúÑóÉõ¡ ÝóÞöíáó áóåõ ÈóÚúÏó Ðóáößó¡ ÞóÏú ÕóÏøóÞúÊ ÇáÑøõÄúíóÇ¡ áöÃóäøóåõ ÝóÚóáó ãóÇ Ãóãúßóäóåõ æóÈóÐóáó ÇáúãóÌúåõæÏó Ýöíåö æóáóãú íóßõäú Úóáóíúåö ÛóíúÑõåõ¡ æóåóÐóÇ ÇáÊøóÃúæöíáõ ÛóíúÑõ ãõÎóÇáöÝò áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Åäøöí ÃóÑóì Ýöí ÇáúãóäóÇãö Ãóäøöí ÃóÐúÈóÍõß ÝóÇäúÙõÑú ãóÇÐóÇ ÊóÑóì} [ÇáÕÇÝÇÊ: 102] ¡ áöÃóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó (ÅäøóãóÇ) ÑóÃóì Ýöí ÇáúãóäóÇãö ÝöÚúáó ÃóÓúÈóÇÈö ÇáÐøóÈúÍö æóãõÚóÇáóÌóÊóåõ æóÞóÏú ÝóÚóáó æóÓóãøóÇåõ ÐóÈúÍðÇ áöÃóäøóåõ ÓóÈóÈñ íóÞóÚõ ÈöãöËúáöåö ÇáÐøóÈúÍõ Ýöí ÇáúÚóÇÏóÉö ãóÇ áóãú íóÍúÏõËú ãóäúÚñ ßóãóÇ íõÓóãøóì ÇáÔøóíúÁõ ÈöÇÓúãö ÛóíúÑöåö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÌóÇæöÑðÇ áóåõ Ãóæú ßóÇäó ãöäúåõ ÈöÓóÈóÈò. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóáóÇ ãóÚúäóì ÅÐóäú áöáúÝöÏúíóÉö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ãóÃúãõæÑðÇ ÈöÇáÐøóÈúÍö áöÚóÏóãö ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ æóáóÇ íóÞóÚõ ãóÇ Óõãøöíó ÝöÏúíóÉð ãóæúÞöÚó ÇáúÝöÏúíóÉö áöÃóäøó ÇáúÝöÏúíóÉó ãóÇ ÞóÇãó ãóÞóÇãó ÇáÔøóíúÁö.(2/246)
æóãóÇ ÝõÏöíó Èöåö ÚöäúÏóß áóãú íóÞõãú ãóÞóÇãó ÔóíúÁò ÃõãöÑó Èöåö Ëõãøó áóãú íóÝúÚóáúåõ ÅÐóÇ ßóÇäó ÌóãöíÚõ ãóÇ ÃóãóÑó Èöåö ÞóÏú ÝóÚóáóåõ ÚöäúÏóß. Þöíáó áóåõ: (áóíúÓó) íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú Óõãøöíó ÝöÏúíóÉð áöãóÇ ßóÇäó íóÊóæóÞøóÚõåõ ÅÈúÑóÇåöíãõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãöäú ÍõÏõæËö ÇáúãóæúÊö ÈöÇáÐøóÈúÍö¡ ÝóÝóÏóì ãóÇ ßóÇäó Ýöí ÊóÞúÏöíÑöåö Ãóäøóåõ ÓóíóÞóÚõ ÈöãóÇ (ÞóÏóÑó) Èöåö. æóÞóÏú Þöíáó: Åäøóåõ ÐóÈóÍóåõ æóÝóÑóì ÇáúÃóæúÏóÇÌó Ëõãøó æóÕóáóåóÇ Çááøóåõ Ýöí ÃóÓúÑóÚó ãöäú áóãúÍö ÇáØøóÑúÝö ÞóÈúáó ÎõÑõæÌö ÇáÑøõæÍö¡ æóåóÐóÇ ÌóÇÆöÒñ ÛóíúÑõ ãõãúÊóäöÚò.
æóÃóãøóÇ ÕõáúÍõ ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÞõÑóíúÔðÇ Úóáóì ãóÇ ÕóÇáóÍóåõãú Úóáóíúåö æóäóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö Úóäú ÇáäøöÓóÇÁö ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑóåõ¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó ãóÖóì ãöäú æóÞúÊö ÇáúÍõßúãö Åáóì Ãóäú äóÒóáó ÇáúÞõÑúÂäõ ÈöÑóÏøö ÇáäøöÓóÇÁö ãõÏøóÉð íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÍõßúãö ÝöíåóÇ ÝóáóíúÓó Ýöí åóÐóÇ äóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊöåö¡ æóßóÐóáößó äóÓúÎõ ÇáÕøóÏóÞóÉö ÚöäúÏó ãõäóÇÌóÇÉö ÇáÑøóÓõæá - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóåõæó Úóáóì åóÐóÇ ÇáÓøóÈöíáö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó ãóÖóì ãöäú æóÞúÊö äõÒõæáö ÇáúÍõßúãö Åáóì æóÞúÊö æõÑõæÏö ÇáäøóÓúÎö ãõÏøóÉñ íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáúÍõßúãö ÝöíåóÇ¡ æóäóÓúÎõ ãöËúáöåö ÛóíúÑõ ãõãúÊóäöÚò æóáóíúÓó åõæó ãöäú ãóÓúÃóáóÊöäóÇ Ýöí ÔóíúÁò. ÝóËóÈóÊó ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÇãúÊöäóÇÚõ ÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö ÞóÈúáó ãóÌöíÁö æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö æóÌóãöíÚõ ÇáúÃóÞúÓóÇãö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåóÇ åõæó Ýöí ãóÚúäóì Ðóáößó.
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ ÌóæóÇÒó äóÓúÎöåö¡ æóåõæó Ãóäú íóÑöÏó áóÝúÙñ íóÞúÊóÖöí ÙóÇåöÑõåõ ÚõãõæãðÇ Ýöí ÌöäúÓö íõæÌöÈõ ÝöÚúáóåõ Úóáóì ÇáÏøóæóÇãö Ýöí ãõÓúÊóÞúÈóáö ÇáúÃóæúÞóÇÊö ãöäú ÛóíúÑö ÐößúÑö ÊóæúÞöíÊò Ýóåõæó (ãöäú) äóÍúæö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇóáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö} [ÇáäæÑ: 4] æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóì(2/247)
Ðóáößó ãöäú ÃóáúÝóÇÙö ÇáúÚõãõæãö æóÝöíãóÇ (íóÞúÊóÖöí) ãõÓúÊóÞúÈóáó ÇáúÃóæúÞóÇÊö ßóÞóæúáöåö: ÕõæãõæÇ ÚóÇÔõæÑóÇÁó ÝöíãóÇ (íõÓúÊóÞúÈóáõ) ãöäú ÇáÓøöäöíäó æóäóÍúæõ (Ðóáößó) Þóæúáõåõ áöÈóäöí ÅÓúÑóÇÆöíáó: ÊóãóÓøóßõæÇ ÈöÊóÍúÑöíãö ÇáÓøóÈúÊö Ýöí ãõÓúÊóÞúÈóáö ÇáÒøóãóÇäö¡ ÝóíóÌöÈõ Úóáóì ãóäú ßóÇäó ãõÎóÇØóÈðÇ ÈöåóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ãõæÌöÈö áóÝúÙöåóÇ æóÊóÌúæöíÒõ äóÓúÎöåóÇ ãóÚó Ðóáößó ÅÐóÇ æõÌöÏó ãöäú æóÞúÊö ÇáúÝöÚúáö ÃóÏúäóì ãóÇ íóÊóäóÇæóáõåõ áóÝúÙõ ÇáúÃóãúÑö¡ áöÃóäøó áóÝúÙó ÇáúÚõãõæãö áóãøóÇ ßóÇäó ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú ËóáóÇËóÉò ÝóãóÇ ÝóæúÞóåóÇ¡ æóÐößúÑõåõ ÈöãõÓúÊóÞúÈóáö ÇáúÃóæúÞóÇÊö íóÕúáõÍõ Ãóäú íóßõæäó ÚöÈóÇÑóÉð Úóäú Þóáöíáö ÇáúÃóæúÞóÇÊö æóßóËöíÑöåóÇ¡ áóãú íóãúÊóäöÚú æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö Ýöíåö ÈöÃóäú íõÈóíøöäó ÊóÇÑóÉð Ãóäøó Íõßúãó ÈóÚúÖö ÇáúãõÔúÑößöíäó Åáóì åóÐöåö ÇáúÛóÇíóÉö æõÌõæÈõ ÞóÊúáöåöãú¡ æóãöäú ÇáúÂäó ÞóÈõæáõ ÇáúÌöÒúíóÉö ãöäúåõãú¡ æóíõÈóíøöäõ Ãóäøó Íõßúãó ÈóÚúÖö ÇáúÞóÇÐöÝöíäó Åáóì åóÐóÇ ÇáúæóÞúÊö ÇáúÌóáúÏõ¡ æóãöäú ÇáúÂäó ÇááøöÚóÇäõ æóåõãú ÞóÇÐöÝõæ ÇáÒøóæúÌóÇÊö¡ æóíõÈóíøöäõ Ãóäøó Õóæúãó ÚóÇÔõæÑóÇÁó ÝóÑúÖõåõ Åáóì æóÞúÊö äõÒõæáö (ÇáúÃóãúÑö ÈöÕóæúãö ÔóåúÑö) ÑóãóÖóÇäó¡ æóÃóäøó ÊóÍúÑöíãó ÇáÓøóÈúÊö (Åáóì ÇáúæóÞúÊö) ÇáøóÐöí äóÓóÎóåõ Úóáóì áöÓóÇäö äóÈöíøò ÂÎóÑó ÌóÇÁó ÈóÚúÏóåõ¡ æóÓóæóÇÁñ Ýöí Ðóáößó ÝõÚöáó ÇáúãóÃúãõæÑõ Èöåö Ãóæú áóãú íõÝúÚóáú¡ ÝóÅöäøó äóÓúÎóåõ ÌóÇÆöÒñ ÚöäúÏóäóÇ.
æóÐóáößó áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ æóÞóÚó ÇáÊøóãúßöíäõ ãöäú ÇáúÝöÚúáö ÝóÞóÏú áóÒöãóåõ ÝóÑúÖõåõ¡ æóÊóÝúÑöíØõåõ Ýöíåö áóÇ íóãúäóÚõ äóÓúÎóåõ Úóäúåõ ßóãóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚóáøöÞóåõ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ÈöæóÞúÊò ÈöÚóíúäöåö¡ ÝóÅöÐóÇ ãóÖóì ÇáúæóÞúÊõ ÞóÈúáó ÝöÚúáöåö ÓóÞóØó Úóäúåõ ÇáúÝóÑúÖõ¡ æóßóãóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÔúÑöØó Ðóáößó Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ÝóÊóÞõæáõ (áóåõ: Åäú ÝóÚóáúÊå ÚöäúÏó æõÌõæÏö ÇáÊøóãúßöíäö ãöäúåõ ÝóÐóÇßó æóÅöäú ÊóÑóßúÊå ÝóÃóäúÊó ãõÚóÇÞóÈñ) Úóáóì ÊóÑúßöåö æóáóÇ ÝóÑúÖó Úóáóíúß ÈóÚúÏóåõ¡ æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó ÃóíúÖðÇ: Ãóäøó æõÑõæÏó ÇáäøóÓúÎö ÌóÇÆöÒñ¡ æóÅöäú ÊóÑóßó ÈóÚúÖó ÇáúãóÃúãõæÑöíäó ãóÇ ÃóãóÑó Èöåö Ýöí æóÞúÊö áõÒõæãöåö¡ æóáóæúáóÇ Ãóäøó Ðóáößó ßóÐóáößó áóßóÇäó ÇáÑøóÓõæáõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó äóÓúÎó ÔóíúÁò ÓóÃóáóåõãú: åóáú ÊóÑóßó ÃóÍóÏñ ãöäúßõãú ÝöÚúáó ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö ÍóÊøóì íóÕöÍøó äóÓúÎõåõ Úóáóì Þóæúáö ÇáúãõÎóÇáöÝö. æóáóæú ÝóÚóáó Ðóáößó áóäõÞöáó¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóÓúÃóáúåõãú Úóäú Ðóáößó Ýöí ÔóíúÁò ãöãøóÇ äóÓóÎóåõ¡ Èóáú ÞóÏú Ñõæöíó Úóäúåõ Ãóäøóåõ äóÓóÎó ÃóÔúíóÇÁó ßóËöíÑóÉð ãöäú ÛóíúÑö ÈóÍúËò ãöäúåõ Úóäú ÍóÇáö(2/248)
ÇáúãóÃúãõæÑöíäó Ýöí ÝöÚúáöåö Ãóæú ÊóÑúßöåö Ïóáøó (Ðóáößó) Úóáóì Ãóäøóåõ áóíúÓó ÔóÑúØõ ÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö ÝöÚúáó ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö.
æóÃóíúÖðÇ ÝóÞóÏú ÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì Ãóäøó Çáäøóåúíó íóÕöÍøõ äóÓúÎõåõ ÈóÚúÏó ÇáÊøóãúßöíäö ãöäú ÊóÑúßöåö æóÅöäú ÇÑúÊóßóÈó Çáúãóäúåöíøó ÝöÚúáóåõ æóáóãú íóßõäú ÇÑúÊößóÇÈõåõ áöáúÝöÚúáö Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ ãóÇäöÚðÇ ãöäú äóÓúÎöåö ßóÐóáößó ÊóÑúßõåõ áöÝöÚúáö ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö áóÇ íóãúäóÚõ ÌóæóÇÒó äóÓúÎöåö.(2/249)
[ÈóÇÈñ Ýöí äóÓúÎö ÇáÊøöáóÇæóÉö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúÍõßúãö]
ö ÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóÇÓõ Ýöí äóÓúÎö (ÑóÓúãö) ÇáúÞõÑúÂäö æóÊöáóÇæóÊöåö ãóÚó ÈóÞóÇÁö Íõßúãöåö. ÝóÞóÇáó Þóæúãñ: áóÇ íóßõæäõ ÑóÝúÚõ Íõßúãöåö ÅáøóÇ ÈöÑóÝúÚö ÑóÓúãöåö æóÊöáóÇæóÊöåö ÝóíóÑúÊóÝöÚõ ÇáúÍõßúãõ ÈöÇÑúÊöÝóÇÚöåóÇ.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: íóÌõæÒõ ÑóÝúÚõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúÂÎóÑö ÃóíøõåõãóÇ ßóÇäó ãöäú ÊöáóÇæóÉò Ãóæú Íõßúãò. æóÞóÇáó ØóÇÆöÝóÉñ: áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö æóÊöáóÇæóÊõåõ æóáóßöäú íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáÊøöáóÇæóÉö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: ÃóãøóÇ ÌóæóÇÒõ äóÓúÎö ÇáúÍõßúãö ÝóáóÇ ÎöáóÇÝó Ýöíåö Èóíúäó ÇáúÃõãøóÉö ÅáøóÇ ÝöÑúÞóÉð ÔóÐøóÊú ÚóäúåóÇ¡ æóÞóÏú ÍóßóíúäóÇ ÝöíãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÞóæúáóåóÇ.
æóÃóãøóÇ äóÓúÎõ ÇáÑøóÓúãö æóÇáÊøöáóÇæóÉö ÝóÅöäøóãóÇ íóßõæäõ ÈöÃóäú íõäúÓöíóåõãú Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÅíøóÇåõ æóíóÑúÝóÚóåõ ãöäú ÃóæúåóÇãöåöãú (Ãóæú íóÃúãõÑóåõãú) ÈöÇáúÅöÚúÑóÇÖö Úóäú ÊöáóÇæóÊöåö æóßóÊúÈöåö Ýöí ÇáúãõÕúÍóÝö ÝóíóäúÏóÑöÓõ Úóáóì ÇáúÃóíøóÇãö ßóÓóÇÆöÑö ßõÊõÈö Çááøóåö ÇáúÞóÏöíãóÉö ÇáøóÊöí ÐóßóÑóåóÇ Ýöí ßöÊóÇÈöåö Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Åöäøó åóÐóÇ áóÝöí ÇáÕøõÍõÝö ÇáÃõæáóì} [ÇáÃÚáì: 18] {ÕõÍõÝö ÅöÈúÑóÇåöíãó æóãõæÓóì} [ÇáÃÚáì: 19] æóáóÇ äóÚúÑöÝõ Çáúíóæúãó ãöäúåóÇ ÔóíúÆðÇ¡ Ëõãøó áóÇ íóÎúáõæ Ðóáößó ãöäú Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÒóãóÇäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÍóÊøóì ÅÐóÇ ÊõæõÝøöíó áóÇ íóßõæäõ ãóÊúáõæøðÇ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ Ãóæú íóãõæÊõ æóåõæó ãóÊúáõæøñ ãóæúÌõæÏñ ÈöÇáÑøóÓúãö Ëõãøó íõäúÓöíåö Çááøóåõ ÇáäøóÇÓó æóíóÑúÝóÚõåõ ãöäú ÃóæúåóÇãöåöãú.
æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÚöäúÏóäóÇ äóÓúÎõ ÔóíúÁò ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóÇ ÑóÓúãõåõ æóáóÇ Íõßúãõåõ¡ æóáóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäó ÇáúÃõãøóÉö Ãóäøó äóÓúÎó ÇáúÞõÑúÂäö æóÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÍúßóÇãö áóÇ íóßõæäõ ÈóÚúÏó ãóæúÊö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÅáøóÇ Þóæúãñ ãõáúÍöÏóÉñ íóÓúÊóåúÒöÆõæäó ÈöÅöÙúåóÇÑö ÇáúÅöÓúáóÇãö æóíóÞúÕöÏõæäó ÅÝúÓóÇÏó ÇáÔøóÑöíÚóÉö ÈöÊóÌúæöíÒö äóÓúÎö ÇáúÃóÍúßóÇãö ÈóÚúÏó ãóæúÊö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóÃóãøóÇ äóÓúÎõ ÑóÓúãö ÇáúÞõÑúÂäö Ïõæäó Íõßúãöåö Ýöí ÍóíóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÝóÅöäøó Ýöí ãóÐúåóÈö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ãóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÊóÌúæöíÒöåöãú äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö ÞóÈúáó æóÝóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúÍõßúãö¡ æóÃóãøóÇ ÈóÚúÏó æóÝóÇÊöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò.(2/253)
æóÇóáøóÐöí íóÏõáøõ Úóáóì ãóÐúåóÈö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ: ÅíÌóÇÈõåõãú ÇáÊøóÊóÇÈõÚó Ýöí Õóæúãö ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö¡ áöãóÇ ÐóßóÑõæÇ Ãóäøó Ýöí ÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ãóÓúÚõæÏò " ÝóÕöíóÇãõ ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò ãõÊóÊóÇÈöÚóÇÊò " æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó Ðóáößó áóíúÓó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö Çáúíóæúãó æóáóÇ íóÌõæÒõ ÊöáóÇæóÊõåõ Ýöíåö æóáóÇ ÇáúÞóØúÚõ ÈöÃóäøóåõ ãöäúåõ¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÍóÑúÝõ ÚóÈúÏö Çááøóåö ãõÓúÊóÝöíÖðÇ ÚöäúÏóåõãú Ýöí Ðóáößó ÇáúÚóÕúÑö.
æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÇáäøóÓúÎó ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÞõæÚõåõ ÈóÚúÏó ãóæúÊö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ áöÃóäøóåõ áóæú ÌóÇÒó ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö áóãú äóÃúãóäú ãöäú Ãóäú Êóßõæäó ÇáÔøóÑöíÚóÉõ ßóÇäóÊú ÚöäúÏó æóÝóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÃóÖúÚóÇÝó ãóÇ Ýöí ÃóíúÏöíäóÇ Çáúíóæúãó ÝóÑóÝóÚóåóÇ Çááøóåõ ãöäú ÃóæúåóÇãö ÇáúÃõãøóÉö¡ æóáóæú ÌóÇÒó Ðóáößó áóÌóÇÒó ÃóáøóÇ íóßõæäó ÔóíúÁñ ãöãøóÇ Ýöí ÃóíúÏöíäóÇ ãöäú ÇáÔøóÑöíÚóÉö ãöãøóÇ ßóÇäó ãóæúÌõæÏðÇ Ýöí ÚóÕúÑö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÈöÃóäú íóßõæäó ÃóäúÓóì ÇáúÃõãøóÉó ÌóãöíÚó ãóÇ ÃóÊóì Èöåö ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÑóÝóÚóåõ ãöäú ÃóæúåóÇãöåöãú Ëõãøó ÃóáøóÝó Èóíúäó ÞõáõæÈöåöãú æóÃóáúåóãóåõãú åóÐöåö ÇáÔøóÑöíÚóÉó ÇáøóÊöí Ýöí ÃóíúÏöíäóÇ (Çáúíóæúãó) .
æóÝöí ÇáúÞóæúáö ÈöåóÐóÇ ÎõÑõæÌñ Úóäú ÇáúãöáøóÉö¡ ÝóËóÈóÊó ÇãúÊöäóÇÚõ ÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ðóáößó æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãóÇ ÐóßóÑõæåõ ãöäú ÔóÑúØö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö Ýöí ÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ãóÓúÚõæÏò ãóäúÓõæÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö Ýöí ÍóíóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöÃóäú íóßõæäó ÞóÏú ÃõãöÑõæÇ ÈöÃóáøóÇ íóÞúÑóÁõæåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö æóáóÇ íóßúÊõÈõæåõ Ýöí ÇáÕøõÍõÝö¡ ÝóáöÐóáößó áóãú íõäúÞóáú ÅáóíúäóÇ ãöäú ÇáØøóÑöíÞö ÇáøóÊöí äõÞöáó ÇáúÞõÑúÂäõ¡ æóíóßõæäõ ãóÚúäóì Þóæúáöåöãú Ãóäøóåõ Ýöí ÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö (Ãóäøó Ðóáößó ßóÇäó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö Ýöí ÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö) Ëõãøó äõÓöÎóÊú ÇáÊøöáóÇæóÉõ æóÈóÞöíó ÇáúÍõßúãõ¡ áöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ Ãóäøóåõ ËóÇÈöÊñ Ýöí ÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ áóãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó äóÞóáóåõ ÅáóíúäóÇ ÅáøóÇ ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí äõÞöáó ÅáóíúäóÇ ãöäúåõ ÓóÇÆöÑõ ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóåõæó ÇáÊøóæóÇÊõÑõ æóÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉõ¡ ÍóÊøóì áóÇ íóÔõßøó ÃóÍóÏñ Ýöí ßóæúäöåö ãöäúåõ¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóÑöÏú äóÞúáõåõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö Ïóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõãú Ãóäøóåõ ãöãøóÇ ßóÇäó Ýöí ÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö æóÃóäøó ÊöáóÇæóÊóåõ ãóäúÓõæÎóÉñ.(2/254)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóÅöÐóÇ áóãú íõäúÞóáú Ðóáößó ÅáóíúäóÇ ÅáøóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÃóÍóÇÏöíËö ÝóáóÇ íóËúÈõÊõ Íõßúãõåõ æóáóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Èöåö Úóáóì Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö¡ áöÃóäøó ãöäú ÃóÕúáöß Ãóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Ýöí äóÕøö ÇáúÞõÑúÂäö áóÇ íóÌõæÒõ (ÅáøóÇ ÈöãöËúáö ãóÇ íóÌõæÒõ) Èöåö ÇáäøóÓúÎõ. Þöíáó áóåõ: ÞóÏú ßóÇäó åóÐóÇ ÇáúÍõßúãõ ãõÓúÊóÝöíÖðÇ ÚöäúÏóåõãú Ãóäøóåõ ßóÇäó ãóÊúáõæøðÇ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÝóÃóËúÈóÊúäóÇ ÇáúÍõßúãó ÈöÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉö æóÈóÞóÇÁõ ÊöáóÇæóÊöåö ÛóíúÑö ËóÇÈöÊò ÈöÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉö¡ áöÃóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ ÈóÞóÇÁõ ÇáúÍõßúãö ãóÚó äóÓúÎö ÇáÊøöáóÇæóÉö ÝóáöÐóáößó áóãú äõËúÈöÊúåõ ãóÊúáõæøðÇ Ýöíåö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ËóÇÈöÊðÇ ÈöÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉö¡ ÝóÃóËúÈöÊú ÇáÊøöáóÇæóÉó ÈöãöËúáöåóÇ¡ áöÃóäøóåõ ÇáúæóÌúåõ ÇáøóÐöí ãöäúåõ äõÞöáó ÇáÑøóÓúãõ. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó áöÃóäøó ÇáÊøöáóÇæóÉó áóãøóÇ áóãú íóÈúÞó ÍõßúãõåóÇ Çáúíóæúãó ãöäú ÌöåóÉö äóÞúáö ÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉö ÅÐóÇ áóãú ÊóËúÈõÊú Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúãóÕóÇÍöÝö¡ ÚóáöãúäóÇ ÃóäøóåóÇ ãóäúÓõæÎóÉñ æóáóíúÓó Ýöí ÊóÑúßö ÊöáóÇæóÊöåóÇ ãóÇ íõæÌöÈõ äóÓúÎó ÍõßúãöåóÇ ÅÐú áóÇ íóãúÊóäöÚõ ÈóÞóÇÁõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ãóÚó ÚóÏóãö ÇáúÂÎóÑö.
[äóÓúÎõ ÇáÊøöáóÇæóÉö æóÇáúÍõßúãö ÌóãöíÚðÇ]
ÝóÃóãøóÇ äóÓúÎõ ÇáÊøöáóÇæóÉö æóÇáúÍõßúãö ÌóãöíÚðÇ: ÝóÌóÇÆöÒñ (ÃóíúÖðÇ) ÚöäúÏóäóÇ Ýöí ÒóãóÇäö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóíóÌõæÒõ (ÚöäúÏóäóÇ ÃóíúÖðÇ) äóÓúÎõ ÇáúÃóÎúÈóÇÑö Ïõæäó ãóÎúÈóÑöåóÇ Ýöí ÍóíóÇÊöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ðóáößó ÈóÚúÏó æóÝóÇÊöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúÚöÈóÇÏóÉó ÊóÊóÚóáøóÞõ ÈöäóÇ ÈöæõÑõæÏö ÑóÓúãö ÇáúÞõÑúÂäö ãöäú æóÌúåóíúäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáÊøöáóÇæóÉõ.
æóÇáúÂÎóÑõ: ÇáúÍõßúãõ ÝóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ ÒóæóÇáõ ÇáúÚöÈóÇÏóÉö ÈöÇáúÃóãúÑóíúäö ÌóãöíÚðÇ.(2/255)
ÃóãøóÇ äóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö: ÝóÈöÃóäú íõÊóÚóÈøóÏó ÈöÖöÏøöåö. æóÃóãøóÇ äóÓúÎõ ÇáÊøöáóÇæóÉö ÝóÈöÃóäú íõäúÓöíóåõ ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóãóäú ßóÇäó ÍóÝöÙó ãöäú ÇáúÃõãøóÉö Ýöí ÚóÕúÑöåö æóíóÑúÝóÚóåõ ãöäú ÃóæúåóÇãöåöãú Ãóæú íóÃúãõÑóåõãú ÈöÃóáøóÇ íõËúÈöÊõæåõ Ýöí ÇáúãõÕúÍóÝö æóáóÇ íóÊúáõæåõ¡ ÝóíõäúÓóì Úóáóì ãóÑøö ÇáúÃóæúÞóÇÊö ÞóÈúáó æóÝóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóÞóÏú Ñõæöíó Ãóäøó äóÓúÎóåõ ÈöÇáäøöÓúíóÇäö ÞóÏú ßóÇäó Ýöí ÒóãóÇäö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ «æóÃóäøó ÈóÚúÖóåõãú ÃõäúÓöíó ÓõæÑóÉð ÞóÏú ßóÇäó ÍóÝöÙóåóÇ ÝóÓóÃóáó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Úóäú Ðóáößó ÝóÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: ÅäøóåóÇ äõÓöÎóÊú» ¡ æóÑõæöíó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÞóÑóÃó Ýöí ÕóáóÇÉò ÓõæÑóÉð¡ ÝóÊóÑóßó ÂíóÉð ãöäúåóÇ ÝóÞóÇáó áóåõ ÑóÌõáñ: ÊóÑóßúÊ ÂíóÉó ßóÐóÇ¡ ÝóÞóÇáó: ÃóáóÇ ÃóÐúßóÑúÊäöíåóÇ ÝóÞóÇáó ÇáÑøóÌõáõ: ÙóäóäúÊ ÃóäøóåóÇ äõÓöÎóÊú» . {æóáóÆöäú ÔöÆúäóÇ áóäóÐúåóÈóäøó ÈöÇóáøóÐöí ÃóæúÍóíúäóÇ Åáóíúßó} [ÇáÅÓÑÇÁ: 86] . æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÓóäõÞúÑöÆõßó ÝóáÇ ÊóäúÓóì} [ÇáÃÚáì: 6] {ÅöáÇ ãóÇ ÔóÇÁó Çááøóåõ} [ÇáÃÚáì: 7] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò Ãóæú äõäúÓöåóÇ äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] .
æóÑõæöíó Ýöí ÇáÊøóÝúÓöíÑö: Ãóæú äõäúÓöåóÇ ãöäú ÇáäøöÓúíóÇäö.
æóÑõæöíó Ãóäøóåõ ãöäú ÇáÊøóÑúßö ÈöÃóáøóÇ íóäúÓóÎóåóÇ¡ æóÃóÞóáøõ ÃóÍúæóÇáö ÇáúÂíóÉö ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ãõÍúÊóãöáóÉð (áöáäøöÓúíóÇäö) ÊóÌúæöíÒõ ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÝöíåóÇ.
æóÃóãøóÇ ãóÇ ØóÚóäó Èöåö ÈóÚúÖõ Ãóåúáö ÇáúÅöáúÍóÇÏö ãöãøóäú íóäúÊóÍöáõ Ïöíäó ÇáúÅöÓúáóÇãö æóáóíúÓó ãöäúåõ Ýöí ÔóíúÁò Ëõãøó ßóÔóÝó ÞöäóÇÚóåõ æóÃóÈúÏóì ãóÇ ßóÇäó íõÖúãöÑõåõ ãöäú ÅáúÍóÇÏöåö¡ ÈöÃóäøó ÇáúÞõÑúÂäó ãóÏúÎõæáñ ÝóÇÓöÏõ ÇáäøöÙóÇãö áöÓõÞõæØö ßóËöíÑò ãöäúåõ.
æóíóÍúÊóÌøõ Ýöíåö ÈöãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó ÚõãóÑó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - ÞóÇáó: " Åäøó ÂíóÉó ÇáÑøóÌúãö Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì(2/256)
æóÓóíóÌöíÁõ ÃóÞúæóÇãñ íõßóÐøöÈõæäó ÈöÇáÑøóÌúãö æóÃóäøóåõ ßóÇäó Ýöíåö ÅÐóÇ Òóäóì ÇáÔøóíúÎõ æóÇáÔøóíúÎóÉõ ÝóÇÑúÌõãõæåõãóÇ ÃóáúÈóÊøóÉó " " æóÅöäøó ÃõÈóíøó Èúäó ßóÚúÈò ÞóÇáó: Åäøó ÓõæÑóÉó ÇáúÃóÍúÒóÇÈö ßóÇäóÊú ÊõæóÇÒöí ÇáúÈóÞóÑóÉó Ãóæú åöíó ÃóØúæóáõ¡ æóÃóäøóåõ " ßóÇäó ÝöíåóÇ ÂíóÉõ ÇáÑøóÌúãö æóÃóäøóåõ ßóÇäó ÝöíåóÇ áóæú Ãóäøó áöÇÈúäö ÂÏóãó æóÇÏöíóíúäö ãöäú ÐóåóÈò áóÇÈúÊóÛóì ÅáóíúåöãóÇ ËóÇáöËðÇ æóáóÇ íóãúáóÃõ ÌóæúÝó ÇÈúäö ÂÏóãó ÅáøóÇ ÇáÊøõÑóÇÈõ æóíóÊõæÈõ Çááøóåõ Úóáóì ãóäú ÊóÇÈó "(2/257)
æóÃóäøóåõ Ñõæöíó Úóäú ÃóÈöí ÈóßúÑò ÇáÕøöÏøöíÞö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ãóäøóåõ ßóÇäó íóÞúÑóÃõ áóÇ ÊóÑúÛóÈõæÇ Úóäú ÂÈóÇÆößõãú ÝóÅöäøóåõ ßõÝúÑñ Èößõãú ".
æóÑõæöíó Úóäú ÃóäóÓò " Ãóäøóåõãú ßóÇäõæÇ íóÞúÑóÁõæäó ÈóáøöÛõæÇ ÞóæúãðÇ ÚóäøóÇ ÃóäøóÇ áóÞöíäóÇ ÑóÈøóäóÇ ÝóÑóÖöíó ÚóäøóÇ æóÃóÑúÖóÇäóÇ "¡ æóäóÍúæõ Ðóáößó ãöãøóÇ íõÑúæóì Ãóäøóåõ ßóÇäó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ ãóØúÚóäó áöãõáúÍöÏò Ýöíåö¡ áöÃóäøó åóÐöåö ÇáúÃóÎúÈóÇÑó æõÑõæÏõåóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅËúÈóÇÊõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöåóÇ.
Ëõãøó áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú Êóßõæäó ÕóÍöíÍóÉð Ýöí ÇáúÃóÕúáö ËóÇÈöÊóÉð Úóáóì ãóÇ Ñõæöíó ÝöíåóÇ Ãóæú ÓóÞöíãóÉð ãóÏúÎõæáóÉð¡ (ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ãóÏúÎõæáóÉð) ÝóÇáúßóáóÇãõ ÚóäøóÇ ÝöíåóÇ ÓóÇÞöØñ¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÕóÍöíÍóÉð Ýöí ÇáúÃóÕúáö áóãú íóÎúáõ ãöäú ÃóÍóÏö æóÌúåóíúäö: ÅãøóÇ Ãóäú Êóßõæäó ãõÍúÊóãöáóÉð Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöåóÇ ÃóäøóåóÇ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóãõÍúÊóãöáóÉð áöÛóíúÑöåö¡ Ãóæú áóÇ ÊóÍúÊóãöáõ ÅáøóÇ ßóæúäóåóÇ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ ÝóãóÇ áóãú íóÍúÊóãöáú ãöäúåóÇ ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ßóÇäóÊú ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö Ýóåõæó ãöäú ÇáúÎóÈóÑö ÇáøóÐöí ÞõáúäóÇ Åäøóåõ ãóäúÓõæÎõ ÇáÊøöáóÇæóÉö æóÇáÑøóÓúãö Ýöí ÒóãóÇäö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóãóÇ ÇÍúÊóãóáó ãöäúåóÇ áóÝúÙõåõ æóÌúåóíúäö ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ (Ãóäøóåõ) ÂíóÉñ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóÇÍúÊóãóáó Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ (ÂíóÉð) ãöäú Íõßúãö Çááøóåö æóãöãøóÇ ÃóäúÒóáóåõ (Çááøóåõ) ¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÝóáóíúÓó ÇáúÞóØúÚõ Ýöíåö ÈöÃóÍóÏö æóÌúåóíú ÇáöÇÍúÊöãóÇáö ÈöÃóæúáóì ãöäú ÇáúÂÎóÑö ÝóÇáúßóáóÇãõ Ýöíåö ÚóäøóÇ ÓóÇÞöØñ¡ æóÚóáóì Ãóíøö ÇáúæóÌúåóíúäö Íõãöáó ÝóáóÇ ÇÚúÊöÑóÇÖó Ýöíåö áöãõáúÍöÏò¡ áöÃóäøóåõ Åäú Íõãöáó Úóáóì Ãóäøóåõ ßóÇäó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö Ýóåõæó (ãöäú) ÇáúÞóÈöíáö ÇáøóÐöí åõæó ãóäúÓõæÎõ(2/258)
ÇáÊøöáóÇæóÉö¡ æóÚóáóì Ãóäøó ßõáøó ÎóÈóÑò ÐõßöÑó Ýöí ÓöíóÇÞöåö áóÝúÙõåõ ÝóáóíúÓó Ýöí ÙóÇåöÑöåö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ÇáúãõÑóÇÏö Èöåö Ãóäøóåõ ßóÇäó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ ãöËúáõ ÎóÈóÑö ÚõãóÑó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - ÝóÅöäøó áóÝúÙóåõ íóÍúÊóãöáõ ãóÚúäóíóíúäö æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì (Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó Èöåö) Ãóäøóåõ ßóÇäó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö áöÃóäøóåõ ÞóÇáó: Åäøó ÇáÑøóÌúãó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÞóÑóÃúäóÇåõ æóæóÚóíúäóÇåõ¡ ÝóåóÐóÇ íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ Ãóäøóåõ Ýöí ÝóÑúÖö Çááøóåö ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ßöÊóÇÈó Çááøóåö Úóáóíúßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] íóÚúäöí ÝóÑóÖóåõ æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÃõæáõæ ÇáúÃóÑúÍóÇãö ÈóÚúÖõåõãú Ãóæúáóì ÈöÈóÚúÖò Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö} [ÇáÃäÝÇá: 75] íóÚúäöí Ýöí ÝóÑúÖöåö æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÇáÕøöíóÇãõ} [ÇáÈÞÑÉ: 183] (Ãóíú ÝõÑöÖó Úóáóíúßõãú) æó {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÇáúÞöÊóÇáõ} [ÇáÈÞÑÉ: 216] íóÚúäöí ÝõÑöÖó Úóáóíúßõãú¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó (Ðóáößó) ßóÐóáößó áóãú íóËúÈõÊú Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõ Ãóäøóåõ ßóÇäó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÝóäõÓöÎóÊú ÊöáóÇæóÊõåõ áöÃóäøó Ðóáößó áóÇ íõÚúáóãõ ÅáøóÇ ÈöÇÓúÊöÝóÇÖóÉö ÇáäøóÞúáö Ýöí áóÝúÙò áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÅáøóÇ ãóÚúäðì æóÇÍöÏðÇ.
æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõ ßóÇäó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ¡ Ãóäøóåõ ÞóÇáó: áóæúáóÇ Ãóäú íóÞõæáó ÇáäøóÇÓõ ÒóÇÏó ÚõãóÑõ Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö áóßóÊóÈúÊå Ýöí ÇáúãõÕúÍóÝö¡ Ýóáóæú ßóÇäó ÚöäúÏóåõ ÂíóÉñ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö áóßóÊóÈóåõ Ýöíåö ÞóÇáó ÇáäøóÇÓõ Ðóáößó Ãóæú áóãú íóÞõæáõæåõ ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõ áóãú íõÑöÏú ÈöÞóæúáöåö Åäøó ÇáÑøóÌúãó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö Ãóäøóåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö (æó) Ñõæöíó Úóäúåõ Ãóäøóåõ ÞóÇáó: Åäøó ÇáÑøóÌúãó ãöãøóÇ ÃóäúÒóáó Çááøóåõ æóÓóíóÌöíÁõ Þóæúãñ íõßóÐøöÈõæäó Èöåö¡ æóåóÐóÇ ÇááøóÝúÙõ ÃóíúÖðÇ áóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó Èöåö Ãóäøóåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö áöÃóäøó ÝöíãóÇ ÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÞõÑúÂäðÇ æóÛóíúÑó ÞõÑúÂäò¡ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí æóÕúÝö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: {æóãóÇ íóäúØöÞõ Úóäö Çáúåóæóì} [ÇáäÌã: 3] {Åöäú åõæó ÅöáÇ æóÍúíñ íõæÍóì} [ÇáäÌã: 4] æóÑõæöíó Ýöí(2/259)
ÈóÚúÖö ÃóáúÝóÇÙö åóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËö Ãóäøóåõ ÞóÇáó: " Åäú ãöãøóÇ ÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÂíóÉó ÇáÑøóÌúãö " æóåóÐóÇ ÇááøóÝúÙõ áóæú ËóÈóÊó áóãú íóÏõáøó ÃóíúÖðÇ Úóáóì Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõ Ãóäøóåõ ßóÇäó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ áöÃóäøó ãóÇ íõØúáóÞõ Úóáóíúåö ÇÓúãõ ÇáúÂíóÉö áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöÇáúÞõÑúÂäö Ïõæäó ÛóíúÑöåö¡ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóãöäú ÂíóÇÊöåö ÎóáúÞõ ÇáÓøóãóÇæóÇÊö æóÇáÃóÑúÖö} [ÇáÑæã: 22] Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {Åäøó Ýöí Ðóáößó áóÂíóÇÊò} [ÇáÑæã: 22] ÝóÓóãøóì ÇáÏøóáóÇáóÉó ÇáúÞóÇÆöãóÉó ãöãøóÇ ÎóáóÞó Úóáóì ÊóæúÍöíÏöåö ÂíóÉð ÝóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÐúßõÑó (ÂíóÉó) ÇáÑøóÌúãö æóåõæó íóÚúäöí Ãóäøó ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáÑøóÌúãó ÃóäúÒóáóåõ Çááøóåõ Úóáóì ÑóÓõæáöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöæóÍúíò ãöäú ÚöäúÏöåö.
æóÃóíúÖðÇ (ÝóÅöäøóåõ) íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íóßõæäó ÃóÕúáõ ÇáúÎóÈóÑö ãóÇ ÐõßöÑó Ýöíåö Ãóäøó ãöãøóÇ ÃóäúÒóáó Çááøóåõ (ÇáÑøóÌúãõ) Ëõãøó (ßóÇäó) ÊóÛúíöíÑõ ÇáúÃóáúÝóÇÙö Ýöíåö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÑøõæóÇÉö ÝóÚóÈøóÑó ßõáøñ ãöäúåõãú ÈöãóÇ ßóÇäó ÚöäúÏóåõ Ãóäøóåõ åõæó ÇáúãõÑóÇÏõ áöÃóäøó ãöäú ÇáÑøõæóÇÉö ãóäú íóÑóì äóÞúáó ÇáúãóÚúäóì (ÚöäúÏóåõ Ïõæäó) ÇááøóÝúÙö ÝóÙóäøó ÈóÚúÖõ ÇáÑøõæóÇÉö Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÞóÇáó Åäøóåõ ãöãøóÇ ÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÝóÞóÏú ÞóÇáó Åäøóåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö æóÅöäøóåõ ÂíóÉñ ãöäúåõ ÝóÚóÈøóÑó Úóäúåõ ÈöÐóáößó.
ÝóÅöäú Þöíáó: Ýóáóæú áóãú íóßõäú ÚöäúÏóåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ßóíúÝó ßóÇäó íóÌõæÒõ áóåõ Ãóäú íóÞõæáó (áóæúáóÇ Ãóäú íóÞõæáó) ÇáäøóÇÓõ ÒóÇÏó ÚõãóÑõ Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö áóßóÊóÈúÊå Ýöí ÇáúãõÕúÍóÝö¡ æóßóíúÝó íóÌõæÒõ Ãóäú íóßúÊõÈó Ýöí ÇáúãõÕúÍóÝö ãóÇ áóíúÓó ãöäúåõ. Þöíáó áóåõ: íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ Ãóäøóåõ ßóÇäó íóßúÊõÈõåõ Ýöí ÂÎöÑö ÇáúãõÕúÍóÝö æóíõÈóíøöäõ ãóÚó Ðóáößó Ãóäøóåõ áóíúÓó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö áöíóÊøóÕöáó äóÞúáõåõ æóíóÊóæóÇÊóÑó ÇáúÎóÈóÑõ Èöåö ßóãóÇ íóÊøóÕöáõ äóÞúáõ ÇáúÞõÑúÂäö áöÆóáøóÇ íóÔõßøó Ýöíåö ÔóÇßøñ æóáóÇ íóÌúÍóÏóåõ(2/260)
ÌóÇÍöÏñ ÝóÞóÇáó: áóæúáóÇ Ãóäú íóÙõäøó ÙóÇäøñ Ãóäøóåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ Ãóæú íóÞõæáó ÞóÇÆöáñ: Åäøó ÚõãóÑó ÒóÇÏó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö áóßóÊóÈúÊå Ýöí ÇáúãõÕúÍóÝö.
æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö ãóÇ Ñóæóì ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò «Úóäú ÚõãóÑó - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: áóÞóÏú åóãóãúÊ Ãóäú ÃóßúÊõÈó Ýöí ÇáúãõÕúÍóÝö ÔóåöÏó ÚõãóÑõ Èúäõ ÇáúÎóØøóÇÈö æóÚóÈúÏõ ÇáÑøóÍúãóäö Èúäõ ÚóæúÝò Ãóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö ÑóÌóãó æóÑóÌóãúäóÇ ÈóÚúÏóåõ æóÓóíóÌöíÁõ Þóæúãñ íõßóÐøöÈõæäó ÈöÇáÑøóÌúãö æóÈöÇáÔøóÝóÇÚóÉö æóÈöÞóæúãò íóÎúÑõÌõæäó ãöäú ÇáäøóÇÑö» ÝóÈóíøóäó ÈöåóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËö Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõ ßóÇäó ÅÔóÇÚóÊóåõ æóÅöÙúåóÇÑóåõ áöíóÓúÊóÝöíÖó äóÞúáõåõ áóÇ Ãóäøóåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ ßóÇäó ÓóãöÚó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - íóÞõæáõ ÓóíóÌöíÁõ Þóæúãñ íõßóÐøöÈõæäó ÈöÐóáößó¡ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó Þóæúáõåõ ÓóíóÌöíÁõ Þóæúãñ íõßóÐøöÈõæäó ÈöÇáÑøóÌúãö ãöäú ÞöÈóáö äóÝúÓöåö ãöäú ÛóíúÑö ÊóæúÞöíÝò ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóåõ áöÃóäøó Ðóáößó áóÇ íõÚúáóãõ ÅáøóÇ ÈöØóÑöíÞö ÇáúæóÍúíö.
æóÃóãøóÇ ÍóÏöíËõ ÃõÈóíøö Èúäö ßóÚúÈò¡ ÝóÅöäú ËóÈóÊó æóÕóÍøó Ýóåõæó ãöäú ÇáúãóäúÓõæÎö ÇáÊøöáóÇæóÉö áóÇ ãóÍóÇáóÉó.
æóãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÃóÈöí ÈóßúÑò ÇáÕøöÏøöíÞö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ãóäøóåõ ßóÇäó íóÞúÑóÃõ: áóÇ ÊóÑúÛóÈõæÇ Úóäú ÂÈóÇÆößõãú ÝóÅöäøóåõ ßõÝúÑñ Èößõãú ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó (Ýöíåö) Úóáóì Ãóäøóåõ ßóÇäó íóÑóÇåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö áöÃóäøó ÇáÓøõäóäó æóÓóÇÆöÑó ßóáóÇãö ÇáäøóÇÓö íõÞúÑóÃõ¡ æóßóÐóáößó ÍóÏöíËõ ÃóäóÓò.(2/261)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÊóÃúæöíáõßõãú áöåóÐöåö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö Ãóäøóåõ Åäú ËóÈóÊó ÇáúÎóÈóÑõ ÝóÅöäøóåõ ãöäú ÇáúÎóÈóÑö ÇáúãóäúÓõæÎö ÇáÊøöáóÇæóÉö æóÇáÑøóÓúãö ßóáóÇãñ ãõÊóäóÇÞöÖñ¡ áöÃóäøó ßõáøó ãóäúÓõæÎö ÇáÑøóÓúãö æóÇáÊøöáóÇæóÉö áóÇ íóÚúÑöÝõåõ ÇáäøóÇÓõ æóáóÇ íóÞúÑóÁõæäóåõ¡ æóÞóÏú ÃóÎøóÑúÊ ËõÈõæÊó ÇáúÎóÈóÑö æóÞöÑóÇÁóÊóåõãú ÅíøóÇåõ ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÝóßóíúÝó íóßõæäõ ãóäúÓõæÎó ÇáÑøóÓúãö ãöãøóÇ ÈóÞöíóÊú ÊöáóÇæóÊõåõ (æóÑóÓúãõåõ) Åáóì íóæúãöäóÇ åóÐóÇ. Þöíáó áóåõ: ÊóÌúæöíÒõäóÇ áöËõÈõæÊö ÇáúÎóÈóÑö áóÇ íóãúäóÚõ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ æóáóÇ íóäúÞõÖõ ÊóÃúæöíáóäóÇ¡ áöÃóäøó ÇáúÎóÈóÑó áóãú íóÞúÊóÖö Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ÇáúãóäúÞõæáõ ÈöÚóíúäöåö åõæó ÇáøóÐöí ßóÇäó ãöäú ÃóáúÝóÇÙö ÇáúÞõÑúÂäö Úóáóì äöÙóÇãöåö æóÊóÃúáöíÝöåö ÍóÓóÈó ãóÇ äóÞóáõæåõ ÅáóíúäóÇ æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó Ðóáößó ÞóÏú äóÞóáõæåõ Úóáóì äóÙúãò ÂÎóÑó æóäõÓöÎó Ðóáößó ÇáäøóÙúãõ æóÃõäúÓöíó ãóäú ßóÇäó íóÍúÝóÙõåõ æóáóãú íõäúÓóÎú ÇáúÍõßúãõ¡ ÝóäóÞóáõæåõ ÈöáóÝúÙò ÛóíúÑö ÇááøóÝúÙö ÇáøóÐöí ßóÇäó ÑóÓúãõ ÇáúÞõÑúÂäö Íöíäó äõÒõæáöåö Åáóì Ãóäú ÑõÝöÚó ÝóáóÇ íóßõæäõ åóÐóÇ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóåóÐóÇ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóÝúÚóáóåõ Çááøóåõ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó Þóæúáóåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö æóãöäú ÑóÓúãöåö íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ÃóÍúßóÇãñ áóÇ ÊóÊóÚóáøóÞõ ÈöÛóíúÑöåö¡ ãöäúåóÇ Ãóäøóåõ ãöãøóÇ íóáúÒóãõ ÇáúÌóãöíÚó ÇÚúÊöÞóÇÏõ Ãóäøóåõ ßóáóÇãõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÇáøóÐöí ÃóäúÒóáóåõ Úóáóì ÑóÓõæáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóáóì äöÙóÇãöåö æóÊóÑúÊöíÈöåö ãöäú (ÛóíúÑö) ÊóÛóíøõÑò áöäóÙúãöåö æóáóÇ ÅÒóÇáóÉò áöÊóÃúáöíÝöåö ÝóÅöÐóÇ äõÓöÎó ÑóÓúãõåõ æóäöÙóÇãõåõ ÃóÓúÞóØó ÚóäøóÇ ÇáÊøóÚóÈøõÏó ÈöÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö æóÇóáøóÐöí ÃóáúÒóãúäóÇåõ Ýöí ÍóÇáö ßóæúäöåö ÛóíúÑó ãóäúÓõæÎò.
æóÇáËøóÇäöí: ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ãöäú Íõßúãö ÌóæóÇÒö ÇáÕøóáóÇÉö (Èöåö) æóÃóäøó ÞöÑóÇÁóÊóåõ ÝöíåóÇ áóÇ ÊõÝúÓöÏõåóÇ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ãöäú ÛóíúÑö ÇáúÞõÑúÂäö ÃóÝúÓóÏóåóÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ: ÇáúÚöÈóÇÏóÉõ ÈöÇáÊøóÞóÑøõÈö Åáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÊöáóÇæóÊöåö æóãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ãöäú ÇáËøóæóÇÈö ÇáúÌóÒöíáö ÈöÞöÑóÇÁóÊöåö. æóÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäú äóßõæäó ãóÃúãõæÑöíäó ÈöÍöÝúÙöåö æóÅöËúÈóÇÊöåö Ýöí ãóÕóÇÍöÝöäóÇ æóäóÞúáöåö Úóáóì äöÙóÇãöåö æóÊóÑúÊöíÈöåö. ÝóåóÐöåö ßõáøõåóÇ ÃóÍúßóÇãñ ãõÊóÚóáøöÞóÉñ ÈöæõÌõæÏö ÑóÓúãö ÇáúÞõÑúÂäö Ïõæäó ãóÚóÇäöíåö æóÃóÍúßóÇãöåö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö (Ýöíåö) ÝóáóÇ íóãúÊóäöÚõ ÅÐóÇ(2/262)
ßóÇäó åóÐóÇ ßóãóÇ æóÕóÝúäóÇ Ãóäú íõäúÓóÎó ÇáÑøóÓúãõ ÝóÊóÒõæáõ åóÐöåö ÇáúÃóÍúßóÇãõ ãöäú ÇáúãóäúÓõæÎö æóíóÈúÞóì Íõßúãõåõ Ýóíóßõæäõ ÈöãóäúÒöáóÉö ÓóÇÆöÑö ÇáÓøõäóäö ßóãóÇ äõÓöÎó ÑóÓúãõ ÇáúßõÊõÈö ÇáúÞóÏöíãóÉö æóÊöáóÇæóÊõåóÇ æóßóËöíÑñ ãöäú ÃóÍúßóÇãöåóÇ æóãóÚóÇäöíåóÇ ÈóÇÞöíóÉñ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ßóíúÝó íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáÑøóÓúãö æóÇáÊøöáóÇæóÉö æóåõæó ãöãøóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÎúÊóáöÝó Íõßúãõ ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö Ýöíåö ÝóíõÚúÊóÞóÏõ Ýöí ÍóÇáò Ãóäøóåõ ÞõÑúÂäñ æóÝöí ÍóÇáò Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ÞõÑúÂäò¡ æóåóáøóÇ ßóÇäó ÈöãóäúÒöáóÉö ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáøóÊöí áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåóÇ ßóÃóÎúÈóÇÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóäøó ÇÚúÊöÞóÇÏóäóÇ Ýöí ãõÎúÈóÑóÇÊöåóÇ áóãøóÇ áóãú íóÎúÊóáöÝú ÍõßúãõåóÇ Ýöí ÍóÇáò ÝóäóÚúÊóÞöÏõ Ýöí ÍóÇáö äõÒõæáöåóÇ ãõæÌóÈó ãõÎúÈóÑóÇÊöåóÇ æóäóÚúÊóÞöÏõ Ýöí ÍóÇáò ÃõÎúÑóì ÎöáóÇÝó Ðóáößó áóãú íóÌõÒú äóÓúÎõåóÇ. Þöíáó áóåõ: ãóÇ ÐóßóÑúÊ áóÇ íóãúäóÚõ (äóÓúÎó) ÇáÑøóÓúãö æóÇáÊøöáóÇæóÉö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúÞõÑúÂäó ÅäøóãóÇ ßóÇäó (ÞõÑúÂäðÇ) áöæõÌõæÏöåö Úóáóì åóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈö ãöäú ÇáäøöÙóÇãö ÇáúãõÚúÌöÒö áöáúÅöäúÓö æóÇáúÌöäøö¡ æóÇóááøóåõ ÞóÇÏöÑñ Úóáóì ÅÒóÇáóÉö ÇáäøóÙúãö æóÑóÝúÚöåö ãöäú ÞõáõæÈö ÚöÈóÇÏöåö æóÃóæúåóÇãöåöãú¡ ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóáóÆöäú ÔöÆúäóÇ áóäóÐúåóÈóäøó ÈöÇóáøóÐöí ÃóæúÍóíúäóÇ Åáóíúßó} [ÇáÅÓÑÇÁ: 86] ÝóÅöÐóÇ ÐóåóÈó Èöåö æóÃóäúÓóÇåõ ÎóáúÞóåõ áóãú íóßõäú ÞõÑúÂäð¡ áöÃóäøó ãóÇ áóíúÓó ÈöãóæúÌõæÏò áóÇ íõÓóãøóì ÞõÑúÂäðÇ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó áóãú íóãúÊóäöÚú æõÑõæÏõ ÇáäøóÓúÎö Ýöíåö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö (ÅáøóÇ Ãóäøó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏó) ÇáúÃóæøóáó ÈóÇÞò Ýöí Ãóäøó ãóÇ ÃõäúÒöáó Úóáóì Ðóáößó ÇáÖøóÑúÈö ãöäú ÇáäøöÙóÇãö ßóÇäó ÞõÑúÂäðÇ Íöíäó ßóÇäó ãóæúÌõæÏðÇ ãóÊúáõæøðÇ æóãóÓúØõæÑðÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÚõÏöãó Ðóáößó Ýöíåö áóãú íóßõäú Ýöí åóÐóÇ ÇáúÍóÇáö ÞõÑúÂäðÇ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ãõÎúÈöÑõ ÃóÎúÈóÇÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áöÃóäøóåõ ÞóÏú áóÒöãóäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ãóÚúäóÇåõ Úóáóì ãóÇ æóÞóÚó Úóáóíúåö æõÑõæÏõ ÇáúÎóÈóÑö Èöåö æóÐóáößó ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí æóÑóÏó ÇáúÎóÈóÑõ áóãú íóÊóÛóíøóÑú æóáóãú íóÊóÈóÏøóáú (ÝóáóÇ íóÕöÍøõ) Ãóäú äóÊóÚóÈøóÏó ÈöÎöáóÇÝö ãõÚúÊóÞóÏöåö¡ æóÃóãøóÇ ÇáäøóÙúãõ ÇáøóÐöí ãöäú ÃóÌúáöåö ßóÇäó ÞõÑúÂäðÇ ÅÐóÇ ÒóÇáó ÝóÞóÏú ÒóÇáó ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ãöäú ÃóÌúáöåö áóÒöãó ÇáÏøóæóÇãõ Úóáóì ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö Ýöí ÈóÞóÇÆöåö Ýöí ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö ÞõÑúÂäðÇ ÝóáöÐóáößó ÇÎúÊóáóÝóÇ.(2/263)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {ÅäøóÇ äóÍúäõ äóÒøóáúäóÇ ÇáÐøößúÑó æóÅöäøóÇ áóåõ áóÍóÇÝöÙõæäó} [ÇáÍÌÑ: 9] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {Åöäøó ÚóáóíúäóÇ ÌóãúÚóåõ æóÞõÑúÂäóåõ} [ÇáÞíÇãÉ: 17] {ÝóÅöÐóÇ ÞóÑóÃúäóÇåõ ÝóÇÊøóÈöÚú ÞõÑúÂäóåõ} [ÇáÞíÇãÉ: 18] {Ëõãøó Åöäøó ÚóáóíúäóÇ ÈóíóÇäóåõ} [ÇáÞíÇãÉ: 19] . æóÙóÇåöÑõåõ íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó ÍóÇÝöÙðÇ áóåõ ÃóÈóÏðÇ æóÃóäøó ÇáúÈóíóÇäó Èöåö ÍóÇÕöáñ áöÌóãöíÚö ÇáúÃõãøóÉö ÅÐú áóãú íóÎõÕøó æóÞúÊðÇ ãöäú æóÞúÊò æóáóÇ ÞóæúãðÇ ãöäú Þóæúãò¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {Åäú åõæó ÅáøóÇ ÐößúÑñ áöáúÚóÇáóãöíäó} [ÇáÊßæíÑ: 27] ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøó ÌóãöíÚóåõ ÐößúÑñ áöáúÚóÇáóãöíäó æóÐóáößó íõÄúãöäõäóÇ æõÞõæÚó äóÓúÎö ÊöáóÇæóÊöåö æóÑóÓúãöåö¡ áöÃóäøó ãóÇ ÑóÝóÚó æóÃõäúÓöíó æóáóãú íõäúÞóáú áóÇ íóßõæäõ ÐößúÑðÇ áöáúÚóÇáóãöíäó¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {áöÃõäúÐöÑóßõãú Èöåö æóãóäú ÈóáóÛó} [ÇáÃäÚÇã: 19] ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõ ãõäúÐóÑñ ÈöÌóãöíÚö ÇáúÞõÑúÂäö Ýöí (ßõáøö) ÇáúÃóæúÞóÇÊö æóãóÇ ÑõÝöÚó áóÇ íóÕöÍøõ ÇáúÅöäúÐóÇÑõ Èöåö¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÅöäøóåõ áóßöÊóÇÈñ ÚóÒöíÒñ} [ÝÕáÊ: 41] {áÇ íóÃúÊöíåö ÇáúÈóÇØöáõ ãöäú Èóíúäö íóÏóíúåö æóáÇ ãöäú ÎóáúÝöåö ÊóäúÒöíáñ ãöäú Íóßöíãò ÍóãöíÏò} [ÝÕáÊ: 42] æóåóÐóÇ íóãúäóÚõ ÌóæóÇÒó (ÑóÝúÚöåö) ¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {Åäøó åóÐóÇ ÇáúÞõÑúÂäó íóåúÏöí áöáøóÊöí åöíó ÃóÞúæóãõ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 9] ¡ ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøó ÌóãöíÚóåõ íóåúÏöí æóáóãú íóÓúÊóËúäö æóÞúÊðÇ ãöäú æóÞúÊò ÝóæóÌóÈó Ãóäú ÊõæÌóÏó ÇáúåöÏóÇíóÉõ Ýöí ÌóãöíÚöåö ÃóÈóÏðÇ.
æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ãõÕóÏøöÞðÇ áöãóÇ Èóíúäó íóÏóíúåö æóåõÏðì æóÈõÔúÑóì áöáúãõÄúãöäöíäó} [ÇáÈÞÑÉ: 97] æóÐóáößó ÎóÈóÑñ Úóäú ÌóãöíÚöåö. æóÇáúÌóæóÇÈõ: ÈöÃóäøó ÌóãöíÚó ãóÇ ÐõßöÑó áóÇ íóãúäóÚõ ÌóæóÇÒó äóÓúÎö ÑóÓúãöåö æóÊöáóÇæóÊöåö ßóãóÇ áóãú ÊóãúäóÚú (åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊõ ãöäú) ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÃóÍúßóÇãöåö æóãõæÌöÈóÇÊöåö¡ áöÃóäøó ÇáúÞõÑúÂäó íóäúÊóÙöãõ ÔóíúÆóíúäö¡ ÇáäøóÙúãó æóÇáúãóÚúäóì¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú ÊóãúäóÚú åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊõ ãöäú ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÃóÍúßóÇãöåö áóãú ÊóãúäóÚú ÌóæóÇÒó äóÓúÎö ÑóÓúãöåö æóÊöáóÇæóÊöåö¡ æóßóÇäóÊú ãóÚóÇäöí åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö ãóÍúãõæáóÉð Úóáóì ÛóíúÑö ÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö.(2/264)
[äóÓúÎõ ÇáÑøóÓúãö æóÇáÊøöáóÇæóÉö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáÑøóÓõæáö]
æóÃóãøóÇ äóÓúÎõ ÇáÑøóÓúãö æóÇáÊøöáóÇæóÉö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáÑøóÓõæáö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö¡ æóáóæú ÌóÇÒó Ðóáößó Ýöí ÑóÓúãöåö æóÊöáóÇæóÊöåö áóÌóÇÒó ãöËúáõåõ Ýöí ÃóÍúßóÇãöåö¡ ÝóáóãøóÇ ÇãúÊóäóÚó äóÓúÎõ ÃóÍúßóÇãöåö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇãúÊóäóÚó äóÓúÎõ ÑóÓúãöåö æóÊöáóÇæóÊöåö¡ áöÃóäøó ÇáÑøóÓúãó ÞóÏú ÊõÚóáøóÞõ Èöåö ÇáúÃóÍúßóÇãõ Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó æóÝöí äóÓúÎöåö äóÓúÎõ Êöáúßó ÇáúÃóÍúßóÇãö.
æóÞóÏú ÇÍúÊóÌøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ áöÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÎóãúÓö ÑóÖóÚóÇÊò Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáÊøóÍúÑöíãö ÈöãóÇ Ñóæóì ÃóÈõæ ÈóßúÑö Èúäõ ãõÍóãøóÏö Èúäö ÚóãúÑöæ Èúäö ÍóÒúãò æóíóÍúíóì Èúäõ ÔõÚúÈóÉó ÇáúÃóäúÕóÇÑöíøõ Úóäú ÚóãúÑóÉó Úóäú ÚóÇÆöÔóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ - ÞóÇáó: «ßóÇäó ÝöíãóÇ äóÒóáó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÚóÔúÑõ ÑóÖóÚóÇÊò ãóÚúáõæãóÇÊò íõÍóÑøöãúäó¡ Ëõãøó äõÓöÎúäó ÈöÎóãúÓò(2/265)
ãóÚúáõæãóÇÊò íõÍóÑøöãúäó¡ ÝóÊõæõÝøöíó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóåõäøó ãöãøóÇ íõÞúÑóÃõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö» æóÝöí ÈóÚúÖö ÃóáúÝóÇÙö åóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËö " æóßóÇäóÊú Ýöí ÕóÍöíÝóÉò ÊóÍúÊó ÇáÓøóÑöíÑö ÝóáóãøóÇ ÊõæõÝøöíó ÑóÓõæáõ Çááøóåö ÇÔúÊóÛóáúäóÇ ÈöÏóÝúäöåö ÝóÏóÎóáóÊú ÏóÇÌöäñ ÝóÃóßóáóÊúåóÇ " ÝóáóÇ íóÎúáõæ (ÇáúãõÍúÊóÌøõ ÈöåóÐóÇ) ÇáúÍóÏöíËö ãöäú ÅÍúÏóì ãóäúÒöáóÊóíúäö: ÅãøóÇ Ãóäú íõÌöíÒó äóÓúÎó ÑóÓúãö ÇáúÞõÑúÂäö æóÊöáóÇæóÊöåö ÈóÚúÏó æóÝóÇÊöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóæú áóÇ íõÌöíÒó. ÝóÅöÐóÇ ÃóÌóÇÒóåõ ÇÑúÊóßóÈó ÃóãúÑðÇ ÔóäöíÚðÇ ÞóÈöíÍðÇ ÎóÇÑöÌðÇ Úóäú ÃóÞóÇæöíáö ÇáúÃõãøóÉö ßóØõÑõÞö ÇáúãõáúÍöÏöíäó ÇáØøóÇÚöäöíäó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÃóäøóåõ áóãú íõäúÞóáú ÃóßúËóÑõåõ æóÃóäøóåõ ÞóÏú ÝõÞöÏó ÚöÙóãõåõ¡ æóáóÇ íõãúßöäõåõ ãóÚó Ðóáößó ÇáúÝóÕúáõ Èóíúäó ÅÌóÇÒóÉö äóÓúÎö ÑóÓúãöåö æóÊöáóÇæóÊöåö æóÈóíúäó ÅÌóÇÒóÉö äóÓúÎö ÃóÍúßóÇãöåö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó¡ æóÅöäú ãóäóÚó ÌóæóÇÒó äóÓúÎö ÑóÓúãöåö æóÊöáóÇæóÊöåö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãú íóÕöÍøó áóåõ ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ (Èöåö) ¡ áöÃóäøó Ýöíåö Ãóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÊõæõÝøöíó æóÑóÓúãõåõ ÈóÇÞò¡ áöÃóäøóåóÇ ÞóÇáóÊú: ÊõæõÝøöíó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóåõäøó ãöãøóÇ íõÞúÑóÃõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÎóÈóÑõ ËóÇÈöÊðÇ ÚöäúÏóåõ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Úóáóíúåö ÅËúÈóÇÊõåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö(2/266)
áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóÚúØóì ÇãúÊöäóÇÚó ÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÅäøóãóÇ ÃõËúÈöÊõ ÇáúÍõßúãó Ïõæäó ÇáÊøöáóÇæóÉö ßóãóÇ ÃóËúÈóÊøó ÃóäúÊó ÇáÊøóÊóÇÈõÚó Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö áöãóÇ Ýöí ÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö æóÅöäú áóãú ÊõËúÈöÊú ÇáÑøóÓúãó. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó Ýöí ÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö Ãóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÊõæõÝøöíó æóåõæó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóßóæúäõåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö Ýöí æóÞúÊò áóÇ íõæÌöÈõ (ßóæúäóåõ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö) ÃóÈóÏðÇ ãóÇ ÏóÇãó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈóÇÞöíðÇ ÝóæóÌóÈó ÅÐú áóãú íóËúÈõÊú äóÞúáõåõ ÞõÑúÂäðÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö ÃóáøóÇ äõËúÈöÊóåõ ÞõÑúÂäðÇ ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÝöí ÎóÈóÑö ÚóÇÆöÔóÉó åóÐóÇ Ãóäøóåõ ßóÇäó ÞõÑúÂäðÇ ÈóÚúÏó æóÝóÇÊöåö¡ æóãóÇ ËóÈóÊó Ýöí Ðóáößó¡ áóÇ íóÌõæÒõ ÈóÚúÏó Ðóáößó äóÓúÎõåõ¡ Úóáóì Ãóäøóåõ ÞóÏú ÐõßöÑó Ýöíåö Ãóäøó ÐóåóÇÈóåõ ßóÇäó áöÃóÌúáö Ãóäøó ÇáÏøóÇÌöäó Ãóßóáó ÇáÕøóÍöíÝóÉó ÇáøóÊöí ßóÇäó ÝöíåóÇ Ðóáößó æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÊóæóåøóãó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÇáøóÐöí áóÇ íóÃúÊöíåö ÇáúÈóÇØöáõ ãöäú Èóíúäö íóÏóíúåö æóáóÇ ãöäú ÎóáúÝöåö Ãóäøóåõ ßóÇäó ãõÚóÑøóÖðÇ áöÃóßúáö ÇáÏøóÇÌöäö áóåõ æóÐóåóÇÈöåö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóãóÇ æóÌúåõ åóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËö ÚöäúÏóßõãú. Þöíáó áóåõ: íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙõ ÚóÇÆöÔóÉó Ýöíåö Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí Ñõæöíó Ýöí åóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËö ÈöÃóäú Êóßõæäó ÞóÇáóÊú Åäøóåõ ßóÇäó ÝöíãóÇ ÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ãóæú Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ßóíúÊó (æó) ßóíúÊó¡ æóäóÍúæõåõ ãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáøóÊöí íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íõÑóÇÏó Èöåö ÇáúÞõÑúÂäõ æóíõÑóÇÏõ Èöåö æóÍúíñ ÛóíúÑõ ÞõÑúÂäò. ÝóÙóäøó ÇáÑøóÇæöí Ãóäøó ãóÚúäóì ÇááøóÝúÙóíúäö æóÇÍöÏñ¡ æóÃóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ßóÇäó ÞõÑúÂäðÇ Åáóì Ãóäú ÊõæõÝøöíó¡ ÝóäõÞöáó ÇáúãóÚúäóì ÚöäúÏóåõ Úóáóì äóÍúæö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ýöí ÎóÈóÑö ÚõãóÑó Ýöí ÇáÑøóÌúãö¡ æóÅöÐóÇ ÇõÍúÊõãöáó Ðóáößó ÓóÞóØó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Èöåö Ýöí ÅËúÈóÇÊö ãóÇ Ñõæöíó Ýöíåö áóÇ ÓöíøóãóÇ æóåõæó ãóÚúäóì íóÑõÏøõåõ ÇáúßöÊóÇÈõ æóÅöÌúãóÇÚõ ÇáúÃõãøóÉö¡ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {ÅäøóÇ äóÍúäõ äóÒøóáúäóÇ ÇáÐøößúÑó æóÅöäøóÇ áóåõ áóÍóÇÝöÙõæäó} [ÇáÍÌÑ: 9] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {Åöäøó ÚóáóíúäóÇ ÌóãúÚóåõ æóÞõÑúÂäóåõ} [ÇáÞíÇãÉ: 17] {ÝóÅöÐóÇ ÞóÑóÃúäóÇåõ ÝóÇÊøóÈöÚú ÞõÑúÂäóåõ} [ÇáÞíÇãÉ: 18] {Ëõãøó Åöäøó ÚóáóíúäóÇ ÈóíóÇäóåõ} [ÇáÞíÇãÉ: 19](2/267)
æóäóÍúæõåõ ãöäú ÇáúÂíö ÇáúãõÞúÊóÖöíóÉö áöÈóÞóÇÁö ÑóÓúãö ÇáúÞõÑúÂäö æóäóÙúãöåö ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÝóÅöäú Þöíáó¡ ÝóÃóËúÈöÊõæÇ ÇáúÍõßúãó æóÅöäú áóãú ÊõËúÈöÊõæÇ ÇáÑøóÓúãó (ßóãóÇ ÃóËúÈóÊøõãú ÇáÊøóÊóÇÈõÚó Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö ÈöÍóÑúÝö ÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ãóÓúÚõæÏò æóÅöäú áóãú íóËúÈõÊú áóåõ ÇáÑøóÓúãõ) Þöíáó áóåõ: ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó ÍóÏöíËó ÚóÇÆöÔóÉó áóÇ íóÎúáõæ ãöäú ÃóÍóÏö ãóÚúäóíóíúäö ÅãøóÇ Ãóäú íóßõæäó æóÇåöäðÇ ÓóÞöíãðÇ ÛóíúÑó ËóÇÈöÊò Ýöí ÇáúÃóÕúáö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÑøöæóÇíóÉö ÝóíóÓúÞõØõ ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Èöåö Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúÃóÍúßóÇãö¡ Ãóæú Ãóäú íóßõæäó ËóÇÈöÊðÇ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí æóÑóÏó ÇáäøóÞúáõ Èöåö ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÅËúÈóÇÊõ Íõßúãöåö áöãóÇ ÞóÏú ÈóÇäó ãöäú ÎóØóÃö ÇáÑøóÇæöí áóåõ Ýöí äóÞúáöåö. ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙõåõ ËóÇÈöÊðÇ Úóáóì ãóÇ Ñõæöíó Ýöíåö¡ æóÅöÐóÇ áóãú íóËúÈõÊú áóÝúÙõ ÇáúÍóÏöíËö æóáóãú íóßõäú áóäóÇ ÓóÈöíáñ Åáóì ãóÚúÑöÝóÉö ÍóÞöíÞóÊöåö áóãú íóÌõÒú ÅËúÈóÇÊõ Íõßúãöåö¡ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ãóÚúäðì ãöäú ÇáúãóÚóÇäöí íõÞúÕóÏõ Åáóì ÅËúÈóÇÊöåö ÅáøóÇ æóÌóÇÆöÒñ Ãóäú (íóßõæäó) æóåõæó ãöãøóÇ ÛóáöØó Ýöíåö ÑóÇæöíåö ßóÛóáóØöåö Ýöí áóÝúÙöåö¡ æóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ÍõÐöÝó ãöäúåõ ÃóíúÖðÇ ÈóÚúÖõ áóÝúÙöåö ãöãøóÇ íõæÌöÈõ ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑó ÈöÍõßúãöåö Úóáóì ÈóÚúÖö ÇáúÃóÍúæóÇáö¡ æóÝöí ÈóÚúÖö ÇáúãóæúÖöÚóíúäö Ïõæäó ÈóÚúÖò¡ ÈöÃóäú íóßõæäó ÞóÏú ßóÇäó ÍõßúãðÇ Ýöí ÑóÖóÇÚö ÇáúßóÈöíÑö ÎóÇÕøóÉð¡ ÝóáóãøóÇ ÊóÚóÐøóÑó ÇáúæõÞõæÝõ Úóáóì ÍóÞöíÞóÉö áóÝúÙöåö æóÓöíóÇÞóÉö ãóÚúäóÇåõ ÓóÞóØó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Èöåö.
æóÃóãøóÇ ÍóÑúÝõ ÚóÈúÏö Çááøóåö Ýöí ÇáÊøóÊóÇÈõÚö: ÝóáóíúÓó Ýöí ÙóÇåöÑö áóÝúÙöåö ãóÇ íõÏúÝóÚõ¡ áöÃóäøó ÃóßúËóÑó ãóÇ Ýöíåö Ãóäøó Ðóáößó ßóÇäó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóåóÐóÇ ãóÚúäðì ÕóÍöíÍñ ÛóíúÑõ ãóÏúÝõæÚò æóáóíúÓó áöÃóäøóåõ ßóÇäó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ãóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ãöäúåõ Ýöí ßõáøö æóÞúÊò ÞóÈúáó æóÝóÇÊöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -.
[äóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáÑøóÓúãö]
æóÃóãøóÇ äóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáÑøóÓúãö ÝóãóæúÌõæÏñ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö Ýöí ßóËöíÑò ãöäú ÇáúãóæóÇÖöÚö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇóááøóÇÊöí íóÃúÊöíäó ÇáúÝóÇÍöÔóÉó ãöäú äöÓóÇÆößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 15] Åáóì ÂÎöÑöåóÇ ãóäúÓõæÎõ ÇáúÍõßúãö ÈöÇáúÌóáúÏö ÊóÇÑóÉð(2/268)
æóÈöÇáÑøóÌúãö ÃõÎúÑóì¡ æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÅÐóÇ äóÇÌóíúÊõãú ÇáÑøóÓõæáó ÝóÞóÏøöãõæÇ Èóíúäó íóÏóíú äóÌúæóÇßõãú ÕóÏóÞóÉð} [ÇáãÌÇÏáÉ: 12] ãóäúÓõæÎñ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöÐú áóãú ÊóÝúÚóáõæÇ æóÊóÇÈó Çááøóåõ Úóáóíúßõãú ÝóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó æóÂÊõæÇ ÇáÒøóßóÇÉó} [ÇáãÌÇÏáÉ: 13] ¡ æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ãóÊóÇÚðÇ Åáóì ÇáúÍóæúáö ÛóíúÑó ÅÎúÑóÇÌò} [ÇáÈÞÑÉ: 240] ãóäúÓõæÎñ ÈöÞóæúáöåö: {æóÇóáøóÐöíäó íõÊóæóÝøóæúäó ãöäúßõãú æóíóÐúÑõæäó ÃóÒúæóÇÌðÇ íóÊóÑóÈøóÕúäó ÈöÃóäúÝõÓöåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 234] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {¡ æóÚóáóì ÇáøóÐöíäó íõØöíÞõæäóåõ ÝöÏúíóÉñ ØóÚóÇãõ ãöÓúßöíäò} [ÇáÈÞÑÉ: 184] Ñõæöíó Ãóäøó ÇáÕøóÍöíÍó ßóÇäó ãõÎóíøóÑðÇ Èóíúäó ÇáÕøóæúãö æóÇáúÝöÏúíóÉö ÝóäõÓöÎó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Ýóãóäú ÔóåöÏó ãöäúßõãú ÇáÔøóåúÑó ÝóáúíóÕõãúåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 185] æóÃóÔúÈóÇåõ Ðóáößó ßóËöíÑñ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö.(2/269)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí íõÚúáóãõ ÈöåóÇ ÇáäøóÓúÎõ]
õ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: äóÓúÎõ ÃóÍúßóÇãö ÇáÔøóÑúÚö Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: (äóÓúÎõ ÌóãöíÚö ÇáúÍõßúãö. æóÇáúÂÎóÑõ: äóÓúÎõ ÈóÚúÖöåö. æóÇáúæõÕõæáõ Åáóì ãóÚúÑöÝóÉö ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúãóäúÓõæÎö)
ãöäú æõÌõæåò ÃóÑúÈóÚóÉò: ÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøõäøóÉö æóÇáúÅöÌúãóÇÚö¡ Ëõãøó ÈöÏóáóÇÆöáö ÇáúÃõÕõæáö ÅÐóÇ ÚõÏöãó Ðóáößó. æóÇáúÍõßúãõ ÇáäøóÇÓöÎõ åõæó ÇáøóÐöí íóÑöÏõ ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáúãóäúÓõæÎö (æóÇáÊøóãúßöíäö ãöäú ÝöÚúáöåö ãöãøóÇ íõäóÇÝöí ÈóÞóÇÁó Íõßúãö ÇáúãóäúÓõæÎö) æóíóãúÊóäöÚõ ãóÚóåõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ Ýöí ÃóãúÑò æóÇÍöÏò Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áöÔóÎúÕò æóÇÍöÏò Ýóíóßõæäõ ÇáúÂÎóÑõ äóÇÓöÎðÇ áöáúÃóæøóáö æóÅöäú ÇÞúÊóÖóì ÒóæóÇáó (ÌóãöíÚöåö¡ æóÅöäú ÇÞúÊóÖóì) ÈóÚúÖóåõ Ýóåõæó äóÇÓöÎñ áöÐóáößó ÇáúÈóÚúÖö. ÝóÃóãøóÇ äóÓúÎõ ÇáúÌóãöíÚö: ÝóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Úóáöãó Çááøóåõ Ãóäøóßõãú ßõäúÊõãú ÊóÎúÊóÇäõæäó ÃóäúÝõÓóßõãú ÝóÊóÇÈó Úóáóíúßõãú æóÚóÝóÇ Úóäúßõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 187] Ñõæöíó Ãóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó ÍóÑõãó Úóáóíúåöãú ÇáúÌöãóÇÚõ æóÇáúÃóßúáõ æóÇáÔøõÑúÈõ ÈóÚúÏó Çáäøóæúãö Ýöí áóíóÇáöí ÇáÕøóæúãö ÝóäõÓöÎó Ðóáößó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóßõáõæÇ æóÇÔúÑóÈõæÇ ÍóÊøóì íóÊóÈóíøóäó áóßõãú ÇáúÎóíúØõ ÇáúÃóÈúíóÖõ ãöäú ÇáúÎóíúØö ÇáúÃóÓúæóÏö ãöäú ÇáúÝóÌúÑö} [ÇáÈÞÑÉ: 187] ÇáúÂíóÉõ ÝóÃóÈóÇÍó ÇáúÃóßúáó æóÇáÔøõÑúÈó æóÇáúÌöãóÇÚó Ýöí áóíóÇáöí ÇáÕøóæúãö ÈóÚúÏó Çáäøóæúãö æóÞóÈúáóåõ¡ æóäóÍúæõåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÚúÝõ Úóäúåõãú æóÇÕúÝóÍú} [ÇáãÇÆÏÉ: 13] æó (äóÍúæõ) Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöÐóÇ(2/273)
ÇáøóÐöí Èóíúäóß æóÈóíúäóåõ ÚóÏóÇæóÉñ ßóÃóäøóåõ æóáöíøñ Íóãöíãñ} [ÝÕáÊ: 34] äóÓóÎóåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃõÐöäó áöáøóÐöíäó íõÞóÇÊóáõæäó ÈöÃóäøóåõãú ÙõáöãõæÇ} [ÇáÍÌ: 39] .
[äóÓúÎõ ÈóÚúÖö ÇáúÍõßúãö]
æóÃóãøóÇ äóÓúÎõ ÈóÚúÖö ÇáúÍõßúãö: ÝóäóÍúæõ ÇáÕøóáóÇÉö Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö ÅäøóãóÇ äõÓöÎó ãöäúåóÇ ÇáÊøóæóÌøõåõ Åáóì åõäóÇßó æóÓóÇÆöÑõ ÃóÍúßóÇãöåóÇ ÈóÇÞöíóÉñ¡ æóÕóáóÇÉõ Çááøóíúáö äõÓöÎó ãöäúåóÇ ÇáúæõÌõæÈõ æóÓóÇÆöÑõ ÃóÍúßóÇãöåóÇ ÈóÇÞöíóÉñ¡ ãöäú ÃóæúÕóÇÝö ÃóÝúÚóÇáöåóÇ æóÔóÑóÇÆöØöåóÇ æóßóæúäöåóÇ ÞõÑúÈóÉð ËóÇÈöÊóÉð¡ æóäóÍúæõ ãóÇ ÃóæúÌóÈó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ãöäú ÇáúÌóáúÏö Úóáóì ÞóÇÐöÝö ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÇÊö æóÇáÒøóæúÌóÇÊö ÈöÞóæúáöåö: {æóÇóáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö} [ÇáäæÑ: 4] ÇáúÂíóÉõ Ëõãøó äóÓóÎó ÇáúÌóáúÏó Úóäú ÞóÇÐöÝö ÇáÒøóæúÌóÇÊö æóÃóæúÌóÈó ÇááøöÚóÇäó ÅÐóÇ ßóÇäóÇ Úóáóì ÕöÝóÉò. æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÍóÏøó ÇáúÌóãöíÚö ßóÇäó ÇáúÌóáúÏó «Þóæúáõåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áöåöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó Íöíäó ÞóÐóÝó ÇãúÑóÃóÊóåõ: ÇÆúÊöäöí ÈöÃóÑúÈóÚóÉò íóÔúåóÏõæäó æóÅöáøóÇ ÝóÍóÏøñ Ýöí ÙóåúÑößó¡ æóÞóÇáóÊú ÇáúÃóäúÕóÇÑõ: ÇáúÂäó íõÌúáóÏõ åöáóÇáõ Èúäõ ÃõãóíøóÉó¡ æóÊóÈúØõáõ ÔóåóÇÏóÊõåõ Ýöí ÇáúãõÓúáöãöíäó» . æóáóãú íõæÌöÈú ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÛóíúÑó ÇáúÌóáúÏö¡ ÝóáóãøóÇ äóÒóáóÊú ÂíóÉõ ÇááøöÚóÇäö ÃóãóÑóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö æóáóãú íóÌöÏúåõ. æóÅöÐóÇ ÚõÑöÝó ÊóÇÑöíÎõ ÇáúÍõßúãóíúäö ÇááøóÐóíúäö áóÇ íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõ ÇáÊøóÚóÈøõÏö ÈöåöãóÇ Ýöí ÍóÇáö æóÇÍöÏóÉò(2/274)
áöÔóÎúÕò æóÇÍöÏò ÝóÅöäú ÇáúÂÎöÑó ãöäúåõãóÇ äóÇÓöÎñ áöáúÃóæøóáö. ÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ -: " ßóÇäó ÃóÕúÍóÇÈõ ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - íóÊøóÈöÚõæäó ÇáúÃóÍúÏóËó ÝóÇáúÃóÍúÏóËó ãöäú ÃóãúÑöåö ".
æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ: Åäøó ÇáäøóÓúÎó íóÞóÚõ ÈöãóÇ áóÇ ÊóÕöÍøõ ÇáúÚöÈóÇÏóÉõ Èöåö ãóÚó ÇáúÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áöÔóÎúÕò æóÇÍöÏò¡ æóÅöäøóãóÇ íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõ ãóÚó ÇáúÃóæøóáö Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áóãú æóáóÇ íóßõæäõ äóÓúÎðÇ¡ áöÃóäøó ãóÇ ÌóÇÒóÊú ÇáúÚöÈóÇÏóÉõ Èöåö Ýöí ÍóÇáò (æóÇÍöÏóÉò) áöÔóÎúÕò æóÇÍöÏò ÝóáóíúÓó Ýöí ÊóßúáöíÝö ÃóÍóÏöåöãóÇ ãóÇ íóäúÝöí áõÒõæãó ÇáúÂÎóÑö¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóËúÈõÊóÇ ÌóãöíÚðÇ ÅÐóÇ æóÑóÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÂÎóÑö. æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ðóáößó: Ãóäøóåõ ßóÇäó (íóÕöÍøõ) ÇáÊøóÚóÈøõÏõ ÈöåöãóÇ ãóÚðÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò Ýöí ÃóãúÑò æóÇÍöÏò¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóÊóäóÇÝóíóÇ ÅÐóÇ æóÑóÏóÇ ãóÚðÇ æóÌóÈó ÃóáøóÇ íóÊóäóÇÝóíóÇ ÅÐóÇ æóÑóÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÂÎóÑö¡ ÃóáóÇ (ÊóÑóì) Ãóäøó ÇáÕøóáóÇÉó æóÇáÕøöíóÇãó áóãøóÇ ÕóÍøó ÇáúÃóãúÑõ ÈöåöãóÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áóãú íóßõäú ÃóÍóÏõåõãóÇ äóÇÓöÎðÇ áöáúÂÎóÑö æóáóÇ ãóÇäöÚðÇ (ãöäú ÈóÞóÇÁö) Íõßúãöåö ÅÐóÇ æóÑóÏó ÈóÚúÏóåõ¡ æóåóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ æóÇÌöÈñ Ýöí äóÙóÇÆöÑö Ðóáößó ãöäú ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö. æóÞóÏú íóÑöÏõ Íõßúãñ íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõ ãóÚó ÇáúÃóæøóáö æóíóßõæäõ æõÑõæÏõåõ ÚóÞöíÈó äóÓúÎö ÇáúÃóæøóáö¡ ÝóíõØúáöÞõ (ÈóÚúÖõ ÇáäøóÇÓö Ãóäøó ÇáúÃóæøóáó ãóäúÓõæÎñ ÈöÇáËøóÇäöí æóÅöäú ßóÇäó ÇáäøóÓúÎõ) Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö æóÇÞöÚðÇ ÈöÛóíúÑöåö¡ æóÅöØúáóÇÞõ åóÐóÇ ãóÌóÇÒñ ÚöäúÏóäóÇ áóíúÓó ÈöÍóÞöíÞóÉò¡ æóÅöäøóãóÇ Óõãøöíó åóÐóÇ äóÓúÎðÇ áöÃóäøóåõ æóÑóÏó ÚóÞöíÈó ÇáäøóÓúÎö ãõÊøóÕöáðÇ Èöåö æóÓõãøöíó ÈöÇÓúãöåö¡ ßóãóÇ íõÓóãøóì (ÇáÔøóíúÁõ) ÈöÇÓúãö ÛóíúÑöåö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÌóÇæöÑðÇ áóåõ æóßóÇäó ãöäúåõ ÈöÓóÈóÈò Úóáóì ÌöåóÉö ÇáúãóÌóÇÒö æóÇáÊøóÔúÈöíåö Èöåö¡ æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇóááøóÇÊöí íóÃúÊöíäó ÇáúÝóÇÍöÔóÉó ãöäú äöÓóÇÆößõãú ÝóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ Úóáóíúåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉð ãöäúßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 15] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÞöÕøóÉö¡ ÝóÑõæöíó Ãóäøó åóÐóÇ ßóÇäó ÍóÏøó ÇáÒøóÇäöíóíúäö Ýöí Ãóæøóáö ÇáúÃóãúÑö.(2/275)
ÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò: æóåõæó ãóäúÓõæÎñ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] æóãóÚúáõæãñ ÃóäøóÇ áóæú ÎóáøóíúäóÇ æóÇáúÂíóÊóíúäö áóãú íóßõäú íóãúÊóäöÚõ ÇáúÌóãúÚõ (Èóíúäó) ÍõßúãöåöãóÇ Úóáóì ÔóÎúÕò æóÇÍöÏò Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò¡ Ýóíóßõæäõ ÍóÏøõåõ ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì æóÇáúÌóáúÏó ãóÚó Ðóáößó¡ ÝóáóÇ íóßõæäõ æõÌõæÈõ ÌóáúÏö ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö ãóÇäöÚðÇ ãöäú ÈóÞóÇÁö Íõßúãö ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì¡ æóáóÇ íóßõæäõ Ðóáößó ãõÒöíáðÇ áóåõãóÇ ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ (ßóÇäó) íóßõæäõ äóÓúÎðÇ ãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì æóåöíó ÇáÒøöíóÇÏóÉõ Ýöí ÇáäøóÕøö¡ áöÃóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Ýöí ÇáäøóÕøö ÊõæÌöÈõ ÇáäøóÓúÎó ÚöäúÏóäóÇ áöãóÇ ÓóäõÈóíøöäõåõ ÈóÚúÏó åóÐóÇ Åäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì¡ ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÒóæóÇáó Íõßúãö ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöæõÌõæÈö ÇáúÌóáúÏö æóÅöäøóãóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöÔóíúÁò ÛóíúÑöåö¡ ÝóáóãøóÇ ÃóæúÌóÈó ÇáúÌóáúÏó Úóáóì ÇáÒøóÇäöí ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö ÚöäúÏó äóÓúÎöåöãóÇ¡ ÃóØúáóÞó Úóáóíúåö Ãóäøóåõ äóÓóÎóåõ.
æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÞõáúäóÇåõ åõæó Ýöí ÇáÒøóÇäöí ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö¡ ÝóÃóãøóÇ ÇáÒøóÇäöí ÇáúãõÍúÕóäõ ÝóåóÐóÇ ÇáúÍõßúãõ áóÇ ãóÍóÇáóÉó ãóäúÓõæÎñ Úóäúåõ ÈöÓõäøóÉö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ýöí ÅíÌóÇÈöåö ÇáÑøóÌúãó Úóáóì ÇáúãõÍúÕóäö¡ ÅÐú áóÇ íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõ (ÇáÑøóÌúãö æóÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì) . ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÏú ßóÇäó íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõ ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì æóÇáÑøóÌúãö Úóáóíúåö æóíóßõæäóÇäö ÌóãöíÚðÇ ÚõÞõæÈóÊóåõ¡ ÈöÃóäú íóßõæäó ÇáÑøóÌúãõ ÈóÚúÏó ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì. Þöíáó áóåõ: ÃóãøóÇ ÇáøóÐöí Ýöí ÇáúÂíóÉö (ãöäú Ðóáößó) Ýóáóãú íóßõäú íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõ ãóÚó ÇáÑøóÌúãö¡ áöÃóäøóåõ ÞóÇáó: {ÍóÊøóì íóÊóæóÝøóÇåõäøó ÇáúãóæúÊõ Ãóæú íóÌúÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 15] ÝóßóÇäó ÇáúÍóÈúÓõ æóÇáúÃóÐóì åõãóÇ ÇáúÍóÏøó Åáóì Ãóäú ÊóãõæÊó ÍóÊúÝó ÃóäúÝöåóÇ Ãóæú íóÌúÚóáó Çááøóåõ áóåóÇ ÓóÈöíáðÇ ÛóíúÑóåõãóÇ¡ æóæõÞõæÚõ ÇáÑøóÌúãö íóãúäóÚõ ÇÓúÊöíÝóÇÁó Ðóáößó¡ ÝóÞóÏú äóÓóÎó ÇáÑøóÌúãõ åóÐóÇ ÇáúÍõßúãó ÈöÍóíúËõ áóãú íóÕöÍøó ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò.(2/276)
æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì: Åäøó ÇáÑøóÌúãó ÅÐóÇ ßóÇäó ãõÓúÊóÍóÞøðÇ ÈöÇáÒøöäóì¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÞóÈúáó Ðóáößó ÍóÏøõåõãóÇ ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì Ýöí ÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí ÃóÈúÏóáó ãóßóÇäóåóÇ ÇáÑøóÌúãó¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ËõÈõæÊõ (ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì) Ýöí ÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí æóÌóÈó ÝöíåóÇ ÇáÑøóÌúãõ¡ áöÃóäøó æõÞõæÚó ÇáÑøóÌúãö íõäóÇÝöíåöãóÇ¡ ÝóËóÈóÊó ÃóäøóåõãóÇ ãóäúÓõæÎóÇäö Èöåö Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö.
æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó ÃóíúÖðÇ Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÞóÇáó: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí¡ ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ» æóåóÐóÇ íóÚúäöí - æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ - ÇáÓøóÈöíáó ÇáúãóÐúßõæÑó Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÍóÊøóì íóÊóæóÝøóÇåõäøó ÇáúãóæúÊõ Ãóæú íóÌúÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 15] «ÇáúÈößúÑõ ÈöÇáúÈößúÑö ÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò æóÇáËøóíøöÈõ ÈöÇáËøóíøöÈö ÇáúÌóáúÏõ æóÇáÑøóÌúãõ» ÝóÃóÎúÈóÑó ÈöÒóæóÇáö ÇáúÍóÈúÓö áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÃóæúÌóÈó ÍóÈúÓóåõäøó Åáóì æóÞúÊö æõÑõæÏö ÇáÓøóÈöíáö¡ ÝóÈóíøóäó ÇáÑøóÓõæáõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - (Ðóáößó) ÇáÓøóÈöíáó¡ æóÃóÎúÈóÑó ÈöäóÓúÎö Íõßúãö ÇáúÂíóÉö Úóäú ÇáÒøóÇäöí ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö áóÇ ÈöÅöíÌóÇÈö ÇáúÌóáúÏö¡ áóßöäú ÈöãóÚúäðì ÛóíúÑöåö¡ æóäóÓóÎóåõ Úóäú ÇáúãõÍúÕóäö ÈöÇáÑøóÌúãö¡ áöÃóäøó æõÞõæÚó ÇáÑøóÌúãö íõäóÇÝöí ÇáúÍóÈúÓó. æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÅÐóÇ ÍóÖóÑó ÃóÍóÏóßõãú ÇáúãóæúÊõ Åäú ÊóÑóßó ÎóíúÑðÇ ÇáúæóÕöíøóÉõ áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó} [ÇáÈÞÑÉ: 180] ¡ Þöíáó ÅäøóåóÇ ãóäúÓõæÎóÉñ ÈöÇáúãöíÑóÇËö¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó æõÌõæÈó ÇáúãöíÑóÇËö áóãú íóßõäú íõäóÇÝöí ÈóÞóÇÁó ÇáúæóÕöíøóÉö ÝóíóÓúÊóÍöÞøõåóÇ ÌóãöíÚðÇ ãóÚðÇ¡ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ áóãøóÇ äõÓöÎóÊú ÇáúæóÕöíøóÉõ æóÃóæúÌóÈó ÚóÞöíÈóåóÇ ÇáúãöíÑóÇËó¡ Þöíáó Úóáóì æóÌúåö ÇáúãóÌóÇÒö ÅäøóåóÇ ãóäúÓõæÎóÉñ Èöåö. æóáóæú ÎõáøöíäóÇ æóÇáúÂíóÊóíúäö áóÇÓúÊóÚúãóáúäóÇåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ¡ æóãöËúáõåõ ãóÇ Ñõæöíó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóãóÑó ÈöÕöíóÇãö ÚóÇÔõæÑóÇÁó Ëõãøó äõÓöÎó ÈöÕöíóÇãö ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó» æóÃóäøó ÇáÒøóßóÇÉó äóÓóÎóÊú ßõáøó ÕóÏóÞóÉò ßóÇäóÊú æóÇÌöÈóÉð ÞóÈúáóåóÇ¡ æóÃóäøó ÇáúÃõÖúÍöíøóÉó äóÓóÎóÊú ßõáøó ÐóÈöíÍóÉò ßóÇäóÊú æóÇÌöÈóÉð ÞóÈúáóåóÇ¡ æóÃóäøó Þóæúáóåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: «ÇáúãóÇÁõ ãöäú ÇáúãóÇÁö» ãóäúÓõæÎñ ÈöÅöíÌóÇÈö ÇáúÛõÓúáö ÈöÇáúÊöÞóÇÁö ÇáúÎöÊóÇäóíúäö¡ æóáóãú íóßõäú íóãúÊóäöÚõ ÇÌúÊöãóÇÚõ Ðóáößó ßõáøöåö ÝóÚóáöãúäóÇ(2/277)
Ãóäøó ÔóíúÆðÇ ãöäú åóÐöåö ÇáúÃóÍúßóÇãö áóãú íõäúÓóÎú ÈöÇáúÃóÍúßóÇãö ÇáúæóÇÑöÏóÉö ÈóÚúÏóåóÇ¡ ÝóÅöäøó ãóäú Óóãøóì Ðóáößó äóÓúÎðÇ ÝóÅöäøóãóÇ ÓóãøóÇåõ (Èöåö) ãóÌóÇÒðÇ áóÇ ÍóÞöíÞóÉð¡ áöÃóäøóåõ áóãøóÇ äõÓöÎó ÇáúÃóæøóáõ æóÌóÈó ÇáËøóÇäöí ÚóÞöíÈóåõ æóÅöäú ßóÇäó ÇáäøóÓúÎõ æóÇÞöÚðÇ áöÛóíúÑöåö.
æóÃóãøóÇ ßõáøõ Íõßúãóíúäö áóÇ íóÕöÍøõ ãóÌöíÁõ ÇáÊøóÚóÈøõÏö ÈöåöãóÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áöÔóÎúÕò æóÇÍöÏò¡ ÝóÅöäøó ÇáËøóÇäöíó ãöäúåõãóÇ íóßõæäõ äóÇÓöÎðÇ áöáúÃóæøóáö ÅÐóÇ æóÑóÏó ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãöåö¡ æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöäú ÌóÇÁõæßó ÝóÇÍúßõãú Èóíúäóåõãú Ãóæú ÃóÚúÑöÖú} [ÇáãÇÆÏÉ: 42] ãóÊóì ÇÓúÊóÞóÑøó åóÐóÇ ÇáúÍõßúãõ Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÃóäú ÇõÍúßõãú Èóíúäóåõãú ÈöãóÇ ÃóäúÒóáó Çááøóåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 49] ÝóÃóæúÌóÈó Ðóáößó äóÓúÎó ÇáÊøóÎúíöíÑö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöíåö¡ ÅÐú áóÇ íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó: ÞóÏú ÎóíøóÑúÊõß Èóíúäó ÇáúÍõßúãö æóÇáúÅöÚúÑóÇÖö æóãóÚó Ðóáößó ÝóÇÍúßõãú Èóíúäóåõãú ãöäú ÛóíúÑö ÅÚúÑóÇÖò¡ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó íóÊóäóÇÞóÖõ Èöåö æóíóÓúÊóÍöíáõ ãóÚúäóÇåõ¡ æóãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ãóäóÚúäóÇ Ãóäú íóÚúÊóÑöÖó ÈöÞóæúáöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: «áóÇ ÕóáóÇÉó ÅáøóÇ ÈöÝóÇÊöÍóÉö ÇáúßöÊóÇÈö» Úóáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÞúÑóÁõæÇ ãóÇ ÊóíóÓøóÑó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö} [ÇáãÒãá: 20] áöÃóäøó ÇáúÂíóÉó ÇÞúÊóÖóÊú ÇáÊøóÎúíöíÑó Ýöí ÇáúãóÝúÑõæÖö ãöäú ÇáúÞöÑóÇÁóÉö¡ æóÅöÐóÇ Íõãöáó ãóÚúäóì ÇáÊøóÎúíöíÑö Úóáóì ÊóÚúíöíäö ÝóÑúÖö ÇáúÞöÑóÇÁóÉö ÈöÝóÇÊöÍóÉö ÇáúßöÊóÇÈö ÃóæúÌóÈó ÅÓúÞóÇØó ÇáÊøóÎúíöíÑö ÇáøóÐöí Ýöí ÇáúÂíóÉö Ýóíóßõæäõ äóÇÓöÎðÇ áóåõ.
æóáóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö. æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Åäú íóßõäú ãöäúßõãú ÚöÔúÑõæäó ÕóÇÈöÑõæäó íóÛúáöÈõæÇ ãöÇÆóÊóíúäö¡ æóÅöäú íóßõäú ãöäúßõãú ãöÇÆóÉñ íóÛúáöÈõæÇ ÃóáúÝðÇ} [ÇáÃäÝÇá: 65] ÝóÃóæúÌóÈó Úóáóì ÇáúÚöÔúÑöíäó ãõÞóÇæóãóÉó ÇáúãöÇÆóÊóíúäö æóÚóáóì ÇáúãöÇÆóÉö ãõÞóÇæóãóÉó ÇáúÃóáúÝö æóÍóÙóÑó Úóáóíúåöãú ÇáúÝöÑóÇÑó ãöäúåõãú Ëõãøó ÞóÇáó: {ÇáúÂäó ÎóÝøóÝó Çááøóåõ Úóäúßõãú æóÚóáöãó Ãóäøó Ýöíßõãú ÖóÚúÝðÇ ÝóÅöäú íóßõäú ãöäúßõãú ãöÇÆóÉñ ÕóÇÈöÑóÉñ íóÛúáöÈõæÇ ãöÇÆóÊóíúäö æóÅöäú íóßõäú ãöäúßõãú ÃóáúÝñ íóÛúáöÈõæÇ ÃóáúÝóíúäö} [ÇáÃäÝÇá: 66] ÝóÕóÇÑó ÇáËøóÇäöí äóÇÓöÎðÇ áöáúÃóæøóáö áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò ÝóËóÈóÊó äóÓúÎõ ÇáúÃóæøóáö ÈöÇáËøóÇäöí¡ æóãöäú åóÐöåö ÇáúÌöåóÉö ÞõáúäóÇ: Åäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Ýöí ÇáäøóÕøö (íõæÌöÈõ äóÓúÎõåõ ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãöåö¡ æóßóÐóáößó ÇáäøóÕøõ ÅÐóÇ æóÑóÏó ãõäúÝóÑöÏðÇ Úóäú ÐößúÑö(2/278)
ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÈóÚúÏó ÐößúÑö ÇáÒøöíóÇÏóÉö ãóÚó ÇáäøóÕøö æóÇÓúÊöÞúÑóÇÑö) ÍõßúãöåóÇ ÝóÅöäøóåõ íóßõæäõ äóÇÓöÎðÇ áöáÒøöíóÇÏóÉö¡ æóÐóáößó (áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö) ÌóãúÚöåöãóÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò¡ ÝóÇáúæóÌúåõ ÇáúÃóæøóáõ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÛúÓöáõæÇ æõÌõæåóßõãú æóÃóíúÏöíóßõãú Åáóì ÇáúãóÑóÇÝöÞö} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] ÇÞúÊóÖóì ÙóÇåöÑõåõ æóÍóÞöíÞóÊõåõ ÌóæóÇÒó ÇáÕøóáóÇÉö ÈöÛóÓúáö åóÐöåö ÇáúÃóÚúÖóÇÁö ÝóÕóÇÑó ßóÞóæúáöåö: ÞóÏú ÃóÌúÒóÃóÊúßõãú ÕóáóÇÊõßõãú ÈöÛóÓúáöåóÇ Ïõæäó æõÌõæÏö ÇáäøöíøóÉö Ýöíåö¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó ãóÚó Ðóáößó ÇáäøöíøóÉõ æóÇÌöÈóÉñ Ýöí ÛóÓúáöåóÇ ÝóÅöäú áóãú ÊóäúæõæÇ Èöåö ÇáØøóåóÇÑóÉó áóãú ÊõÌúÒößõãú ÕóáóÇÊõßõãú. æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] ÇáúÂíóÉõ áóÇ íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõ ãóÚó ÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö Ýöí ÃóãúÑò æóÇÍöÏò ãóÚó ÇÓúÊöÚúãóÇáö Íõßúãö ÇáúÂíóÉö Úóáóì ÍóÓóÈö ãõÞúÊóÖóÇåóÇ æóãõæÌöÈöåóÇ¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú ÊóÞõæáó: (ÞóÏú) ÃóæúÌóÈúÊ Úóáóíúßõãú ÇáúÍõßúãó ÈöÇáÔøóÇåöÏóíúäö æóÇáÑøóÌõáö æóÇáúãóÑúÃóÊóíúäö Ïõæäó ÛóíúÑöåöãú¡ æóÃóÌóÒúÊ áóßõãú ãóÚó Ðóáößó ÇáúÍõßúãó ÈöÇáÔøóÇåöÏö æóÇáúíóãöíäö¡ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó íóÊóäóÇÞóÖõ æóíóÓúÊóÍöíáõ ãóÚúäóÇåõ. æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó ÇáúãöÇÆóÉõ ÍóÏøóåõãóÇ (æóÃóäøó æõÌõæÏóåõãóÇ) íõæÌöÈõ æõÞõæÚóåóÇ ãóæúÞöÚó ÇáúÌóæóÇÒö æóÇÓúÊöíÝóÇÁõ ßóãóÇáö ÇáúÍóÏøö ÈöåóÇ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú ÊóÞõæáó ÈóÚúÏó Ðóáößó: åóÐóÇ ÈóÚúÖõ ÇáúÍóÏøö Ïõæäó ÌóãöíÚöåö æóÃóäøó ßóãóÇáóåõ ÈöæõÌõæÏö ÇáäøóÝúíö ãóÚóåõ.
æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ßóËöíÑñ ÝóáóãøóÇ ÇãúÊóäóÚó æõÌõæÏõåõãóÇ Ýöí ÃóãúÑò æóÇÍöÏò æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó æõÑõæÏõåõ ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÇáúÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö ãõæÌöÈðÇ áöäóÓúÎöåö¡ æóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó æõÑõæÏö ÇáäøóÕøö ãõäúÝóÑöÏðÇ Úóäú ÐößúÑö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ýöí ßóæúäöåóÇ äóÇÓöÎðÇ áöáäøóÕøö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö áóåõ ÇáúãóÚúÞõæÏö ÈöÐößúÑö ÇáÒøöíóÇÏóÉö¡ æóÈóíúäó æõÑõæÏö ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÈóÚúÏó æõÑõæÏö ÇáäøóÕøö ãõäúÝóÑöÏðÇ ÚóäúåóÇ¡ ÝóÃóãøóÇ æõÑõæÏõ ÇáäøóÕøö ÈóÚúÏó ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÝóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] ÝóÇÞúÊóÕóÑó ãöäúåóÇ Úóáóì ÐößúÑö ÇáúÌóáúÏö Ïõæäó ÇáäøóÝúíö æóÇáÑøóÌúãö¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÊóÞóÏøóãó ÞóÈúáó äõÒõæáö åóÐöåö ÇáúÂíóÉö ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÐößúÑõ ÇáäøóÝúíö æóÇáÑøóÌúãö ãóÚó ÇáúÌóáúÏö Ýöí ÍóÇáö æõÌõæÏö ÇáúÅöÍúÕóÇäö Ãóæú ÚóÏóãöåö ÈöÞóæúáöåö: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ¡ ÇáúÈößúÑõ ÈöÇáúÈößúÑö ÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò æóÇáËøóíøöÈõ ÈöÇáËøóíøöÈö ÇáúÌóáúÏõ æóÇáÑøóÌúãõ» æóÈöåö äõÓöÎó ÇáúÍóÈúÓõ æóÇáúÃóÐóì áöÃóäøó åóÐóÇ ÇáÓøóÈöíáó åõæó ÇáÓøóÈöíáõ ÇáúãóÐúßõæÑõ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Ãóæú íóÌúÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 15] ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí} [ÇáäæÑ: 2] áóãú íóßõäú äóÒóáó ÍöíäóÆöÐò¡ áöÃóäøóåõ áóæú(2/279)
ßóÇäó äóÒóáó áóßóÇäó ÇáÓøóÈöíáõ ÞóÏú ÌõÚöáó áóåõäøó ÞóÈúáó Þóæúáöåö: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ» ÝóáóãøóÇ ÃóÎúÈóÑó Ãóäøó ÇáÓøóÈöíáó ÇáúãóÐúßõæÑó Ýöí ÇáúÂíóÉö ãóÃúÎõæÐñ Úóäúåõ ÈöãóÇ ÐõßöÑó Úõáöãó Ãóäøó ÇáúÂíóÉó áóãú Êóßõäú äóÒóáóÊú ÞóÈúáóåõ¡ ÝóáóãøóÇ äóÒóáóÊú ÇáúÂíóÉõ ÈóÚúÏóåõ ãõäúÝóÑöÏóÉð Úóäú ÐößúÑö ÇáäøóÝúíö æóÇáÑøóÌúãö æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÍõßúãõåóÇ ãõÓúÊóÚúãóáðÇ Úóáóì ÍóÓóÈö ãõÞúÊóÖóÇåóÇ æóãõæÌöÈöåóÇ Ýóíóßõæäõ ÇáúÌóáúÏõ ÇáúãóÐúßõæÑõ ÝöíåóÇ (åõæó) ßóãóÇáõ ÇáúÍóÏøö æóÊóßõæäõ äóÇÓöÎóÉð áöáäøóÝúíö æóÇáÑøóÌúãö ÇáúãóÐúßõæÑóíúäö Ýöí ÇáúÎóÈóÑö ÍóÏøðÇ ãóÚó ÇáúÌóáúÏö.
ÝóÅöäú (ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ) ÞóÏú ÞõáúÊ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó: Åäøó ÇáäøóÓúÎó ÅäøóãóÇ íóÕöÍøõ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí íóÌõæÒõ æõÑõæÏõ ÇáúÃóãúÑö Èöåö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò æóÃóäøó ãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõ ÐößúÑöåö ãóÚó ÇáúãóäúÓõæÎö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò áóãú íóÕöÍøó äóÓúÎõåõ Èöåö¡ æóÇáÒøöíóÇÏóÉõ ãóÚó ÇáúÃóÕúáö ãöãøóÇ íóÕöÍøõ æõÌõæÏõåõ ãóÚóåõ Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó ÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ (Åáóì åóÇåõäóÇ) ãöäú Íõßúãö ÃóÍúßóÇãö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ýöí ÇáäøóÕøö äóÝúíñ áöãóÇ ÞõáúäóÇ ãöäú ÇÚúÊöÈóÇÑö ÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö Ýöí ÇáúÃóÕúáö Èóáú åõãóÇ ÌóãöíÚðÇ ÕóÍöíÍóÇäö¡ æóÐóáößó áöÃóäøóÇ ÞõáúäóÇ Åäøó ãóÇ (áóÇ) íóÕöÍøõ æõÑõæÏõ ÇáÊøóÚóÈøõÏö Èöåö Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò ÍóÊøóì íóßõæäó ãóÃúãõæÑðÇ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÍõßúãö Úóáóì æóÌúåò æóãóÃúãõæÑðÇ ÃóíúÖðÇ Ýöí Êöáúßó ÇáúÍóÇáö ÈöÇÚúÊöÞóÇÏöåö Úóáóì ÎöáóÇÝöåö Ýöí Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí íóáúÒóãõåõ ÊóäúÝöíÐõ ÇáúÍõßúãö¡ áóÇ íóÕöÍøõ æõÑõæÏõ ÇáäøóÕøö Èöåö äóÍúæõ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ýöí Ãóäøó ÇáúÂíóÉó ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ãõæÌöÈóÉð áößóæúäö ÇáúÍóÏøö (ÌóáúÏó ãöÇÆóÉò ÝóÞóÏú ÃóáúÒóãóäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó ßóæúäöåö) ÍóÏøðÇ ßóÇãöáðÇ¡ æóáóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó: ÝóÇÚúÊóÞöÏõæÇ Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö ÃóíúÖðÇ Ãóäøó ÌóáúÏó ÇáúãöÇÆóÉö åõæó ÈóÚúÖõ ÇáúÍóÏøö¡ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó åõæó ÈóÚúÖó ÇáúÍóÏøö æóåõæó ÌóãöíÚõåõ¡ æóßóãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó: ÚöÏøóÉõ ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ ÒóæúÌõåóÇ ÓóäóÉñ¡ æóÚöÏøóÊõåóÇ ÃóíúÖðÇ ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑñ¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáúÃóãúÑõ ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ßõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäú ÇáúãõÏøóÊóíúäö ÚöÏøóÉð ßóÇãöáóÉð Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò¡ æóÃóãøóÇ ãóÇ ÞõáúäóÇ Ýöí ÇÚúÊöÈóÇÑö ÌóæóÇÒö ÇáäøóÓúÎö ÈöÇÌúÊöãóÇÚö ÐößúÑö ÇáúÍõßúãóíúäö ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò Ýóåõæó ÕóÍöíÍñ áöÃóäøó åõäóÇßó ÃóãúÑóíúäö ãõÏøóÉõ ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÛóíúÑõ ãõÏøóÉö ÇáúÂÎóÑö¡ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇóáøóÐöíäó íõÊóæóÝøóæúäó ãöäúßõãú æóíóÐóÑõæäó ÃóÒúæóÇÌðÇ æóÕöíøóÉð(2/280)
áöÃóÒúæóÇÌöåöãú ãóÊóÇÚðÇ Åáóì ÇáúÍóæúáö ÛóíúÑó ÅÎúÑóÇÌò} [ÇáÈÞÑÉ: 240] ÝóßóÇäó åóÐóÇ ÍõßúãðÇ ËóÇÈöÊðÇ Ýöí ÚöÏøóÉö ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ ÒóæúÌõåóÇ¡ Ëõãøó äóÒóáó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {íóÊóÑóÈøóÕúäó ÈöÃóäúÝõÓöåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑðÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 234] ÝóßóÇäó äóÇÓöÎðÇ áöãóÇ ÚóÏóÇ åóÐöåö ÇáúãõÏøóÉö ãöäú ÇáúÍóæúáö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí ÇáúÂíóÉö ÇáúÃõÎúÑóì æóÞóÏú ßóÇäó íóÌõæÒõ Ãóäú íóÌúãóÚóåõãóÇ Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò ÈöÃóäú äóÊóÚóÈøóÏó ÈöåöãóÇ Ýöí ÍóÇáóíúäö ÈöÌóæóÇÒö Ãóäú ÊóÞõæáó: ÚöÏøóÉõ ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ ÒóæúÌõåóÇ Íóæúáñ Åáóì Ãóäú íóãúÖöíó ÎóãúÓõ Óöäöíäó ÝóÅöÐóÇ ãóÖóÊú ÇáÓøõäõæäó ÇáúÎóãúÓõ ßóÇäóÊú ÚöÏøóÉõ ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ (ÒóæúÌõåóÇ) ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑðÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóÇ ÐóßóÑúÊ ãöäú Íõßúãö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ýöí ÇáäøóÕøö áóÇ íóÞúÊóÖöí ãóÇ ÐóßóÑúÊ ãöäú ÅíÌóÇÈöåóÇ ÇáäøóÓúÎó¡ áöÃóäøóåõ íóÕöÍøõ Ãóäú ÊóÞõæáó: ÍóÏøõ ÇáÒøóÇäöíóíúäö ÇáúÌóáúÏõ æóÇáäøóÝúíõ¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó: æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú Ãóæú ÔóÇåöÏðÇ æóíóãöíäðÇ¡ æóÃóäøó ÛóÓúáó ÇáúÃóÚúÖóÇÁö ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö ÝóÑúÖñ ãóÚó ÅÍúÖóÇÑö ÇáäøöíøóÉö áóåõ æóáóÇ íóÊóäóÇÞóÖõ ÇáúÎöØóÇÈõ Èöåö¡ ÝóáóíúÓó (Ýöí) æõÑõæÏö ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÂÎóÑö ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáäøóÓúÎó. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÓõÄóÇáñ ÓóÇÞöØñ ãõÍóÇáñ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö áöÃóäøóåõãóÇ ÅÐóÇ æóÑóÏóÇ ãóÚðÇ áóÇ íóßõæäóÇäö ÒöíóÇÏóÉð Ýöí ÇáäøóÕøö¡ æóÅöäøóãóÇ íóßõæäõ ÇáúãóÐúßõæÑõ ÌóãöíÚó ÇáäøóÕøö¡ áöÃóäøó ãóÇ ÌóãóÚóåõ ÃóãúÑñ æóÇÍöÏñ (æóÎöØóÇÈñ æóÇÍöÏñ) áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íõÞóÇáó Åäøó ÈóÚúÖóåõ ÒöíóÇÏóÉñ Ýöí ÈóÚúÖò æóÅöäøóãóÇ ÇáÒøöíóÇÏóÉõ Ýöí ÇáäøóÕøö¡ (Ãóäú íóÑöÏó ÇáäøóÕøõ ãõÝúÑóÏðÇ Úóäú ÐößúÑö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Ëõãøó ÊóÑöÏõ ÇáÒøöíóÇÏóÉõ ãõäúÝóÕöáóÉð Úóäú ÎöØóÇÈö ÇáäøóÕøö) äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] ÝóÊóßõæäõ ÇáúÂíóÉõ ãõæÌöÈóÉð áößóæúäö ÌóáúÏö ÇáúãöÇÆóÉö ÍóÏøðÇ æóÇÞöÚðÇ ãóæúÞöÚó ÇáúÌóæóÇÒö Ýöí ÚöÞóÇÈö ÇáÒøóÇäöí¡ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáó ÈóÚúÏó Ðóáößó: ÝóÇÌúáöÏõæåõãú ãöÇÆóÉó (ÌóáúÏóÉò) æóÇäúÝõæåõãú ÝóÞóÏú ÊóÛóíøóÑó ÈöæõÑõæÏö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ ãõæÌóÈö Íõßúãö ÇáúÂíóÉö Ýóßõáøõ ãóÇ æóÑóÏó ÈóÚúÏóåõ ãöãøóÇ íõæÌöÈõ ÒöíóÇÏóÉð Ýöíåö Ãóæú äõÞúÕóÇäðÇ ãöäúåõ Ýóåõæó áóÇ ãóÍóÇáóÉó äóÓúÎñ áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö æõÑõæÏö ÇáúÎöØóÇÈö (Èöåö) Ýöí ÃóãúÑò æóÇÍöÏò¡ Èóáú íóÞõæáõ:(2/281)
ÌóáúÏõ ÇáúãöÇÆóÉö åõæó ÌóãöíÚõ ÇáúÍóÏøö æóåõæó ÈóÚúÖõåõ¡ ÝóÃóãøóÇ Ãóäú íóÑöÏóÇ ãóÚðÇ ÝóåóÐóÇ ÛóíúÑõ ãõãúÊóäöÚò æóáóÇ íóßõæäõ ÒöíóÇÏóÉð¡ ßóãóÇ áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú Êóßõæäó ÚöÏøóÉõ ÇáúãõÊóæóÝøóì ÚóäúåóÇ ÒóæúÌõåóÇ ÓóäóÉð æóíóßõæäõ ÇáúÃóÑúÈóÚóÉõ ÇáúÃóÔúåõÑö æóÇáúÚóÔúÑõ ÏóÇÎöáóÉð ÝöíåóÇ æóíóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÞõæáó: ÇáúÚöÏøóÉõ ÓóäóÉñ æóÇáúÚöÏøóÉõ ÃóÑúÈóÚóÉñ æóÚóÔúÑñ¡ æóßóãóÇ áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú äóÞõæáó: ÕóáøõæÇ Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö¡ æóÅöäú ÔöÆúÊõãú ÝóÅöáóì ÇáúßóÚúÈóÉö¡ æóíóãúÊóäöÚõ Ãóäú äóÞõæáó ÕóáøõæÇ Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö æóÕóáøõæÇ Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò.
æóãóÊóì ÇÓúÊóÞóÑøó ÃóÍóÏõåõãóÇ Ëõãøó æóÑóÏó ÇáúÂÎóÑõ ßóÇäó äóÇÓöÎðÇ áöáúÃóæøóáö¡ ÝóßóÐóáößó ÇáÒøöíóÇÏóÉõ (åóÇåõäóÇ) Ýöí ÇáäøóÕøö (åöíó) Úóáóì åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì. æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøóÇ äóÞõæáõ Ýöí ÇáÒøöíóÇÏóÉö (ßóãóÇ íóÞõæáõ ãõÎóÇáöÝõäóÇ ãóÚóäóÇ Ýöí ÇáäøõÞúÕóÇäö: ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÇáäøõÞúÕóÇäõ ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÇáúÝóÑúÖöíøö äóÓúÎðÇ ßóÐóáößó ÇáÒøöíóÇÏóÉõ) æóÐóáößó äóÍúæõ Ãóäú íóÞõæáó: ÇáúÚöÏøóÉõ ÓóäóÉñ¡ Ëõãøó íóÞõæáõ: ÇáúÚöÏøóÉõ ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÔúåõÑò æóÚóÔúÑñ ßóÇäó Ðóáößó äóÓúÎðÇ¡ æóáóæú ÌóãóÚóåõãóÇ Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò ÈöÃóäú ÞóÇáó: ÇáúÚöÏøóÉõ ÓóäóÉñ ÅáøóÇ (ßóÐóÇ æóßóÐóÇ æóÔóåúÑðÇ) áóãú íóßõäú äóÓúÎðÇ¡ ßóÐóáößó ÇáÒøöíóÇÏóÉõ ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú ãóÚó ÇáäøóÕøö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò ÝóáóíúÓó ÈöäóÓúÎò æóÅöÐóÇ æóÑóÏóÊú ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáäøóÕøö ßóÇäó äóÓúÎðÇ¡ æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ ÅäøóãóÇ åõæó ßóáóÇãñ Ýöí ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú ÈóÚúÏó ÇáäøóÕøö¡ ÝóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÃõæÑöÏó ÇáäøóÕøõ ãõäúÝóÑöÏðÇ Úóäú ÐößúÑö ÇáÒøöíóÇÏóÉö (æóæóÑóÏóÊú ÇáÒøöíóÇÏóÉõ) æóáóÇ íõÚúáóãõ ÊóÇÑöíÎõåõãóÇ ÝóÅöäøó åóÐóÇ áóåõ ÔóÑöíØóÉñ ÃõÎúÑóì ÛóíúÑõ ãóÇ ßõäøóÇ Ýöíåö¡ æóÓóäóÐúßõÑõåóÇ ÃóíúÖðÇ ÝöíãóÇ ÈóÚúÏõ æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõ ÔóíúÁò ãöäúåóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó ãöäú åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö.
[ÇáúæõÌõæåó ÇáøóÊöí ÊõæÕöáõ Åáóì ÇáúÚöáúãö ÈöÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ßóíúÝöíøóÉó æõÌõæÏö ÇáäøóÓúÎö. æóäõÈóíøöäõ ÇáúÂäó ÇáúæõÌõæåó ÇáøóÊöí ÊõæÕöáõ Åáóì ÇáúÚöáúãö ÈöÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö ãöäú ÇáúÌöåóÇÊö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó ÇáäøóÓúÎó íóÞóÚõ ÈöåóÇ. ÝóäóÞõæáõ: Åäøó ãóÇ íõÚúáóãõ Èöåö ÇáäøóÓúÎõ Úóáóì æõÌõæåò¡ ãöäúåóÇ Ãóäú íóÑöÏó áóÝúÙñ íóÔúÊóãöáõ Úóáóì ÐößúÑö ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö ãóÚðÇ ãóÚó ÐößúÑö ÊóÇÑöíÎöåöãóÇ ÝóáóÇ íõÔúßöáõ Úóáóì ÓóÇãöÚöåöãóÇ Ãóäøó ÇáËøóÇäöíó ãöäúåõãóÇ Ýöí ÇáÊøóÇÑöíÎö äóÇÓöÎñ (áöáúÃóæøóáö) äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Ýóáóäõæóáøöíóäøóßó ÞöÈúáóÉð ÊóÑúÖóÇåóÇ Ýóæóáøö æóÌúåóßó ÔóØúÑó ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö} [ÇáÈÞÑÉ: 144](2/282)
æóÞóÏú ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì ÞóÈúáó Ðóáößó: {ÓóíóÞõæáõ ÇáÓøõÝóåóÇÁõ ãöäú ÇáäøóÇÓö ãóÇ æóáøóÇåõãú Úóäú ÞöÈúáóÊöåöãú ÇáøóÊöí ßóÇäõæÇ ÚóáóíúåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 142] ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõãú ÞóÏú ßóÇäõæÇ Úóáóì ÞöÈúáóÉò ÛóíúÑöåóÇ Ëõãøó ÍõæøöáõæÇ ÅáóíúåóÇ æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Åäú íóßõäú ãöäúßõãú ÚöÔúÑõæäó ÕóÇÈöÑõæäó íóÛúáöÈõæÇ ãöÇÆóÊóíúäö} [ÇáÃäÝÇá: 65] ÝóßóÇäó åóÐóÇ ÍõßúãðÇ ËóÇÈöÊðÇ Ëõãøó ÞóÇáó: {ÇáúÂäó ÎóÝøóÝó Çááøóåõ Úóäúßõãú æóÚóáöãó Ãóäøó Ýöíßõãú ÖóÚúÝðÇ} [ÇáÃäÝÇá: 66] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÂíóÉö ÝóÏóáøó ÐößúÑõåõ áöáÊøóÎúÝöíÝö Ãóäøóåõ æóÇÑöÏñ ÈóÚúÏó Íõßúãò åõæó ÃóËúÞóáõ ãöäúåõ ÝóÕóÇÑó äóÇÓöÎðÇ áóåõ¡ æóäóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Åäøó ÑóÈøóßó íóÚúáóãõ Ãóäøóßó ÊóÞõæãõ ÃóÏúäóì ãöäú ËõáõËóíú Çááøóíúáö æóäöÕúÝóåõ æóËõáõËóåõ} [ÇáãÒãá: 20] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÊóÇÈó Úóáóíúßõãú} [ÇáãÒãá: 20] íóÚúäöí ÝóÎóÝøóÝó Úóäúßõãú æóåóÐóÇ ÈóÚúÏó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Þõãú Çááøóíúáó ÅáøóÇ ÞóáöíáðÇ} [ÇáãÒãá: 2] Ëõãøó ÞóÇáó: {Úóáöãó Ãóäú Óóíóßõæäõ ãöäúßõãú ãóÑúÖóì} [ÇáãÒãá: 20] Åáóì ÂÎöÑö ÇáÓøõæÑóÉö ÝóÇÞúÊóÖóÊú ÇáúÞöÕøóÉõ ÈöÝóÍúæóÇåóÇ æóãóÖúãõæäö ÎöØóÇÈöåóÇ Ãóäøó ÝóÑúÖó ÕóáóÇÉö Çááøóíúáö ãóäúÓõæÎñ ÈöãóÇ ÊóÖóãøóäóÊú ãöäú ÅÈóÇÍóÉö ÊóÑúßöåóÇ¡ æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÅÐóÇ äóÇÌóíúÊõãú ÇáÑøóÓõæáó ÝóÞóÏøöãõæÇ Èóíúäó íóÏóíú äóÌúæóÇßõãú ÕóÏóÞóÉð} [ÇáãÌÇÏáÉ: 12] Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöÐú áóãú ÊóÝúÚóáõæÇ æóÊóÇÈó Çááøóåõ Úóáóíúßõãú ÝóÃóÞöíãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó æóÂÊõæÇ ÇáÒøóßóÇÉó} [ÇáãÌÇÏáÉ: 13] ¡ æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Úóáöãó Çááøóåõ Ãóäøóßõãú ßõäúÊõãú ÊóÎúÊóÇäõæäó ÃóäúÝõÓóßõãú ÝóÊóÇÈó Úóáóíúßõãú æóÚóÝóÇ Úóäúßõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 187] íóÚúäöí - æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ - Óóåøóáó Úóáóíúßõãú æóÎóÝøóÝó Úóäúßõãú¡ ÝóÏóáøó Úóáóì äóÓúÎö ÍóÙúÑö ÇáúÃóßúáö æóÇáÔøõÑúÈö æóÇáúÌöãóÇÚö ÈóÚúÏó Çáäøóæúãö Ýöí áóíóÇáöí ÑóãóÖóÇäó¡ ÝóÇäúÊóÙóãóÊú åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊõ ÐößúÑó ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö ãóÚðÇ Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò.
æóÇáÓøõäøóÉõ Úóáóì æóÌúåóíúäö¡ Þóæúáñ ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóÝöÚúáñ¡ æóÞóÏú íóÞóÚõ ÇáäøóÓúÎõ Èößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ. ÝóÃóãøóÇ ÇáäøóÓúÎõ ÈöÇáÓøõäøóÉö ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÞóæúáö ÝóäóÍúæõ Þóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: «ßõäúÊõ äóåóíúÊõßõãú Úóäú ÒöíóÇÑóÉö ÇáúÞõÈõæÑö ÝóÒõæÑõæåóÇ» ¡ æó «ßõäúÊ äóåóíúÊõßõãú Úóäú ÇáúÃóæúÚöíóÉö¡ ÝóÇÔúÑóÈõæÇ æóáóÇ ÊóÓúßóÑõæÇ» ¡ æó «ßõäúÊõ äóåóíúÊõßõãú Úóäú áõÍõæãö ÇáúÃóÖóÇÍöíøö ÝóæúÞó ËóáóÇËò¡ ÝóßõáõæÇ æóÇÏøóÎöÑõæÇ» ÝóÇäúÊóÙóãó ÇáúÎóÈóÑõ ÐößúÑó ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö ãóÚðÇ.(2/283)
æóßóãóÇ Ñóæóì ÚóÈúÏõ Çááøóåö Èúäõ ÇáúãõÛóÝøóáö «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÃóãóÑó ÈöÞóÊúáö ÇáúßöáóÇÈö¡ Ëõãøó ÞóÇáó ãóÇáöí æóáöáúßöáóÇÈö Ëõãøó ÑóÎøóÕó Ýöí ßóáúÈö ÇáÕøóíúÏö» . æóÞóÇáó ÌóÇÈöÑñ «ÃóãóÑó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈöÞóÊúáö ÇáúßöáóÇÈö Ëõãøó ÃóÐöäó áöØóæóÇÆöÝó» ÝóåóÐöåö ÇáúÂíóÉõ æóÇáúÃóÎúÈóÇÑõ ãöãøóÇ äõÞöáó ÅáóíúäóÇ Ýöíåö Íõßúãõ ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö æóßõáøõ ãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ ÝóáóÇ ÅÔúßóÇáó Úóáóì ÃóÍóÏò Ýöí Íõßúãöåö.
æóÃóãøóÇ ÇáäøóÓúÎõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÝöÚúáö ÝóäóÍúæõ ãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó: «ãóäú ÔóÑöÈó ÇáúÎóãúÑó ÝóÇÌúáöÏõæåõ. ÝóÅöäú ÚóÇÏó ÝóÇÌúáöÏõæåõ ÝóÅöäú ÚóÇÏó ÝóÇÌúáöÏõæåõ Ëõãøó ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóÇÈöÚóÉö: ÝóÅöäú ÚóÇÏó ÝóÇÞúÊõáõæåõ» Ëõãøó Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Ãóäøóåõ ÃõÊöíó ÈöÔóÇÑöÈö ÇáúÎóãúÑö Ýöí ÇáÑøóÇÈöÚóÉö Ýóáóãú íóÞúÊõáúåõ» æóãöËúáõ ãóÇ Ñõæöíó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -(2/284)
Ãóßóáó áóÍúãðÇ æóÕóáøóì æóáóãú íóÊóæóÖøóÃú» äõÓöÎó Èöåö ãóÇ Ñõæöíó ãöäú Þóæúáöåö «ÊóæóÖøóÆõæÇ ãöãøóÇ ãóÓøóÊú ÇáäøóÇÑõ» .
[ãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáäøóÓúÎó ãöäú ÌöåóÉö ÞöíóÇãö ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ÊóÃóÎøõÑö ÍõßúãöåóÇ Úóäú ÇáúÍõßúãö ÇáúãóäúÓõæÎö]
æóãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáäøóÓúÎó ãöäú ÌöåóÉö ÞöíóÇãö ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ÊóÃóÎøõÑö ÍõßúãöåóÇ Úóäú ÇáúÍõßúãö ÇáúãóäúÓõæÎö æóÅöäú áóãú íóßõäú ÇáúÍõßúãõ ÇáúãóäúÓõæÎõ ãóÐúßõæÑðÇ ãóÚóåóÇ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó ÍóíúËõ æóÌóÏúÊõãõæåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 5] Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöäú ÊóÇÈõæÇ æóÃóÞóÇãõæÇ ÇáÕøóáóÇÉó æóÂÊóæúÇ ÇáÒøóßóÇÉó ÝóÎóáøõæÇ ÓóÈöíáóåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 5] ¡ ÝóãóäóÚó ÊóÎúáöíóÉó ÓóÈöíáöåöãú ÅáøóÇ ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö.
æóÑõæöíó Ãóäøó ÓõæÑóÉó " ÈóÑóÇÁóÉñ " ãöäú ÂÎöÑö ãóÇ ÃõäúÒöáó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÝóæóÌóÈó ÈöÐóáößó Ãóäú íóßõæäó äóÇÓöÎðÇ áöáúÝöÏóÇÁö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöãøóÇ ãóäøðÇ ÈóÚúÏõ æóÅöãøóÇ ÝöÏóÇÁð} [ãÍãÏ: 4] . æóãöËúáõåõ ãóÇ Ñõæöíó Úóäú «ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: Ãóäøóåõ ÑóÖóÎó ÑóÃúÓó íóåõæÏöíøò ÞóÊóáó ÌóÇÑöíóÉð Úóáóì ÃóæúÖóÇÍò(2/285)
áóåóÇ» «æóÃóäøóåõ ÞóØóÚó ÃóíúÏöíó ÇáúÚõÑóäöíøöíäó æóÃóÑúÌõáóåõãú æóÓóãóáó ÃóÚúíõäóåõãú áóãøóÇ ÇÑúÊóÏøõæÇ æóÞóÊóáõæÇ ÑóÇÚöíó ÇáúÅöÈöáö æóÓóÇÞõæåóÇ» .
æóÑõæöíó Úóäúåõ Ãóäøóåõ ÃóÔúÚóÑó ÇáúÈõÏúäó Ëõãøó Ñõæöíó Úóäúåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ýöí ÃóÎúÈóÇÑò ãõÓúÊóÝöíÖóÉò Ãóäøóåõ «äóåóì Úóäú ÇáúãõËúáóÉö» ¡ æóÞóÇáó ÓóãõÑóÉõ (Èúäõ ÌõäúÏóÈò) «ãóÇ ÎóØóÈóäóÇ ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÅáøóÇ æóÃóãóÑóäóÇ ÈöÇáÕøóÏóÞóÉö æóäóåóÇäóÇ Úóäú ÇáúãõËúáóÉö» ÝóÇÞúÊóÖóì Ðóáößó æõÌõæÈó Çáäøóåúíö ÚóäúåóÇ Ýöí ÂÎöÑö ÎõØúÈóÉò ÎóØóÈóåóÇ¡ Ýóíóßõæäõ äóÇÓöÎðÇ áöÓóãúáö ÃóÚúíõäö ÇáúãõÍóÇÑóÈöíäó æóÑóÖúÎö ÇáÑøóÃúÓö Úóáóì æóÌúåö ÇáúÞöÕóÇÕö æóÅöÔúÚóÇÑö ÇáúÈõÏúäö áöÃóäøó ÌóãöíÚó Ðóáößó ãöäú ÇáúãõËúáóÉö. æóãöËúáõåõ ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «Ãóäøóåõ ßóÇäó íõÕóáøöí ÈöÇáúåóÌöíÑö Íöíäó ÞóÏöãó ÇáúãóÏöíäóÉó¡ Ëõãøó ÞóÇáó: ÃóÈúÑöÏõæÇ ÈöÇáÙøõåúÑö ÝóÅöäøó ÔöÏøóÉó ÇáúÍóÑøö ãöäú ÝóíúÍö Ìóåóäøóãó» ÝóÃóÎúÈóÑóäóÇ ÈöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó ÈöÊóÃúÎöíÑö ÇáÙøõåúÑö Ýöí ÔöÏøóÉö ÇáúÍóÑøö(2/286)
ßóÇäó ãõÊóÃóÎøöÑðÇ¡ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íóÞúÖöíó Úóáóì ÎóÈóÑö ÎóÈøóÇÈò «ÔóßóæúäóÇ Åáóì ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÍóÑøó ÇáÑøóãúÖóÇÁö Ýóáóãú íõÔúßöäóÇ» áöÃóäøóåõ ÞóÏú ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó ÈöÇáÊøóÃúÎöíÑö ßóÇäó ãõÊóÃóÎøöÑðÇ. æóãöäú ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáÏøóÇáøóÉö Úóáóì ÊóÃúÎöíÑö ÃóÍóÏö ÇáúÍõßúãóíúäö Úóäú ÇáúÂÎóÑö: ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ ÞóÇáó «áóÇ ÞóæóÏó ÅáøóÇ ÈöÇáÓøóíúÝö» ¡ ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó Íõßúãó æõÌõæÈö ÇáúÞóæóÏö ãõÊóÞóÏøöãñ áöåóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö áöÃóäøóåõ áóÇ íóÐúßõÑõ ßóíúÝöíøóÉó ÇáúÞóæóÏö ÅáøóÇ æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõ æõÌõæÈöåö ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò áöÃóÍóÏò Ãóäú íóÓúÊóÏöáøó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÇáúÞöÕóÇÕõ} [ÇáÈÞÑÉ: 178] Úóáóì ÅíÌóÇÈö ÇáúÞóæóÏö Èößõáøö ãóÇ ÞõÊöáó Èöåö áöÃóäøó ÅíÌóÇÈó ÇáúÞóæóÏö ÈöÇáÓøóíúÝö ãõÊóÃóÎøöÑñ Úóäúåõ Ýóåõæó ÞóÇÖò Úóáóíúåö. æóäóÍúæõ Þóæúáöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ÃóáóÇ Åäøó ÞóÊöíáó ÎóØóÃö ÇáúÚóãúÏö ÞóÊöíáõ ÇáÓøóæúØö æóÇáúÚóÕóÇ Ýöíåö ÇáÏøöíóÉõ ãõÛóáøóÙóÉð» Ýóáóãú íóÐúßõÑú ÎóØóÃó ÇáúÚóãúÏö ÅáøóÇ æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõ ÇáúÚóãúÏö æóÇáúÎóØóÃö.
æóãöËúáõåõ ãóÇ Ñõæöíó «Ýöí ÔóÇÉö ãóíúãõæäóÉó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÞóÇáó Íöíäó ÑóÂåóÇ ãóíøöÊóÉñ: åóáøóÇ ÇäúÊóÝóÚúÊõãú ÈöÅöåóÇÈöåóÇ ÝóÞóÇáõæÇ ÅäøóåóÇ ãóíøöÊóÉñ» ÝóÏóáøó Úóáóì(2/287)
Ãóäøó ÊóÍúÑöíãó ÇáúãóíúÊóÉö ßóÇäó ãõÞóÏøóãðÇ áöÐóáößó. æóßóÐóáößó Þóæúáõåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: «ÅäøóãóÇ ÇáÑøóÖóÇÚóÉõ ãöäú ÇáúãóÌóÇÚóÉö» æóßóÐóáößó Þóæúáõåõ: «ÅäøóãóÇ ÇáÑøóÖóÇÚõ ãóÇ ÃóäúÈóÊó ÇááøóÍúãó æóÃóäúÔóÒó ÇáúÚóÙúãó» íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó ÅíÌóÇÈõ ÇáÊøóÍúÑöíãö ÈöÇáÑøóÖóÇÚö ãõÊóÞóÏøöãðÇ áöåóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö¡ æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ßóËöíÑóÉñ.
[ÅÎúÈóÇÑõ ÇáÕøóÍóÇÈöíøö æóÇáÊøóÇÈöÚöíøö Úóäú ÊóÇÑöíÎö ÇáúÍõßúãóíúäö ÚöíóÇÑðÇ Ýöí æõÌõæåö ãóÚúÑöÝóÉö ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö]
æóíóÌõæÒõ Ãóäú íõÌúÚóáó ÅÎúÈóÇÑõ ÇáÕøóÍóÇÈöíøö æóÇáÊøóÇÈöÚöíøö Úóäú ÊóÇÑöíÎö ÇáúÍõßúãóíúäö (ÚöíóÇÑðÇ Ýöí) åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈõ¡ ÝóíõæÌóÈõ Èöåö ÇáäøóÓúÎõ äóÍúæõ ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ãõÌóÇåöÏò æóÚößúÑöãóÉó Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÃóäú ÇõÍúßõãú Èóíúäóåõãú ÈöãóÇ ÃóäúÒóáó Çááøóåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 49] (äóÒóáó) ÈóÚúÏó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÍúßõãú Èóíúäóåõãú Ãóæú ÃóÚúÑöÖú Úóäúåõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 42] ¡ æóäóÍúæö ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÐóßóÑó áóåõ ÇáÑøóÖúÚóÉó ÇáÑøóÖúÚóÊóÇäö ÞóÇáó: ÞóÏú ßóÇäó Ðóáößó¡ ÝóÃóãøóÇ Çáúíóæúãõ ÝóáóÇ ÝóÃóÎúÈóÑó Úóäú ÊóÞóÏøõãö Úöáúãöåö ÈöåóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö æóÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó¡ æóÅöäú (ßóÇäó) Íõßúãõåõ ÛóíúÑó(2/288)
ËóÇÈöÊò ÇáúÂäó ÝóÕóÇÑó Ðóáößó ÅÎúÈóÇÑðÇ ãöäúåõ ÈöäóÓúÎöåö æóÊóÇÑöíÎö Íõßúãöåö. æóãöËúáõåõ ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáÒøõåúÑöíøö «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÑóÏøó ÒóíúäóÈó ÇÈúäóÊóåõ - ÚóáóíúåóÇ ÇáÓøóáóÇãõ - Úóáóì ÃóÈöí ÇáúÚóÇÕö Èúäö ÇáÑøóÈöíÚö æóßóÇäóÊú åóÇÌóÑóÊú æóÈóÞöíó åõæó ãõÔúÑößðÇ Ëõãøó ÌóÇÁó ãõÓúáöãðÇ ÈóÚúÏó Óöäöíäó» . ÞóÇáó ÇáÒøõåúÑöíøõ æóßóÇäó åóÐóÇ ÞóÈúáó Ãóäú ÊóäúÒöáó ÇáúÝóÑóÇÆöÖõ. " æóäóÍúæõåõ ãóÇ Ñõæöíó ãöäú ÞöÕøóÉö Ðöí ÇáúíóÏóíúäö Ýöí ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÞóÇáó ÇáÒøõåúÑöíøõ: (ÅäøóãóÇ) ßóÇäó Ðóáößó ÞóÈúáó Ãóäú ÇÓúÊóÍúßóãóÊú ÇáúÝóÑóÇÆöÖõ. æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ: Åäøó ÇáÕøóÍóÇÈöíøó æóÇáÊøóÇÈöÚöíøó ÅÐóÇ ÃõÎúÈöÑóÇ ÈöäóÓúÎö Íõßúãò ßóÇäó ÎóÈóÑõåõãóÇ ãóÞúÈõæáðÇ Ýöíåö ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÇáúÚöáúãó ÈöÇáÊøóÇÑöíÎö áóÇ ÓóÈöíáó Åáóíúåö ãöäú ØóÑöíÞö. (ÇÌúÊöåóÇÏö ÇáÑøóÃúíö) æóÅöäøóãóÇ íõÚúáóãõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÓøóãóÇÚö æóÇáÊøóæúÞöíÝö¡ ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ áóãú íóÞöáøó (Ðóáößó) ÅáøóÇ ãöäú ÌöåóÉö (ÇáÊøóæúÞöíÝö) . ÝóåóÐöåö ÇáúæõÌõæåõ ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇ(2/289)
ãöäú ÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøõäøóÉö ãöãøóÇ ÃóæúÕóáó Åáóì ÇáúÚöáúãö ÈöÊóÇÑöíÎö ÇáúÍõßúãóíúäö¡ ÅãøóÇ ÈöÐößúÑö ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö ãóÚðÇ ãóÚó ÐößúÑö ÊóÇÑöíÎöåöãóÇ¡ Ãóæú ÈöÐößúÑö ÇáäøóÇÓöÎö æóÊóÇÑöíÎöåö Ïõæäó ÐößúÑö ÇáúãóäúÓõæÎö ãöäú ÌöåóÉö ÇááøóÝúÙö Ãóæú ÝóÍúæóì ÇáúÎöØóÇÈö æóÏóáóÇáóÊöåö.
[ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö Úóáóì ÇáäøóÓúÎö]
æóÃóãøóÇ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö Úóáóì ÇáäøóÓúÎö ÝóÞóÏú ÐóßóÑóåõ ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - æóÐóáößó Ãóäøóåõ ÞóÇáó: ÅÐóÇ Ñõæöíó ÎóÈóÑóÇäö ãõÊóÖóÇÏøóÇäö æóÇáäøóÇÓõ Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ Ýóåõæó ÇáäøóÇÓöÎõ áöáúÂÎóÑö¡ ÝóÇÓúÊóÏóáøó ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö Úóáóì ÇáäøóÓúÎö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóáóÓúäóÇ äóÞõæáõ Åäøó ÇáúÅöÌúãóÇÚó íõæÌöÈõ ÇáäøóÓúÎó¡ áöÃóäøó ÇáúÅöÌúãóÇÚó ÅäøóãóÇ íóËúÈõÊõ Íõßúãõåõ ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -. æóÃóãøóÇ Ýöí ÍóíóÇÊöåö ÝóÇáúãóÑúÌöÚõ Åáóíúåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí ãóÚúÑöÝóÉö ÇáúÍõßúãö áöãóäú ßóÇäó Ýöí ÍóÖúÑóÊöåö æóáóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö Ýöíåö.
æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÇáäøóÓúÎó áóÇ íóÕöÍøõ ÅáøóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæúÞöíÝö¡ æóáóÇ íóÕöÍøõ ÈóÚúÏó æóÝóÇÉö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÕøóáóÇÉõ æóÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÅáøóÇ Ãóäøó ÇáúÅöÌúãóÇÚó ÅÐóÇ ÍóÕóáó Úóáóì ÒóæóÇáö Íõßúãò ÞóÏú ËóÈóÊó ÈöÇáäøóÕøö ÏóáøóäóÇ ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Úóáóì Ãóäøóåõ ãóäúÓõæÎñ ÈöÊóæúÞöíÝò¡ æóÅöäú áóãú íõäúÞóáú ÅáóíúäóÇ ÇááøóÝúÙõ ÇáäøóÇÓöÎõ áóåõ. ÝóãöãøóÇ ÏóáøóäóÇ ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Úóáóì äóÓúÎöåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÅöäú ÝóÇÊóßõãú ÔóíúÁñ ãöäú ÃóÒúæóÇÌößõãú Åáóì ÇáúßõÝøóÇÑö ÝóÚóÇÞóÈúÊõãú ÝóÂÊõæÇ ÇáøóÐöíäó ÐóåóÈóÊú ÃóÒúæóÇÌõåõãú ãöËúáó ãóÇ ÃóäúÝóÞõæÇ} [ÇáããÊÍäÉ: 11] æóáóãú íõÚúáóãú ÒóæóÇáõ åóÐóÇ ÇáúÍõßúãö ÅáøóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÅöÌúãóÇÚö. æóäóÍúæõ ÍóÏöíËö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ãóäú ÛóÓøóáó ãóíøöÊðÇ ÝóáúíóÛúÊóÓöáú æóãöäú Íóãóáóåõ ÝóáúíóÊóæóÖøóÃú» ¡ æóÍóÏöíËõ ÓóáóãóÉó Èúäö ÇáúãõÍóÈøöÞö «Ýöíãóäú æóØöÆó ÌóÇÑöíóÉó ÇãúÑóÃóÊöåö ÝóÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Åäú ßóÇäóÊú ØóÇæóÚóÊúåõ ÝóÚóáóíúåö ãöËúáõåóÇ æóåöíó áóåõ¡ æóÅöäú ÇÓúÊóßúÑóåóåóÇ Ýóåöíó ÍõÑøóÉñ æóÚóáóíúåö ãöËúáõåóÇ» æóÍóÏöíËõ ÇáäøõÚúãóÇäö Èúäö ÈóÔöíÑò Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «Ýöíãóäú æóØöÆó ÌóÇÑöíóÉó ÇãúÑóÃóÊöåö ÃóäøóåóÇ Åäú ßóÇäóÊú ÃóÐöäóÊú áóåõ ÌõáöÏó ãöÇÆóÉð(2/290)
æóÅöäú áóãú Êóßõäú ÇãúÑóÃóÊõåõ ÃóÐöäóÊú áóåõ ÝóÚóáóíúåö ÇáÑøóÌúãõ» . ÝóåóÐöåö ÇáúÃóÍúßóÇãõ ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇåóÇ (áóãú íóËúÈõÊú äóÓúÎõåóÇ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉö) ÇáúÅöÌúãóÇÚö Úóáóíúåö.
[ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÏóáóÇÆöáö ÇáäøóÙóÑö Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúÍõßúãóíúäö]
æóÃóãøóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÏóáóÇÆöáö ÇáäøóÙóÑö Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúÍõßúãóíúäö ÝóÅöäøóãóÇ íóÌöÈõ ÝöíãóÇ áóÇ íõÚúÑóÝõ ÊóÇÑöíÎõåõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáäøóÞúáö Úóáóì ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí ÈóíøóäøóÇ¡ ÝóíõÑúÌóÚõ Ýöíåö Åáóì ÔóæóÇåöÏö ÇáúÃõÕõæáö æóÏóáóÇÆöáö ÇáäøóÙóÑö ÝóíóËúÈõÊõ ãöäúåõ ãóÇ ÃóËúÈóÊóåõ æóíóäúÊóÝöí (ãöäúåõ) ãóÇ äóÝóÊúåõ æóÞóÏú ÐóßóÑó ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÌõãúáóÉð íõÚúÑóÝõ ÈöåóÇ ÚóÇãøóÉõ åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ãöäú Ýóåúãö ãóÚóÇäöí ßóáóÇãöåö. ÞóÇáó ÚöíÓóì: ÅÐóÇ Ñõæöíó ÎóÈóÑóÇäö ãõÊóÖóÇÏøóÇäö æóÇáäøóÇÓõ Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ Ýóåõæó ÇáäøóÇÓöÎõ¡ æóÅöäú ÇÎúÊóáóÝõæÇ ÓóÇÛó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ ÝöíåöãóÇ æóÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÃóÔúÈóåöåöãóÇ ÈöÇáúÃõÕõæáö¡ æóÅöäú Úõáöãó ÊóÇÑöíÎõåõãóÇ ÝóÇáúÂÎóÑõ äóÇÓöÎõ ÇáúÃóæøóáö ÅÐóÇ áóãú íóÍúÊóãöáú ÇáúãõæóÇÝóÞóÉó æóÅöäú ÇÍúÊóãóáó ÇáúãõæóÇÝóÞóÉó¡ ÓóÇÛó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ (Ýöíåö) . æóÅöäú Úóãöáó ÇáäøóÇÓõ ÈöÇáúÃóæøóáö æóåõæó ÇáÙøóÇåöÑõ Ýöí ÃóíúÏöí Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö æóÇáúÂÎóÑõ ÎóÇãöáñ áóÇ íóÚúãóáõ Èöåö ÅáøóÇ ÇáÔøóÇÐøõ äóÙóÑõåõ¡ ÝóÅöäú ÓóæøóÛó ÇáøóÐöíäó ÚóãöáõæÇ ÈöÇáúÃóæøóáö ÇáúÚóãóáó ÈöÇáúÂÎóÑö ÓóÇÛó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöíåö¡ æóÅöäú ÚóÇÈõæÇ ãóäú Úóãöáó ÈöÇáúÂÎóÑö ßóÇäó ãóÇ Úóãöáó Èöåö ÇáäøóÇÓõ åõæó ÇáúãõÓúÊóÚúãóáó¡ áöÃóäøó ÇáäøóÓúÎó áóæú ßóÇäó ËóÇÈöÊðÇ áóãóÇ ÚóÑóÝõæÇ ÇáúÃóæøóáó æóáóÙóåóÑó ÇáäøóÓúÎõ ãöäúåõãú ßóãóÇ ÙóåóÑó ÇáúÝóÑúÖõ ÇáúÃóæøóáõ¡ ÍóÊøóì áóÇ íóÔöÐøó Úóäúåõ ÅáøóÇ ÇáúÞóáöíáõ.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó áõÍõæãó ÇáúÃóÖóÇÍöíøö ÞóÏú ÙóåóÑóÊú ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ÝöíåóÇ ßóãóÇ ÙóåóÑó ÇáúÍóÙúÑõ¡ æóßóÐóáößó ÒöíóÇÑóÉõ ÇáúÞõÈõæÑö¡ æóÅöÈóÇÍóÉõ ÇáÙøõÑõæÝö¡ æóãõÊúÚóÉõ ÇáäøöÓóÇÁö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: (ÃóãøóÇ Þóæúáõåõ) ÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáäøóÇÓõ Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ Ýóåõæó ÇáäøóÇÓöÎõ¡ ÝóÅöäøó æóÌúåóåõ Ãóäøóåõ ÞóÏú ËóÈóÊóÊú ÕöÍøóÉõ (ÍõÌøóÉö) ÇáúÅöÌúãóÇÚö¡ ÝóÍóíúËõãóÇ æõÌöÏóÊú ÝóæóÇÌöÈñ ÇáúÍõßúãõ ÈöÕöÍøóÊöåö¡(2/291)
æóÅöäú æõÌöÏó ÇáúÍõßúãõ ÈöÕöÍøóÉö ãóÇ ÃóÌúãóÚõæÇ Úóáóíúåö æóÇÓúÊóÍóÇáó ËõÈõæÊõ ãóÇ íõÖóÇÏøõåõ ãöäú ÇáúÍõßúãö Ýöí ÍóÇáö ËõÈõæÊöåö ËóÈóÊó åõæó æóÇäúÊóÝóì ãóÇ íõÖóÇÏøõåõ¡ æóßóÇäó åóÐóÇ ÏóáöíáðÇ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúÂÎóÑó ãóäúÓõæÎñ ÈöãóÇ ÃóÌúãóÚõæÇ Úóáóíúåö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: ÅÐóÇ ÇÎúÊóáóÝõæÇ ÓóÇÛó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ æóÇÓúÊõÚúãöáó ÃóÔúÈóåõåõãóÇ ÈöÇáúÃõÕõæáö¡ ÝóÅöäøó ãõÑóÇÏóåõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÝóÕúáö¡ ÅÐóÇ áóãú íóÚúáóãú ÊóÇÑöíÎóåõãóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó åóßóÐóÇ æóÌóÈó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá ÈöÇáúÃõÕõæáö Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåõãóÇ æóÌöåóÇÊõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöåóÇ Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåõãóÇ ãõÎúÊóáöÝóÉñ¡ æóÃóäóÇ ÐóÇßöÑñ ãöäúåóÇ ØóÑóÝðÇ äóÓúÊóÏöáøõ Èöåö Úóáóì ÌõãúáóÉö ÇáúÞóæúáö Ýöíåö.
[ÇáÏøóáöíáó Úóáóì æõÌõæÈö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Úóáóì ÇáúÍõßúãö ÇáäøóÇÓöÎö]
ÝóäóÞõæáõ ÞóÈúáó Ãóäú äóÔúÑóÚó Ýöí ÐößúÑö ÌöåóÇÊö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Úóáóì ÇáúÍõßúãö ÇáäøóÇÓöÎö: Åäøó ÇáÏøóáöíáó Úóáóì æõÌõæÈö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Úóáóì ÇáúÍõßúãö ÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåõãóÇ (Úóáóì) Ãóäøó ÇÎúÊöáóÇÝó ÇáäøóÇÓöÎö Ýöí Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö ÇááøóÐóíúäö áóÇ íóÍúÊóãöáóÇäö ÛóíúÑó ÇáäøóÓúÎö íõÌúÚóáõ ÇáúÍõßúãõ ÇáøóÐöí ÊóÖóãøóäóåõ ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Ýöí ãóÚúäóì ÓóÇÆöÑö ÃóÍúßóÇãö ÇáúÍóæóÇÏöËö ÇáøóÊöí (ÞóÏú) ÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóÇÓõ ÝöíåóÇ Úóáóì æõÌõæåò ãõÎúÊóáöÝóÉò¡ Ëõãøó ßóÇäó ØóÑöíÞõ ÇÓúÊöÏúÑóÇßö ÍõßúãöåóÇ ÈöÇáäøóÙóÑö æóÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöÇáúÃõÕõæáö¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ØóÑöíÞõ ÅËúÈóÇÊö (Íõßúãö) ÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö ÇÚúÊöÈóÇÑó ÔóæóÇåöÏö ÇáúÃõÕõæáö¡ Ýóíóßõæäõ ÇáúÎóÈóÑõ ÇáøóÐöí ÊõÚóÖøöÏõåõ ÇáúÃõÕõæáõ ãöäúåóÇ Ãóæúáóì ÈöÇáúÅöËúÈóÇÊö¡ ßóÍõßúãö ÇáúÍóÇÏöËóÉö ÅÐóÇ ÚóÇÖóÏóÊúåõ ÏóáóÇÆöáõ ÇáúÃõÕõæáö Ýóíóßõæäõ Ãóæúáóì ÈöÇáúÅöËúÈóÇÊö ãöäú ÛóíúÑöåö ãöãøóÇ ÇõÎúÊõáöÝó Ýöíåö. æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÅÐóÇ ÊóÖóÇÏøóÊú ÃóÍúßóÇãõåõãóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÝóÅöäøó ÃóÞóáøó ÃóÍúæóÇáöåöãóÇ Ãóäú íóÓúÞõØóÇ ßóÃóäøóåõãóÇ áóãú íóÑöÏóÇ ÝóíõÌúÚóáõ ÇáúÍõßúãõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÔóæóÇåöÏö ÇáúÃõÕõæáö ÝóãóÇ ÏóáøóÊú ÇáúÃõÕõæáõ Úóáóì ËóÈóÇÊöåö ãöäú ÇáúÍõßúãóíúäö Ýóåõæó ÇáËøóÇÈöÊõ Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö.
æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó ÍõßúãðÇ (íõæÌöÈõåõ ÇáúÃóËóÑõ) æóÏóáóÇÆöáõ ÇáúÃõÕõæáö Ãóæúáóì ÈöÇáúÅöËúÈóÇÊö ãöäú Íõßúãò íóäúÝóÑöÏõ ÈöÅöíÌóÇÈöåö ÇáúÃóËóÑõ Ïõæäó (ÏóáóÇÆöáö) ÇáúÃõÕõæáö. ÝóÏóáøó ÌóãöíÚõ ãóÇ æóÕóÝúäóÇ Úóáóì æõÌõæÈö ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöÇáúÃõÕõæáö Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúÎóÈóÑóíúäö¡ æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ Åäú Úóáöãó ÊóÇÑöíÎóåõãóÇ ÝóÇáúÂÎóÑõ Ãóæúáóì ÅÐóÇ áóãú íóÍúÊóãöáú ÇáúãõæóÇÝóÞóÉó¡ Ýóãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÇáúÂÎóÑó ËóÇÈöÊõ ÇáúÍõßúãö(2/292)
áöÃóäøóåõ áóãú íõæÌóÏú ÈóÚúÏóåõ ãóÇ íõÒöíáõåõ¡ æóÝöí (ËõÈõæÊöåö äóÝúíõ ÇáúÃóæøóáö áöÊóÖóÇÏøöåöãóÇ) æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: Åäú ÇÍúÊóãóáó ÇáúãõæóÇÝóÞóÉó ÓóÇÛó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ¡ ÝóáöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÇÍúÊóãóáó ÇáäøóÓúÎó æóÇÍúÊóãóáó ÇáúãõæóÇÝóÞóÉó áóãú íóÌõÒú ÅËúÈóÇÊõ ÇáäøóÓúÎö ÈöÇáöÇÍúÊöãóÇáö¡ æóáóÇ ÇáúÍõßúãö ÈöÇáúãõæóÇÝóÞóÉö ÃóíúÖðÇ ÈöÇáöÇÍúÊöãóÇáö¡ ÅÐú áóíúÓó ÃóÍóÏõ (æóÌúåóíú ÇáöÇÍúÊöãóÇáö) ÈöÃóæúáóì ãöäú ÇáúÂÎóÑö¡ ÝóÕóÇÑó ØóÑöíÞõåõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó æóÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáó ÈöÇáúÃõÕõæáö Úóáóì ËõÈõæÊöåöãóÇ ÈöÇáúÍóãúáö Úóáóì ÇáúãõæóÇÝóÞóÉö Ãóæú ÅËúÈóÇÊõ Íõßúãö ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÅöËúÈóÇÊö ÇáäøóÓúÎö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó (ÞóÇÆöáñ) : åóáøóÇ ÍóßóãúÊ ÈöÇáúãõæóÇÝóÞóÉö Ïõæäó ÇáäøóÓúÎö¡ ãöäú ÛóíúÑö ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÃõÕõæáö¡ áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó Ãóäøó ßõáøó ÎóÈóÑò Íõßúãõåõ ËóÇÈöÊñ ÞóÇÆöãñ ÈöäóÝúÓöåö ÍóÊøóì íóËúÈõÊó ãóÇ íõÒöíáõåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÇõÍúÊõãöáó ßóæúäõ ÇáËøóÇäöí äóÇÓöÎðÇ áöáúÃóæøóáö æóÇÍúÊõãöáó ßóæúäõåõ ãõæóÇÝöÞðÇ áóåõ¡ áóãú íóÒõáú Úóäú ÇáúÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö ÅáøóÇ ÈöíóÞöíäò æóáóãú íóËúÈõÊú ÇáäøóÓúÎõ ÈöÇáÔøóßøö. Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÛóáóØñ¡ áöÃóäøó åóÇåõäóÇ ÃóÕúáñ ÂÎóÑõ æóåõæó (Ãóäøó) ÇáúÎóÈóÑó (ÇáËøóÇäöíó) ÅÐóÇ ßóÇäó Íõßúãõåõ ãõäóÇÝöíðÇ áöáúÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö¡ Ýóåõæó äóÇÓöÎñ áóåõ ÝóÅöÐóÇ ÇÍúÊóãóáó ÇáúãõæóÇÝóÞóÉó ÕóÇÑó ÈóÞóÇÁõ ÇáúÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö ãóÔúßõæßðÇ Ýöíåö¡ æóÕóÇÑó ÅíÌóÇÈõ ÇáäøóÓúÎö ãóÔúßõæßðÇ Ýöíåö ÃóíúÖðÇ¡ ÝóáóãøóÇ ÊóØóÑøóÞó ÇáÔøóßøõ Úóáóì ÇáúÍõßúãóíúäö ÌóãöíÚðÇ ÇÍúÊóÌúäóÇ Åáóì ÇÚúÊöÈóÇÑöåöãóÇ ÈöÇáúÃõÕõæáö¡ ÝóÅöäú ÔóåöÏóÊú ÇáúÃõÕõæáõ áöÃóÍóÏö ÇáúÍóßóãöíäó Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö ßóÇäó Íõßúãõåõ ËóÇÈöÊðÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó åõæó ÇáúÃóæøóáó Íõãöáó ÇáËøóÇäöí Úóáóì ãõæóÇÝóÞóÊöåö¡ æóÅöäú ÔóåöÏóÊú ÇáúÃõÕõæáõ áöáËøóÇäöí Ïõæäó ÇáúÃóæøóáö ßóÇäó ÇáúÎóÈóÑõ ÇáËøóÇäöí ËóÇÈöÊó ÇáúÍõßúãö æóßóÇäó ÇáúÃóæøóáõ ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ãõæóÇÝóÞóÉö ÇáËøóÇäöí.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ ÝóÅöäú Úóãöáó ÇáäøóÇÓõ (ÈöÇáúÃóæøóáö) æóåõæó ÇáÙøóÇåöÑõ Ýöí íóÏö Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö æóÇáúÂÎóÑõ ÎóÇãöáñ áóÇ íóÚúãóáõ Èöåö ÅáøóÇ ÇáÔøóÇÐøõ äóÙóÑõåõ¡ ÝóÅöäú ÓóæøóÛó ÇáøóÐöíäó ÚóãöáõæÇ ÈöÇáúÃóæøóáö ÇáúÚóãóáó ÈöÇáúÂÎóÑö¡ ÓóÇÛó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöíåö æóÅöäú ÚóÇÈõæÇ ãóäú Úóãöáó ÈöÇáúÂÎóÑö¡ ßóÇäó ãóÇ (Úóãöáó Èöåö) ÇáäøóÇÓõ åõæó ÇáúãõÓúÊóÚúãóáó¡ ÝóÅöäøó ÇáúÃóÕúáó Ýöíåö Ãóäøó Úóãóáóåõãú ÈöÇáúÃóæøóáö ãóÚó ÊóÑúßöåöãú ÇáäøóßöíÑó Úóáóì ãóäú Úóãöáó ÈöÇáËøóÇäöí Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøó ØóÑöíÞó ÇÓúÊöÚúãóÇáö Íõßúãö ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ¡ áóæúáóÇ Ðóáößó áóßóÇäó ÇáúÂÎóÑõ ÚöäúÏóåõãú äóÓúÎðÇ áöáúÃóæøóáö æóáóÙóåóÑó ÇáäøóßöíÑõ(2/293)
ãöäúåõãú) Úóáóì ãóäú Úóãöáó ÈöÇáúÃóæøóáö¡ ÝóßóÇäó Ýöí ÊóÑúßö ÈóÚúÖöåöãú ÇáäøóßöíÑó Úóáóì ÈóÚúÖò ÝöíãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö ãöäú Íõßúãö ÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ÚöäúÏóåõãú Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÃóíøõåõãóÇ ßóÇäó Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö. æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: æóÅöäú ÚóÇÈõæÇ ãóäú Úóãöáó ÈöÇáúÂÎóÑö ßóÇäó ãóÇ Úóãöáó Èöåö ÇáäøóÇÓõ åõæó ÇáúãõÓúÊóÚúãóáó¡ ÝóáöÃóäøóåõãú ÅÐóÇ ÚóÇÈõæÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑöíäó ãóÇ ÐóåóÈõæÇ Åáóíúåö ãöäú Ðóáößó¡ ÝóÞóÏú ÃóÈóÇäõæÇ Úóäú äóÓúÎö ÇáúÂÎóÑö æóÃóÝúÕóÍõæÇ Èöåö¡ æóáóæúáóÇ Ãóäøó Ðóáößó ßóÐóáößó¡ áóßóÇäó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöíåö ÓóÇÆöÛðÇ ÚöäúÏóåõãú¡ æóãóÇ íõÓóæøóÛõ Ýöíåö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ áóÇ íóÓóÚõ ÈóÚúÖóåõãú ÅÙúåóÇÑõ ÇáäøóßöíÑö Ýöíåö Úóáóì ÈóÚúÖò¡ ÝóÏóáøó ÙõåõæÑõ ÇáäøóßöíÑö ãöäúåõãú Úóáóì ÇáúÂÎóÑöíäó ÝöíãóÇ ÐóåóÈõæÇ Åáóíúåö Úóáóì Ãóäøó ÎóÈóÑóåõãú ËóÇÈöÊñ (ÚöäúÏóåõãú) ÛóíúÑõ ãóäúÓõæÎò¡ ÝóÕóÇÑó Ðóáößó ßóÇáúÅöÎúÈóÇÑö ãöäúåõãú ÈöÃóäøó ÇáËøóÇÈöÊó åõæó ÇáøóÐöí ÇÓúÊóÚúãóáõæåõ Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö¡ æóáöÃóäøó äóÓúÎó ÇáúÃóæøóáö (áóæú ßóÇäó) ËóÇÈöÊðÇ áóÚóÑóÝõæåõ ßóãóÇ ÚóÑóÝõæÇ ÇáúÃóæøóáó æóáóÙóåóÑó ÇáäøóÓúÎõ Ýöíåöãú ßóãóÇ ÙóåóÑó ÇáúÃóæøóáõ ÍóÊøóì áóÇ íóÔöÐøó Úóäú Úöáúãöåö ÅáøóÇ ÇáúÞóáöíáõ ãöäúåõãú¡ ßóÇáäøóåúíö Úóäú áõÍõæãö ÇáúÃóÖóÇÍöíøö æóÒöíóÇÑóÉö ÇáúÞõÈõæÑö æóÇáÔøõÑúÈö Ýöí ÇáÙøõÑõæÝö æóãõÊúÚóÉö ÇáäøöÓóÇÁö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÍóßóíúäóÇåõ Úóäú ÚöíÓóì Èúäö ÃóÈóÇäó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ßóíúÝó íóßõæäõ ÇáúÃóæøóáõ äóÇÓöÎðÇ áöáúÂÎóÑö. Þöíáó áóåõ: áóãú äóÞõáú Åäøó ÇáúÃóæøóáó äóÇÓöÎñ áöáúÂÎóÑö¡ æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ Åäøó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ãöäú ÍóÇáöåö íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõ åõæó ÇáËøóÇÈöÊõ ÇáúÍõßúãö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö¡ æóÃóäøó ÇáúÂÎóÑó áóÇ íóäúÝóßøõ ãöäú ÃóÍóÏö ãóÚúäóíóíúäö: ÅãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÛóíúÑó ËóÇÈöÊò Ýöí ÇáúÃóÕúáö¡ æóÅöäú ßóÇäó ËóÇÈöÊðÇ Ýóåõæó ãóÍúãõæáñ Úóáóì ãóÚúäðì áóÇ íõÎóÇáöÝõ ÇáúÃóæøóáó¡ Ãóæú íóßõæäõ ãóäúÓõæÎðÇ ÈöÇáúÃóæøóáö (æóáóßöäú) ÈöãóÚúäðì ÂÎóÑó áóãú íõäúÞóáú ÅáóíúäóÇ ßóãóÇ ÞõáúäóÇ ÝöíãóÇ Ïóáøó ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Úóáóì äóÓúÎöåö ãöäú ÇáúÃóÎúÈóÇÑö¡ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóãóÇ ÍóßóíúäóÇåõ Úóäú ÚöíÓóì ãöäú Ãóäøó äóÓúÎó ÇáúÃóæøóáö áóæú ßóÇäó ËóÇÈöÊðÇ áóÙóåóÑó Ýöíåöãú ßóÙõåõæÑö ÇáúÍõßúãö (ÇáúÃóæøóáö) ÕóÍöíÍñ íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåõ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúÍõßúãó ÅÐóÇ ËóÈóÊó æóÇäúÊóÔóÑó Ýöí ÇáúßóÇÝøóÉö Ëõãøó ÃóÍúÏóËó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - äóÓúÎðÇ ÝóáóÇ ÈõÏøó (ãöäú) Ãóäú íõÙúåöÑóåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áöáúßóÇÝøóÉö ÍóÊøóì íóÚúÑöÝõæåõ ßóãóÇ ßóÇäõæÇ ÚóÑóÝõæÇ ÇáúãóäúÓõæÎó ÞóÈúáó äóÓúÎöåö¡ áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ Úóáöãó Ãóäøóåõãú ËóÇÈöÊõæäó Úóáóì ÇáúÍõßúãö ÇáúÃóæøóáö ãõÚúÊóÞöÏõæäó áöÈóÞóÇÆöåö(2/294)
Úóáóíúåöãú ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÞöÑøóåõãú Úóáóì ÇÚúÊöÞóÇÏö ËõÈõæÊöåö æóÇáúÚóãóáö Èöåö ãóÚó ÅíÌóÇÈö äóÓúÎöåö¡ áöÃóäøóåõ áóæú ÃóÞóÑøóåõãú Úóáóì Ðóáößó áóßóÇäó Ýöíåö ÅÞúÑóÇÑõåõãú Úóáóì ÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáÔøóíúÁö (Úóáóì ÎöáóÇÝö) ãóÇ åõæó Úóáóíúåö¡ æóÚóáóì ÇáúÚóãóáö ÈöÇáúãóäúÓõæÎö ÇáøóÐöí áóÇ íóÌõæÒõ ÇáúÚóãóáõ Èöåö¡ æóáóßóÇäó Ýöíåö ÃóíúÖðÇ ÊóÑúßõ ÇáúÅöÈúáóÇÛö ÇáøóÐöí ÃóãóÑóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Èöåö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáÑøóÓõæáõ ÈóáøöÛú ãóÇ ÃõäúÒöáó Åáóíúß ãöäú ÑóÈøöß} [ÇáãÇÆÏÉ: 67] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÕúÏóÚú ÈöãóÇ ÊõÄúãóÑõ} [ÇáÍÌÑ: 94] æóßóÇäó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäú ÃóÔóÏøö ÇáäøóÇÓö ãõÓóÇÑóÚóÉð Åáóì ÇÊøöÈóÇÚö ÃóãúÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ ÝóæóÌóÈó ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÅÙúåóÇÑõ ÇáúÍõßúãö ÇáäøóÇÓöÎö ãöãøóäú ÚóÑóÝó (ÇáúÍõßúãó) ÇáúãóäúÓõæÎó ÈóÏúÁðÇ¡ æóãóÊóì ÃóÙúåóÑóåõ Ýöíåöãú äóÞóáõæåõ ßóãóÇ äóÞóáõæÇ ÇáúÃóæøóáó¡ æóáóæú äóÞóáõæåõ áóÇÓúÊóÝóÇÖó Ýöíåöãú æóÙóåóÑó ßóÙõåõæÑö ÇáúÃóæøóáö¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóäúÞõáú ÇáúÍõßúãõ ÇáúÂÎóÑõ ÅáøóÇ ÇáÔøóÇÐøõ ãöäúåõãú æóËóÈóÊó ÇáúÍõßúãõ ÇáúÃóæøóáõ ÈöäóÞúáö ÇáúßóÇÝøóÉö ßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ÇáúÃóæøóáõ ËóÇÈöÊðÇ ÛóíúÑó (ãóÑúÝõæÚò ÈöÇáÔøóÇÐøö) ÇáøóÐöí áóÇ íõæóÇÒöíåö Ýöí ÇáäøóÞúáö æóÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúÂÎóÑó ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáúÍóÇÌóÉõ Åáóì ãóÚúÑöÝóÊöåö ãóÇÓøóÉð Ëõãøó ÚõÑöÝó ÇáúÃóæøóáõ¡ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ ÊóæúÞöíÝõåõãú Úóáóíúåö¡ æóÅöÚúáóÇãõåõãú ÅíøóÇåõ¡ Ýóíóßõæäõ ÇáúÍõßúãõ ÇáäøóÇÓöÎõ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÇáøóÊöí ÊóÚõãøõ ÇáúÈóáúæóì ÈöåóÇ¡ ÝóáóÇ íõÞúÈóáõ Ýöíåö ÅáøóÇ äóÞúáõ ÇáúßóÇÝøóÉö¡ æóáóÇ íõáúÊóÝóÊõ (Ýöíåö) Åáóì äóÞúáö ÇáÔøóÇÐøö¡ ÝóíóÕöíÑõ ÇáúÍõßúãõ (ÈöÇáúÂÎóÑö) ÍöíäóÆöÐò ÈöãóäúÒöáóÉö ãóÇ áóãú íóÑöÏú Ýöíåö äóÞúáñ¡ æóÕóÇÑó ÇáúÃóæøóáõ ËóÇÈöÊðÇ ÛóíúÑó ãõÚóÇÑóÖò ÈöÇáúÂÎóÑö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ßóÐóáößó (Íõßúãõ) ÇáúÂíóÊóíúäö ÅÐóÇ ÃóæúÌóÈóÊóÇ Íõßúãóíúäö áóÇ íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ Úóáóì ÇáúæõÌõæåö ÇáøóÊöí ÐóßóÑóåóÇ Ýöí ÇáúÃóÎúÈóÇÑö (ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÅäøóãóÇ æóÌóÈó Ðóáößó) ãöäú ÌöåóÉö Ãóäøó Úóãóáó ÇáäøóÇÓö ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÖóÚúÝö ÇáúÂÎóÑö æóæóåóÇäóÊöåö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáäøóÞúáö Ãóæú Úóáóì(2/295)
ÅÛúÝóÇáö ÈóÚúÖö ÇáÑøõæóÇÉö áöÈóÚúÖö ãóÚóÇäöíåö¡ æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóì Ðóáößó¡ ÝóíóÕöíÑõ ÇáúãóÚúãõæáõ Èöåö ÚöäúÏó ÇáäøóÇÓö ßóÇáúãóäúÞõæáö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö¡ æóÇáúÂÎóÑõ ßóÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÝóáóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Èöåö Úóáóíúåö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÂíóÊóÇäö ÝóÌóæóÇÒõ æõÞõæÚö Ðóáößó ÝöíåöãóÇ ãóÃúãõæäñ (ãöäúåõãóÇ) . Þöíáó áóåõ: áóíúÓó ßóÐóáößó áöÃóäøó ÚöíÓóì áóãú íõÝóÑøöÞú (ãóÇ) Èóíúäó ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö ÅÐóÇ æóÑóÏóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÊøóæóÇÊõÑö¡ æóÈóíúäóåõãóÇ ÅÐóÇ æóÑóÏóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö¡ ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ áóãú íõÚúÊóÈóÑú ãóÇ ÐóßóÑúÊ¡ æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÇõÚúÊõÈöÑó ÙõåõæÑõ ÇáúÍõßúãö ÇáäøóÇÓöÎö Ãóäøóåõ äóÇÓöÎñ ßóÙõåõæÑö ÇáúãóäúÓõæÎö ßóÇäó ÚöäúÏóåõãú ÈóÏúÁðÇ¡ æóÌóÈó ÃóáøóÇ íóÎúÊóáöÝó Ýöí Ðóáößó Íõßúãõ ÇáúÂíóÊóíúäö æóÇáúÎóÈóÑóíúäö áöÃóäøó äóÞúáó ÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåõãóÇ Ãóäøóåõ äóÇÓöÎñ æóÇÌöÈñ Úóáóì ãóäú Úóáöãóåõ ßóÐóáößó ßóäóÞúáö áóÝúÙöåö æóÃóÍúßóÇãöåö¡ æóÅöÐóÇ áóãú íõäúÞóáú Ãóäøóåõ åõæó ÇáäøóÇÓöÎõ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó Íõßúãóåõ ãóæúßõæáñ Åáóì ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÃõÕõæáö.
[ØõÑõÞõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Úóáóì ÇáúÍõßúãö ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøöíäó ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÃõÕõæáö]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÃóãøóÇ ØõÑõÞõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Úóáóì ÇáúÍõßúãö ÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåõãóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÃõÕõæáö¡ ÝóÚóáóì æõÌõæåò ßóËöíÑóÉò íóÊóÚóÐøóÑõ æóÕúÝõ ÌóãöíÚöåóÇ æóáóßöäøóÇ äóÐúßõÑõ ãöäúåóÇ ÌõãóáðÇ íõÚúÊóÈóÑõ ÈöåóÇ äóÙóÇÆöÑõåóÇ æóÊóÏõáøõ Úóáóì ÃóãúËóÇáöåóÇ. ÝóäóÞõæáõ æóÈöÇóááøóåö ÇáÊøóæúÝöíÞõ: (Åäøó) ãöãøóÇ íóÌöÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåõ Ýöí Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö ÅÐóÇ áóãú íõÚúáóãú ÊóÇÑöíÎõåõãóÇ æóÌóÇÒó Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ Ãóäú íóßõæäó ãóäúÓõæÎðÇ ÈöÇáúÂÎóÑö Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó ãöäú Ðóáößó ãõÈóÇÍó ÇáúÃóÕúáö Ëõãøó æóÑóÏó Ýöíåö ÎóÈóÑóÇäö ÃóÍóÏõåõãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉó¡ æóÇáúÂÎóÑõ ÇáúÍóÙúÑó ÝóÍõßúãõ ÇáúÍóÙúÑö Ãóæúáóì æóíóÕöíÑõ ÎóÈóÑõ ÇáúÍóÙúÑö ÑóÇÝöÚðÇ áöáúÅöÈóÇÍóÉö.
æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú áóÇ íõÓóãøöí Ðóáößó äóÓúÎðÇ ÅÐóÇ áóãú Êóßõäú ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉõ ËóÇÈöÊóÉð ãöäú ÌöåóÉö ÇáÔøóÑúÚö. æóáóíúÓó ÛóÑóÖõäóÇ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö ÇáúßóáóÇãó Ýöí Ãóäøó Ðóáößó íõÓóãøóì äóÓúÎðÇ Ãóæú áóÇ íõÓóãøóì¡ áöÃóäøó Ðóáößó ßóáóÇãñ Ýöí ÇáúÚöÈóÇÑóÉö¡ ÝóáóÇ ãóÚúäóì áöáöÇÔúÊöÛóÇáö Èöåö¡ æóÅöäøóãóÇ íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ßóáóÇãõäóÇ Ýöí ÇáúãóÚúäóì æóÝöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúÍõßúãö æóÒóæóÇáöåö¡ æóÝöí Ãóäøó Ãóíøó ÇáúÎóÈóÑóíúäö íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÇÖöíðÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö æóãõÒöíáðÇ áöÍõßúãöåö. ÝóäóÞõæáõ: Åäøó ÇáÏøóáóÇáóÉó Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú æõÌõæÈö ÇáúÞóÖóÇÁö ÈöÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö Ïõæäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ ÃóäøóÇ ÞóÏú ÚóáöãúäóÇ æõÑõæÏó ÇáäøóÞúáö Úóäú ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÇáøóÊöí ßóÇäó (ÇáúÃóÕúáõ) ÈöÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö¡ æóÇáúÎóÈóÑõ ÇáúãõÈöíÍõ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó æõÑõæÏõåõ ãõÄóßøöÏðÇ áöáúÅöÈóÇÍóÉö ÇáøóÊöí ßóÇäóÊú åöíó ÇáúÃóÕúáó ãöäú ØóÑöíÞö ÏóáóÇáóÉö ÇáúÚóÞúáö¡ ÅÐú Ðóáößó ÛóíúÑõ ãõãúÊóäöÚò¡ æóÝöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäóäö ãöäúåõ ãóÇ íóÝõæÞõ ÇáúÅöÍúÕóÇÁó¡ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Þõáú ãóäú ÍóÑøóãó ÒöíäóÉó Çááøóåö ÇáøóÊöí ÃóÎúÑóÌó áöÚöÈóÇÏöåö æóÇáØøóíøöÈóÇÊö ãöäú ÇáÑøöÒúÞö} [ÇáÃÚÑÇÝ: 32] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇãúÔõæÇ Ýöí ãóäóÇßöÈöåóÇ æóßõáõæÇ ãöäú(2/296)
ÑöÒúÞöåö} [Çáãáß: 15] æóßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóßõáõæÇ æóÇÔúÑóÈõæÇ æóáóÇ ÊõÓúÑöÝõæÇ} [ÇáÃÚÑÇÝ: 31] æóäóÍúæö Ðóáößó. ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ÎóÈóÑõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÌóÇÆöÒðÇ Ãóäú íóßõæäó æóÑóÏó ãõÄóßøöÏðÇ áóãóÇ ßóÇäó (Ýöí) ÇáúÚóÞúáö ãöäúåóÇ¡ æóßóÇäó ÎóÈóÑõ ÇáúÍóÙúÑö ØóÇÑöÆðÇ áóÇ ãóÍóÇáóÉó Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóäóÇÞöáðÇ ÚóäúåóÇ Åáóì ÇáúÍóÙúÑö¡ æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõ ÇáúÍóÙúÑö ËóÇÈöÊðÇ¡ æóÃóáøóÇ íõÚúÊóÑóÖó Úóáóíúåö ÈöÎóÈóÑö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Åäú áóãú äóÊóíóÞøóäú æõÑõæÏóåõ Úóáóì ÇáúÍóÙúÑö æóäóÇÞöáðÇ Úóäúåõ. æóÞóÏú Ñõæöíó äóÍúæõ åóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑö Úóäú Úóáöíøö Èúäö ÃóÈöí ØóÇáöÈò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -¡ Íöíäó ÓõÆöáó Úóäú ÇáúÌóãúÚö Èóíúäó ÇáúÃõÎúÊóíúäö Èöãöáúßö Çáúíóãöíäö ÝóÞóÇáó: " ÃóÍóáøóÊúåõãóÇ ÂíóÉñ æóÍóÑøóãóÊúåõãóÇ ÂíóÉñ æóÇáÊøóÍúÑöíãõ Ãóæúáóì " ÝóÃóËúÈóÊó Íõßúãó ÇáúÍóÙúÑö ÚöäúÏó ÊóÚóÇÑõÖö ãõæÌöÈö ÇáúÂíóÊóíúäö¡ ÝóåóÐöåö ÇáúÌõãúáóÉõ ÞóÏú ßóÇäó íóÞõæáõåóÇ ÔóíúÎõäóÇ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö ÇáúßóÑúÎöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì¡ æóÐóáößó äóÍúæõ ÎóÈóÑö ÌóÑúåóÏò ÇáúÃóÓúáóãöíøö æóãóÚúãóÑö Èúäö ÚóÈúÏö Çááøóåö Úóäú «ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ ÃóãóÑó ÈöÊóÛúØöíóÉö ÇáúÝóÎöÐö æóÞóÇáó: ÅäøóåóÇ ÚóæúÑóÉñ» .
æóãóÇ Ñõæöíó «Ãóäøó ÃóÈóÇ ÈóßúÑò ÇáÕøöÏøöíÞó æóÚõãóÑó - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - ÏóÎóáóÇ Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÝóÎöÐõåõ ãóßúÔõæÝñ Ýóáóãú íõÛóØøöåóÇ¡ Ëõãøó ÏóÎóáó ÚõËúãóÇäõ ÝóÛóØøóÇåóÇ¡ ÝóÞöíáó áóåõ Ýöí Ðóáößó ÝóÞóÇáó ÃóãøóÇ ÃóÓúÊóÍúíöí ãöäú ÑóÌõáò ÊóÓúÊóÍúíöí ãöäúåõ ÇáúãóáóÇÆößóÉõ» ÝóÇÞúÊóÖóì åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑõ ÅÈóÇÍóÉó ßóÔúÝö(2/297)
ÇáúÝóÎöÐö¡ æóÇÞúÊóÖóì (ÎóÈóÑõ) ÌóÑúåóÏò æóãóÚúãóÑò ÍóÙúÑó ßóÔúÝöåöãóÇ ÝóÕóÇÑó ÎóÈóÑõ ÇáúÍóÙúÑö Ãóæúáóì. æóßóÐóáößó ãóÇ Ñõæöíó Úóäú «ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ äóåóì Úóäú Ãóßúáö ÇáÖøóÈøö æóÑõæöíó Úóäúåõ Ãóäøóåõ ÃóÈóÇÍóåõ» ÝóßóÇäó ÎóÈóÑõ ÇáúÍóÙúÑö Ãóæúáóì áöãóÇ æóÕóÝúäóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóåóáøóÇ æóÞóÝúÊ Íõßúãó ÇáúÍóÙúÑö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÝöíãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ Úóáóì ÏóáóÇáóÉò ÃõÎúÑóì ãöäú ÛóíúÑö åóÐóíúäö ÇáúÎóÈóÑóíúäö¡ áöÃóäøó ÎóÈóÑó ÇáúÍóÙúÑö æóÅöäú ßóÇäó íóÞöíäðÇ Ýöí æõÑõæÏöåö Úóáóì ÅÈóÇÍóÉö ÇáúÃóÕúáö¡ ÝóÅöäøó ÈóÞóÇÁóåõ ãóÚó æõÑõæÏö ÎóÈóÑö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áóíúÓó ÈöíóÞöíäò¡ áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäó ÎóÈóÑõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö (æóÇÑöÏðÇ) ÈóÚúÏó ÇáúÍóÙúÑö Ýóíóßõæäõ ÑóÇÝöÚðÇ áóåõ æóÅöÐóÇ ßóÇäó Ðóáößó ÌóÇÆöÒðÇ ÝöíåöãóÇ (ÝóÞóÏú) æóÞóÝó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäú ÇáúÎóÈóÑóíúäö ãóæúÞöÝó ÇáöÇÍúÊöãóÇáö¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍöíäóÆöÐò ãöäú Ãóäú íõÌúÚóáóÇ ßóÃóäøóåõãóÇ áóãú íóÑöÏóÇ¡ ÝóíóÈúÞóì ÇáÔøóíúÁõ Úóáóì Íõßúãö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÇáúãõÞóÏøóãóÉö (Ãóæú íõæÞóÝõ) Íõßúãõåõ¡ æóíõØúáóÈõ Íõßúãõ ÍóÙúÑöåö Ãóæú ÅÈóÇÍóÊöåö ãöäú æóÌúåö ÛóíúÑöåöãóÇ. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó áöÃóäøóÇ áóãøóÇ ÚóáöãúäóÇ æõÑõæÏó ÇáúÍóÙúÑö Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ æóËõÈõæÊó Íõßúãöåö ÈóÚúÏóåõ áóãú íõÌöÒú áóäóÇ ÇáúÍõßúãõ ÈöÒóæóÇáöåö ÅáøóÇ ÈöíóÞöíäò¡ áöÃóäøó ÎóÈóÑó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áóæú ßóÇäó ãõÊóÃóÎøöÑðÇ (Úóäú ÇáúÍóÙúÑö) íóÚúÑöÝõåõ ãóäú ÚóÑóÝó ÇáúÍóÙúÑó¡ ÝóßóÇäó íóÌöÈõ Ãóäú íóäúÞõáó ÇáúÌóãöíÚõ ÊóÇÑöíÎó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ãõÊóÃóÎøöÑðÇ Úóäú ÇáúÍóÙúÑö¡ áöÃóäøóåõãú ÚóÑóÝõæÇ ÇáúÍóÙúÑó ÈóÚúÏó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö ßóãóÇ ÞõáúäóÇ Ýöí ÎóÈóÑö ÒöíóÇÑóÉö ÇáúÞõÈõæÑö æóãóÇ ÐõßöÑó ãóÚóåóÇ¡ æóãõÊúÚóÉö ÇáäøöÓóÇÁö æóäóÙóÇÆöÑöåóÇ: ÝóáóãøóÇ áóãú íóäúÞõáõæÇ ÊóÇÑöíÎó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ãõÊóÃóÎøöÑðÇ Úóäú ÇáúÍóÙúÑö ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóÇÑöÏñ(2/298)
Úóáóì ÇáúÃóÕúáö ÇáøóÐöí ßóÇäó Úóáóíúåö ÍóÇáõ ÇáÔøóíúÁö ÇáúãóÍúßõæãö Ýöíåö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÍóÙúÑöåö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ãóÇ ßóÇäó ÃóÕúáõåõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉó ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö¡ Ëõãøó ÃóÞóÑøó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáäøóÇÓó Úóáóíúåö æóÊóÑóßó ÇáäøóßöíÑó Úóáóíúåöãú Ýöí ÅÊúíóÇäöåöãú ÅíøóÇåõ (Úóáóì) æóÌúåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ ÝóÅöäøó Ðóáößó íóßõæäõ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúÅöÎúÈóÇÑö Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÅöÈóÇÍóÊöåö¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóãúäóÚú ãóÇ ßóÇäó ÃóÕúáõåõ ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãöäú ÇáúÞóÖóÇÁö ÈöÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö Úóáóíúåö æóÅöÒóÇáóÊöåö Úóäú Íõßúãö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö. ßóÐóáößó æõÑõæÏõ ÎóÈóÑö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ãóÚó ÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö áóÇ íóãúäóÚõ ÇáúÞóÖóÇÁó ÈöÇáúÍóÙúÑö Ïõæäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ ßóãóÇ áóãú íóãúäóÚú ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáäøóÇÓó Úóäú ÅÈóÇÍóÉö ÔóíúÁò (ãöäú) ÅÒóÇáóÊöåö ÈöÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: íóáúÒóãõß Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáö Ãóäú ÊóÞúÖöí ÈöÎóÈóÑö ÅíÌóÇÈö ÇáúæõÖõæÁö ãöäú ãóÓøö ÇáÐøóßóÑö Úóáóì ÇáúÎóÈóÑö ÇáäøóÇÝöí áóåõ¡ áöÃóäøó ÎóÈóÑó ÇáäøóÝúíö æóÇÑöÏñ Úóáóì ÇáúÃóÕúáö¡ æóÎóÈóÑõ ÇáúÅöíÌóÇÈö äóÇÞöáñ Úóäúåõ¡ ÝóæóÌóÈó ÍóÙúÑõ ÇáÕøóáóÇÉö ÞóÈúáó ÅÍúÏóÇËö ÇáØøóåóÇÑóÉö ÈóÚúÏó ÇáúãóÓøö. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóáúÒóãõäóÇ Ðóáößó¡ áöÃóäøó ÎóÈóÑó ÇáúæõÖõæÁö ãöäú ãóÓøö ÇáÐøóßóÑö (áóæú) ÇäúÝóÑóÏó Úóäú ãõÚóÇÑóÖóÉö ÎóÈóÑö ÇáäøóÝúíö áóãóÇ áóÒöãóäóÇ ÞóÈõæáõåõ Úóáóì ÃóÕúáöäóÇ¡ áöÃóäøóåõ ãöãøóÇ ÈöÇáäøóÇÓö Åáóì ãóÚúÑöÝóÊöåö ÍóÇÌóÉñ ÚóÇãøóÉñ¡ ÝóáóÇ íõÞúÈóáõ Ýöíåö ÃóÎúÈóÇÑõ ÇáúÂÍóÇÏö¡ æóÅöäøóãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó ÇáøóÐöí æóÕóÝúäóÇ Ýöí ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÅÐóÇ ÊóæóÇÒóíóÇ æóÊóÓóÇæóíóÇ Ýöí ÇáäøóÞúáö æóæóÌúåö ÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáö¡ ÝóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÇ Úóáóì ÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÝóáóåõãóÇ Íõßúãñ ÂÎóÑõ¡ æóßóÐóáößó íóÌöÈõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáøóÐöí ÞóÏøóãúäóÇ Ãóäú äóÞõæáó: áóæú ÚóáöãúäóÇ ÔóíúÆðÇ ßóÇäó ÃóÕúáõåõ ÇáúÍóÙúÑó¡ Ëõãøó æóÑóÏó ÎóÈóÑñ íõÈöíÍõåõ æóÎóÈóÑñ íóÍúÙõÑõåõ (íóÌöÈõ Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ) Ãóæúáóì¡ áöÃóäøó ÇáúÅöÈóÇÍóÉó Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö ØóÇÑöÆóÉñ Úóáóì ÇáúÍóÙúÑö áóÇ ãóÍóÇáóÉó¡ æóÇáúÍóÙúÑõ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÊóÃúßöíÏðÇ áöãóÇ ßóÇäóÊú Úóáóíúåö ÍóÇáõåõ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÅÈóÇÍóÊöåö¡ ÝóÎóÈóÑõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö äóÇÞöáñ Úóäú ÇáúÍóÙúÑö ÝóáóÇ íõÚúáóãõ ÎóÈóÑõ ÇáúÍóÙúÑö ØóÇÑöÆðÇ ÚóáóíúåóÇ äóÇÞöáðÇ ÚóäúåóÇ¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÎóÈóÑõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ãóæúáóì ãóÇ áóãú ÊóÚõãøó ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì æõÑõæÏö ÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö ÈóÚúÏó ÎóÈóÑö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö. æóáóÇ ÃóÍúÝóÙõ Úóäú ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ÔóíúÆðÇ (Ýöí åóÐóÇ) ÇáúÝóÕúáö ÇáúÃóÎöíÑö¡ æóÇÚúÊöáóÇáõåõ áöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ýöí ÇáúÝóÕúáö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ýöí ãöËúáöåö Ãóæúáóì. áöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ËõÈõæÊö æõÑõæÏöåóÇ Úóáóì ÇáúÍóÙúÑö æóÅöÒóÇáóÊöåóÇ (áöÍõßúãöåö íóÞöíäðÇ) æóÛóíúÑõ ãóÚúáõæãò æõÑõæÏõ ÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö ÚóáóíúåóÇ ÈóÚúÏó Ðóáößó¡ Èóáú ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó (æóÑóÏó ÊóÃúßöíÏðÇ) áöãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáúÍóÙúÑö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ ÅáøóÇ Ãóäøöí ÞóÏú ÓóãöÚúÊå(2/299)
íóÍúÊóÌøõ ÃóíúÖðÇ ÈöæõÌõæÈö ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö Ïõæäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ýöí ÇáúÝóÕúáö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö ÅÐóÇ æóÑóÏóÇ Úóáóì ÇáúÌöåóÉö ÇáøóÊöí æóÕóÝúäóÇ¡ ÈöÃóäøó ÊóÑúßó ÇáúãõÈóÇÍö áóÇ íõÓúÊóÍóÞøõ Úóáóíúåö ÇáúÚöÞóÇÈõ¡ æóÝöÚúáõ ÇáúãóÍúÙõæÑö íõÓúÊóÍóÞøõ Úóáóíúåö ÇáúÚöÞóÇÈõ¡ ÝóÇáöÇÍúÊöíóÇØõ (ÚöäúÏó ÇáÔøóßøö) ÇÌúÊöäóÇÈõåõ æóÇáöÇãúÊöäóÇÚõ ãöäú ãõæóÇÝóÞóÊöåö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÇóáøóÐöí íõÚóÖøöÏõ åóÐóÇ ÇáúÍöÌóÇÌó Þóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ÇáúÍóáóÇáõ Èóíøöäñ æóÇáúÍóÑóÇãõ Èóíøöäñ¡ æóÈóíúäó Ðóáößó ÃõãõæÑñ ãõÔúÊóÈöåóÇÊñ ÝóÏóÚú ãóÇ íóÑöíÈõß Åáóì ãóÇ áóÇ íóÑöíÈõß» æóÞóÇáó: «Ýóãóäú ÊóÑóßóåõäøó ßóÇäó ÃóÔóÏøó ÇÓúÊöÈúÑóÇÁð áöÚöÑúÖöåö æóÏöíäöåö» æóÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: «Åäøó áößõáøö ãóáößò Íöãðì æóÍöãóì Çááøóåö ãóÍóÇÑöãõåõ Ýóãóäú ÑóÊóÚó Íóæúáó ÇáúÍöãóì íõæÔößõ Ãóäú íóÞóÚó Ýöíåö» . ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÇáúÍöÌóÇÌõ ÇáøóÐöí ÍóßóíúäóÇåõ Úóäú ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÝóÕúáö íõæÌöÈõ Ãóäú íóÎúÊóáöÝó ÇáúÍõßúãõ Ýöí æõÌõæÈö ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÍóÙúÑö¡ áöÇÎúÊöáóÇÝö ÍóÇáö ÇáÔøóíúÁö ÇáúãóÍúßõæãö Ýöíåö Ýöí ÇáúÃóÕúáö ãöäú ÍóÙúÑò Ãóæú ÅÈóÇÍóÉò¡ áöÃóäøóåõ ÅÐú ßóÇäó ÇáúãóÚúäóì ÇáúãõæÌöÈõ áöÇÓúÊöÚúãóÇáö ÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö ÝöíãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãóÇ áóÒöãó ãöäú ÇáúÃóÎúÐö ÈöÇáúÍóÒúãö æóÇáöÇÍúÊöíóÇØö áöáÏøöíäö¡ ÝóåóÐóÇ ãóæúÌõæÏñ ÝöíãóÇ ßóÇäó ÃóÕúáõåõ ÇáúÍóÙúÑó Ëõãøó æóÑóÏó Ýöíåö ÎóÈóÑóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ ÍóÇÙöÑñ¡ æóÇáúÂÎóÑõ ãõÈöíÍñ¡ æóÊóÌúæöíÒõ (æõÑõæÏö) ÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö ÈóÚúÏó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÞóÇÆöãñ¡ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ãóÇ áóÒöãó ãöäú ÇáöÇÍúÊöíóÇØö áöáÏøöíäö æóÇáúÃóÎúÐö ÈöÇáúÍóÒúãö ãõæÌöÈðÇ áöáúÍóÙúÑö Ïõæäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö. ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóíúÓó Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúÍóÙúÑö Ïõæäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÇÍúÊöíóÇØñ¡ æóáóÇ ÃóÎúÐñ ÈöÇáúÍóÒúãö ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúÊ¡ áöÃóäøóåõ ãóÍúÙõæÑñ Úóáóíúåö ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÍóÙúÑö ÝöíãóÇ åõæó ãõÈóÇÍñ¡ ßóãóÇ ÍõÙöÑó ÚóáóíúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÝöíãóÇ åõæó ãóÍúÙõæÑñ¡ Ýóãóäú ÇÚúÊóÞóÏó ÇáúÍóÙúÑó ÝöíãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ãõÈóÇÍðÇ Ýóåõæó ÊóÇÑößñ áöáöÇÍúÊöíóÇØö. Þöíáó áóåõ: áóíúÓó ßóÐóáößó¡ áöÃóäøóåõ ÅÐú ßóÇäó ãóÃúãõæÑðÇ ÈöÊóÑúßö ÇáúÅöÞúÏóÇãö Úóáóì ãóÇ áóÇ íóÃúãóäõåõ ãóÍúÙõæÑðÇ¡ æóßóÇäó Ðóáößó ÃóÕúáðÇ ËóÇÈöÊðÇ Ýöí ÇáÔøóÑöíÚóÉö æóÌóÈó ÇÚúÊöÈóÇÑõåõ ÝöíãóÇ æóÕóÝúäóÇ¡ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Ðóáößó ÝöíãóÇ ÓóáóÝó ãöäú ÇáúÞóæúáö Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÃóãúÑö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: æóÞóÏú ÐóåóÈó ÚöíÓóì Èúäõ ÃóÈóÇäó (Åáóì) ÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáúãóÐúåóÈö ÇáøóÐöí ÍóßóíúäóÇåõ Úóäú ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ÝöíãóÇ ßóÇäó ÃóÕúáõåõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉó¡ Ëõãøó æóÑóÏó ÎóÈóÑóÇäö: ÍóÇÙöÑñ æóãõÈöíÍñ¡ æóáóãú íóÚúáóãú(2/300)
ÊóÇÑöíÎóåõãóÇ¡ ÝóÞóÇáó ÚöíÓóì ÝöíåöãóÇ: ÅÐóÇ ÚóÑöíóÇ ãöäú ÔóæóÇåöÏö ÇáúÃõÕõæáö¡ æóÊóÓóÇæóíóÇ Ýöí ÌöåóÉö ÇáäøóÞúáö ÝóÅöäøóåõãóÇ ÅÐóÇ ÊóÚóÇÑóÖóÇ æóáóãú íóÍúÊóãöáóÇ ÇáúãõæóÇÝóÞóÉó ÓóÞóØóÇ¡ æóÕóÇÑóÇ ßóÃóäøóåõãóÇ áóãú íóÑöÏóÇ¡ æóÈóÞöíó ÇáÔøóíúÁõ Úóáóì ÃóÕúáö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ßóÃóäøóåõ áóãú íóÑöÏú Ýöíåö ÎóÈóÑñ. æóÐóßóÑó ãöäú äóÙóÇÆöÑö Ðóáößó ÍóÏöíËó ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: «ßõáøõ ÔóÑóÇÈò ÃóÓúßóÑó Ýóåõæó ÍóÑóÇãñ» æóãóÇ Ñõæöíó Úóäúåõ Ãóäøóåõ «ÃõÊöíó ÈöäóÈöíÐò ÝóÑóÝóÚóåõ Åáóì Ýöíåö ÝóÞóØøóÈó¡ ÝóÞöíáó áóåõ: ÃóÍóÑóÇãñ åõæó¿ ÝóÏóÚóÇ ÈöãóÇÁò ÝóÕóÈøóåõ Úóáóíúåö Ëõãøó ÔóÑöÈóåõ» .
æóÑõæöíó Úóäúåõ «ãóäú ÎóÔöíó ãöäú ÔóÑóÇÈöåö ÝóáúíõßúËöÑúåõ ÈöÇáúãóÇÁö» .
æóÐõßöÑó Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ãóæúáóì¡ áöÃóäøó ÇáúÍóÙúÑó áóæú ßóÇäó ËóÇÈöÊðÇ Ýöí ãöËúáöåö áóÚóÑóÝóåõ Ìõáøõ ÇáÕøóÍóÇÈóÉö¡ æóÞóÏú Ñõæöíó Úóäúåõãú ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ¡ æóáöÃóäøó ÎóÈóÑó ÇáúÍóÙúÑö íóÍúÊóãöáõ ÇáúãóÚóÇäöíó¡ æóÎóÈóÑó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áóÇ íóÍúÊóãöáõåóÇ. Ëõãøó ÞóÇáó ÈóÚúÏó Ðóáößó: æóáóæú áóãú íóßõäú Ýöí æóÇÍöÏò ãöäú ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÅáøóÇ æóÝöí ÇáúÂÎóÑö ãöËúáõåõ¡ áóßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ ÚöäúÏóäóÇ Úóáóì ÅÍúáóÇáöåö áöÃóäøó ÇáÊøóÍúÑöíãó áóÇ íóËúÈõÊõ ÅÐóÇ ÊóÖóÇÏøó ÇáúÎóÈóÑóÇäö¡ ßóÐóáößó ãóÇ ÃóÔúÈóåó åóÐóÇ ãöäú ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóÉö.
æóÐóßóÑó ÃóíúÖðÇ ÎóÈóÑó ÇáúæõÖõæÁö ãöäú ãóÓøö ÇáÐøóßóÑö¡ æóãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ (ÞóÇáó) : " áóÇ æõÖõæÁó Ýöíåö "¡ Ëõãøó ÐóßóÑó æõÌõæåó ÇáÊøóÑúÌöíÍö áöáúÎóÈóÑö ÇáäøóÇÝöí áöáúæõÖõæÁö ãöäú Ðóáößó¡ Ëõãøó ÞóÇáó ÈóÚúÏó Ðóáößó: æóáóæú áóãú íóßõäú Ýöí Ðóáößó ÅáøóÇ ÊóÖóÇÏøõ ÇáúÎóÈóÑóíúäö¡ æóáóãú íóßõäú áöÃóÍóÏöåöãóÇ ãóÇ áóíúÓó áöáúÂÎóÑö¡ ßóÇäó ÇáúÎóÈóÑóÇäö ßóÃóäøóåõãóÇ áóãú íóÃúÊöíóÇ æóßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ Úóáóì Ãóäú áóÇ æõÖõæÁó Ýöíåö.
æóÐóßóÑó ÚöíÓóì (Èúäõ ÃóÈóÇäó) Úóäú ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò æóÇÈúäö ÚõãóÑó: Ãóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÈóÚóËó ÑóÌõáóíúäö íóäúÙõÑóÇäö Åáóì ÇáúÝóÌúÑö¡ ÝóÞóÇáó ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÞóÏú ØóáóÚó¡ æóÞóÇáó ÇáúÂÎóÑõ: áóãú íóØúáõÚú¡ ÝóÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò ÇÎúÊóáóÝúÊõãóÇ ÅÐðÇ (ÔóÐøóÇ Èöí) æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÚõãóÑó ãöËúáó Ðóáößó. ÞóÇáó ÚöíÓóì: (ÝóÃóÓúÞóØóÇ ÇáúÎóÈóÑóíúäö) ÚöäúÏó ÇáÊøóÚóÇÑõÖö¡ æóÊóÑóßóÇ ÇáúÃóãúÑó Úóáóì ÇáúÃóÕúáö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: ÝóåóÐóÇ ÇáúãóÐúåóÈõ ÎöáóÇÝõ ãóÇ ÍóßóíúäóÇåõ Úóäú ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -.(2/301)
æóæóÌúåõ ãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö ÚöíÓóì - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: Ãóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäú ÎóÈóÑóíú ÇáúÍóÙúÑö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉö áóãøóÇ ÇõÍúÊõãöáó Ãóäú íóßõæäó ØóÇÑöÆðÇ Úóáóì ÕóÇÍöÈöåö ÝóäóÓóÎóåõ¡ æóÌóÈó Ãóäú íóÓúÞõØóÇ (ÌóãöíÚðÇ) ÅÐóÇ ÊóÓóÇæóíóÇ¡ ßóÃóäøóåõãóÇ áóãú íóÑöÏóÇ ÝóíóÈúÞóì ÇáÔøóíúÁõ Úóáóì ãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö (Íõßúãõåõ) ÞóÈúáó æõÑõæÏöåöãóÇ. æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ (æóÌúåó ãóÇ) ßóÇäó íóÞõæáõåõ ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí Ðóáößó. æóãóÐúåóÈõ ÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö Ýöí åóÐóÇ ÃóÙúåóÑõ ÇáúÞóæúáóíúäö ÚöäúÏöí¡ æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ ÈöÇáÕøóæóÇÈö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞõáúÊõãú Ýöí ÑóÌõáò ÏõÚöíó Åáóì ØóÚóÇãò Ãóæú ÔóÑóÇÈò¡ ÝóÞóÇáó áóåõ ÑóÌõáñ ãõÓúáöãñ ËöÞóÉñ: Åäøó åóÐóÇ ÇááøóÍúãó ÐóÈöíÍóÉõ ãóÌõæÓöíøò¡ æóåóÐóÇ ÇáÔøóÑóÇÈó ÞóÏú ÎóÇáóØóåõ ÎóãúÑñ¡ æóÃóÎúÈóÑóåõ ÂÎóÑõ Ãóäøóåõ ØóÇåöÑñ ÍóáóÇáñ. Ãóæú ßóÇäó Ðóáößó (Ýöí ãóÇÁò) ÃóÑóÇÏó ÇáúæõÖõæÁó Èöåö¡ æóÞóÇáó áóåõ ÃóÍóÏõ ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö: ÞóÏú ÍóáøóÊúåõ äóÌóÇÓóÉñ¡ æóÞóÇáó ÇáúÂÎóÑõ: åõæó ØóÇåöÑñ¡ Ãóäøóåõ íóäúÙõÑõ Ýöí Ðóáößó ÝóíóÚúãóáõ Úóáóì ÂßóÏö Ùóäøöåö¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú áóåõ ÑóÃúíñ Ýöí Ðóáößó¡ æóÇÓúÊóæóÊú ÇáúÍóÇáóÇäö ÚöäúÏóåõ¡ ÌóÇÒó áóåõ Ãóßúáõ Ðóáößó æóÔõÑúÈõåõ æóÇáúæõÖõæÁõ Èöåö. æóÃóÓúÞóØúÊõãú ÇáúÎóÈóÑóíúäö áóãøóÇ ÊóÚóÇÑóÖóÇ¡ æóÌóÚóáúÊõãõæåõ ÈöãóäúÒöáóÉö ãóÇ áóãú íóÑöÏú Ýöíåö ÎóÈóÑñ¡ ÝóåóáøóÇ ÞõáúÊõãú ãöËúáóåõ Ýöí ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö ÅÐóÇ ÑõæöíóÇ Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóÊóÓóÇæóíóÇ Ýöí ÇáäøóÞúáö¡ æóÏóáóÇáóÉõ ÇáúÃõÕõæáö ÃóäøóåõãóÇ íóÊóÚóÇÑóÖóÇäö æóíóÓúÞõØóÇäö¿ . Þöíáó áóåõ: ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó ÃóÎúÈóÇÑó ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áóãøóÇ ÌóÇÒó ÝöíåóÇ æõÑõæÏõ ÇáúÍóÙúÑö Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ëõãøó æõÑõæÏõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÈóÚúÏó ÇáúÍóÙúÑö¡ æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ ÇáúÍóÙúÑó ØóÇÑöÆðÇ Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áóÇ ãóÍóÇáóÉó¡ æóÇáúÅöÈóÇÍóÉõ áóæú æóÑóÏóÊú ÈóÚúÏó ÇáúÍóÙúÑö áóÙóåóÑó ÃóãúÑõåóÇ æóÇäúÊóÔóÑó ÊóÇÑöíÎõåóÇ Ýöíãóäú ÚóÑóÝó ÇáúÍóÙúÑó¡ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ßóÇäó áóÇ ãóÍóÇáóÉó íõÙúåöÑõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉó áößóÇÝøóÉö ãóäú Úóáöãó ÇáúÍóÙúÑó¡ ÍóÊøóì íóäúÊóÔöÑó Ýöíåöãú æóíóÙúåóÑó ßóÙõåõæÑö ÇáúÍóÙúÑö ÞóÈúáóåóÇ Úóáóì äóÍúæö ãóÇ ÞõáúäóÇåõ Ýöí ÎóÈóÑö Çáäøóåúíö Úóäú ÒöíóÇÑóÉö ÇáúÞõÈõæÑö æóãóÇ ÐõßöÑó ãóÚóåóÇ¡ æóãõÊúÚóÉö ÇáäøöÓóÇÁö æóäóÍúæöåóÇ¡ ÝóáóãøóÇ ÝóÞóÏúäóÇ Ðóáößó ÝöíãóÇ æóÕóÝúäóÇ¡ Ïóáøó Ðóáößó Úóáóì (Ãóäøó ÎóÈóÑó) ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóÑóÏó Úóáóì ÇáúÃóÕúáö¡ æóÃóäøó ÎóÈóÑó ÇáúÍóÙúÑö ãõÊóÃóÎøöÑñ Úóäúåõ¡ æóßóÇäóÊú åóÐöåö ÌöåóÉð ÊõæÌöÈõ áöÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö ãóÒöíøóÉñ áóíúÓóÊú áöÎóÈóÑö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ æóÊóÛúáöÈõ(2/302)
ÈöåóÇ Ýöí ÇáäøóÝúÓö Ãóäøóåõ Ãóæúáóì ãöäúåõ¡ ßóãóÇ ÞõáúäóÇ Ýöí ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö ÅÐóÇ ÃóÎúÈóÑó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöäóÌóÇÓóÉö ÇáØøóÚóÇãö æóÇáÔøóÑóÇÈö¡ æóÇáúÂÎóÑõ ÈöØóåóÇÑóÊöåö Ãóäøóåõ ãóÊóì ÛóáóÈó (Ýöí ÇáÙøóäøö) ÕöÍøóÉõ ÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÚóãöáúäóÇ Úóáóíúåö æóÃóáúÛóíúäóÇ ÇáúÂÎóÑó¡ ÝóÇáúÎóÈóÑóÇäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóÇäö Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí ÅËúÈóÇÊö Íõßúãö ÇáúÍóÙúÑö Ïõæäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÈöãóäúÒöáóÉö ÛóáóÈóÉö ÇáÙøóäøö Ýöí ÎóÈóÑö ÃóÍóÏö ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö ÈöÇáäøóÌóÇÓóÉö æóÇáØøóåóÇÑóÉö æóáóÇ íõÔúÈöåõ ÊóÓóÇæöí ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö (Ýöí åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÊõÓóÇæöíó ÎóÈóÑö ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö) Ýöí ÇáØøóåóÇÑóÉö æóÇáäøóÌóÇÓóÉö ÝóíóÓúÞõØóÇäö æóíóÈúÞóì ÇáÔøóíúÁõ ãõÈóÇÍðÇ Úóáóì ÇáúÃóÕúáö¡ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÇÑúÊöÝóÇÚõ Íõßúãö ÇáäøóÌóÇÓóÉö ÈóÚúÏó ÍõáõæáöåóÇ Ýöí ÇáØøóÚóÇãö Ãóæú ÇáÔøóÑóÇÈö¡ ÝóíóÚúÊóÈöÑõ Ýöíåö æõÑõæÏó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Úóáóì ÇáúÍóÙúÑö æóÙõåõæÑõ ÃóãúÑöåóÇ áóæú ËóÈóÊó Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÞõáúäóÇ Ýöí ÃóÎúÈóÇÑö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóßõäú åóÇåõäóÇ ÍóÇáñ íóÛúáöÈõ ÈöåóÇ ÌöåóÉó ÇáúÍóÙúÑö Ïõæäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÊóÓóÇæóì ÇáúÎóÈóÑóÇäö ÌóãöíÚðÇ æóÓóÞóØóÇ æóáóãú íóËúÈõÊú áóåõãóÇ ÇáúÍõßúãõ¡ æóÕóÇÑóÇ ßóÃóäøóåõãóÇ áóãú íóÑöÏóÇ. æóÈóÞöíó ÇáÔøóíúÁõ Úóáóì ÃóÕúáö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: Åäú ßóÇäóÊú ÇáúÚöáøóÉõ Ýöí ÊóÛúáöíÈö ÌöåóÉö ÇáúÍóÙúÑö Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ãóÇ ÐóßóÑúÊ¡ ãöäú Ãóäøó ÇáúÅöÈóÇÍóÉó áóæú ßóÇäóÊú ÈóÚúÏó ÇáúÍóÙúÑö áóÙóåóÑó ÃóãúÑõåóÇ æóÇäúÊóÔóÑó ÊóÇÑöíÎõåóÇ ÍóÊøóì íóÚúÑöÝóåóÇ ÚóÇãøóÉõ ãóäú ÚóÑóÝó ÇáúÍóÙúÑó¡ ÝóÅöäøó Ðóáößó íóáúÒóãõß ãöËúáõåõ Ýöí ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ áöÃóäøó ÇáúÍóÙúÑó áóæú ßóÇäó ËóÇÈöÊðÇ ÈóÚúÏó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áóÙóåóÑó ÊóÇÑöíÎõ ÇáúÍóÙúÑö ÚóäúåóÇ¡ æóáóÚóÑóÝóåõ ÚóÇãøóÉõ ãóäú ÚóÑóÝó ÇáúÅöÈóÇÍóÉó ãõÊóÃóÎøöÑðÇ ÚóäúåóÇ. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó¡ áöÃóäøó æõÑõæÏó ÎóÈóÑö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áóíúÓó ÈöÃóßúËóÑó Ýöí ÅíÌóÇÈöåö ãóÇ ÃóæúÌóÈó ãöäú Ðóáößó ÈöÃóßúËóÑó ãöäú ÚöáúãöäóÇ Èößóæúäö ÇáÔøóíúÁö ãõÈóÇÍðÇ Úóáóì ÇáúÃóÕúáö¡ æóÅöÞúÑóÇÑõ ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáäøóÇÓó ÚóáóíúåóÇ¡ Ëõãøó áóãú íóÌöÈú ÅÐóÇ æóÑóÏó ÎóÈóÑõ ÇáúÍóÙúÑö ÚóÇÑöíøðÇ Úóäú ÎóÈóÑö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áóÝúÙðÇ Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ Ãóæúáóì Èóáú (Ãóäú) íóßõæäó ÇáúÍóÙúÑõ Ãóæúáóì¡ æóáóÇ íóÍúÊóÇÌõæäó Ãóäú íóäúÞõáõæÇ ÅáóíúäóÇ Ãóäøó åóÐóÇ ÇáúÍóÙúÑó ßóÇäó ÈóÚúÏó ÅÞúÑóÇÑö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáäøóÇÓó Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö. ßóÐóáößó ÅÐóÇ äõÞöáó áóÝúÙõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóäõÞöáó ÇáúÍóÙúÑõ¡ ÝóáóíúÓó íóÌöÈõ Úóáóíúåöãú ÐößúÑõ æõÑõæÏö ÇáúÍóÙúÑö ÈóÚúÏó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ áöÃóäøó Ðóáößó ÞóÏú Úõáöãó ßóæúäõåõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ ÝóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ Ýöíåö Åáóì äóÞúáö ÇáÊøóÇÑöíÎö¡ æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ËóÈóÊó ÇáúÍóÙúÑõ Ëõãøó äóÞóáõæÇ Úóäúåõ Åáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú äóÞúáö ÊóÇÑöíÎöåö æóÙõåõæÑöåö Ýöíãóäú ÚóÑóÝó ÇáúÍóÙúÑó¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íõæÌóÏú ÈöåóÐóÇ ÇáúæóÕúÝö ÝóÚóáóì Ãóäøó ÇáúÅöÈóÇÍóÉó æóÇÑöÏóÉñ Úóáóì ãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö ÇáúÃóÕúáõ¡ æóÃóäøó ÇáúÍóÙúÑó æóÇÑöÏñ ÈóÚúÏóåóÇ ÝóßóÇäó Ãóæúáóì.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóÇ ÐóßóÑúÊ Ýöí ÇáúÝóÕúáö Èóíúäó ÃóÎúÈóÇÑö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÈóíúäó ÎóÈóÑö(2/303)
ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö ÈöÇáØøóåóÇÑóÉö æóÇáäøóÌóÇÓóÉö¡ ÈöÃóäøó ãóÇ íõËúÈöÊõåõ ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãöäú Ðóáößó ÔóÑúÚðÇ íóÌõæÒõ Ýöíåö æõÑõæÏõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Úóáóì ÇáúÍóÙúÑö ÊóÇÑóÉð æóæõÑõæÏõ ÇáúÍóÙúÑö Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÃõÎúÑóì¡ æóÃóäøó Ðóáößó ãõãúÊóäöÚñ Ýöí ãõÎóÇáóØóÉö ÇáäøóÌóÇÓóÉö áöáØøóÚóÇãö æóÇáÔøóÑóÇÈö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöíÑõ ØóÇåöÑðÇ ÈóÚúÏó Ãóäú ßóÇäó äóÌóÓðÇ. (ÝóæóÌóÈó ÊóÃúßöíÏõ) ÎóÈóÑö ÇáäøóÌóÇÓóÉö æóÇáÊøóÍúÑöíãõ Úóáóì ÎóÈóÑö ÇáØøóåóÇÑóÉö æóÇáÊøóÍúáöíáõ¡ áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÍóáøóÊúåõ ÇáäøóÌóÇÓóÉõ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú ÊóØúåõÑó ÈóÚúÏóåõ¡ æóãóÇ ÍóÙóÑóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - íóÌõæÒõ Ãóäú íõÈöíÍóåõ ÈóÚúÏóåõ. Þöíáó áóåõ: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó ãöäú ÞöÈóáö ÃóäøóÇ áóãú äóÌúÚóáú ÇáúÝóÕúáó Èóíúäó ÇáúãóÓúÃóáóÊóíúäö¡ Ãóäøó ÃóÍóÏóåõãóÇ íóÌõæÒõ ÝöíåóÇ æõÑõæÏõ ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäú ÍóÙúÑò Ãóæú ÅÈóÇÍóÉò Úóáóì ÕóÇÍöÈöåö¡ æóÃóäøó ÇáúÃõÎúÑóì áóÇ íóÌõæÒõ ÝöíåóÇ æõÑõæÏõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÈóÚúÏó ÇáúÍóÙúÑö ÝóÍóÓúÈõ¡ Ïõæäó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú Ãóäøó ÃóÎúÈóÇÑó ÇáÔøóÑúÚö Ýöí ÇáúÍóÙúÑö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ áóãøóÇ ÌóÇÒó ÝöíåóÇ æõÑõæÏõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Úóáóì ÇáúÍóÙúÑö¡ æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ ÕöÍøóÉó ÇáúÍóÙúÑö ØóÇÑöÆðÇ Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ ÇãúÊóäóÚó æõÌõæÏõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÈóÚúÏóåõ¡ ÅáøóÇ ãóÚó æõÑõæÏö ÊóÇÑöíÎöåöãóÇ ãõÊóÃóÎøöÑðÇ Úóäú ÇáúÍóÙúÑö ãõäúÊóÔöÑðÇ ÙóÇåöÑðÇ ÚöäúÏó ãóäú ËóÈóÊó ÚöäúÏóåõ ÇáúÍóÙúÑõ¡ Ãóæú ÃóßúËóÑõåõãú¡ ÝóáóãøóÇ ÚóÏöãúäóÇ Ðóáößó ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóÇÑöÏñ (Úóáóì ÇáúÃóÕúáö) æóÃóäøó ÎóÈóÑó (ÇáúÍóÙúÑö) ÈóÚúÏóåõ (æó) ÞõáúäóÇ: Åäøó ãöËúáó Ðóáößó ãõãúÊóäöÚñ Ýöí ÎóÈóÑö ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö ÈöÇáäøóÌóÇÓóÉö æóÇáØøóåóÇÑóÉö¡ áöÇãúÊöäóÇÚö æõÑõæÏö ÇáØøóåóÇÑóÉö Úóáóì ÇáúãóÇÁö ÈóÚúÏó æõÑõæÏö ÇáäøóÌóÇÓóÉö¡ Ýóáóãú íóßõäú åóÇåõäóÇ ÌöåóÉñ ÊõæÌöÈõ ßóæúäó ÅËúÈóÇÊö ÇáäøóÌóÇÓóÉö Ãóæúáóì ãöäú ÅËúÈóÇÊö ÇáØøóåóÇÑóÉö.
æóíõÈóíøöäõ áóß ÇáúÝóÕúáó ÈóíúäóåõãóÇ (Ãóäøóß áóÇ ÊõÎóÇáöÝõäóÇ) Ýöí ÕöÍøóÉö ÎóÈóÑö ÇáúÍóÙúÑö ØóÇÑöÆðÇ Úóáóì ÅÈóÇÍóÉö ÇáúÃóÕúáö¡ æóÅöäøóãóÇ ÊõÑöíÏõ ÅËúÈóÇÊó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÇáøóÊöí åöíó Þóæúáñ ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ Ãóæú ÝöÚúáñ ØóÇÑöÆñ Úóáóì ÇáúÍóÙúÑö¡ æóáóÇ äóÞõæáõ ãöËúáóåõ Ýöí ÎóÈóÑö ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö ÈöÇáäøóÌóÇÓóÉö æóÇáØøóåóÇÑóÉö¡ áöÃóäøóß ÊóãúäóÚõ ÅËúÈóÇÊó ÇáØøóåóÇÑóÉö ÈóÚúÏó ÇáäøóÌóÇÓóÉö¡ æóÅöäøóãóÇ ÚóÇÑóÖúÊ ÃóÍóÏóåõãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö¡ ÝóÃóÓúÞóØóÊúåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ¡ æóÈóÞøóíúÊ ÇáÔøóíúÁó Úóáóì ãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö ÍóÇáõåõ ÞóÈúáó ÎóÈóÑö ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö. æóãöãøóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÇáúÝóÕúáö Èóíúäó ÎóÈóÑö ÇáäøóÌóÇÓóÉö æóÇáØøóåóÇÑóÉö¡ æóÈóíúäó ÃóÎúÈóÇÑö ÇáÔøóÑúÚö Ýöí ÇáúÍóÙúÑö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ Ãóäøó ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö ÈöÇáäøóÌóÇÓóÉö æóÇáØøóåóÇÑóÉö ÅäøóãóÇ (ÊóäóÇæóáó ÎóÈóÑóÇåõãóÇ ÚóíúäðÇ æóÇÍöÏóÉð ÃóÎúÈóÑó ÃóÍóÏõåõãóÇ)(2/304)
ÈöäóÌóÇÓóÊöåóÇ¡ æóÇáúÂÎóÑõ ÈöØóåóÇÑóÊöåóÇ¡ æóíóÓúÊóÍöíáõ æõÌõæÏõ ãõÎúÈöÑöíåöãóÇ Úóáóì ãóÇ (ÃóÎúÈóÑóÇ Èöåö) ãöäú Íõßúãö ÇáúãóÎúÈóÑö Úóäúåõ¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÃóÍóÏó ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö ÞóÏú Ãóæúåóãó Ýöí ÎóÈóÑöåö æóÃóÎúÈóÑó Úóäú (ÇáÔøóíúÁö Úóáóì) ÎöáóÇÝö ÍóÞöíÞóÉö ÍóÇáöåö. ÝóáóãøóÇ áóãú íóÚúÑöÝú ÇáúÛóÇáöØó ãöäúåõãóÇ¡ æóáóãú íóßõäú ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóæúáóì ÈöÞóÈõæáö ÎóÈóÑöåö¡ ãöäú ÇáúÂÎóÑö ÓóÞóØó ÇáúÎóÈóÑóÇäö ÌóãöíÚðÇ ÝóÕóÇÑó æõÌõæÏõ ÎóÈóÑóíúåöãóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÕúÝö ÞóÇÏöÍðÇ Ýöí äóÝúÓö ÇáúÎóÈóÑö¡ æóáóíúÓó ßóÐóáößó Íõßúãõ ÃóÎúÈóÇÑö ÇáÔøóÑúÚö ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú ãõÊóÚóÇÑöÖóÉð Ýöí ÇáúÍóÙúÑö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ áöÃóäøó æõÑõæÏóåóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö áóãú íóÞúÏóÍú Ýöí äóÝúÓö ÇáúÎóÈóÑö¡ æóáóãú íõæÌöÈú ßóæúäóåõ ãóÔúßõæßðÇ Ýöíåö ÅÐú áóÇ ÝóÑúÞó ÚöäúÏóäóÇ Ýöí Ðóáößó Èóíúäó ãóÇ æóÑóÏó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö æóãöäú ÌöåóÉö ÇáúÂÍóÇÏö¡ æóÅöäøóãóÇ ÊóÚóÇÑóÖó ÇáúÎóÈóÑóÇäö ãöäú ÍóíúËõ ÝóÞóÏúäóÇ ÇáúÚöáúãó ÈöÊóÇÑöíÎöåöãóÇ¡ áöÃóäøóåõãóÇ áóãú íóÑöÏóÇ Ýöí (Íõßúãö) ÔóíúÁò æóÇÍöÏò Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáúÍóÙúÑö ÅÐóÇ æóÑóÏó (Úóáóì ãóÇ) ÚóáöãúÊ ÅÈóÇÍóÊóåõ Ýöí ÇáúÃóÕúáö¡ æóÞóÏú ÃóÞóÑøó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - (ÇáäøóÇÓó) ÚóáóíúåóÇ¡ Ãóäøóåõ íóÞúÖöí Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóíóÑúÝóÚõåóÇ¡ æóáóÇ íóßõæäõ Ðóáößó ÊóÚóÇÑõÖðÇ æóáóÇ ÊóÖóÇÏøðÇ Ýöí ÇáúÎóÈóÑóíúäö áöÃóäøó ãóÇ ÍõÙöÑó ãöäú Ðóáößó ÛóíúÑõ ãóÇ ßóÇäó ãõÈóÇÍðÇ¡ Ýóáóãú íõÑöÏú ÇáúÎóÈóÑóÇäö Ýöí Úóíúäò æóÇÍöÏóÉò (Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò) Ãóäøóåõ: ãóÍúÙõæÑñ ãõÈóÇÍñ¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó ËóÈóÊó Íõßúãõ ÇáúÍóÙúÑö Ïõæäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áöáúÚöáøóÉö ÇáøóÊöí ÐóßóÑúäóÇ¡ æóßóÇäó ÎóÈóÑõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÕóÍöíÍðÇ¡ ãóÍúßõæãñ Èöåö ÃóíúÖðÇ¡ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ÞóÈúáó ÇáúÍóÙúÑö Ýöí ÛóíúÑö ãóÇ æóÑóÏó Ýöíåö ÇáúÍóÙúÑõ¡ ÝóáöÐóáößó áóãú íóÊóÚóÇÑóÖóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ áöÃóäøó ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÌóãöíÚðÇ Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóÇáúÍóÙúÑö ËóÇÈöÊóÇäö¡ ÅáøóÇ ÃóäøóÇ ÍóßóãúäóÇ ÈöÊóÞóÏøõãö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Úóáóì ÇáúÍóÙúÑö¡ æóÃóËúÈóÊúäóÇ ÇáúÍóÙúÑó ÈóÚúÏóåóÇ¡ ÝóÇáúßóáóÇãõ Ýöí Ðóáößó ÅäøóãóÇ åõæó Ýöí ÊóÇÑöíÎö ÇáúÍõßúãóíúäö ÃóíøóåõãóÇ ÇáúãõÊóÞóÏøöãõ áöÕóÇÍöÈöåö æóÃóãøóÇ ÇáúãõÎúÈöÑóÇäö ÈöØóåóÇÑóÉö ÇáúãóÇÁö Ãóæú ÈöäóÌóÇÓóÊöåö¡ ÝóÅöäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ íõËúÈöÊõ ãóÇ ÃóÎúÈóÑó Èöåö Ýöí ÍóÇáò íõËúÈöÊõ ÕóÇÍöÈõåõ Ýöíåö ÖöÏøóåõ¡ Ýóáóãú íóÕöÍøó ËõÈõæÊõåõãóÇ ÅÐóÇ ÊóÓóÇæóíóÇ¡ æóáóãú íóÌúÑö ÇáúÍõßúãõ ÈöÊóÃúÎöíÑö Íõáõæáö ÇáäøóÌóÇÓóÉö Úóäú ÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí ÃóÎúÈóÑó ÇáúãõÎúÈöÑõ ÇáúÂÎóÑõ ãöäúåõãóÇ ÈöÇáØøóåóÇÑóÉö¡ áöÃóäøó ÇáúãõÎúÈöÑó ÈöÇáØøóåóÇÑóÉö íóÒúÚõãõ Ãóäøóåõ ØóÇåöÑñ Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ æóÃóäøó ãóÇ ÃóÎúÈóÑó Èöåö ËóÇÈöÊõ ÇáúÍõßúãö¡ æóÇáúãóÎúÈóÑõ ÈöÇáäøóÌóÇÓóÉö íóÞõæáõ: åõæó äóÌöÓñ Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ áóÇ íóÌõæÒõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ¡ ÝóÊóäóÇæóáó ÎóÈóÑõåõãóÇ ÚóíúäðÇ æóÇÍöÏóÉð ÈöÍõßúãóíúäö ãõÊóÖóÇÏøóíúäö¡ ÝóÊóÚóÇÑóÖó ãõæÌöÈõ ÎóÈóÑóíúåöãóÇ ÚöäúÏó ÇÓúÊöæóÇÁö ÍóÇáöåöãóÇ¡ æóÓóÞóØóÇ ßóÃóäú áóãú íóÑöÏóÇ¡ æóÈóÞöíó ÇáÔøóíúÁõ Úóáóì ãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö ãöäú Íõßúãö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ æóíóßõæäõ åóÐóÇ äóÙöíÑó ÔóÇåöÏóíúäö ÔóåöÏóÇ Úóáóì ÑóÌõáò Ãóäøóåõ ÞóÊóáó ÚóãúÑðÇ íóæúãó ÇáäøóÍúÑö ÈöÇáúßõæÝóÉö¡ æóÔóåöÏó ÂÎóÑóÇäö(2/305)
Ãóäøóåõ ÞóÊóáó ÒóíúÏðÇ íóæúãó ÇáäøóÍúÑö ÈöãóßøóÉó¡ ÝóÊóÈúØõáõ ÔóåóÇÏóÉõ ÇáúÝóÑöíÞóíúäö áöÊóÖóÇÏøöåöãóÇ¡ ÅÐú ÞóÏú ÚóáöãúäóÇ ßóÐöÈó ÃóÍóÏöåöãóÇ¡ æóßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ íóËúÈõÊõ ßóæúäõåõ ÈöÇáúãóæúÖöÚö (ÇáøóÐöí ÐóßóÑóåõ Ýöí ÔóåóÇÏóÊöåö Ýöí ÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí ÃóËúÈóÊó ÇáúÂÎóÑõ ßóæúäóåõ ÈöÇáúãóæúÖöÚö) ÇáúÂÎóÑö¡ æóÐóáößó ãõÊóäóÇÝò ãõÊóÖóÇÏøñ¡ áóÇ íóÕöÍøõ ÅËúÈóÇÊõåõ¡ æóáóíúÓó ÃóÍóÏõ ÇáúÝóÑöíÞóíúäö ÈöÃóæúáóì ÈöÞóÈõæáö ÔóåóÇÏóÊöåö ãöäú ÇáúÂÎóÑö¡ ÝóÓóÞóØóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ.
ÝóÞóÏú ÊóÈóíøóäó ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó ãóÓúÃóáóÉó ÇáÓøóÇÆöáö ÚóãøóÇ æóÕóÝúäóÇ áóíúÓóÊú (ãöäú) ÊóÚóÇÑõÖö ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö ÇááøóÐóíúäö íóÌõæÒõ Úóáóì ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Ãóäú íóßõæäó åõæó ÇáäøóÇÓöÎó áöÕóÇÍöÈöåö Ýöí ÔóíúÁò¡ æóÅöäøóãóÇ äóÙöíÑõ ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇáøóÊöí ÓóÃóáó ÚóäúåóÇ ÇáÓøóÇÆöáõ: Ãóäú íóÑöÏó ÎóÈóÑóÇäö ãõÊóÖóÇÏøóÇäö Ýöí Úóíúäò æóÇÍöÏóÉò íõÎúÈöÑõ ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Úóäúåõ ÈöÍóÇáö ÊóÖóÇÏøö ãóÇ ÃóÎúÈóÑó Úóäúåõ Èöåö ÕóÇÍöÈóåõ¡ ÝóíóÍúÊóÇÌõ ÍöíäóÆöÐò Ýöíåö Åáóì ÇÚúÊöÈóÇÑò ÂÎóÑó¡ äóÍúæõ ãóÇ Ñõæöíó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÊóÒóæøóÌó ãóíúãõæäóÉó æóåõæó ãõÍúÑöãñ» ¡ æóãóÇ Ñõæöíó «Ãóäøóåõ ÊóÒóæøóÌóåóÇ æóåõæó ÍóáóÇáñ» æóßóÇäó Ðóáößó ÊóÒúæöíÌðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ æóäóÍúæõ ãóÇ(2/306)
Ñõæöíó «Ãóäøó ÒóæúÌó ÈóÑöíÑóÉó ßóÇäó ÍõÑøðÇ ÝóÎóíøóÑóåóÇ ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Íöíäó ÃõÚúÊöÞóÊú» . æóÑõæöíó Ãóäøóåõ ßóÇäó ÚóÈúÏðÇ " æóãóÇ Ñõæöíó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Õóáøóì Ýöí ÇáúßóÚúÈóÉö Íöíäó ÏóÎóáóåóÇ. æóÑõæöíó Ãóäøóåõ áóãú íõÕóáøö ÝöíåóÇ» æóáóíúÓó Ðóáößó ãöäú ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö Ýöí ÔóíúÁò¡ æóáóåõ ÔõÑõæØñ ÃõÎóÑõ ÓóäóÐúßõÑõåóÇ Åäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÅÐóÇ ÇäúÊóåóíúäóÇ Åáóì ãóæúÖöÚö ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö.(2/307)
[ÝóÕúáñ ÅÐóÇ æóÑóÏó ÎóÈóÑóÇäö Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ÅíÌóÇÈõ ÔóíúÁò æóÝöí ÇáúÂÎóÑö ÍóÙúÑñ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÃóÍóÏõåõãóÇ äóÇÓöÎðÇ áöáúÂÎóÑö]
ÝóÕúáñ ãöäú åóÐóÇ (ÇáúÈóÇÈö) ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ æóÑóÏó ÎóÈóÑóÇäö Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ ÅíÌóÇÈõ ÔóíúÁò æóÝöí ÇáúÂÎóÑö ÍóÙúÑñ¡ æóåõãóÇ ãöãøóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÃóÍóÏõåõãóÇ äóÇÓöÎðÇ áöáúÂÎóÑö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ¡ ÝóÅöäøó ãóÇ æóÑóÏó Ýöíåö Ðóáößó áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÎóÈóÑö ÇáúãõÈóÇÍö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö Ãóæú ãöäú ÎóÈóÑö ÇáúãóÍúÙõæÑö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö ãöäú ÎóÈóÑö ÇáúãóÍúÙõæÑö ÇáøóÐöí íóÌõæÒõ ÇÓúÊöÈóÇÍóÊõåõ Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÌöíÁö ÇáÓøóãúÚö ÈöåóÇ¡ ÝóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ íóÞöíäðÇ æõÑõæÏó ÇáúÅöíÌóÇÈö Úóáóì ÇáúÍóÙúÑö æóÅöÒóÇáóÊóåõ áöÍõßúãöåö. æóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ÎóÈóÑõ ÇáúÍóÙúÑö æóÇÑöÏðÇ Úóáóì ÌöåóÉö ÇáÊøóÃúßöíÏö áöãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö ÍóÇáõåõ ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö¡ ÝóÇáúÍõßúãõ Ýöí ãöËúáöåö íóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ÇáúÅöíÌóÇÈó áöáúÚöáøóÉö ÇáøóÊöí æóÕóÝúäóÇ.
æóÅöäú ßóÇäó Ðóáößó ÇáÔøóíúÁõ Ýöí ÇáúÃóÕúáö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö ãöäú ÎóÈóÑö ÇáúãõÈóÇÍö¡ ÝóáóíúÓó æõÑõæÏõ ÇáúÍóÙúÑö ÈöÃóäú íóßõæäó ØóÇÑöÆðÇ Úóáóì ÅÈóÇÍóÉö ÇáúÃóÕúáö¡ ÈöÃóæúáóì ãöäú æõÑõæÏö ÎóÈóÑö ÇáúÅöíÌóÇÈö ÚóáóíúåóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóßõäú ãóÚóäóÇ ÊóÇÑöíÎñ¡ ÝóáóíúÓó ÃóÍóÏõ ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÈöÃóæúáóì ÈöÇáúÍõßúãö ãöäú ÇáúÂÎóÑö¡ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ ÍöíäóÆöÐò ØóáóÈõ ÇáÏøóáöíáö (Úóáóì ÇáËøóÇÈöÊö) ãöäú Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑóíúäö¡ æóÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ ÈöÇáúÃõÕõæáö Úóáóíúåö ÝóÅöäú áóãú íóßõäú Ýöí ÇáúÃõÕõæáö ãóÇ íóÔúåóÏõ áöËõÈõæÊö Íõßúãö ÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö ÝóÅöäøóåõ íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íõÞóÇáó Åäøó ÇáúæóÇÌöÈó Ýöí ãöËúáöåö Ãóäú íóÊóÚóÇÑóÖóÇ¡ æóÃóäú íóÓúÞõØóÇ æóíóÕöíÑóÇ ßóÃóäøóåõãóÇ áóãú íóÑöÏóÇ¡ æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäú íõÞóÇáó: Åäøó ÇáúæóÇÌöÈó ÇáöÇãúÊöäóÇÚõ ãöäú ÇáúÝöÚúáö¡ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò áóäóÇ ÇáúÅöÞúÏóÇãõ Úóáóì ÝöÚúáöåö Úóáóì Ãóäøóåõ ØóÇÚóÉñ æóáóãú íóËúÈõÊú Ðóáößó ÚöäúÏóäóÇ. æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÃóíúÖðÇ ÝóÚóáóåõ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ áöÃóäøó ÇáúãõÎúÈöÑóíúäö ÞóÏú ÃóÎúÑóÌóÇåõ ãöäú ÍóíøöÒö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóÃóáúÍóÞóÇåõ ÈöÍõßúãö ÇáúÍóÙúÑö Ãóæú ÇáúÅöíÌóÇÈö¡ æóÇáöÇÍúÊöíóÇØö Ýöí ãöËúáöåö ÇáúßóÝøõ Úóäú ÇáúÅöÞúÏóÇãö¡ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÈöãõÈóÇÍò ÝóíóÝúÚóáõ Úóáóì æóÌúåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ æóáóÇ íóÚúáóãõåõ æóÇÌöÈðÇ æóáóÇ ãóäúÏõæÈðÇ Åáóíúåö ÝóíóÝúÚóáõåõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ ÝóÇáöÇÍúÊöíóÇØõ Èöåö ÅÐóäú áóãú íóËúÈõÊú ÅíÌóÇÈõåõ¡ æóÚóáóì ÃóäøóÇ ÈöÍóãúÏö Çááøóåö áóãú äóÌöÏú ÎóÈóÑóíúäö ÃóÍóÏóåõãóÇ íóÍúÙõÑõ æóÇáúÂÎóÑó íõæÌöÈõ¡ ÅáøóÇ æóÇáÏøóáóÇÆöáõ ÞóÇÆöãóÉñ Úóáóì ËõÈõæÊö ÃóÍóÏöåöãóÇ Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö¡ ÅãøóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÚöáúãö ÈöÊóÇÑöíÎöåöãóÇ¡ Ãóæú ÞöíóÇãö ÏóáóÇÆöáó ãöäú ÇáúÃõÕõæáö Úóáóì ÇáËøóÇÈöÊö ãöäúåõãóÇ. æóÅöäøóãóÇ ÊóßóáøóãúäóÇ Úóáóì ÍóÇáö ÚóÏóãö ÇáÏøóáöíáö Úóáóì ËõÈõæÊö ÍõßúãöåöãóÇ æóÊóÓóÇæöíåöãóÇ Ýöí ãõæÌöÈö áóÝúÙöåöãóÇ¡ ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÍóÓóÈó ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ÃóÞúÓóÇãõ ÇáöÇÍúÊöãóÇáö.(2/308)
æóãöãøóÇ íõÓúÊóÏóáøõ Èöåö Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö¡ Ãóäú íóÑöÏó ÎóÈóÑóÇäö ãõÊóÖóÇÏøóÇäö ãóÚó ÇÍúÊöãóÇáö äóÓúÎö ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáúÂÎöÑö¡ ÝóíóÎúÊóáöÝõ Ãóåúáõ ÇáúÚöáúãö Ýöí ÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåõãóÇ¡ ÈóÚúÏó ÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÌóãöíÚö Úóáóì äóÓúÎö ÈóÚúÖö ÃóÍúßóÇãö ÃóÍóÏöåöãóÇ¡ ÝóíóÏõáøõ Ðóáößó ãöäú ÃóãúÑöåö Úóáóì Ãóäøóåõ ãõÊóÞóÏøöãñ Úóáóì ÇáúÎóÈóÑö ÇáøóÐöí áóãú íóÊøóÝöÞú Úóáóì äóÓúÎö ÔóíúÁò ãöäúåõ¡ ÝóæóÇÌöÈñ Ãóäú íóßõæäó ãóÇ ÇÊøóÝóÞó Úóáóì äóÓúÎö ÈóÚúÖöåö ãóäúÓõæÎðÇ ÈöÇáúÂÎöÑö áöÏóáóÇáóÉö ÇáöÇÊøöÝóÇÞö Úóáóì Ãóäøó ÈóÚúÖó ãóÇ Ýöíåö ÞóÏú äõÓöÎó ÈöÇáúÂÎóÑö (æóÃóäøó ÇáúÂÎóÑó ÞóÏú) ÕóÇÑó ãõÊóÃóÎøöÑðÇ Úóäúåõ Ýöí æõÌõæÈö äóÓúÎö ÈóÚúÖöåö¡ æóÐóáößó äóÍúæõ ãóÇ Ñõæöíó: «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ßóÇäó íóÑúÝóÚõ íóÏóíúåö ÅÐóÇ ÑóßóÚó æóÅöÐóÇ ÑóÝóÚó æóÅöÐóÇ ÓóÌóÏó¡ æóÅöÐóÇ ÑóÝóÚó ÑóÃúÓóåõ ãöäú ÇáÓøõÌõæÏö¡ æóÅöÐóÇ äóåóÖó Åáóì ÇáúÞöíóÇãö» .
æóÑõæöíó (Úóäú) ÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ãóÓúÚõæÏò æóÇáúÈóÑóÇÁö Èúäö ÚóÇÒöÈò: «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ßóÇäó áóÇ íóÑúÝóÚõ íóÏóíúåö ÅáøóÇ Ýöí ÇáÊøóßúÈöíÑóÉö ÇáúÃõæáóì» æóÞóÏú ÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì ÊóÑúßö ÇáÑøóÝúÚö ÚöäúÏó ÇáÓøõÌõæÏö æóÚöäúÏó ÑóÝúÚö ÑóÃúÓöåö ãöäúåõ¡ æóÅöÐóÇ äóåóÖó Åáóì ÇáúÞöíóÇãö¡ (ÝóÏóáøó Úóáóì) Ãóäøó ÎóÈóÑó ÑóÝúÚö ÇáúíóÏóíúäö Ýöí åóÐöåö ÇáúÃóÍúæóÇáö ãõÊóÞóÏøöãñ áöÎóÈóÑö ÇáÊøóÑúßö¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõÌúÚóáó ãóäúÓõæÎðÇ Èöåö¡ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ áóãú íóËúÈõÊú åõäóÇ ÎóÈóÑñ íõæÌöÈõ äóÓúÎó ÇáÑøóÝúÚö ÚöäúÏó ÇáÓøõÌõæÏö æóÈóÚúÏóåõ ÅáøóÇ ÇáúÎóÈóÑó ÇáøóÐöí Ñõæöíó Ýöíåö ÊóÑúßõ ÇáÑøóÝúÚö Ýöí ÇáÑøõßõæÚö æóÝöí ÓóÇÆöÑö ÃóÍúæóÇáö ÇáÕøóáóÇÉö ÅáøóÇ ÚöäúÏó ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍö¡ æóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó åóÐóÇ åõæó ÇáäøóÇÓöÎõ áöáÑøóÝúÚö ÚöäúÏó ÇáÓøõÌõæÏö¡ ÕóÇÑó ãõÊóÃóÎøöÑðÇ Úóäúåõ Ýöí ÇáÊøóÇÑöíÎö¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõäúÓóÎó ÇáÑøóÝúÚõ ÚöäúÏó ÇáÑøõßõæÚö¡ ÅÐú áóíúÓó Ýöí áóÝúÙöåö æóãóÇ íóÞúÊóÖöíåö Úõãõæãõåõ ÝóÑúÞñ Èóíúäó ÇáÑøóÝúÚö ÚöäúÏó ÇáÑøõßõæÚö æó (ÚöäúÏó) ÇáÓøõÌõæÏö.
æóäóÙöíÑõåõ ÃóíúÖðÇ ãóÇ Ñõæöíó: «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóäóÊó Ýöí ÇáúãóÛúÑöÈö æóÇáúÚöÔóÇÁö æóÇáúÝóÌúÑö æóÝöí ÓóÇÆöÑö ÇáÕøóáóæóÇÊö» æóÑõæöíó Úóäúåõ: «ÊóÑúßõ ÇáúÞõäõæÊö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáÕøóáóæóÇÊö» æóÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì ÊóÑúßöåö Ýöí(2/309)
ÇáúãóÛúÑöÈö æóÇáúÚöÔóÇÁö æóÇáÙøõåúÑö æóÇáúÚóÕúÑö (ÝóÏóáøó Úóáóì) Ãóäøó ÎóÈóÑó ÇáÊøóÑúßö ãõÊóÃóÎøöÑñ Úóäúåõ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó äóÇÓöÎðÇ áöÌóãöíÚöåö ÅÐú ßóÇäó ÞóÏú ÞóÖóì Úóáóíúåö æóÃóæúÌóÈó äóÓúÎó ÈóÚúÖöåö¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íõÞóÇáó Åäøó ÝöÚúáó ÇáúÞõäõæÊö Ýöí ÇáúãóÛúÑöÈö æóÇáúÚöÔóÇÁö áóãú íõäúÓóÎú ÈöåóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö¡ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ãóÚóäóÇ ÎóÈóÑñ ÛóíúÑõåõ íõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóÍúßõãó ÈöÃóäøóåõ åõæó ÇáäøóÇÓöÎõ Ïõæäó ÛóíúÑöåö¡ ßóãóÇ ÃóäøóÇ ÅÐóÇ (æóÌóÏúäóÇ) ÇáúÃõãøóÉó ãõÌúÊóãöÚóÉð Úóáóì ãóÚúäðì ãóÐúßõæÑò Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö Ãóæú ÇáÓøõäøóÉö¡ æóÌóÈó Ãóäú íõÍúßóãó ÈöÃóäøó ÇáúÅöÌúãóÇÚó ÍóÕóáó Úóäú ÇáúÞõÑúÂäö Ãóæú ÇáÓøõäøóÉö¡ ÝóßóÐóáößó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ. æóãöËúáõ ãóÇ Ñõæöíó «Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ýöí ÕöÝóÉö ÕóáóÇÉö ÇáúßõÓõæÝö Ãóäøóåõ: ÑóßóÚó ÑõßõæÚóíúäö Ëõãøó ÓóÌóÏó» æóÑõæöíó Ãóäøóåõ «ÑóßóÚó ËóáóÇËó ÑóßóÚóÇÊò Ëõãøó ÓóÌóÏó» æóÑõæöíó Ãóäøóåõ: «ÑóßóÚó ÃóÑúÈóÚó ÑóßóÚóÇÊò Ëõãøó(2/310)
ÓóÌóÏó» æóÑõæöíó Ãóäøóåõ «Õóáøóì ßóåóíúÆóÉö ÕóáóÇÊöäóÇ¡ æóÃóäøóåõ ÞóÇáó: ÕóáøõæÇ ßóÃóÍúÏóËö ÕóáóÇÉò ÕóáøóíúÊõãõæåóÇ» æóÞóÏú ÇÊøóÝóÞó ÇáúÌóãöíÚõ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÑúßóÚõ Ýöí ÑóßúÚóÉò ÃóßúËóÑó ãöäú ÑõßõæÚóíúäö ÝóÕóÇÑó (ãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì ÇáÑøõßõæÚóíúäö ãóäúÓõæÎðÇ ÈöÎóÈóÑò ãóÇ¡ ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ãõÊóÃóÎøöÑñ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãõÊóÃóÎøöÑðÇ) Úóäú ÇáÑøõßõæÚóíúäö ÃóíúÖðÇ äóÇÓöÎðÇ áóåõãóÇ ßóäóÓúÎöåö áöãóÇ ÒóÇÏó ÚóáóíúåöãóÇ æóãöãøóÇ íõÓúÊóÏóáøõ Èöåö Úóáóì ÇáäøóÓúÎö ÃóíúÖðÇ Ãóäú íóßõæäó ÃóÍóÏõ ÇáúÍõßúãóíúäö ãõÊøóÝóÞðÇ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö¡ æóÇáúÂÎóÑõ ãõÎúÊóáóÝðÇ Ýöí ÇÓúÊöÚúãóÇáöåö¡ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ ÝöíãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáóåõ Ãóäú íõÞúÖóì Ýöíåö ÈöÇáúãõÊøóÝóÞö Úóáóíúåö Úóáóì ÇáúãõÎúÊóáóÝö Ýöíåö ÝóíóÕöíÑõ äóÇÓöÎðÇ (áóåõ) Åäú ÇÞúÊóÖóì áóÝúÙõåõ ÑóÝúÚó ÌóãöíÚöåö æóÅöäú ÇÞúÊóÖóì ÑóÝúÚó ÈóÚúÖöåö ßóÇäó äóÇÓöÎðÇ áöÐóáößó ÇáúÈóÚúÖö¡ æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] ÇáúÂíóÉõ æóÑõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ «ÞóÖóì ÈöÔóÇåöÏò æóíóãöíäò» Ýóáóæú ËóÈóÊó ÇáúÎóÈóÑõ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí íóÏøóÚöíåö ÇáúãõÎóÇáöÝõ áóßóÇäóÊú ÇáúÂíóÉõ äóÇÓöÎóÉð áóåõ áöÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÌóãöíÚö Úóáóì ËóÈóÇÊö ÍõßúãöåóÇ æóÇÎúÊöáóÇÝöåöãú Ýöí ËõÈõæÊö Íõßúãö ÇáúÎóÈóÑö¡ æóäóÍúæõ Þóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ÇáÊøóãúÑõ ÈöÇáÊøóãúÑö ãöËúáðÇ ÈöãöËúáò» «æóäóåúíöåö Úóäú(2/311)
ÇáúãõÒóÇÈóäóÉö» ÝóåóÐóÇäö ÇáúÎóÈóÑóÇäö ãõÊøóÝóÞñ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáöåöãóÇ¡ " æóÎóÈóÑõ ÇáúÎóÑúÕö æóÇáúÚóÑóÇíóÇ " ãõÎúÊóáóÝñ ÝöíåöãóÇ ÝóåõãóÇ ãóäúÓõæÎóÇäö ÈöåöãóÇ¡ æóáöÐóáößó äóÙóÇÆöÑõ ßóËöíÑóÉñ ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ ÈóÚúÖóåóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó ãöäú ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúÚóÇãøö æóÇáúÎóÇÕøö.(2/312)
[ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÈöÇáúÞöíóÇÓö æóÇáäøóÙóÑö]
æóÃóãøóÇ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÈöÇáúÞöíóÇÓö æóÇáäøóÙóÑö ÝóäóÍúæõ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Úóäú ÚöíÓóì Èúäö ÃóÈóÇäó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì - ÝöíãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: «ÊóæóÖøóÆõæÇ ãöãøóÇ ãóÓøóÊú ÇáäøóÇÑõ» .
æóÑõæöíó Úóäúåõ «Ãóäøóåõ Ãóßóáó ãöãøóÇ ãóÓøóÊú ÇáäøóÇÑõ Ëõãøó Õóáøóì æóáóãú íóÊóæóÖøóÃú» .
æóÑõæöíó Ýöíåö Úóäú ÇáÓøóáóÝö ÇÎúÊöáóÇÝñ ÝóßóÇäó ÊóÑúßõ ÇáúæõÖõæÁö ãöäúåõ ÃóÔúÈóåó ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ áöÃóäøóÇ áóãú äóÑó ÇáúæõÖõæÁó Ýöí ÇáÓøõäøóÉö ÇáúÞóÇÆöãóÉö ÅáøóÇ Ýöí ÇáúÃóäúÌóÇÓö ÇáúÎóÇÑöÌóÉö¡ æóßóÐóáößó ãóÇ Ñõæöíó Ýöí ÇáúæõÖõæÁö ãöäú ãóÓøö ÇáÐøóßóÑö¡ æóÞóÏú Ñõæöíó Ýöíåö Ãóäøóåõ áóÇ æõÖõæÁó Ýöíåö. æóæóÌóÏúäóÇ áöãóÓøö ãóÇ åõæó ÃóäóÌóÓõ ãöäú ÇáÐøóßóÑö ÝóáóÇ íóÌöÈõ Ýöíåö ÇáúæõÖõæÁõ ÝóßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ (Ýöíåö) ÚöäúÏóäóÇ Ãóäú áóÇ æõÖõæÁó Ýöíåö.
ÝóÇÓúÊóÏóáøó ÚöíÓóì ÈöÔóåóÇÏóÉö ÇáúÃõÕõæáö áöÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö æóãõÚóÇÖóÏóÉö ÇáúÞöíóÇãö áóåõ Úóáóì ÈóíóÇäö Íõßúãöåö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: æóãöäú äóÙóÇÆöÑö Ðóáößó ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «Ãóäøóåõ ÞóÇáó Ýöí ÇáúãõÍúÑöãö ÇáøóÐöí æóÞóÕóÊú Èöåö äóÇÞóÊõåõ: áóÇ ÊõÎóãøöÑõæÇ ÑóÃúÓóåõ ÝóÅöäøóåõ íõÈúÚóËõ íóæúãó ÇáúÞöíóÇãóÉö ãõáóÈøöíðÇ» æóÑõæöíó Úóäú(2/313)
ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò - ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ - Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: «ÛóØøõæÇ ÑõÁõæÓó ãóæúÊóÇßõãú æóáóÇ ÊóÔóÈøóåõæÇ ÈöÇáúíóåõæÏö» .
æóÑõæöíó Úóäúåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: «ÅÐóÇ ãóÇÊó ÇáúãóÑúÁõ ÇäúÞóØóÚó Úóãóáõåõ ÅáøóÇ ãöäú ËóáóÇËò ÕóÏóÞóÉò ÌóÇÑöíóÉò æóÚöáúãò íõÚúãóáõ Èöåö ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö æóæóáóÏò ÕóÇáöÍò íóÏúÚõæ áóåõ» ¡ ÝóßóÇäó ÇáäøóÙóÑõ ãõÚóÇÖöÏðÇ áöåóÐóíúäö ÇáúÎóÈóÑóíúäö æóãõäóÇÝöíðÇ áöÎóÈóÑö Çáäøóåúíö Úóäú ÊóÛúØöíóÉö ÑóÃúÓö ÇáúãõÍúÑöãö áöÇÊøöÝóÇÞö ÇáäøóÇÓö Úóáóì Ãóäøó ãóäú ãóÇÊó ãõÍúÑöãðÇ áóÇ íõæÞóÝõ Èöåö ÈöÚóÑóÝóÉó æóáóÇ ÈöÇáúãõÒúÏóáöÝóÉö æóáóÇ íõØóÇÝõ Èöåö æóáóÇ íõÝúÚóáõ Èöåö ÓóÇÆöÑõ ÃóÝúÚóÇáö ÇáúãóäóÇÓößö¡ ÝóÏóáøó Úóáóì ÇäúÞöØóÇÚö ÅÍúÑóÇãöåö¡ æóÚóáóì Ãóäøó ÎóÈóÑó Çáäøóåúíö Úóäú ÊóÎúãöíÑö ÑóÃúÓöåö ãóäúÓõæÎñ ÈöÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇááøóÐóíúäö ÐóßóÑúäóÇ¡ æóßóÐóáößó (ãóÇ) Ñõæöíó Úóäúåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «Ãóäøó ÇáúãõÓúÊóÍóÇÖóÉó ÊóÊóæóÖøóÃõ áößõáøö ÕóáóÇÉò» æóÑõæöíó «ÃóäøóåóÇ ÊóÊóæóÖøóÃõ áöæóÞúÊö ßõáøö ÕóáóÇÉò» ÝóßóÇäó ÇáúÎóÈóÑõ ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ Ýöíåö ÇÚúÊöÈóÇÑó ÇáúæóÞúÊö Ãóæúáóì¡ ãöäú ÞöÈóáö ÃóäøóÇ ÞóÏú æóÌóÏúäóÇ Ýöí ÇáúÃõÕõæáö ØóåóÇÑóÉð ãõÞóÏøóÑóÉð ÈöæóÞúÊò æóåõæó ÇáúãóÓúÍõ Úóáóì ÇáúÎõÝøóíúäö¡ æóáóíúÓó ãöäúåóÇ ØóåóÇÑóÉñ ãõÞóÏøóÑóÉñ ÈöÝöÚúáö ÇáÕøóáóÇÉö æóäóÙöíÑõåõ ÃóíúÖðÇ: ãóÇ Ñõæöíó ãöäú ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóÉö Ýöí ÕóáóÇÉö ÇáúßõÓõæÝö¡ ÝóÞõáúäóÇ: Åäøó ÎóÈóÑóäóÇ Ãóæúáóì áöÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÌóãöíÚö Úóáóì ÓóÇÆöÑö ÇáÕøóáóæóÇÊö áóíúÓó ÝöíåóÇ ÇáúÌóãúÚõ Èóíúäó ÑõßõæÚóíúäö ãöäú ÛóíúÑö ÓõÌõæÏò ÈóíúäóåõãóÇ¡ ÝóßóÇäóÊú ÇáúÃõÕõæáõ ÔóÇåöÏóÉð ÈöÎóÈóÑöäóÇ¡ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ äóÇÓöÎñ áöÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáøóÊöí ÊõÎóÇáöÝõåõ æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ßóËöíÑóÉñ. æóÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÊóäúÈöíåñ Úóáóì ãóÇ ÊóÑóßúäóÇ¡ æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõ ÇáÏøóáóÇáóÉö (Ýöí ãóæóÇÖöÚó) Úóáóì Ãóäøó ÔóåóÇÏóÉó ÇáúÃõÕõæáö áöÍõßúãö ÃóÍóÏö ÇáúÎóÈóÑóíúäö íõæÌöÈõ ßóæúäóåõ Ãóæúáóì ãöãøóÇ ÊõäóÇÝöíåö ÇáúÃõÕõæáõ (Ýöí ãóæóÇÖöÚó) ÝóßóÑöåúäóÇ ÅÚóÇÏóÊóåõ ãóÎóÇÝóÉó ÇáÊøóØúæöíáö.(2/314)
[ÝóÕúáñ Ýöí Íõßúãö ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú æóÞóÏú æóÑóÏó ÇáäøóÕøõ ãõäúÝóÑöÏðÇ ÚóäúåóÇ æóáóÇ íõÚúáóãõ ÊóÇÑöíÎõåóÇ]
ÝóÕúáñ
Ýöí Íõßúãö ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú¡ æóÞóÏú æóÑóÏó ÇáäøóÕøõ ãõäúÝóÑöÏðÇ ÚóäúåóÇ æóáóÇ íõÚúáóãõ ÊóÇÑöíÎõåóÇ. ãöäú åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÞóÏú ÈóíøóäøóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó ãöäú åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö Ãóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Ýöí ÇáäøóÕøö ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãöåö ãõäúÝóÑöÏðÇ ÚóäúåóÇ ßóÇäó äóÓúÎðÇ¡ æóÃóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Åäú æóÑóÏóÊú ãõÊøóÕöáóÉð ÈöÇáäøóÕøö ãóÚúØõæÝóÉð Úóáóíúåö - ßóÇÊøöÕóÇáö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÈöÇáúÌõãúáóÉö - ÝóÅöäøóåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ ãõÓúÊóÚúãóáóÇäö¡ Ýóíóßõæäõ ÇáäøóÕøõ ãõÓúÊóÚúãóáðÇ ÈöÇáÒøöíóÇÏóÉö ÇáúæóÇÑöÏóÉö ãóÚóåõ¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ýöí ãöËúáöåö ÅÝúÑóÇÏõ ÃóÍóÏöåöãóÇ Úóäú ÇáúÂÎóÑö¡ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ ÅÝúÑóÇÏõ ÇáúÌõãúáóÉö Úóäú ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö.
æóäóÐúßõÑõ ÇáúÂäó Íõßúãó ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú¡ æóÞóÏú æóÑóÏó ÇáäøóÕøõ ãõäúÝóÑöÏðÇ ÚóäúåóÇ¡ æóáóÇ äóÚúáóãõ ÊóÇÑöíÎóåõãóÇ ÝóäóÞõæáõ: Åäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Åäú ßóÇäóÊú æóÑóÏóÊú ãöäú ÌöåóÉò ËóÈóÊó ÇáäøóÕøõ ÈöãöËúáöåóÇ ÝóÅöäøó ØóÑöíÞóåõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá ÈöÇáúÃõÕõæáö¡ ÝóÅöäú ÔóåöÏóÊú ÇáúÃõÕõæáõ ãöäú Úóãóáö ÇáÓøóáóÝö Ãóæú ÇáäøóÙóÑö Úóáóì ËõÈõæÊöåöãóÇ ãóÚðÇ ÃóËúÈóÊúäóÇåõãóÇ¡ ÝóÅöäú ÔóåöÏóÊú (ÈöÇáäøóÕøö) ãõäúÝóÑöÏðÇ ÚóäúåóÇ ÃóËúÈóÊúäóÇåõ ÏõæäóåóÇ¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú Ýöí ÇáúÃõÕõæáö ÏóáóÇáóÉð Úóáóì ÅÓúÞóÇØö Íõßúãö ÇáÒøöíóÇÏóÉö æóÅöËúÈóÇÊö ÇáäøóÕøö ÏõæäóåóÇ ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Ãóäú íõÍúßóãó Ýöí Ðóáößó ÈöæõÑõæÏöåöãóÇ ãóÚðÇ¡ æóíóßõæäóÇäö ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáúÎóÇÕøö æóÇáúÚóÇãøö ÅÐóÇ æóÑóÏóÇ æóáóÇ äóÚúáóãõ ÊóÇÑöíÎóåõãóÇ¡ æóáóÇ Ýöí ÇáúÃõÕõæáö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì æõÌõæÈö ÇáúÞóÖóÇÁö ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö¡ ÝóíóßõæäóÇäö ãõÓúÊóÚúãóáóíúäö ÌóãöíÚðÇ.
ßóÐóáößó ÅÐóÇ æóÑóÏóÊú ÇáÒøöíóÇÏóÉõ æóÇáäøóÕøõ æóáóãú äóÚúáóãú ÊóÇÑöíÎóåõãóÇ æóáóÇ ãóÚó ÃóÍóÏöåöãóÇ ÏóáóÇáóÉñ ãöäú ÇáúÃõÕõæáö æóáóÇ ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇáäøóÇÓö áöáäøóÕøö Ïõæäó ÇáÒøöíóÇÏóÉö¡ ÝóÇáúÍõßúãõ ÈöæõÑõæÏöåöãóÇ ãóÚðÇ æóÇÌöÈñ Ýóíóßõæäõ ÇáäøóÕøõ ËóÇÈöÊðÇ ÈöÒöíóÇÏóÊöåö.
æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó æõÑõæÏõ ÇáäøóÕøö ãöäú ÌöåóÉò ÊõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöãõæÌöÈöåö¡ äóÍúæõ Ãóäú íóßõæäó äóÕøó ÇáúßöÊóÇÈö Ãóæú ÓõäøóÉð ËóÇÈöÊóÉð ÈöÇáäøóÞúáö (ÇáúãõÓúÊóÝöíÖö) æóßóÇäó æõÑõæÏõ ÇáÒøöíóÇÏóÉö ãöäú ÌöåóÉö ÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÅáúÍóÇÞõåóÇ ÈöÇáäøóÕøö ÇáËøóÇÈöÊö ÈöÇáúßöÊóÇÈö Ãóæú ÈöÇáäøóÞúáö ÇáúãõÓúÊóÝöíÖö¡ áöÃóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó áóæú ßóÇäóÊú ËóÇÈöÊóÉð ãóæúÌõæÏóÉð (ãóÚó ÇáäøóÕøö) áöäóÞúáöåóÇ ÅáóíúäóÇ ãöäú äóÞúáö ÇáäøóÕøö¡ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÅËúÈóÇÊó ÇáäøóÕøö ãóÚúÞõæÏðÇ ÈöÇáÒøöíóÇÏóÉö¡ ÝóíóÞúÊóÕöÑõ ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - (Úóáóì) ÅÈúáóÇÛö ÇáäøóÕøö ãõäúÝóÑöÏðÇ ãöäúåóÇ¡ ÝóæóÇÌöÈñ(2/315)
ÅÐóäú) Ãóäú íóÐúßõÑóåóÇ ãóÚóåõ¡ æóáóæú ÐóßóÑóåõãóÇ ãóÚðÇ áóäóÞóáó ÇáÒøöíóÇÏóÉó ãóäú äóÞóáó ÇáäøóÕøó.
ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáäøóÕøõ ãóÐúßõæÑðÇ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÒøöíóÇÏóÉõ æóÇÑöÏóÉð ãöäú ÌöåóÉö ÇáÓøõäøóÉö¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóÞúÊóÕöÑó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Úóáóì ÊöáóÇæóÉö ÇáúÍõßúãö ÇáúãõäóÒøóáö Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö Ïõæäó Ãóäú íõÚúÞöÈóåóÇ ÈöÐößúÑö ÇáÒøöíóÇÏóÉö¡ áöÃóäøó ÍõÕõæáó ÇáúÝóÑóÇÛö ãöäú ÇáäøóÕøö ÇáøóÐöí íõãúßöäõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ ÈöäóÝúÓöåö íóáúÒóãõäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏõ ãõÞúÊóÖóÇåõ ãöäú Íõßúãöåö¡ äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÍóÏøõ åõæó ÇáúÌóáúÏó æóÇáäøóÝúíó Ãóæú ÇáúÌóáúÏó æóÇáÑøóÌúãó¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóÊúáõæó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáúÂíóÉó Úóáóì ÇáäøóÇÓö ÚóÇÑöíøóÉð ãöäú ÐößúÑö ÇáäøóÝúíö æóÇáÑøóÌúãö ÚóÞöíÈóåóÇ¡ áöÃóäøó ÓõßõæÊóåõ Úóäú ÐößúÑö ÇáÒøöíóÇÏóÉö ãóÚóåóÇ íõáúÒöãõäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó ãõæÌöÈöåóÇ¡ æóáöÃóäøó ÇáúãóÐúßõæÑó ÝöíåóÇ åõæó ßóãóÇáõ ÇáúÍóÏøö ÇáúæóÇÞöÚö ãóæúÞöÚó ÇáúÌóÒóÇÁö ÚöäúÏó ÅíÞóÇÚöåö¡ æóáóæú ßóÇäó åõäóÇßó ãóÚóåõ äóÝúíñ Ãóæú ÑóÌúãñ ãõÓúÊóÍóÞøñ ÈöÇáúÝöÚúáö áóßóÇäó ÇáúÌóáúÏõ ÈóÚúÖó ÇáúÍóÏøö¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ (Ãóäøóåõ) ÈóÚúÖõ ÇáúÍóÏøö æóÃóäøóåõ ÌóãöíÚõåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÃóÎúáóì ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáÊøöáóÇæóÉó ãöäú ÐößúÑö ÇáäøóÝúíö æóÇáÑøóÌúãö ÚóÞöíÈóåóÇ¡ ÝóÞóÏú ÃóáúÒóãóäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáúÌóáúÏö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí ÇáúÂíóÉö (ÍóÏøðÇ ßóÇãöáðÇ) ¡ ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÅáúÍóÇÞõ ÇáÒøöíóÇÏóÉö Èöåö ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: «ÇõÛúÏõ íóÇ ÃõäóíúÓõ Úóáóì ÇãúÑóÃóÉö åóÐóÇ ÝóÅöäú ÇÚúÊóÑóÝóÊú ÝóÇÑúÌõãúåóÇ» æóáóãú íóÐúßõÑú ãóÚóåõ ÌóáúÏðÇ¡ ßóÇäó Ðóáößó äóÓúÎðÇ áöãóÇ Ýöí ÍóÏöíËö ÚõÈóÇÏóÉó Èúäö ÇáÕøóÇãöÊö Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãöäú Þóæúáöåö «æóÇáËøóíøöÈõ ÈöÇáËøóíøöÈö ÇáúÌóáúÏõ æóÇáÑøóÌúãõ» .
æóßóÐóáößó áóãøóÇ ÑóÌóãó ãóÇÚöÒðÇ æóáóãú íóÌúáöÏúåõ Ïóáøó Úóáóì (Ãóäøóåõ) äóÓóÎó ÇáúÌóáúÏó ãóÚó ÇáÑøóÌúãö. ßóÐóáößó íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí} [ÇáäæÑ: 2] ÚóÇÑöíøðÇ Úóäú ÐößúÑö ÇáäøóÝúíö æóÇáÑøóÌúãö ãõæÌöÈðÇ áöäóÓúÎö ÇáäøóÝúíö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí ÍóÏöíËö ÚõÈóÇÏóÉó (Èúäö ÇáÕøóÇãöÊö) «ÇáúÈößúÑõ ÈöÇáúÈößúÑö ÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò» . Ýóáóæú ßóÇäóÊú åóÐöåö ÇáÒøöíóÇÏóÉõ ËóÇÈöÊóÉð ãóÚó ÇáúÃóÕúáö áóÐóßóÑóåóÇ ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÚóÞöíÈó ÇáÊøöáóÇæóÉö¡ æóáóæú ÐóßóÑóåóÇ áóäóÞóáóÊúåóÇ " ÇáúßóÇÝøóÉõ ÇáøóÊöí äóÞóáóÊú ÇáúÃóÕúáó¡ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Úóáóíúåöãú Ãóäú íóÚúáóãõæÇ (ÇáúÍóÏøó) ÇáúÌóáúÏó(2/316)
æóÇáäøóÝúíó ÌóãöíÚðÇ ÝóíóäúÞõáõæÇ ÇáúÌóáúÏó Ïõæäó ÇáäøóÝúíö. ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóäúÞõáõæÇ ÈóÚúÖó ÇáúÍóÏøö Ïõæäó ÈóÚúÖò æóÞóÏú ÓóãöÚõæÇ ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - íóÐúßõÑõ ÇáúÌóãöíÚó. ÝóáóãøóÇ ÚóÏöãúäóÇ äóÞúáó ÇáúßóÇÝøóÉö áöáÒøöíóÇÏóÉö ÍóÓóÈö äóÞúáöåóÇ áöáäøóÕøö ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ áóãú íóßõäú ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÚóÞöíÈó ÇáÊøöáóÇæóÉö ÐößúÑõ ÇáÒøöíóÇÏóÉö¡ ÅÐú ßóÇäó (ÇáÓøóÇãöÚõæäó áöáúÂíóÉö ãõÚúÊóÞöÏöíäó äóÞúáó) ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö ãóÚó ÇáúÃóÕúáö æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Úóáóíúåöãú ÇáÊøóÈúÚöíÖõ æóÊóÑúßõ ÇáäøóÞúáö ÝöíãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝóåõ¡ ÝóÇãúÊóäóÚó ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÅáúÍóÇÞõ ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÈöÇáäøóÕøö ãöäú ÌöåóÉò ÊõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöäóÞúáö ÇáúßóÇÝøóÉö ÅíøóÇåóÇ¡ ÝóáóÇ ÊóÎúáõæ ÍöíäóÆöÐò ÇáÒøöíóÇÏóÉõ ÇáúæóÇÑöÏóÉõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÂÍóÇÏö Åäú ßóÇäóÊú ËóÇÈöÊóÉð ãöäú Ãóäú Êóßõæäó ÞóÈúáó ÇáäøóÕøö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ.
ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÞóÈúáóåõ ÝóÞóÏú äóÓóÎóåóÇ ÇáäøóÕøõ ÇáúãõØúáóÞõ ÚóÇÑöíøðÇ ãöäú ÐößúÑö ÇáÒøöíóÇÏóÉö¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÈóÚúÏóåõ ÝóåóÐóÇ íõæÌöÈõ äóÓúÎó ÇáúÂíóÉö¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò äóÓúÎõ ÇáúÂíóÉö ÈöÎóÈóÑò áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ æóãöäú äóÍúæö Ðóáößó Þóæúáõåõ ÊóÈóÇÑóßó æóÊóÚóÇáóì: {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íóÊóãóÇÓøóÇ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 3] æóÇáúÞöíóÇÓõ ÇáøóÐöí (ÔóÑúØñ Ýöí ÇáÑøóÞóÈóÉö ÇáúÅöíãóÇäö) íõæÌöÈõ äóÓúÎó ãóÇ Ýöí ÇáúÂíóÉö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ.
æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì¡ Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÃóÚúÊóÞó ÑóÞóÈóÉð¡ æóßóÐóáößó ÞóÇáó áöáøóÐöí ÓóÃóáóåõ Úóäú ÇáúÅöÝúØóÇÑö Ýöí ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó: ÃóÚúÊöÞú ÑóÞóÈóÉð¡ æóáóãú íóÔúÑöØú ÝöíåóÇ ÇáúÅöíãóÇäó ãóÚó Úöáúãöåö ÈöÌóåúáö ÇáÓøóÇÆöáö ÈöÇáúÍõßúãö ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÒöíóÇÏóÉõ ÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ÝöíåóÇ ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö¡ æóåóÐóÇ íóãúäóÚõ ÇÓúÊöÚúãóÇáó ÇáúÞöíóÇÓö æóÅöáúÍóÇÞó ÔóÑúØö ÇáúÅöíãóÇäö ÈöåóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó äóÓúÎó ÇáúÂíóÉö áóÇ íóÌõæÒõ ÈöÇáúÞöíóÇÓö. æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÞöíóÇÓó áóæú ÃóæúÌóÈó ÔóÑúØó ÇáúÅöíãóÇäö ÝöíåóÇ áóÃóÎúÈóÑóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÐóáößó áöÆóáøóÇ íóÚúÊóÞöÏó ÇáÓøóÇÆöáõ ÛóíúÑóåõ¡ æóáöÆóáøóÇ íóÞúÏóãó Ýöí ÇáúÍóÇáö Úóáóì ÊóäúÝöíÐöåóÇ Ýöí ÑóÞóÈóÉò ßóÇÝöÑóÉò¡ ÅÐú ÞóÏú ÃóãóÑóåõ ÈöÚöÊúÞöåóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ÇõÛúÏõ íóÇ ÃõäóíúÓõ Úóáóì ÇãúÑóÃóÉö åóÐóÇ ÝóÅöäú ÇÚúÊóÑóÝóÊú ÝóÇÑúÌõãúåóÇ» ÚóÞóáúäóÇ ãöäú åóÐóÇ Ãóäøóåõ áóÇ ÔóíúÁó ÚóáóíúåóÇ ÛóíúÑõ ÇáÑøóÌúãö ÅÐú ßóÇäó ãóÃúãõæÑðÇ Ýöí ÇáúÍóÇáö ÈöÊóäúÝöíÐö åóÐóÇ(2/317)
ÇáúÍõßúãö æóÅöãúÖóÇÆöåö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ÇáúÍóÏøõ áóÇ ÛóíúÑõ.
ßóÐóáößó ÃóãúÑõåõ ÇáÓøóÇÆöáó ÈöÑóÞóÈóÉò ãõØúáóÞóÉò Ýöí ÇáúÍóÇáö Ãóíøö ÑóÞóÈóÉö ßóÇäóÊú¡ íóÞúÊóÖöí Ãóäú Êóßõæäó åöíó ÇáúæóÇÌöÈóÉó ßóÇÝöÑóÉð ßóÇäóÊú Ãóæú ãõÓúáöãóÉð.
æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ËõÈõæÊõ ÇáäøóÕøö ãöäú ÌöåóÉö ÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö¡ ÝóÅöäøóåõ ÌóÇÆöÒñ ÅáúÍóÇÞõ ÇáÒøöíóÇÏóÉö Èöåö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ Èöåö Úóáóì ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ Ýöí ÇáúÎóÈóÑóíúäö ÇáúãõÊóÖóÇÏøóíúäö ÅÐóÇ áóãú íóÚúáóãú ÊóÇÑöíÎóåõãóÇ¡ æóáóãú íõÑöÏú ãóÚó ÇáäøóÕøö Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò (ãóÚúØõæÝñ ÈóÚúÖõåõ Úóáóì ÈóÚúÖò¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäóÊú æóÇÑöÏóÉð ãóÚó ÇáäøóÕøö Ýöí ÎöØóÇÈö æóÇÍöÏò) ÝóáóíúÓóÊú åóÐöåö ÒöíóÇÏóÉñ Ýöí ÇáäøóÕøö Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö Èóáú ÇáúÌõãúáóÉõ ßõáøõåóÇ åöíó ÇáäøóÕøõ ÝóÌóãöíÚõåóÇ ËóÇÈöÊõ ÇáúÍõßúãö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöíóÇÓõ ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ æõÞõæÚõ ÇáäøóÓúÎö Èöåö¡ æóåóÐóÇ ãóÇ áóÇ äóÚúáóãõ Ýöíåö ÎöáóÇÝðÇ Èóíúäó ÇáÓøóáóÝö æóÇáúÎóáóÝö ãöãøóäú íõÚúÊóÏøõ ÈöÞóæúáöåö.
æóÍõßöíó áöí Úóäú ÈóÚúÖö ãöäú (ßóÇäó ÈöÈóÛúÏóÇÏó ãöäú) ÃóÐúäóÇÈö ÇáúãõÊóÃóÎøöÑöíäó Ãóäøóåõ ßóÇäó íõÌöíÒõ äóÓúÎó ÇáúÞõÑúÂäö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì äóÕøò Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö. æóßóÐóáößó äóÓúÎõ ÇáÓøõäøóÉö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÓõäøóÉò ÃõÎúÑóì.
æóÇóáøóÐöí íóÍúßöí Úóäúåõ åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ ÎóÇãöáñ ÛóíúÑõ ãóÚúÑõæÝò ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö¡ æóÎöáóÇÝõåõ Ýöí Ðóáößó ßóÎöáóÇÝö ÑóÌõáò ãöäú ÇáúÚóÇãøóÉö áóÇ íõÚúÊóÏøõ Èöåö áóæú ÎóÇáóÝó Úóáóì Ãóåúáö ÚóÕúÑöåö¡ ÝóßóíúÝó Èöåö ÅÐóÇ ÎóÇáóÝó Úóáóì ÇáÓøóáóÝö æóÇáúÎóáóÝö ÌóãöíÚðÇ ãöäú Ãóåúáö ÇáúÃóÚúÕóÇÑö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö¡ æóåõæó ãóÚó Ðóáößó Þóæúáñ ãõÎóÇáöÝñ áöáúãóÃúËõæÑö Úóäú ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí ÅÈóÇÍóÉö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÇáäøóÕøö¡ Ýóãöäúåõ ãóÇ Ñõæöíó ÈöÇáäøóÞúáö ÇáÔøóÇÆöÚö ÇáøóÐöí ÊóáóÞøóÇåõ ÇáäøóÇÓõ ÈöÇáúÞóÈõæáö «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó áöãõÚóÇÐò Íöíäó ÈóÚóËóåõ Åáóì Çáúíóãóäö Èöãó ÊóÞúÖöí ÞóÇáó: ÈößöÊóÇÈö Çááøóåö¡ ÞóÇáó: ÝóÅöäú ÌóÇÁóß ÔóíúÁñ áóíúÓó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö¡ ÞóÇáó: ÃóÞúÖöí ÈöãóÇ ÞóÖóì Èöåö ÑóÓõæáõ Çááøóåö ÞóÇáó: ÝóÅöäú ÌóÇÁóß ÔóíúÁñ áóíúÓó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö æóáóÇ ÝöíãóÇ ÞóÖóì Èöåö ÑóÓõæáõ Çááøóåö ÞóÇáó: ÃóÌúÊóåöÏõ ÑóÃúíöí¡ ÞóÇáó: ÇáúÍóãúÏõ áöáøóåö ÇáøóÐöí æóÝøóÞó ÑóÓõæáóåõ áöãóÇ íõÍöÈøõåõ ÑóÓõæáõ Çááøóåö» .(2/318)
ÝóÃóÎúÈóÑó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøó ÌóæóÇÒó ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ãóÞúÕõæÑñ Úóáóì ÚóÏóãö ÇáäøóÕøö ÇáúãõÊóæóÇÑóËö Úóäú ÇáÕøóÏúÑö ÇáúÃóæøóáö æóãóäú ÈóÚúÏóåõãú ãöäú ÝõÞóåóÇÁö ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÚúÕóÇÑö ÅÐóÇ ÇõÈúÊõáõæÇ ÈöÍóÇÏöËóÉò ØóáóÈó ÍõßúãóåóÇ ãöäú ÇáäøóÕøö¡ Ëõãøó ÅÐóÇ ÚóÏöãõæÇ ÇáäøóÕøó ÝóÒöÚõæÇ Åáóì ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÇáúÞöíóÇÓö¡ æóáóÇ íõÓóæøöÛõæäó áöÃóÍóÏò ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó æóÇÓúÊöÚúãóÇáó ÇáúÞöíóÇÓö ãóÚó ÇáäøóÕøö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Åáóì ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÌóãóÇÚóÉò ãöäú ÇáÕøóÍóÇÈóÉö «ãóäú ÃóÊóÇåõ ãöäúßõãú ÃóãúÑñ áóíúÓó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö æóáóÇ ÓõäøóÉö ÑóÓõæáöåö ÝóáúíóÌúÊóåöÏú ÑóÃúíóåõ» . æóßóÇäó ÚõãóÑõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - ÅÐóÇ äóÒóáó Èöåö äóÇÒöáóÉñ ãöäú ÃóãúÑö ÇáúÃóÍúßóÇãö ÓóÃóáó ÇáÕøóÍóÇÈóÉó: åóáú Ýöíßõãú ãóäú íóÍúÝóÙõ Úóäú ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝöíåóÇ ÔóíúÆðÇ ÝóÅöÐóÇ Ñõæöíó áóåõ ÝöíåóÇ (ÃóËóÑñ) ÞóÈöáóåõ æóáóãú íóÝúÊóÞöÑú ãóÚóåõ Åáóì ãõÔóÇæóÑóÉò æóáóÇ ÇÌúÊöåóÇÏò¡ ÝóÅöÐóÇ ÚóÏöãó ÍõßúãóåóÇ Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøõäøóÉö ÝóÒöÚó Åáóì ãõÔóÇæóÑóÉö ÇáÕøóÍóÇÈóÉö æóÅöáóì ÇÌúÊöåóÇÏö ÇáÑøóÃúíö ÝöíåóÇ ".
æóßóÐóáößó ßóÇäó ÃóãúÑõ ÓóÇÆöÑö ÇáÕøóÍóÇÈóÉö æóÇáÊøóÇÈöÚöíäó æóãóäú ÈóÚúÏóåõãú ÅäøóãóÇ ßóÇäõæÇ íóÝúÒóÚõæäó Åáóì ÇáäøóÙóÑö æóÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÇáäøõÕõæÕö¡ æóáóãú íõÍúßó Úóäú ÃóÍóÏò ãöäúåõãú ãõÞóÇÈóáóÉõ ÇáäøóÕøö ÈöÇáúÞöíóÇÓö æóáóÇ ãõÚóÇÑóÖóÊõåõ ÈöÇáöÇÌúÊöåóÇÏö.
æóãöãøóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÞõáúäóÇ Ãóäøó äóÕøó ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäøóÉö ÇáËøóÇÈöÊóÉö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö íõæÌöÈóÇäö(2/319)
ÇáúÚöáúãó ÈöãóÇ ÊóÖóãøóäóÇåõ¡ æóÇáúÞöíóÇÓõ ÇáÔøóÑúÚöíøõ áóÇ íõÝúÖöí Åáóì ÇáúÚöáúãö ÈöãõæÌöÈöåö æóÅöäøóãóÇ åõæó ÛóÇáöÈõ Ùóäøò ÝóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÑóÝúÚõ ãóÇ ÃóæúÌóÈó ÇáúÚöáúãõ ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõåõ¡ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Ðóáößó ÝöíãóÇ ÓóáóÝó ãöäú ÇáúÞóæúáö Ýöí ÊóÎúÕöíÕö ÇáäøóÕøö ÈöÇáúÞöíóÇÓö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: íóáúÒóãõß Úóáóì åóÐóÇ ÃóáøóÇ ÊõÒöíáó ÇáúÅöÈóÇÍóÉó ÇáËøóÇÈöÊóÉó Ýöí ÇáúÃóÕúáö ãöäú ÛóíúÑö ÌöåóÉö ÇáÔøóÑúÚö ÈöÇáúÞöíóÇÓö æóÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö¡ áöÃóäøó ËõÈõæÊóåóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÏøóáóÇÆöáö ÇáúÚóÞúáöíøóÉö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöáúÚöáúãö.
Þöíáó (áóåõ) : åóÐóÇ ÛóáóØñ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó ÇáúÚóÞúáó æóÅöäú Ïóáøó Úóáóì ÅÈóÇÍóÉö ÃóÔúíóÇÁó Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö¡ ÝóÅöäøóÇ ãóÊóì ÞóÕóÏúäóÇ Åáóì ÇÓúÊöÈóÇÍóÉö ÔóíúÁò ãöäúåóÇ ÈöÚóíúäöåö¡ ÝóÅöäøóãóÇ äóÓúÊóÈöíÍõåõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóÛóÇáöÈö ÇáÙøóäøö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóæú ÛóáóÈó (Ýöí) ÙóäøöäóÇ Ãóäøó ÚóáóíúäóÇ Ýöí ÊóäóÇæõáöåö ÖóÑóÑðÇ ÃóßúËóÑó ãöãøóÇ äóÑúÌõæ ãöäú äóÝúÚöåö áóãú íóÌõÒú áóäóÇ ÊóäóÇæõáõåõ¡ æóåóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈõ ãöäú ÇáöÇÓúÊöÈóÇÍóÉö ØóÑöíÞõåõ ÛóáóÈóÉõ ÇáÙøóäøö áóÇ ÍóÞöíÞõåõ ÇáúÚöáúãö¡ áöÃóäøó ÇáúÅöÈóÇÍóÉó áóãøóÇ ßóÇäóÊú ãóÚúÞõæÏóÉð ÈöÃóáøóÇ íóáúÍóÞóäóÇ ÖóÑóÑñ ÃóßúËóÑõ ãöãøóÇ äóÑúÌõæ ãöäú äóÝúÚöåö¡ æóßóÇäó åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÛóáóÈóÉö ÇáÙøóäøö¡ ÈóØóáó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö: Åäøó ÇÓúÊöÈóÇÍóÉó åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁö Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ æóåóÐóÇ äóÙöíÑõ ãóÇ äóÞõæáõ: Åäøóåõ ÞóÏú ËóÈóÊó ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÞóÈõæáõ ÔóåóÇÏóÉö ÔóÇåöÏóíúäö ÚóÏúáóíúäö Ýöí ÇáÏøõíõæäö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ ÔóåöíÏóíúäö ãöäú ÑöÌóÇáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 282] Ëõãøó ÅÐóÇ ÃóÑóÏúäóÇ ÞóÈõæáó ÔóåóÇÏóÉö ÔóÇåöÏóíúäö ÈöÃóÚúíóÇäöåöãóÇ ßóÇäó ØóÑöíÞõ ÞóÈõæáöåóÇ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó æóÛóáóÈóÉó ÇáÙøóäøö¡ áóÇ ãöäú ÌöåóÉò ÊõÝúÖöí Åáóì ÇáúÚöáúãö ÈöÕöÍøóÉö ãóÞóÇáóÊöåöãóÇ ÝóßóÐóáößó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáäøóÓúÎó áóãøóÇ ßóÇäó ÈóíóÇäðÇ áöãöÞúÏóÇÑö ãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö æóßóÇäó áóÇ ÓóÈöíáó Åáóì ÅËúÈóÇÊö ÇáúãóÞóÇÏöíÑö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúãóÞóÇíöíÓö¡ ßóÊóæúÞöíÊö ãöÞúÏóÇÑö ÝóÑúÖö ÇáÕøóæúãö æóÑóßóÚóÇÊö ÇáÙøõåúÑö áóãú íóÌõÒú ÅËúÈóÇÊõ ÇáäøóÓúÎö ÈöÇáúÞöíóÇÓö áöãóÇ Ýöíåö ãöäú ÊóÞúÏöíÑö ãõÏøóÉö ÇáúÝóÑúÖö.(2/320)
[ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö ÝöíãóÇ íõäúÓóÎõ ÈóÚúÖõåõ ÈöÈóÚúÖò æóãóÇ áóÇ íõäúÓóÎõ]
ÈóÇÈõ
ÇáúÞóæúáö (ÝöíãóÇ íõäúÓóÎõ) ÈóÚúÖõåõ ÈöÈóÚúÖò æóãóÇ áóÇ íõäúÓóÎõ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: ÞóÏú ËóÈóÊó äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÞõÑúÂäò ãöËúáöåö¡ æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÈóíóÇäõåõ.
æóßóÐóáößó äóÓúÎõ ÇáÓøõäøóÉö ÈöÓõäøóÉò ãöËúáöåóÇ¡ æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõåõ. æóÌóÇÆöÒñ ÚöäúÏóäóÇ äóÓúÎõ ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ æó (äóÓúÎõ) ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö ÇáËøóÇÈöÊóÉö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö.(2/323)
æóáóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö æóáóÇ äóÓúÎõ ÇáÓøõäøóÉö ÇáËøóÇÈöÊóÉö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÊøóæóÇÊõÑö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö.
æóíóÌõæÒõ äóÓúÎõ ãóÇ ËóÈóÊó ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö ÈöãöËúáöåö æóÈöãóÇ åõæó ÂßóÏõ ãöäúåõ.
æóÌõãúáóÉõ ÇáúÃóãúÑö Ýöíåö Ãóäøó ãóÇ ËóÈóÊó ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÝóÌóÇÆöÒñ äóÓúÎõåõ ÈöãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó. (ÝóáóÇ) íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ æóãóÇ ËóÈóÊó ãöäú ØóÑöíÞò áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó æóÅöäøóãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚóãóáó ÝóÌóÇÆöÒñ äóÓúÎõåõ ÈöãöËúáöåö æóÈöãóÇ åõæó ÂßóÏõ ãöäúåõ ãöãøóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó.
ÝóÕúáñ æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóäóÒøóáúäóÇ Úóáóíúß ÇáúßöÊóÇÈó ÊöÈúíóÇäðÇ áößõáøö ÔóíúÁò} [ÇáäÍá: 89] ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáäøóÓúÎõ ÈóíóÇäðÇ áöãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ ÇÞúÊóÖóì Úõãõæãõ ÇáúßöÊóÇÈö ÌóæóÇÒó äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö (Èöåö) ¡ æóÃóíúÖðÇ: áóãøóÇ ÌóÇÒó äóÓúÎõ ÇáÓøõäøóÉö ÈöæóÍúíò áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò æóÌóÈó Ãóäú íóÌõæÒó äóÓúÎõåóÇ ÃóíúÖðÇ ÈöæóÍúíò åõæó ÞõÑúÂäñ¡ áöÃóäøóåõãóÇ æóÍúíñ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì.
æóÃóíúÖðÇ: áóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäó ÇáÓøóáóÝö Ýöí ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ áöÃóäøó ÇáÑøöæóÇíóÇÊö ÞóÏú ÊóÙóÇåóÑóÊú Úóäúåõãú Ýöí ÃóÔúíóÇÁó ãöäú ÇáÓøõäóäö ÐóßóÑõæÇ ÃóäøóåóÇ ãóäúÓõæÎóÉñ ÈöÇáúÞõÑúÂäö. ãöäúåóÇ (ãóÇ) Ñõæöíó Ýöí ÔóÃúäö ÇáúÞöÈúáóÉö: «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãøóÇ ÞóÏöãó ÇáúãóÏöíäóÉó Õóáøóì ÈöÖúÚóÉó ÚóÔóÑó(2/324)
ÔóåúÑðÇ Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö Ëõãøó ÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {Ýóæóáøö æóÌúåóß ÔóØúÑó ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö} [ÇáÈÞÑÉ: 144] ¡ æóäóÓóÎó Èöåö ÇáÊøóæóÌøõåó Åáóì ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö» .
æóÑóæóì ÃóÈõæ ÑóÇÝöÚò «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -: ÃóãóÑó ÈöÞóÊúáö ÇáúßöáóÇÈö¡ ÝóÞóÇáó ÇáäøóÇÓõ: íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö ãóÇ íóÍöáøõ áóäóÇ ãöäú åóÐöåö ÇáúÃõãøóÉö ÇáøóÊöí ÃóãóÑúÊó ÈöÞóÊúáöåóÇ¡ ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {íóÓúÃóáõæäóß ãóÇÐóÇ ÃõÍöáøó áóåõãú Þõáú ÃõÍöáøó áóßõãú ÇáØøóíøöÈóÇÊõ æóãóÇ ÚóáøóãúÊõãú ãöäú ÇáúÌóæóÇÑöÍö (ãõßóáøöÈöíäó) } [ÇáãÇÆÏÉ: 4] » ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøó äóÓúÎó ÞóÊúáö ÇáúßöáóÇÈö ßóÇäó ÈöÇáúÂíóÉö. .
æóÑõæöíó Ãóäøóåõãú ßóÇäõæÇ íóÔúÑóÈõæäó ÇáúÎóãúÑó ÍóÊøóì äóÒóáó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {íóÓúÃóáõæäóß Úóäú ÇáúÎóãúÑö æóÇáúãóíúÓöÑö Þõáú ÝöíåöãóÇ ÅËúãñ ßóÈöíÑñ æóãóäóÇÝöÚõ áöáäøóÇÓö} [ÇáÈÞÑÉ: 219] Ëõãøó ÃóäúÒóáó (Þóæúáóåõ) {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ ÅäøóãóÇ ÇáúÎóãúÑõ æóÇáúãóíúÓöÑõ æóÇáúÃóäúÕóÇÈõ æóÇáúÃóÒúáóÇãõ ÑöÌúÓñ ãöäú Úóãóáö ÇáÔøóíúØóÇäö ÝóÇÌúÊóäöÈõæåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 90] .
æóÑõæöíó Ãóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó ÇáúÃóßúáõ æóÇáÔøõÑúÈõ æóÇáúÌöãóÇÚõ ãóÍúÙõæÑðÇ Úóáóíúåöãú Ýöí áóíóÇáöí ÇáÕøóæúãö ÈóÚúÏó Çáäøóæúãö ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {æóßõáõæÇ æóÇÔúÑóÈõæÇ ÍóÊøóì íóÊóÈóíøóäó áóßõãú ÇáúÎóíúØõ ÇáúÃóÈúíóÖõ ãöäú ÇáúÎóíúØö ÇáúÃóÓúæóÏö ãöäú ÇáúÝóÌúÑö} [ÇáÈÞÑÉ: 187] ÝóäóÓóÎó (Èöåö) ÇáúÍóÙúÑó ÇáúãõÊóÞóÏøöãó.
æóÑõæöíó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÕóÇáóÍó ÞõÑóíúÔðÇ Úóáóì Ãóäøóåõ íóÑõÏøõ Åáóíúåöãú ãóäú ÌóÇÁóåõ ãöäú äöÓóÇÆöåöãú ÈöÛóíúÑö ÅÐúäö æóáöíøöåóÇ¡ ÝóäõÓöÎó Ðóáößó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöäú ÚóáöãúÊõãõæåõäøó ãõÄúãöäóÇÊò ÝóáóÇ ÊóÑúÌöÚõæåõäøó Åáóì ÇáúßõÝøóÇÑö} [ÇáããÊÍäÉ: 10] » ÇáúÂíóÉõ. Ñõæöíó Úóäú ÌóãóÇÚóÉò ãöäú ÇáÓøóáóÝö «Ãóäøóåõ ÑóÏøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÒóíúäóÈó Úóáóì ÃóÈöí ÇáúÚóÇÕö» ãóäúÓõæÎñ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {áóÇ åõäøó Íöáøñ áóåõãú} [ÇáããÊÍäÉ: 10] ¡ æóÞóÇáó ÞóÊóÇÏóÉõ: ßóÇäó ÑóÏøõåõ ÅíøóÇåóÇ Åáóíúåö ÞóÈúáó Ãóäú ÊóäúÒöáó ÓõæÑóÉõ(2/325)
ÈóÑóÇÁóÉñ " ÝóÑóÃóì Ãóäøó åóÐóÇ ÇáúÍõßúãó ãóäúÓõæÎñ ÈöÓõæÑóÉö " ÈóÑóÇÁóÉñ " íóÚúäöí - æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ - Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó} [ÇáÊæÈÉ: 5] .
æóÑõæöíó «Ãóäøó ÇáäøóÇÓó ßóÇäõæÇ íóÏúÎõáõæäó Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóäöÓóÇÄõåõ ÚöäúÏóåõ ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÂíóÉó ÇáúÍöÌóÇÈö ÈóÚúÏó Ãóäú ßõäøó ÛóíúÑó ãõÍóÌøóÈóÇÊò» .
æóãöäúåóÇ ÊóÈóäøöí ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÒóíúÏó Èúäó ÍóÇÑöËóÉó¡ æóÊóÈóäøöí ÃóÈöí ÍõÐóíúÝóÉó ÓóÇáöãðÇ äóÓóÎóåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ãóÇ ßóÇäó ãõÍóãøóÏñ ÃóÈóÇ ÃóÍóÏò ãöäú ÑöÌóÇáßõãú} [ÇáÃÍÒÇÈ: 40] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇõÏúÚõæåõãú áöÂÈóÇÆöåöãú åõæó ÃóÞúÓóØõ ÚöäúÏó Çááøóåö} [ÇáÃÍÒÇÈ: 5] .
«æóßóÇäó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÃóãóÑóåõãú Ýöí ÍóÌøóÉö ÇáúæóÏóÇÚö ÈöÝóÓúÎö ÇáúÍóÌøö¡ æóÞóÇáó ÚõãóÑõ Èúäõ ÇáúÎóØøóÇÈö: Ðóáößó ãóäúÓõæÎñ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÃóÊöãøõæÇ ÇáúÍóÌøó æóÇáúÚõãúÑóÉó áöáøóåö} [ÇáÈÞÑÉ: 196] » .
æóäóÙóÇÆöÑõ Ðóáößó ßóËöíÑóÉñ¡ æóÞóÏú ÇÚúÊóÑóÖó ÈóÚúÖõ ÇáúãõÎóÇáöÝöíäó Úóáóì åóÐóÇ¡ æóÒóÚóãó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÏú ßóÇäó íóÞöÝõ ãöäú ÊóÃúæöíáö ãõÌúãóáö ÇáúßöÊóÇÈö Úóáóì ãóÇ áóÇ íõÔúÑößõåõ Ýöí ÇáúæõÞõæÝö Úóáóíúåö ÃóÍóÏñ ãöäú ÃõãøóÊöåö¡ ÝóáóíúÓóÊú áóåõ ÓõäøóÉñ áóÇ ßöÊóÇÈó ÝöíåóÇ ÅáøóÇ æóÞóÏú íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó áóåóÇ Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö ÌõãúáóÉñ ÊóÏõáøõ ÚóáóíúåóÇ¡ ÝóÎóÕøó (Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì) ÑóÓõæáóåõ ÈöÚöáúãö Ðóáößó¡ Ýóáóãú íóËúÈõÊú Ãóäøó ÂíóÉð äóÓóÎóÊú ÓõäøóÉð¡ áöÃóäøó Êöáúßó ÇáÓøõäøóÉó ÞóÏú Êóßõæäõ ãóÃúÎõæÐóÉð ãöäú ÌõãúáóÉö (åóÐóÇ) ÇáúßöÊóÇÈö æóÅöäú ÎóÝöíó (ÚóáóíúäóÇ) Úöáúãõ Ðóáößó.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóåóÐóÇ ÇáúßóáóÇãõ Èóíøöäõ ÇáöÇäúÍöáóÇáö ÙóÇåöÑõ ÇáÓøõÞõæØö¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÌóæóÇÒó ãóÇ ÐóßóÑóåõ(2/326)
íóãúäóÚõ æõÌõæÏó äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáúÞõÑúÂäö æóäóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ßõáøó ÂíóÊóíúäö ÙóÇåöÑõåõãóÇ ÇáäøóÓúÎõ ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó äóÓúÎõ ÅÍúÏóÇåõãóÇ ÅäøóãóÇ ßóÇäó ÈöÓõäøóÉö ÇáÑøóÓõæáö æóÅöäú áóãú íõäúÞóáú ÅáóíúäóÇ ÅáøóÇ ÈöÞõÑúÂäò. æó (Ãóäøó) ÇáúÞõÑúÂäó ÅäøóãóÇ äóÒóáó ÈóÚúÏó Ðóáößó ÈöÍõßúãò ÞóÏú Óóäøóåõ ÇáÑøóÓõæáõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóäóÓóÎó Èöåö ÇáúÞõÑúÂäó¡ æóßõáøõ ÓõäøóÊóíúäö ßóÇäó ÙóÇåöÑõåõãóÇ ÇáäøóÓúÎó ÝóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó äóÓúÎõ ÇáúãóäúÓõæÎö ãöäúåõãóÇ ÅäøóãóÇ ßóÇäó ÈöÍõßúãò ÃóæúÌóÈóåõ ÌõãúáóÉñ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóãóÇ ÂÊóÇßõãú ÇáÑøóÓõæáõ ÝóÎõÐõæåõ æóãóÇ äóåóÇßõãú Úóäúåõ ÝóÇäúÊóåõæÇ} [ÇáÍÔÑ: 7] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÊøóÈóÚõæåõ} [ÇáÃäÚÇã: 153] æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃóØöíÚõæÇ Çááøóåó æóÃóØöíÚõæÇ ÇáÑøóÓõæáó} [ÇáäÓÇÁ: 59] ¡ æóÚóáóì Ãóäøó åóÐóÇ íõæÌöÈõ ÃóáøóÇ íóßõæäó áöáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÓõäøóÉñ ÑóÃúÓðÇ æóÃóäú íóßõæäó ßõáøõ ãóÇ Óóäøóåõ (ÝóÅöäøóãóÇ åõæó) ÈóíóÇäñ áöÌõãúáóÉò ãóÐúßõæÑóÉò Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóÞóÏú Úóáöãó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÊóÝúÓöíÑóåóÇ ÏõæäóäóÇ áöãóÇ ÎóÕøóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Èöåö ãöäú ÇáäøõÈõæøóÉö æóÇáúÚöáúãö ÈöÊóÃúæöíáö ÇáúÂíóÉö ÇáøóÊöí áóÇ íõÔúÑößõåõ Ýöíåö ÛóíúÑõåõ.
æóÈõØúáóÇäõ åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ãóÚúáõæãñ ãöäú ÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÃõãøóÉö¡ áöÃóäøóåóÇ ÞóÏú ÚóÞóáóÊú Ãóäøó Ýöí ÇáÔøóÑöíÚóÉö ÃóÍúßóÇãðÇ ãóÃúÎõæÐóÉð ãöäú ÇáúßöÊóÇÈö¡ æóÃóÍúßóÇãðÇ áóíúÓóÊú ãöäú ÇáúßöÊóÇÈö ãóÃúÎõæÐóÉð ãöäú ÇáÓøõäøóÉö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó (ÞóÇÆöáñ) : Åäøó (åóÐóÇ ÇáúÞóæúáó) ÇáøóÐöí ÚóÇÑóÖúÊ Èöåö ãóÇ ÍóßóíúÊ íóÑõÏøõåõ ÙóÇåöÑõ ÇáúßöÊóÇÈö¡ áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÇáó: {ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò Ãóæú äõäúÓöåóÇ äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] ¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÅöÐóÇ ÈóÏøóáúäóÇ ÂíóÉð ãóßóÇäó ÂíóÉò} [ÇáäÍá: 101] ÝóÞóÏú ÃóÝúÕóÍó ÇáúßöÊóÇÈõ ÈöÃóäøó ÈóÚúÖóåõ íóäúÓóÎõ ÈóÚúÖðÇ.
Þöíáó áóåõ: äóÞõæáõ áóß ÅäøóãóÇ ÃóÝúÕóÍó ÇáúßöÊóÇÈõ ÈöæõÌõæÏö ÇáäøóÓúÎö Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì Ãóäøóåõ äóÓúÎóåõ ÈöÞõÑúÂäò ãöËúáöåö Ãóæú ÈöÛóíúÑöåö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò ÈöÓõäøóÉò äõæÍöí ÈöåóÇ Åáóíúß äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ.(2/327)
æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÅöÐóÇ ÈóÏøóáúäóÇ ÂíóÉð ãóßóÇäó ÂíóÉò} [ÇáäÍá: 101] ÈöÃóäú äóäúÓóÎóåóÇ ÈöæóÍúíò áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò Ëõãøó äóäúÒöáõ ÃõÎúÑóì ãóßóÇäóåóÇ æóÅöäú áóãú Êóßõäú äóÇÓöÎóÉð áóåóÇ¡ ÝóáóÇ íõãúßöäõ ÇáúÞóÇÆöáõ ÈöãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÇáöÇäúÝöÕóÇáó ãöãøóäú äóÝóì äóÓúÎó ÇáúßöÊóÇÈö ÅáøóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö æóäóÓúÎó ÇáÓøõäøóÉö ÅáøóÇ ÈöÇáúßöÊóÇÈö¡ ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÞóÏú ÇÊøóÝóÞó Ãóåúáõ ÇáúÚöáúãö Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎó ÇáúßöÊóÇÈö ÈöÇáúßöÊóÇÈö æóäóÓúÎó ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáÓøõäøóÉö.
Þöíáó áóåõ: ÇáøóÐöíäó ÇÊøóÝóÞõæÇ Úóáóì Ðóáößó åõãú ÇáøóÐöíäó ÇÊøóÝóÞõæÇ Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúßöÊóÇÈö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó (ÞóÇÆöáñ) : ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ íõÎóÇáöÝõ Ýöí Ðóáößó.
Þöíáó áóåõ: ãóäú ÊóÞóÏøóãó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó ÞóÏú ÃóÌóÇÒõæÇ Ðóáößó ÝóßóíúÝó íóßõæäõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÎöáóÇÝðÇ Úóáóíúåöãú æóåõæó áóÇ íõãúßöäõåõ Ãóäú íóÍúßöíó åóÐóÇ ÇáúÞóæúáó Úóäú ÃóÍóÏò ãöãøóäú ÊóÞóÏøóãóåõ.
æóÞóÏú ÍóßóíúäóÇ äóÍúäõ Úóäú ÎóáúÞò ãöäú ÇáÓøóáóÝö ÌóæóÇÒóåõ ÝóÅöäú ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÎöáóÇÝðÇ Úóáóì ãóäú ÊóÞóÏøóãóåõ ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáõ ÇáøóÐöí ÍóßóíúäóÇ Þóæúáóåõ æóÚóÇÑóÖúäóÇ Èöåö Þóæúáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÎöáóÇÝðÇ ÚóáóíúäóÇ æóÚóáóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÌóãöíÚðÇ.
Ëõãøó ÞóÇáó åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáõ: (áóãú äóÑó) ãóäú ÎóÇáóÝó (Ýöí) åóÐóÇ ÃóæúÑóÏó ÂíóÉð äõÓöÎóÊú ÚöäúÏóåõ áöÓõäøóÉò¡ æóÞóÏú æóÌóÏúäóÇ áóåóÇ ÌõãúáóÉð Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö äóÍúæõ ãóÇ ÇÏøóÚóæúåõ ãöäú äóÓúÎö ÇÓúÊöÞúÈóÇáö ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö æóÇÓúÊöÍúáóÇáö ÇáúÎóãúÑö æóÊóÍúÑöíãö ÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö æóÇáúÃóßúáö æóÇáÔøõÑúÈö ÈóÚúÏó Çáäøóæúãö Ýöí áóíóÇáöí ÇáÕøóæúãö.
ÝóÞóÏú íóßõæäõ ÇÓúÊöÞúÈóÇáõ ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö ãóÃúÎõæÐðÇ ãöäú ÌõãúáóÉö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃõæáóÆößó ÇáøóÐöíäó åóÏóì Çááøóåõ ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] ¡ æóÔõÑúÈõ ÇáúÎóãúÑö ãóÃúÎõæÐñ ãöäú Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {íóÓúÃóáõæäóß Úóäú ÇáúÎóãúÑö æóÇáúãóíúÓöÑö Þõáú ÝöíåöãóÇ ÅËúãñ ßóÈöíÑñ æóãóäóÇÝöÚõ áöáäøóÇÓö} [ÇáÈÞÑÉ: 219] ¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÔõÑúÈóåóÇ áóÇ íóÍöáøõ æóÝöíåö ÅËúãñ. æóÞóÏú Ñõæöíó Ãóäøóåõãú ßóÇäõæÇ íóÔúÑóÈõæäóåóÇ ÈóÚúÏó äõÒõæáö åóÐöåö ÇáúÂíóÉö Ëõãøó äóÒóáó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÅäøóãóÇ ÇáúÎóãúÑõ æóÇáúãóíúÓöÑõ. . .} [ÇáãÇÆÏÉ: 90] ÇáúÂíóÉõ. æóÊóÍúÑöíãõ ãóÇ íóÍöáøõ áöáúãõÝúØöÑö Ýöí áóíóÇáöí ÇáÕøóæúãö ÞóÏú íóßõæäõ ãóÃúÎõæÐðÇ ãöäú ÌõãúáóÉö Þóæúáöåö: {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÇáÕøöíóÇãõ ßóãóÇ ßõÊöÈó Úóáóì ÇáøóÐöíäó ãöäú ÞóÈúáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 183] Ãóíú Úóáóì (Êöáúßó) ÇáúåóíúÆóÉö.
æóßóÐóáößó ãóÇ ÃóÔúÈóåó åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö ÞóÏú íõãúßöäõ ÊóÎúÑöíÌõåóÇ Úóáóì Ðóáößó.(2/328)
ÞóÇáó: æóÅöäú æóÑóÏó ãóÇ áóÇ íõãúßöäõ Ýöíåö ÝóÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ãóÃúÎõæÐðÇ ãöäú ÇáúßöÊóÇÈö æóÅöäú ÎóÝöíó ÚóáóíúäóÇ Úöáúãõåõ ÝóíõÞóÇáõ (áóåõ) : Èöãó ÊóäúÝóÕöáõ ãöãøóäú ÞóÇáó áóß Åäøó åóÐóÇ ÇáúÞóæúáó íõÄóÏøöí (Åáóì) ÃóáøóÇ íóßõæäó Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - äóÇÓöÎñ æóáóÇ ãóäúÓõæÎñ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃõæáóÆößó ÇáøóÐöíäó åõÏóì Çááøóåõ ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] Ýöíåö ÇáúÃóãúÑõ (ÈöÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö ÈöÇáúÃóäúÈöíóÇÁö) ÇáúãõÊóÞóÏøöãöíäó Ýöí ÔóÑóÇÆöÚöåöãú¡ æóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ÌóãöíÚõ ãóÇ ÔóÑóÚóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí ßöÊóÇÈöåö æóÓõäøóÉö ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ßóÇäó ãöäú ÔóÑóÇÆöÚö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÇáúãõÊóÞóÏøöãöíäó¡ æóÃóäøó ãóÚúäóì ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö Ãóäøóåõ ßóÇäó Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ãóäú ÞóÈúáóäóÇ ÈóÞóÇÁõ ÇáúÍõßúãö ÇáúãóäúÓõæÎö Ýöíåöãú åóÐöåö ÇáúãõÏøóÉó ãöäú ÇáÒøóãóÇäö Ëõãøó äõÞöáõæÇ Åáóì ÇáúÍõßúãö ÇáËøóÇäöí¡ ÝóáóÇ ÔóíúÁó Ýöí åóÐöåö ÇáúÞóÖöíøóÉö ãöäú ÍóÙúÑò Ãóæú ÅíÌóÇÈò Ãóæú ÅÈóÇÍóÉò ÅáøóÇ æóÞóÏú ßóÇäó ãöËúáõåõ Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ãóäú ÞóÈúáóäóÇ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ËóÈóÊó Ýöí ÔóÑöíÚóÊöäóÇ.
æóÅöäøóãóÇ ÕóÇÑó Ýöí ÔóÑöíÚóÊöäóÇ (ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì) {ÃõæáóÆößó ÇáøóÐöíäó åóÏóì Çááøóåõ ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] .
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áóÇ íóÌöÈõ Ðóáößó áöÃóäøóÇ ÞóÏú ÚóáöãúäóÇ ßóæúäó ÃóÔúíóÇÁó ãõÈóÇÍóÉð Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ãóäú ÞóÈúáóäóÇ ÍõÙöÑóÊú Ýöí ÔóÑöíÚóÊöäóÇ ßóÇáúÎóãúÑö æóäóÍúæöåóÇ¡ æóßóæúäó ÃóÔúíóÇÁó ãóÍúÙõæÑóÉò Ýöí ÔóÑöíÚóÊöåöãú ÃóÈóÇÍóÊúåóÇ ÔóÑöíÚóÊõäóÇ ßóÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÚóáóì ÇáøóÐöíäó åóÇÏõæÇ ÍóÑøóãúäóÇ ßõáøó Ðöí ÙõÝõÑò æóãöäú ÇáúÈóÞóÑö æóÇáúÛóäóãö ÍóÑøóãúäóÇ Úóáóíúåöãú ÔõÍõæãóåõãóÇ} [ÇáÃäÚÇã: 146] Þöíáó áóåõ: äóÞõæáõ áöåóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáö áóíúÓó ÔóíúÁñ ãöãøóÇ ÍõÙöÑó ÈóÚúÏó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóÃõÈöíÍó ÈóÚúÏó ÇáúÍóÙúÑö ÅáøóÇ æóÞóÏú ßóÇäó Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ãóäú ßóÇäó (ãöäú) ÞóÈúáöäóÇ ßóÐóáößó ãõÏøóÉð ãöäú ÇáÒøóãóÇäö ÝóÊóÚóÈøóÏó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Èöåöãú Ýöí ÇáúÍõßúãö Ýöí (ãöËúáö) ÇáúãõÏøóÉö ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ ÇáúÍóÙúÑõ Ãóæú ÇáúÅöÈóÇÍóÉõ.
Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú Êóßõæäó åóÐöåö ÇáúÂíóÉõ ÏóÇáøóÉð Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ áöÃóäøóåõ áóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ßóÇäó Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ãóäú ÞóÈúáóäóÇ Ãóäøó Óõäóäó ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÞóÏú ßóÇäó íóÌõæÒõ äóÓúÎõåóÇ ÈöÇáúßöÊóÇÈö ÇáúãõäóÒøóáö Úóáóíúåöãú ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÅÐú áóíúÓó (ãóÚóäóÇ) äóÕøñ æóáóÇ ÅÌúãóÇÚñ íóãúäóÚõ ãöäú Ðóáößó.(2/329)
Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÃõæáóÆößó ÇáøóÐöíäó åóÏóì Çááøóåõ ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] ÝóíóäúÊóÙöãõ ÌóæóÇÒõ äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúßöÊóÇÈö ßóãóÇ ßóÇäó Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÇáúãõÊóÞóÏøöãöíäó.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ Ýöí ÍóÙúÑö ÇáúÃóßúáö æóÇáÔøõÑúÈö æóÇáúÌöãóÇÚö Ýöí áóíóÇáöí ÇáÕøóæúãö (ÈóÚúÏó Çáäøóæúãö) ¡ æóäóÓúÎõåõ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÇáÕøöíóÇãõ ßóãóÇ ßõÊöÈó Úóáóì ÇáøóÐöíäó ãöäú ÞóÈúáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 183] ¡ æóÃóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ßóÐóáößó Ýöí ÇáÔøóÑóÇÆöÚö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö ÝóÇäúÊóÙóãóÊú ÇáúÂíóÉõ ÅËúÈóÇÊóåõ ÚóáóíúäóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ ÝóÅöäøóåõ íóáúÒóãõäóÇ ÃóáøóÇ äóÌúÚóáó åóÐóÇ ÇáúÍõßúãó ãóäúÓõæÎðÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇáúÂäó ÈóÇÔöÑõæåõäøó æóÇÈúÊóÛõæÇ ãóÇ ßóÊóÈó Çááøóåõ áóßõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 187] ¡ æóÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ ÒóÇáó ÈóÚúÏó ËõÈõæÊöåö Ýöí ÇáúãõÏøóÉö ÇáøóÊöí ßóÇäó ÈóÞöíó ÝöíåóÇ¡ áöÃóäøóåõ ßóÐóáößó ßóÇäó Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ãóäú ßóÇäó ÞóÈúáóäóÇ ãöäú ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÝóáóÇ íóßõæäõ Ýöí Ðóáößó ãöäú ÔóÑöíÚóÊöäóÇ äóÇÓöÎñ æóáóÇ ãóäúÓõæÎñ¡ ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó: {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÇáÕøöíóÇãõ ßóãóÇ ßõÊöÈó Úóáóì ÇáøóÐöíäó ãöäú ÞóÈúáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 183] Ëõãøó ÞóÇáó: ÍõÙöÑó (Úóáóíúåöãú) ÇáúÃóßúáõ æóÇáÔøõÑúÈõ æóÇáúãõÈóÇÔóÑóÉõ Ýöí áóíóÇáöí ÇáÕøóæúãö ÈóÚúÏó Çáäøóæúãö ãöÞúÏóÇÑó ÓóäóÉò æóÇÍöÏóÉò¡ Ëõãøó ßóÇäó ÈóÚúÏó ãõÖöíøö ÇáÓøóäóÉö ÅÈóÇÍóÉõ ÌóãöíÚö Ðóáößó ÈöÇááøóíúáö ÈóÚúÏó Çáäøóæúãö æóÞóÈúáóåõ¡ áóãú íóßõäú Ýöíåö äóÓúÎõ ÔóíúÁò æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó íóßõæäõ Ýöíåö ÅíÌóÇÈõ Íõßúãò Åáóì æóÞúÊò ãóÚúáõæãò¡ æóáóÇ íõãúßöäõåõ ãóÚó Ðóáößó ÇáöÇäúÝöÕóÇáõ ãöãøóäú íóäúÝöí ãöäú Ãóåúáö ÇáúãöáøóÉö æõÌõæÏó äóÇÓöÎò¡ æóãóäúÓõæÎò Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö¡ áöÃóäøó ãóäú íóäúÝöí ãöäú Ðóáößó ÅäøóãóÇ äóÓúáõßõ Ýöíåö åóÐöåö ÇáØøóÑöíÞóÉó æóíóÌúÑöí (Ýöíåö) Úóáóì åóÐóÇ ÇáúãöäúåóÇÌö Ýöí äóÝúíö ÇáäøóÓúÎö.
æóåóÐóÇ Þóæúáñ ÙóÇåöÑõ ÇáúÝóÓóÇÏö æóÚóáóì Ãóäøóåõ ÅäøóãóÇ ÐóßóÑó Ãóäøóåõ ßõÊöÈó ÚóáóíúäóÇ ÇáÕøöíóÇãõ¡ æóÇáÕøöíóÇãõ áóÇ íóßõæäõ ÈöÇááøóíúáö æóÅöäú ÍõÙöÑó ÇáúÃóßúáõ Ýöíåö ÈóÚúÏó Çáäøóæúãö ÝóßóíúÝó íóÊóäóÇæóáõ Çááøóíúáó æóÞóÏú Èóíøóäó (Ðóáößó) Ýöí ÓöíóÇÞö ÇáúÂíóÉö(2/330)
Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃóíøóÇãðÇ ãóÚúÏõæÏóÇÊò} [ÇáÈÞÑÉ: 184] ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøó ÇáÕøóæúãó ÇáøóÐöí ßõÊöÈó ÚóáóíúäóÇ (ßóãóÇ ßõÊöÈó Úóáóì ÇáøóÐöíäó ãöäú ÞóÈúáöäóÇ ÅäøóãóÇ åõæó ÃóíøóÇãñ ãóÚúÏõæÏóÇÊñ) Ýóáóãú íóÊóäóÇæóáú Çááøóíúáó ÞóØøõ ÝóÓóÞóØó Þóæúáõåõ Åäøó ãóÇ äõÓöÎó ãöäú Ðóáößó ÞóÏú ßóÇäó ãõæÌöÈðÇ ÈöÇáúÂíóÉö ÞóÈúáó äóÓúÎöåóÇ.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ Ýöí ÔõÑúÈö ÇáúÎóãúÑö Ãóäøóåõ ßóÇäó ãõÈóÇÍðÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóãóäóÇÝöÚõ áöáäøóÇÓö} [ÇáÈÞÑÉ: 219] æóÃóäøóåõ ÞóÏú ÞóÑóäóåóÇ ÈöÇáúÅöËúãö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Þõáú ÝöíåöãóÇ ÅËúãñ ßóÈöíÑñ} [ÇáÈÞÑÉ: 219] Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÅöËúãõåõãóÇ ÃóßúÈóÑõ ãöäú äóÝúÚöåöãóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 219] æóåóÐóÇ ÇááøóÝúÙõ ÞóÏú ÇÞúÊóÖóì ÊóÍúÑöíãóåóÇ áöÃóäøó ÇáúÅöËúãó ßõáøóåõ ãõÍóÑøóãñ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Þõáú ÅäøóãóÇ ÍóÑøóãó ÑóÈøöí ÇáúÝóæóÇÍöÔó ãóÇ ÙóåóÑó ãöäúåóÇ æóãóÇ ÈóØóäó æóÇáúÅöËúãó} [ÇáÃÚÑÇÝ: 33] ¡ æó (ÐößúÑõ ÇáúãóäóÇÝöÚö) ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ áóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áöÃóäøó ÓóÇÆöÑó ÇáúãóÍúÙõæÑóÇÊö ÞóÏú íõãúßöäõ ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ ÈöåóÇ Ýöí ÃõãõæÑö ÇáÏøõäúíóÇ ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúÍóÙúÑö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: Åäøóåõãú ÞóÏú ßóÇäõæÇ íóÔúÑóÈõæäóåóÇ ÈóÚúÏó äõÒõæáö ÇáúÂíóÉö ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö áöÃóäøóåõ áóíúÓó Ýöíåö Ãóäøóåõãú ßóÇäõæÇ íóÔúÑóÈõæäóåóÇ ãóÚó Úöáúãö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÔõÑúÈöåöãú ÅíøóÇåóÇ æóÅöÞúÑóÇÑöåö ÅíøóÇåõãú Úóáóíúåö¡ æóÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ßóÇäó íóÔúÑóÈõåõ ãóäú áóãú íóÚúáóãú ÈöÇáúÍóÙúÑö æóÙóäøó Ãóäøó ÇáúÂíóÉó áóãú ÊõæÌöÈú ÊóÍúÑöíãóåóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóíúÓó Ýöí ÊóÍúÑöíãö ÇáúÎóãúÑö ÈóÚúÏó ÅÈóÇÍóÊöåóÇ ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúÊ¡ áöÃóäøó ÅÈóÇÍóÊóåóÇ ÞóÈúáó äõÒõæáö ÇáúÂíóÉö ßóÇäóÊú ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÚóÞúáö æóßóæúäó ÇáúÃóÔúíóÇÁö ãõÈóÇÍóÉð Ýöí ÇáúÃóÕúáö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáÔøóÑúÚö¡ æóãöËúáõ åóÐóÇ áóÇ íõØúáóÞõ Ýöíåö ÇÓúãõ ÇáäøóÓúÎö ÝóáóÇ íóãúÊóäöÚõ æõÑõæÏõ ÇáúßöÊóÇÈö ÈöÍóÙúÑöåóÇ¡ æóáóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö áöÃóäøó ãóæúÖöÚó ÇáúÎöáóÇÝö Èóíúäóß æóÈóíúäóåõãú: ÅäøóãóÇ åõæó ÝöíãóÇ íóËúÈõÊõ Íõßúãõåõ ÈöÇáÓøõäøóÉö åóáú íóÌõæÒõ äõÒõæáõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÒóæóÇáöåö æóäóÓúÎöåö Ãóãú áóÇ.
Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÛóáóØñ ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõãú ÞóÏú ßóÇäõæÇ íóÔúÑóÈõæäóåóÇ Ýöí Ãóæøóáö ÇáúÅöÓúáóÇãö ãóÚó Úöáúãö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÐóáößó ÝóÕóÇÑó ÅÞúÑóÇÑõåõ ÅíøóÇåõãú Úóáóíúåö (ÅÈóÇÍóÉð ãöäúåõ ÈöÔõÑúÈöåóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÔøóÑúÚö ÈöãóäúÒöáóÉö Þóæúáöåö áóæú ÞóÇáó: ÞóÏú ÃóÈóÍúÊ áóßõãú ÔõÑúÈóåóÇ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó æõÌõæÏö áóÝúÙöåö ãöäúåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãöäú Ðóáößó æóÈóíúäó ÅÞúÑóÇÑöåö ÅíøóÇåõãú Úóáóíúåö) ¡ æóÞóÏú æóÑóÏóÊú ÇáúÂíóÉõ ÈóÚúÏó Ðóáößó ÈöäóÓúÎöåö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ ÝóËóÈóÊó äóÓúÎõ ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö.(2/331)
æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ (Ãóäøó) ÏóáóÇáóÊóäóÇ Úóáóì ãóÇ ÇÓúÊóÏúáóáúäóÇ (Èöåö) Úóáóíúåö ÞóÇÆöãóÉñ¡ áöÃóäøó åóÐóÇ ßóáóÇãñ Ýöí ÇáöÇÓúãö áóÇ Ýöí ÇáúãóÚúäóì¡ æóÅöÐóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íõÒöíáó Çááøóåõ ÍõßúãðÇ ÃóÞóÇãó Úóáóíúåö ÇáÏøóáóÇáóÉó Ýöí ÇáúÃóÕúáö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÚóÞúáö ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ ÌóÇÒó Ãóäú íõÒöíáó Èöåö ãóÇ Íõßöãó Èöåö Úóáóì áöÓóÇäö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ áöÃóäøó ÇáúÌóãöíÚó ãöäú ÚöäúÏöåö ÝóÌöåóÉõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöÇáúÂíóÉö ÕóÍöíÍóÉñ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõ åóÐóÇ ÇáÑøóÌõáö æóßóÐóáößó ãóÇ ÃóÔúÈóåó åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö ÞóÏú íõãúßöäõ ÊóÎúÑöíÌõåóÇ Úóáóì Ðóáößó æóÅöäú æóÑóÏó ãóÇ áóÇ íõãúßöäõ Ýöíåö ÝóÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ãóÃúÎõæÐðÇ ãöäú ÇáúßöÊóÇÈö æóÅöäú ÎóÝöíó ÚóáóíúäóÇ Úöáúãõåõ.
ÝóÅöäøóåõ íõÞóÇáõ (áóåõ) : åóáú íóÌõæÒõ ÚöäúÏóß Ãóäú íóßõæäó áöáøóåö ÊóÚóÇáóì ãõÑóÇÏñ Ýöí Íõßúãò íóÔúÊóãöáõ Úóáóíúåö áóÝúÙñ ãóÐúßõæÑñ Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö ÝóíóÎúÝóì ÚóÇãøõåõ Úóáóì ÌóãöíÚö ÇáúÃõãøóÉö¿ .
ÝóÅöäú ÞóÇáó: äóÚóãú ÌóæóÇÒõ Ãóäú íóßõæäó åóÇåõäóÇ ÃóÍúßóÇãñ ßóËöíÑóÉñ Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøõäøóÉö ÞóÏú ÎóÝöíó ÚöáúãõåóÇ Úóäú ÇáúÃõãøóÉö ÝóÃóÎúØóÆõæåóÇ¡ æóÍóßóãõæÇ ÈöÛóíúÑöåóÇ æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ ÌóæóÇÒó ÇÌúÊöãóÇÚöåöãú Úóáóì ÇáúÎóØóÃö¡ æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó æõÞõæÚó Ðóáößó ãóÃúãõæäñ ãöäúåõãú.
æóÅöäú ÞóÇáó: áóÇ íóÌõæÒõ Ðóáößó¡ Þöíáó áóåõ: Ýóáöãó ÃóÌóÒúÊ Ãóäú ÊóÑöÏó ÂíóÉñ ÊóÔúÊóãöáõ Úóáóì Íõßúãò ãóÐúßõæÑò ÝöíåóÇ Ëõãøó íõäúÓóÎõ Ðóáößó ÇáúÍõßúãõ¡ ÝóáóÇ íóÚúáóãõ ÇáäøóÇÓõ ÇáúÍõßúãó ÇáúãóäúÓõæÎó ãöäú ÇáúßöÊóÇÈö¡ ÝóåóÐóÇ íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ÇáúÍõßúãõ ÞóÏú ÐóåóÈó Úóäú ÇáúÃõãøóÉö áöÃóäøó ãõÎóÇáöÝöíß íóÞõæáõæäó. áóíúÓó Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö Íõßúãñ ÞóÏú ÎóÝöíó ÚóáóíúäóÇ Ýöí ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ÇÎúÊóáóÝúäóÇ Ýöíåö¡ æóÅöäøóãóÇ ÇáúßöÊóÇÈõ Ýöí ãöËúáö Ðóáößó æóÑóÏó Ýöí äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö æóÊóÒúÚõãõ ÃóäúÊó Ãóäøóß áóÇ ÊóÞöÝõ Úóáóíúåö æóáóÇ ÊóÚúáóãõåõ¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó åõäóÇßó Íõßúãñ ÞóÏú ÎóÝöíó Úóáóíúß ÝóÞóÏú ÃóÏøóÇß åóÐóÇ Åáóì ÎóÝóÇÁö ÇáúÍõßúãö Úóäú ÇáúÃõãøóÉö ÈöÃóÓúÑöåóÇ.
æóáóæú ÌóÇÒó åóÐóÇ áóíóÌõæÒõ Ãóäú íõÞóÇáó: Åäøó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÃóÍúßóÇãðÇ ßóËöíÑóÉð äóÍúäõ ãõÊóÚóÈøöÏõæäó ÈöåóÇ áóãú ÊóÞöÝú ÇáúÃõãøóÉõ Úóáóì ÔóíúÁò ãöäúåóÇ¡ æóåóÐóÇ Þóæúáñ ÙóÇåöÑõ ÇáÓøõÞõæØö.(2/332)
æóíõÞóÇáõ áóåõ: ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÞóÇáó ßõáøõ ãóÇ Óóäøóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ýóåõæó ãöãøóÇ ÃóæúÌóÈóÊúåõ ÌõãúáóÉñ ãóÐúßõæÑóÉñ Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö æóáóãú äóÞöÝú ÚóáóíúåóÇ¡ æóßóÐóáößó ãóÇ äóÓóÎóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈóÚúÏó ËóÈóÇÊö Íõßúãöåö ãöäú ÓõäøóÊöåö íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó äóÓóÎóåõ ÈöãóÇ ÇÞúÊóÖóÊúåõ ÌõãúáóÉñ Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö áóãú äóÞöÝú Úóáóì ãóÚúäóÇåóÇ æóíóÌöÈõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÃóáøóÇ íóßõæäó áöáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Óõäóäñ ÈöæóÍúíò ÛóíúÑö ÇáúÞõÑúÂäö. æóåóÐóÇ Þóæúáñ ÓóÇÞöØñ ãóÑúÏõæÏñ¡ Úóáóì Ãóäøóåõ áóæú ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÃóÍúßóÇãñ ÊóÎúÝóì Úóáóì ÇáúÃõãøóÉö¡ áóãóÇ ÕóÍøó ÇáÑøóÏøõ Åáóì ßöÊóÇÈö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æóáóÈóØóáó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá æóÇáäøóÙóÑõ áöÃóäøóÇ ãóÊóì ÃóÑóÏúäóÇ ÑóÏøó ÇáúÍóÇÏöËóÉö Åáóì ÇáúÃóÕúáö¡ æóÌóæøóÒúäóÇ ãóÚó Ðóáößó Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÇáúÃõÕõæáö ãóÇ ÞóÏú ÎóÝöíó ÚóáóíúäóÇ Íõßúãõåõ áóãú äóÃúãóäú Ãóäú íóßõæäó ÃóÕúáõ åóÐöåö ÇáúÍóÇÏöËóÉö åõæó ãöãøóÇ ÞóÏú ÎóÝöíó ÚóáóíúäóÇ Íõßúãõåõ ãöäú ÇáúßöÊóÇÈö¡ æóåóÐóÇ íõÄóÏøöí Åáóì ÈõØúáóÇäö ÇáúÞöíóÇÓö¡ æóßóÝóì ÈöÞóÇÚöÏóÉò ÊõÄóÏøöí ÇáúÈóÇäöíó ÚóáóíúåóÇ Åáóì åóÐöåö ÇáúÌóåóÇáóÇÊö ÝóÓóÇÏðÇ ãöäú ÅÈúØóÇáö äóÓúÎö ÇáúßöÊóÇÈö æóÇáÓøõäøóÉö¡ æóãöäú Ãóäøóåõ áóæú ËóÈóÊó ÇáäøóÓúÎõ ÝöíåöãóÇ áóãú íóËúÈõÊú äóÓúÎõ ÇáúßöÊóÇÈö ÈöÇáúßöÊóÇÈö æóáóÇ ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ æóÅöáóì ÊóÌúæöíÒö (ÎóÝóÇÁö Íõßúãò ãóÐúßõæÑò Ýöí ÇáúßöÊóÇÈö Úóáóì ÇáúÃõãøóÉö ÝóáóÇ äóÚúáóãõåõ æóáóÇ äóÞöÝõ Úóáóíúåö¡ æóÅöáóì ÊóÌúæöíÒö) ÃóáøóÇ íóßõæäó áöáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÓõäøóÉñ¡ æóÃóäøó ÌóãöíÚó ãóÇ Óóäøóåõ Ýóåõæó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóÅöáóì ÈõØúáóÇäö ÑóÏøö ÇáúÍóÇÏöËóÉö Åáóì ÇáúßöÊóÇÈö¡ áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäó ÃóÕúáõåóÇ ãöãøóÇ áóãú ÊóÞöÝú Úóáóíúåö ÇáúÃõãøóÉö. æóÐóßóÑó åóÐóÇ ÇáÑøóÌõáõ æóÌúåðÇ ËóÇáöËðÇ Ýöí ÒóÚúãöåö áöÊóÎúÑöíÌö åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö ÞóÏú ÐóßóÑóåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÓóäóÐúßõÑõåõ ÚöäúÏó ÍößóÇíóÊöäóÇ ÈöÞóæúáöåö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóÇÈö¡ æóÚóáóì Ãóäøó ÇáúÂíó ÇáøóÊöí ÇÍúÊóÌóÌúäóÇ ÈöåóÇ ÅäøóãóÇ íõØúáóÈõ áóåóÇ ÊóÃúæöíáñ íõæóÇÝöÞõ ãóÐúåóÈó ãóäú ÃóÞóÇãó ÇáÏøóáóÇáóÉó Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇáúãóÞóÇáóÉö Ýöí ÇáúÃóÕúáö¡ ÝóÃóãøóÇ ãóäú áóãú íõÚóÖøöÏú Þóæúáóåõ ÈöÍõÌøóÉò æóáóÇ ÔõÈúåóÉò Ýóáóãú íóáúÌóÃú Ýöíåö Åáóì ÏóáóÇáóÉò ãöäú ÚóÞúáò æóáóÇ ÔóÑúÚò¡ Ëõãøó ÇÓúÊóÛóáøó ãóØúáóÈó ÊóÃúæöíáö(2/333)
ÇáúÂíö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöÝóÓóÇÏö ãóÞóÇáóÊöåö æóÍóãóáóåóÇ Úóáóì æõÌõæåò ÊõäóÇÞöÖõ ÇáúÃõÕõæáó æóÊõäóÇÝöíåóÇ ßóÇäó Þóæúáõåõ ÓóÇÞöØðÇ ãóØúÑõæÍðÇ ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÞóÇáóÊöäóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈõÚöËó ãõÈóíøöäðÇ ÝóáóÇ íóßõæäõ ÇáúßöÊóÇÈõ ÅÐóäú ãõÈóíøöäðÇ áöÞóæúáöåö.
æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò Ãóæú äõäúÓöåóÇ äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõ ÅäøóãóÇ íóäúÓóÎõ ÂíóÉð ãöËúáóåóÇ¡ æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÅöÐóÇ ÈóÏøóáúäóÇ ÂíóÉð ãóßóÇäó ÂíóÉò} [ÇáäÍá: 101] .
Þöíáó áóåõ áóÇ íóÎúáõæ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] ãöäú ÃóÍóÏö æóÌúåóíúäö: ÅãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÅÙúåóÇÑóåõ æóÊóÑúßó ßöÊúãóÇäöåö¡ ÝóíóÊóäóÇæóáõ ÌóãöíÚó ÇáúÞõÑúÂäö ãóÇ ÇÝúÊóÞóÑó ãöäúåõ Åáóì ÈóíóÇäò¡ æóãóÇ áóãú íóÝúÊóÞöÑú¡ Ýóíóßõæäõ ÈöãóÚúäóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáÑøóÓõæáõ ÈóáøöÛú ãóÇ ÃõäúÒöáó Åáóíúß ãöäú ÑóÈøöß} [ÇáãÇÆÏÉ: 67] (Ãóäú) íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ (ãöäúåõ) ãóÇ ÇÍúÊóÇÌó ãöäúåõ Åáóì (ÈóíóÇäö) ÇáÑøóÓõæáö Ïõæäó ÛóíúÑöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÇáúæóÌúåó ÇáúÃóæøóáó ÝóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íõäóÒøöáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì (Åáóíúåö) ÇáäøóÓúÎó áöáÓøõäøóÉö ÝóíõÈóíøöäõåõ (áöáäøóÇÓö) ÈöÅöÙúåóÇÑöåö ÅíøóÇåõ¡ ÝóåóÐóÇ áóÇ íóßõæäõ ÏóáóÇáóÉð Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö ÃóÞúÑóÈó ãöäúåõ Åáóì Ãóäú íóãúäóÚó ãöäúåõ.
æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúæóÌúåó ÇáËøóÇäöíó¡ ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö ÃóíúÖðÇ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúÊ¡ áöÃóäøóåõ áóíúÓó Ýöí áõÒõæãö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈóíóÇäó ãõÌúãóáö ÇáúßöÊóÇÈö¡ ãóÇ íóäúÝöí äóÓúÎó ÇáÓøõäøóÉö ÈöÍõßúãò Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ÛóíúÑö ãõÝúÊóÞöÑò(2/334)
Åáóì ÈóíóÇäö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áöÃóäøóåõ áóæú äóÕøó Úóáóíúåö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÈöÃóäú íóÞõæáó: áöÊõÈóíøöäó ãõÌúãóáó ÇáúßöÊóÇÈö áóãú íóäúÝö ÈöÐóáößó Ãóäú íóßõæäó (ãóÇ áóÇ íóÍúÊóÇÌõ) Åáóì ÇáúÈóíóÇäö ãöäúåõ äóÇÓöÎðÇ áöÓõäøóÊöåö.
æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ãóÇ íóÍúÕõáõ ãöäú ÈóíóÇäö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÝóÇóááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÇáúãõÊóæóáøöí áöÊóÈúíöíäöåö ÈöæóÍúíò ãöäú ÚöäúÏöåö æóáóãú íóßõäú Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] ãóÇäöÚðÇ Ãóäú íóßõæäó ãóÇ ÍóÕóáó ãöäú ÇáúÈóíóÇäö Ýóåõæó ãöäú ÚöäúÏö Çááøóåö æóåõæó ÇáúãõÊóæóáøöí áöÐóáößó ãöäúåõ¡ æóáóãú íóãúÊóäöÚú ÃóíúÖðÇ Ãóäú íõÈóíøöäó ãõÏøóÉó ÇáÓøõäøóÉö ÝóíóäúÓóÎõåóÇ ÈöÇáúßöÊóÇÈö ßóãóÇ Êóæóáøóì ÊóÈúíöíäóåóÇ Úóáóì áöÓóÇäö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóÃóíúÖðÇ: áóíúÓó Ýöí Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - íõÈóíøöäõ ÇáúÞõÑúÂäó ãóÇ íóãúäóÚõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞõÑúÂäõ íõÈóíøöäõ ÇáÓøõäøóÉó ÃóíúÖðÇ¡ ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúÞõÑúÂäó íõÈóíøöäõ ÇáúÞõÑúÂäó¡ æóáóãú íóãúäóÚú Ðóáößó äóÓúÎóåõ Èöåö¡ æóßóãóÇ Ãóäøó ÇáÓøõäøóÉó ÊõÈóíøöäõ ÇáÓøõäøóÉó æóÊóäúÓóÎõåóÇ ÃóíúÖðÇ¡ ÝóáóíúÓó ÅÐóäú Ýöí æóÕúÝö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - äõÈóíøöäõ ÇáúÞõÑúÂäó ãóÇ íóãúäóÚõ Ãóäú íóäúÓóÎó ÓõäøóÉð ÈöÇáúÞõÑúÂäö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÇóáøóÐöí ÞóÇáó: {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] åõæó ÇáøóÐöí ÞóÇáó: {æóäóÒøóáúäóÇ Úóáóíúß ÇáúßöÊóÇÈó ÊöÈúíóÇäðÇ áößõáøö ÔóíúÁò} [ÇáäÍá: 89] ÝóåóáøóÇ ÃóÌóÒúÊ áöÚõãõæãöåö ÊóÈúíöíäó ãõÏøóÉö ÇáÓøõäøóÉö ÅÐú áóãú íóßõäú Ýöí Þóæúáöåö: {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] ãóÇ íõæÌöÈõ ÊóÎúÕöíÕóåõ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÞõæáó: {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] æóáöÊõÈóíøöäó ÇáúßöÊóÇÈó ãóÇ ÈöÓõäøóÉò ÅÐú áóíúÓó ÈóíóÇäõ ãõÌúãóáö ÇáúßöÊóÇÈö ÈöÓõäøóÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóÅöäøóãóÇ íõÈóíøöäõ ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÇáó ßóÐóÇ¡ Ãóæú Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõ ÈöãóÇ ÞóÇáó ßóÐóÇ¡ ÝóáóÇ íõÓóãøóì åóÐóÇ ÓõäøóÉð Ýóáóãú íóÚúÊóÑöÖú Úóáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóäóÒøóáúäóÇ Úóáóíúß ÇáúßöÊóÇÈó ÊöÈúíóÇäðÇ áößõáøö ÔóíúÁò} [ÇáäÍá: 89] æóÅöíÌóÇÈõ ÊóÎúÕöíÕöåö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò Ãóæú äõäúÓöåóÇ äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] ÝóáóíúÓó áóåõ(2/335)
ÊóÚóáøõÞñ ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ áöÃóäøó ÃóßúËóÑó ãóÇ Ýöíåö Ãóäøóåõ ÅÐóÇ äóÓóÎó ÂíóÉð ÃóÊóì ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Ãóäøó ÇáÓøõäøóÉó áóÇ ÊõäúÓóÎõ ÈöåóÇ¡ æóßóÐóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÅöÐóÇ ÈóÏøóáúäóÇ ÂíóÉð ãóßóÇäó ÂíóÉò} [ÇáäÍá: 101] (Ãóäøóåõ) áóÇ íóãúäóÚõ Ãóäú íõÈóÏøöáó ÂíóÉð ãóßóÇäó ÓõäøóÉò æóÅöäøóãóÇ ÐóßóÑó ÍößóÇíóÉó Þóæúáö ÇáúßõÝøóÇÑö ÚöäúÏó äóÓúÎö ÂíóÉò ÈöÂíóÉò ãöËúáöåóÇ æóáóãú íóäúÝö äóÓúÎó ÇáÓøõäøóÉö ÈöÂíóÉò.
æóÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÑøöÓóÇáóÉö: æóÓõäøóÉõ ÑóÓõæáö Çááøóåö áóÇ íóäúÓóÎõåóÇ ÅáøóÇ ÓõäøóÉõ ÑóÓõæáö Çááøóåö æóáóæú ÃóÍúÏóËó Çááøóåõ áöäóÈöíøöåö Ýöí ÃóãúÑò Óõäøó ãöäúåõ ÛóíúÑõ ãóÇ Óóäøó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóÓóäøó ÝöíãóÇ ÃóÍúÏóËó Çááøóåõ Åáóíúåö ÍóÊøóì íõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö Ãóäøó áóåõ ÓõäøóÉð äóÇÓöÎóÉð áöáøóÊöí ÞóÈúáóåóÇ ãöãøóÇ íõÎóÇáöÝõåóÇ æóåóÐóÇ ãóÐúßõæÑñ Ýöí ÇáÓøõäøóÉö Úóäú ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÝóÞóÏú¡ æóÌóÏúäóÇ ÇáÏøóáóÇáóÉó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÞõÑúÂäó íóäúÓóÎõ ÇáúÞõÑúÂäó áöÃóäøóåõ áóÇ ãöËúáó áóåõ ÝóÃóæúÌóÈúäóÇ Ðóáößó Ýöí ÇáÓøõäøóÉö.
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: ÝöíãóÇ æóÕóÝúÊ ãöäú ÝóÑúÖö Çááøóåö Úóáóì ÇáäøóÇÓö ÇÊøöÈóÇÚó ÃóãúÑö ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøó ÓõäøóÉó ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÅäøóãóÇ ÞõÈöáóÊú Úóäú Çááøóåö¡ Ýóãóäú ÞóÈöáóåóÇ ÝóßöÊóÇÈõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì íóÊúÈóÚõåóÇ¡ æóáóÇ äóÌöÏõ ÎóÈóÑðÇ ÃóáúÒóãóåõ Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó ÎóáúÞóåõ äóÕøðÇ ãõÈóíøöäðÇ ÅáøóÇ ßöÊóÇÈóåõ Ëõãøó ÓõäøóÉó äóÈöíøöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
ÝóÅöÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáÓøõäøóÉõ ßóãóÇ æóÕóÝúÊ áóÇ ÔöÈúåó áóåóÇ ãöäú Þóæúáö ÎóáúÞò ãöäú ÎóáúÞö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóäúÓóÎóåóÇ ÅáøóÇ ãöËúáõåóÇ æóáóÇ ãöËúáó áóåóÇ ÛóíúÑõ ÓõäøóÉö ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì -: åóÐóÇ ÇáúÝóÕúáõ ãöäú ßóáóÇãöåö íóÔúÊóãöáõ Úóáóì ÖõÑõæÈò ãöäú ÇáöÇÎúÊöáóÇáö ãöäúåóÇ Þóæúáõåõ: Åäøó ÇáÓøõäøóÉó áóÇ íóäúÓóÎõåóÇ ÅáøóÇ ÓõäøóÉõ ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÝóãóäóÚó ÈöÐóáößó äóÓúÎó ÇáÓøõäøóÉö ÅáøóÇ ÈöÓõäøóÉò ãöËúáöåóÇ¡ Ëõãøó äóÞóÖó Ðóáößó ÈöÞóæúáöåö Ýöí ÓöíóÇÞö ßóáóÇãöåö¡ æóáóæú ÃóÍúÏóËó Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó áöäóÈöíøöåö Ýöí ÃóãúÑò Óõäøó Ýöíåö ÛóíúÑõ ãóÇ Óóäøó ÑóÓõæáõ Çááøóåö¡ áóíúÓó ÝöíãóÇ ÃóÍúÏóËó Çááøóåõ Åáóíúåö ÍóÊøóì íõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö Ãóäøó áóåõ ÓõäøóÉð äóÇÓöÎóÉð¡ ÝóÃóÌóÇÒó ÈöÐóáößó Ãóäú íóäúÓóÎó Çááøóåõ ÓõäøóÉó äóÈöíøöåö ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ æóåóÐóÇ íóäúÞõÖõ Þóæúáóåõ ÈóÏúÁðÇ Ãóäøó ÇáÓøõäøóÉó áóÇ íóäúÓóÎõåóÇ ÅáøóÇ ÓõäøóÉñ.(2/336)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóãú íóÞõáú Åäú ÃóÍúÏóËó Çááøóåõ Ðóáößó ÈöÞõÑúÂäò íõäóÒøöáõåõ¡ æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ Ãóäøóåõ íóäúÓóÎõåõ ÈöæóÍúíò áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò.
Þöíáó áóåõ: ÝóÅöÐóäú íóßõæäõ ãóÇ ÃóÍúÏóËó ÓõäøóÉð áöáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ áöÃóäøó ãóÇ äóÒóáó Èöåö æóÍúíñ ÛóíúÑõ ÞõÑúÂäò ãöäú ÇáúÃóÍúßóÇãö åöíó ãöäú Óõäóäö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÝóãóÇ ãóÚúäóì Þóæúáöåö: áóÓõäøó ÝöíãóÇ ÃóÍúÏóËó (Çááøóåõ) Åáóíúåö¡¡ æóÇóáøóÐöí ÃóÍúÏóËó Çááøóåõ Åáóíúåö ÓõäøóÉð áóÇ íóÝúÊóÞöÑõ Ýöí æõÞõæÚö ÇáäøóÓúÎö ÈöåóÇ Åáóì ÓõäøóÉò ÃõÎúÑóì.
æóÚóáóì Ãóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó ÞóÏú ÃóÈúØóáó ÊóÃúæöíáó åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáö ÈöÞóæúáöåö ÈóÚúÏó Ðóáößó Ýöí åóÐóÇ ÇáúÝóÕúáö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: Ýóåóáú ÊõäúÓóÎõ ÇáÓøõäøóÉõ ÈöÇáúÞõÑúÂäö.
Þöíáó áóåõ: áóæú äõÓöÎóÊú ÇáÓøõäøóÉõ ÈöÇáúÞõÑúÂäö ßóÇäóÊú áöáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ýöíåö ÓõäøóÉñ ÊóÈóíøóäó Ãóäøó ÓõäøóÊóåõ ÇáúÃõæáóì ãóäúÓõæÎóÉñ¡ ÍóÊøóì ÊóÞõæãó ÇáúÍõÌøóÉõ Úóáóì ÇáäøóÇÓö¡ ÝóÅöäøó ÇáÔøóíúÁó íõäúÓóÎõ ÈöãöËúáöåö¡ ÝóÃóÌóÇÒó äóÓúÎóåóÇ ÈöÇáúÞõÑúÂäö ÅÐóÇ Óóäøó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãóÇ íõÈóíøöäõ Ãóäøó ÓõäøóÊóåõ ÇáúÃõæáóì ãóäúÓõæÎóÉñ.
æóÞóæúáõåõ: áóÓóäøó ÝöíãóÇ ÃóÍúÏóËó Çááøóåõ Åáóíúåö ÍóÊøóì íõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö Ãóäøó áóåõ ÓõäøóÉð äóÇÓöÎóÉð áöáøóÊöí ÞóÈúáóåóÇ ßóáóÇãñ ãõÊóäóÇÞöÖñ ãõÓúÊóÍöíáñ¡ áöÃóäøóåõ ÃóÎúÈóÑó Ãóäøó Çááøóåó äóÓóÎóåõ ÈöãóÇ ÃóÍúÏóËóåõ ãöäú ÎöáóÇÝö ÓõäøóÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóÞóæúáõåõ ÃóíúÖðÇ: áóÓóäøó ÝöíãóÇ ÃóÍúÏóËó Çááøóåõ Åáóíúåö ÍóÊøóì íõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö Ãóäøó áóåõ (ÓõäøóÉð) äóÇÓöÎóÉð áöáøóÊöí ÞóÈúáóåóÇ. ÝóãóÇ ÞóÏú äóÓóÎóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ßóíúÝó íóÌõæÒõ Ãóäú íóäúÓóÎóåõ (ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -) ÈóÚúÏóåõ¡ æóßóíúÝó íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúãóäúÓõæÎö¡ æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì Ãóäøó ãóÇ ÞóÏú äóÓóÎóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ßóíúÝó íóÌõæÒõ ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáúÅöÎúÈóÇÑõ Úóäúåõ ÈöÃóäøó ÓõäøóÊóåõ äóÓóÎóÊúåõ Ýóíóßõæäõ Ýöíåö ÇáúÅöÎúÈóÇÑõ Úóäú ÇáÔøóíúÁö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ åõæó Úóáóíúåö¡ ÍóÇÔóÇ áóåõ(2/337)
ãöäú Ðóáößó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -. Ëõãøó ÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáÓøõäøóÉó áóÇ íóäúÓóÎõåóÇ ÅáøóÇ ÓõäøóÉñ ÈöãóÇ ÐõßöÑó ãöäú ÃóãúÑö Çááøóåö ÇáäøóÇÓó ÈöÇÊøöÈóÇÚö äóÈöíøöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóåóÐóÇ áóÇ Ïóáöíáó Ýöíåö Úóáóì Ãóäøó ÇáÓøõäøóÉó áóÇ íóäúÓóÎõåóÇ ÇáúÞõÑúÂäõ¡ ÅÐú áóíúÓó Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÈöÇÊøöÈóÇÚö (ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãóÇ íóäúÝöí ÌóæóÇÒó äóÓúÎöåóÇ ÈöÇáúÞõÑúÂäö ßóãóÇ áóÇ íóäúÝöí ÌóæóÇÒó äóÓúÎöåóÇ ÈöæóÍúíò ãöäú ÚöäúÏö Çááøóåö áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò¡ ÝóÅöÐóäú áóíúÓó Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÈöÇÊøöÈóÇÚö) ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÊóÚóáøõÞñ ÈöäóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÞõÑúÂäò æóáóÇ ÛóíúÑöåö¡ áöÃóäøóÇ ÅäøóãóÇ ÃõãöÑúäóÇ ÈöÇÊøöÈóÇÚö ÓõäøóÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - (ÇáøóÊöí) áóãú ÊõäúÓóÎú (ÝóÃóãøóÇ) ÅÐóÇ äóÓóÎóåóÇ ÇáúÞõÑúÂäõ Ãóæú ÓõäøóÉñ áóåõ ÃõÎúÑóì ÝóäóÍúäõ ãóÃúãõæÑõæäó ÍöíäóÆöÐò ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö äóÓúÎöåóÇ æóÒóæóÇáö ÍõßúãöåóÇ¡ æóÞóÏú ÃóãóÑó Çááøóåõ ÈöÇÊøöÈóÇÚö ßöÊóÇÈöåö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÇÊøóÈöÚõæÇ ãóÇ ÃõäúÒöáó Åáóíúßõãú ãöäú ÑóÈøößõãú} [ÇáÃÚÑÇÝ: 3] ¡ æóáóãú íóãúäóÚú ÌóæóÇÒó äóÓúÎöåö ÈöÇáúÞõÑúÂäö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ Åäøó ÇáÓøõäøóÉó áóÇ ÔöÈúåó áóåóÇ ãöäú Þóæúáö ÎóáúÞò ãöäú ÎóáúÞö Çááøóåö ÝóáóíúÓó íóÎúáõæ ãõÑóÇÏõåõ ãöäú Ðóáößó ãöäú ÃóÍóÏö ãóÚúäóíóíúäö.
ÅãøóÇ Ãóäú íõÑöíÏó Ãóäøó äóÙúãóåóÇ ãõÚúÌöÒñ ÛóíúÑõ ãóÞúÏõæÑò áöáúÎóáúÞö.
Ãóæú Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ ÇáúÍõßúãó.
ÝóÅöäú ßóÇäó ãõÑóÇÏõåõ ÇááøóÝúÙó ÝóÅöäøó ÃóÍóÏðÇ ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó áóÇ íóÞõæáõ Åäøó ßóáóÇãó ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãõÚúÌöÒñ ÈöÇáäøóÙúãö¡ æóÅöäú ßóÇäó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÃóÝúÕóÍó ÇáúÎóáúÞö¡ æóáóæú ßóÇäó ßóáóÇãõåõ ãõÚúÌöÒðÇ áóßóÇäó ãõÓóÇæöíðÇ áöáúÞõÑúÂäö Ýöí ÅÚúÌóÇÒö ÇáäøóÙúãö æóåóÐóÇ ÎóáóÝñ ãöäú ÇáúÞóæúáö¡ áöÃóäøó ÇáúÞõÑúÂäó åõæó ÇáúãõÎúÊóÕøõ ÈöÅöÚúÌóÇÒö ÇáäøóÙúãö Ïõæäó ÓóÇÆöÑö ÇáúßóáóÇãö.
æóáóæú ßóÇäó ßóáóÇãõ ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãõÚúÌöÒðÇ áóÊóÍóÏøóì Èöåö ÇáúÚóÑóÈó ßóãóÇ ÊóÍóÏøóÇåõãú ÈöÇáúÞõÑúÂäö æóáóÇÓúÊóÛúäóì ÇáäøóÇÓõ (Èöåö) Úóäú ØóáóÈö ÇáÔøóÈóåö áöãõÈóÇíöäóÊöåö áößóáóÇãö ÛóíúÑöåö ãöäú ÇáúÈóÔóÑö Ýöí ÅÚúÌóÇÒö(2/338)
äóÙúãöåö ßóãóÇ ÈóÇäó ÇáúÞõÑúÂäõ ãöäú ÓóÇÆöÑö ÇáúßóáóÇãö ÈöÇáäøóÙúãö ÇáúãõÚúÌöÒö æóÇáÊøóÃúáöíÝö ÇáúÈóÏöíÚö ÇáøóÐöí áóíúÓó Ýöí æõÓúÚö ÃóÍóÏò ãöäú ÇáúÎóáúÞö ÇáúÅöÊúíóÇäõ ÈöãöËúáöåö ÝóÈóØóáó åóÐóÇ ÇáúÞöÓúãõ.
æóÅöäú ßóÇäó ãõÑóÇÏõåõ ÇáúÍõßúãó ÇáËøóÇÈöÊó ãöäú ÌöåóÉö ÇáÓøõäøóÉö ÝóÅöäøó ÃóÍóÏðÇ ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó áóÇ íóÞõæáõ: Åäøó áöÛóíúÑö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãöäú ÇáúÎóáúÞö Ãóäú íóÔúÑóÚó ÇáÔøóÑóÇÆöÚó (æóíóÈúÊóÏöÚó) ÇáúÃóÍúßóÇãó ÝóáóÇ ãóÚúäóì áöÐößúÑöåö åóÇåõäóÇ ÅÐú áóíúÓó åõæó ãóæúÖöÚó ÇáúÎöáóÇÝö¡ áöÃóäøó ßóáóÇãóäóÇ ÅäøóãóÇ åõæó Ýöí äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö ÇáøóÐöí áóÇ ÔöÈúåó áóåõ ãöäú Þóæúáö ÃóÍóÏò ãöäú ÇáúÎóáúÞö áóÇ Ýöí äóÓúÎöåóÇ ÈöãóÇ áóåõ ÔóÈóåõ (ßóáóÇãò) ãöäú ßóáóÇãö ÇáúãóÎúáõæÞöíäó¡ æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáÓøõäøóÉó áóÇ ÔöÈúåó áóåóÇ ãöäú Þóæúáö ÃóÍóÏò ãöäú ÇáúãóÎúáõæÞöíäó Úóáóì Ãóíøö æóÌúåò ÍóÕóáó ãóÚúäóì ßóáóÇãöåö¡ áöãóÇ Ïóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÞõÑúÂäó áóÇ íóäúÓóÎõåóÇ áöÃóäøó ÇáúÞõÑúÂäó áóÇ ÔöÈúåó áóåõ ãöäú Þóæúáöåö ÃóÍóÏñ ãöäú ÇáúÎóáúÞö¡ æóíóäúÓóÎõåõ ÇáúÞõÑúÂäõ (ÝóßóÐóáößó ÇáÓøõäøóÉõ áóÇ íóßõæäõ áóåóÇ ÔöÈúåñ ãöäú Þóæúáö ÇáúÎóáúÞö¡ æóíóäúÓóÎõåóÇ ÇáúÞõÑúÂäõ) ÇáøóÐöí áóÇ íõÔúÈöåõ Þóæúáó ÇáúãóÎúáõæÞöíäó Ýóáóãú íóÍúÕõáú (áóåõ) ãöäú ßóáóÇãöåö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÝóÕúáö æóÌúåõ ÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóì ãóäúÚö äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö.
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÈóÚúÏó Ðóáößó: æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó ÞóÏú Óóäøó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóäõÓöÎóÊú ÓõäøóÊõåõ ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ æóáóÇ íõÄúËóÑõ Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáÓøõäøóÉõ ÇáäøóÇÓöÎóÉõ¡ ÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó ÝöíãóÇ ÍóÑøóãó (ÑóÓõæáõ) Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ãöäú ÇáúÈõíõæÚö ßõáøöåóÇ ÞóÏú íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íóßõæäó ÍóÑøóãóåóÇ ÞóÈúáó Ãóäú ÊóäúÒöáó Úóáóíúåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - {æóÃóÍóáøó Çááøóåõ ÇáúÈóíúÚó æóÍóÑøóãó ÇáÑøöÈóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 275] æóÝöíãóäú íõÑúÌóãõ ãöäú ÇáÒøöäóÇ ÞóÏú íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íóßõæäó ÇáÑøóÌúãõ (ÞóÈúáó äõÒõæáö)(2/339)
Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] .
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóåóÐóÇ ÇáúÝóÕúáõ äóÙöíÑõ ãóÇ ÊóÞóÏøóãó áöÃóäøóåõ ÞóÇáó: æóäõÓöÎóÊú ÓõäøóÊõåõ ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ æóáóÇ íõÄúËóÑõ Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - (æóÇáÓøõäøóÉõ) ÇáäøóÇÓöÎóÉõ ÝóÃõØúáöÞó äóÓúÎõåóÇ ÈöÇáúÞõÑúÂäö Ëõãøó ÃõæÌöÈó äóÓúÎõåóÇ ÈóÚúÏó Ðóáößó ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ãóÇ äõÓöÎó ÈöÇáúÞõÑúÂäö íóÓúÊóÍöíáõ äóÓúÎõåõ ÈöÇáÓøõäøóÉö áöÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáúãóäúÓõæÎö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: áóæú ÌóÇÒó Ãóäú íóäúÓóÎó Çááøóåõ ÓõäøóÉð ÈöÇáúÞõÑúÂäö æóáóÇ íõÄúËóÑõ Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáÓøõäøóÉõ ÇáäøóÇÓöÎóÉõ ÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó ÝöíãóÇ ÍóÑøóãó (Çááøóåõ ãöäú ÇáúÈõíõæÚö Åáóì ÂÎöÑö) ãóÇ ÐóßóÑó ÝóÅöäøó åóÐöåö ÇáúÞóÖöíøóÉó Åäú ÕóÍøóÊú ãóäóÚóÊú äóÓúÎó ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáúÞõÑúÂäö æóäóÓúÎó ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáÓøõäøóÉö ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ãóÚó ÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåõãóÇ ÓõäøóÉñ ÊõÈóíøöäõ ÇáäøóÓúÎó¡ ÝóÅöÐú ÞóÏú æóÌóÏúäóÇ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäóäö äóÇÓöÎðÇ æóãóäúÓõæÎðÇ ãöäú ÛóíúÑö Ãóäú íóßõæäó ãóÚó ÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåõãóÇ ÓõäøóÉñ ÊõÈóíøöäõ ÇáäøóÇÓöÎó ãöäú ÇáúãóäúÓõæÎö¡ æóãöäú ÛóíúÑö ÐößúÑö ÊóÇÑöíÎò Ýöí æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ¡ Èóáú íóßõæäõ ÇÓúÊöÏúÑóÇßõ Íõßúãö ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúãóäúÓõæÎö æóÊóÝúÖöíáö ÃóÍóÏöåöãóÇ ãöäú ÇáúÂÎóÑö æóÇáÊøóãúíöíÒõ Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåõ ãóæúßõæáðÇ Åáóì ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöÛóíúÑöåö.
ßóÐóáößó íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö æóíóßõæäõ ÓóÈöíáõ ãóÚúÑöÝóÉö ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúãóäúÓõæÎö ØóáóÈó ÊóÇÑöíÎö ÇáúÍõßúãö ãöäú ÓóÇÆöÑö ÇáúÃõÕõæáö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÚöäúÏóäóÇ Úöáúãñ ÈöÊóÇÑöíÎöåöãú¡ æóáóÇ ßóÇäó Ýöí áóÝúÙöåöãóÇ ãóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåõãóÇ.
æóÚóáóì Ãóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó ÞóÏú äóÕøó Úóáóì äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö Ýöí (ÈóÇÈö) ÕóáóÇÉö ÇáúÎóæúÝö Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÑøöÓóÇáóÉö¡ ÝóÞóÇáó ÈóÚúÏó Ãóäú ÐóßóÑó ÍóÏöíËó ÃóÈöí ÓóÚöíÏò ÇáúÎõÏúÑöíøö Ýöí «ÊóÃóÎøõÑö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - íóæúãó ÇáúÎóäúÏóÞö ÈöÇáÕøóáóæóÇÊö ÍóÊøóì ßóÇäó åóæöíó ãöäú Çááøóíúáö Ëõãøó ÞóÖóÇåõäøó¡ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÓóÚöíÏò æóßóÇäó(2/340)
Ðóáößó ÞóÈúáó Ãóäú ÊóäúÒöáó ÕóáóÇÉõ ÇáúÎóæúÝö» ¡ Ëõãøó ÐóßóÑó ÍóÏöíËó íóÒöíÏó Èúäö ÑõæãóÇäó Úóäú ÕóÇáöÍö Èúäö ÎóæøóÇÊò Ýöí ÕóáóÇÉö ÇáúÎóæúÝö¡ ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: " ÝóäóÓóÎó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÊóÃúÎöíÑó ÇáÕøóáóÇÉö Úóäú æóÞúÊöåóÇ Ýöí ÇáúÎóæúÝö Åáóì Ãóäú íõÕóáøõæåóÇ - ßóãóÇ ÃóäúÒóáó (Çááøóåõ) ¡ æóÓóäøó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí æóÞúÊöåóÇ æóäóÓóÎó (ÑóÓõæáõ Çááøóåö) ÓõäøóÊóåõ Ýöí ÊóÃúÎöíÑöåóÇ ÈöÝóÑúÖö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ýöí ßöÊóÇÈöåö Ëõãøó ÈöÓõäøóÊöåö¡ ÕóáøóÇåóÇ Ýöí æóÞúÊöåóÇ ßóãóÇ æõÕöÝóÊú " ÝóäóÕøó Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖõæÚö Úóáóì äóÓúÎö ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ æóÕóáóåõ ÈöãóÇ íóÓúÊóÍöíáõ ßóæúäõåõ¡ áöÃóäøóåõ ÞóÇáó: äóÓóÎóåóÇ ÈöÝóÑúÖö Çááøóåö Ýöí ßöÊóÇÈöåö Ëõãøó ÈöÓõäøóÊöåö¡ æóãóÇ ÞóÏú äõÓöÎó ÈöÇáúßöÊóÇÈö (áóÇ) íóÕöÍøõ äóÓúÎõåõ ÈóÚúÏó Ðóáößó áóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö æóáóÇ ÈöÛóíúÑöåóÇ.(2/341)
[ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóÇäöí æóÇáúÃóÑúÈóÚõæäó Ýöí ÇáúÞóæúáö Ýöí äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö] [ÝóÕúáñ Ýöí äóÓúÎõ Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö æóãóÇ ËóÈóÊó ãöäú ÇáÓøõäøóÉö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö]
ö æóÝöíåö ÝóÕúáñ: äóÓúÎõ Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö æóãóÇ ËóÈóÊó ãöäú ÇáÓøõäøóÉö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö(2/343)
ÈóÇÈõ ÇáúÞóæúáö Ýöí äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö ÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóÇÓõ Ýöí äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö ÝóÃóÌóÇÒóåõ ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÅÐóÇ ÌóÇÁóÊú ÇáÓøõäøóÉõ ãóÌöíÆðÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ æóáóãú íóßõäú ãöäú ÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö.
æóßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - íóÍúßöí Úóäú ÃóÈöí íõæÓõÝó Ãóäøó ÇáÓøõäøóÉó ÇáøóÊöí íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöåóÇ åöíó ãóÇ æóÑóÏó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö æóíõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ äóÍúæõ ÎóÈóÑö ÇáúãóÓúÍö Úóáóì ÇáúÎõÝøóíúäö.¡ æóãóäóÚó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ðóáößó.
æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõåõ ÝóÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú: åõæó ÌóÇÆöÒñ Ýöí ÇáúÚóÞúáö ÅáøóÇ Ãóäøó ÇáÔøóÑúÚó áóãú íóÑöÏú Èöåö æóáóãú íóãúäóÚúåõ ÃóíúÖðÇ.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó ãöäúåõãú: ÞóÏú ãóäóÚó ÇáÔøóÑúÚõ ÌóæóÇÒóåõ æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÌóæóÇÒöåö Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] ¡ æóÇáäøóÓúÎõ ÈóíóÇäõ ãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö ÇáøóÐöí ßóÇäó (Ýöí) ÊóæóåøõãöäóÇ ÈóÞóÇÄõåõ Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÊóÞóÏøóãó æóÕúÝõäóÇ áóåõ¡ ÝóÇäúÊóÙóãó Þóæúáõåõ: {áöÊõÈóíøöäó áöáäøóÇÓö ãóÇ äõÒøöáó Åáóíúåöãú} [ÇáäÍá: 44] ÓóÇÆöÑó æõÌõæåö ÇáúÈóíóÇäö¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÇáäøóÓúÎõ ÖóÑúÈðÇ ãöäú ÇáúÈóíóÇäö æóÌóÈó Ãóäú ÊóÓúÊóæúÚöÈóåõ ÇáúÂíóÉõ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÅÙúåóÇÑõ ãóÇ ÃõäúÒöáó æóÊóÈúáöíÛõåõ.
Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÃóÍóÏõ ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ ÇááøóÝúÙõ¡ æóáóãú íóäúÝö ÛóíúÑóåõ ãöäú ÓóÇÆöÑö ÖõÑõæÈö ÇáúÈóíóÇäö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ ÞóÏú Ïóáøó Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÎúÕöíÕöåö ÈöÇáÓøõäøóÉö ÅÐóÇ ßóÇäó ÖóÑúÈðÇ ãöäú ÇáúÈóíóÇäö¡ æóáóãú íóßõäú ÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÇááøóÝúÙö Úóáóì ÇáúÃóãúÑö ÈöÅöÙúåóÇÑö¡ æóÊóÑúßö ßöÊúãóÇäöåö ãóÇäöÚðÇ ãöäú ÏõÎõæáö ÈóíóÇäö ÇáÊøóÎúÕöíÕö ÊóÍúÊóåõ.(2/345)
ßóÐóáößó ÈóíóÇäõ ãõÏøóÉö ÇáúÍõßúãö ÇáøóÐöí åõæó ÇáäøóÓúÎõ (æóÇÌöÈñ Ãóäú) íóÊóäóÇæóáóåõ ÇááøóÝúÙõ.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáÓøõäøóÉõ ÊõÈóíøöäõ ÇáúÞõÑúÂäó ÇÓúÊóÍóÇáó Ãóäú ÊóäúÓóÎóåõ¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõäúÓóÎó ÇáÔøóíúÁõ ÈöãóÇ íõÈóíøöäõåõ.
Þöíáó (áóåõ) : Åäøó åóÐöåö ÏóÚúæóì áóíúÓó ÚóáóíúåóÇ ÏóáóÇáóÉñ æóåõæó ãóæúÖõæÚõ ÇáúÎöáóÇÝö ÈóíúäóäóÇ æóÈóíúäóßõãú ÝóßóÃóäøóß ÅäøóãóÇ ÌóÚóáúÊ ãóæúÖöÚó ÇáúÎöáóÇÝö ÏóáóÇáóÉð Úóáóì ÇáúãóÓúÃóáóÉö.
æóÚóáóì Ãóäøó ÇáäøóÓúÎó ÖóÑúÈñ ãöäú ÇáúÈóíóÇäö ÝóáóÇ íóãúÊóäöÚõ æõÞõæÚõåõ ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúÞõÑúÂäó íõÈóíøöäõ ÇáúÞõÑúÂäó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóäóÒøóáúäóÇ Úóáóíúß ÇáúßöÊóÇÈó ÊöÈúíóÇäðÇ áößõáøö ÔóíúÁò} [ÇáäÍá: 89] ¡ æóáóãú íóãúÊóäöÚú äóÓúÎõåõ Èöåö.
æóÏóáöíáñ ÂÎóÑõ æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÅöäøóßó áóÊóåúÏöí Åöáóì ÕöÑóÇØò ãõÓúÊóÞöíãò} [ÇáÔæÑì: 52] {ÕöÑóÇØö Çááøóåö} [ÇáÔæÑì: 53] ¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóãóÇ íóäúØöÞõ Úóäö Çáúåóæóì} [ÇáäÌã: 3] {Åöäú åõæó ÅöáÇ æóÍúíñ íõæÍóì} [ÇáäÌã: 4] .
ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ÇáäøóÇÓöÎõ áöÍõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö ÕöÑóÇØó Çááøóåö¡ æóÌóÈó Ãóäú íóÕöÍøó æõÞõæÚõåõ ÈöÇáÓøõäøóÉö áöÅöÎúÈóÇÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÃóäøóåõ íóåúÏöí Åáóì ÕöÑóÇØö Çááøóåö¡ æóáöÃóäøó ÇáÓøõäøóÉó áóãøóÇ ßóÇäóÊú æóÇÌöÈðÇ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ ÌóÇÒó Ãóäú íõäúÓóÎó ÈöåóÇ æóÍúíñ æóåõæó ÞõÑúÂäñ ßóãóÇ ÌóÇÒó äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáúÞõÑúÂäö ãöäú ÍóíúËõ åõãóÇ¡ æóÍúíñ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì.
æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó äóÓúÎó ÇáúÞõÑúÂäö íóßõæäõ ãöäú æóÌúåóíúäö.
(ÃóÍóÏõåõãóÇ) : äóÓúÎõ ÇáÊøöáóÇæóÉö.
(æóÇáËøóÇäöí) : äóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö.
æóÞóÏú ÌóÇÒó ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö äóÓúÎõ ÇáÊøöáóÇæóÉö áóÇ ÈöÞõÑúÂäò Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó¡ áöÃóäøó äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö íóßõæäõ ÈöÇáúÅöäúÓóÇÁö ÊóÇÑóÉð æóÈöÇáúÃóãúÑö ÈöÇáúÅöÚúÑóÇÖö Úóäú ßóÊúÈöåóÇ æóÍöÝúÙöåóÇ ÃõÎúÑóì¡ æóßöáóÇ ÇáúæóÌúåóíúäö ãöäú Ðóáößó íóÌõæÒõ æõÞõæÚõåõ ÈöÛóíúÑö ÞõÑúÂäò.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö æõÌöÏó Ýöí ÒóãóÇäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóáóíúÓó ãóÚóäóÇ ÞõÑúÂäñ ãóæúÌõæÏñ äõÓöÎóÊú Èöåö¡ ÝóáóãøóÇ ÌóÇÒó äóÓúÎõ ÇáÊøöáóÇæóÉö áóÇ ÈöÞõÑúÂäò æóÌóÈó Ãóäú íóÌõæÒó äóÓúÎõ ÇáúÍõßúãö¡ áöÃóäøóåõ ÃóÍóÏõ æóÌúåóíú äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö¡(2/346)
æóáöÃóäøó ÇáÊøöáóÇæóÉó íóÊóÚóáøóÞõ ÈöåóÇ Íõßúãñ Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáÕøóáóÇÉö ÈöåóÇ (æóãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ Èöåö) ãöäú ÇáËøóæóÇÈö ÅÐú ßóÇäóÊú ÞõÑúÂäðÇ¡ æóáóÇ ÊóÓúÊóÍöÞøõ ÈöÛóíúÑöåö¡ ÝóÏóáøó Ðóáößó ãöäú æóÌúåóíúäö Úóáóì äóÓúÎö Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö áóÇ ãóÍóÇáóÉó íóÞúÊóÖöí äóÓúÎó Íõßúãò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÞóÏú ËóÈóÊó ÞõÑúÂäñ ãóäúÓõæÎñ ÈöÛóíúÑö ÞõÑúÂäò ÝóæóÌóÈó ãöËúáõåõ Ýöí Íõßúãò ÊóÖóãøóäóåõ áóÝúÙõ ÇáúÞõÑúÂäö.
Ïóáöíáñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Ãóäøó ÇáúÃóÕúáó Ýöí ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö Ãóäøó ãóÇ ÕóÍøó ÇÌúÊöãóÇÚõåõ Ýöí ÎöØóÇÈò æóÇÍöÏò ÌóÇÒó ÇáäøóÓúÎõ Èöåö Úóáóì (ÍóÓóÈö) ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÇáúÞóæúáõ ãöäøóÇ Ýöíåö¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóãúäóÚú ÃóÍóÏñ ãöäú ÊóÌúæöíÒö ÓõäøóÉö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÚóÞöíÈó ÊöáóÇæóÉö ÇáúÞõÑúÂäö¡ ãõæÌöÈóÉð áöÊóæúÞöíÊö Íõßúãöåö¡ Ãóäøó ãõÑóÇÏó Çááøóåö Ýöí ÝöÚúáö Ðóáößó Åáóì æóÞúÊö ßóÐóÇ¡ Ëõãøó áóíúÓó Úóáóíúßõãú ÝöÚúáõåõ ÈóÚúÏóåõ¡ æóÅöäøó Úóáóíúßõãú ÈóÚúÏó ãõÖöíøö ÇáúãõÏøóÉö ÚöÈóÇÏóÉñ ÃõÎúÑóì¡ ßóãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóÞõæáó: ÇáÒøóßóÇÉõ æóÇÌöÈóÉñ ÈóÚúÏó ÇáúÍóæúáö¡ æóÇáúÍóÌøõ æóÇÌöÈñ Ýöí æóÞúÊò Ïõæäó æóÞúÊò¡ æóßóÐóáößó ÓóÇÆöÑõ ÇáúÝõÑõæÖö¡ æóÌóÈó Ãóäú (áóÇ) íóãúäóÚó ÅÈúåóÇãó ÇáúÞóæúáö Ýöí Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö Ëõãøó ÊóÑöÏõ ÓõäøóÉõ ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÒóæóÇáö Ðóáößó (ÇáúÍõßúãö) ¡ æóæõÌõæÈö ÖöÏøöåö ßóãóÇ ÌóÇÒó æõÌõæÏõ Ðóáößó (ãöäúåõ) ÚóÞöíÈó äõÒõæáö ÇáúÞõÑúÂäö.
æóÏóáöíáñ ÂÎóÑõ æóåõæó ÇÊøöÝóÇÞõ ÇáúÌóãöíÚö Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÎúÕöíÕö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö. æóÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÅäøóãóÇ åõæó ÈóíóÇäõ ÇáúÍõßúãö Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúãõÓóãøóíóÇÊö¡ ÝóáóÇ íóãúÊóäöÚõ Úóáóì Ðóáößó äóÓúÎõåõ ÈöÇáÓøõäøóÉö. ÅÐú ßóÇäó ÇáäøóÓúÎõ ÊóÎúÕöíÕðÇ ÈöÇáúæóÞúÊö Ïõæäó æóÞúÊò Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ¡ æóÇáúãóÚúäóì ÇáúÌóÇãöÚõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò (ãöäúåõãóÇ) ¡ æóÇÑöÏñ Úóáóì æóÌúåö ÇáÊøóÎúÕöíÕö.
ÝóÅöäú Þöíáó: íóáúÒóãõß Úóáóì åóÐóÇ ÊóÌúæöíÒõ äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóÈöÇáúÞöíóÇÓö ßóãóÇ ÌóæøóÒúÊ ÊóÎúÕöíÕóåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóÈöÇáúÞöíóÇÓö.
Þöíáó áóåõ: áóäóÇ Ýöí ÊóÌúæöíÒö ÊóÎúÕöíÕö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóÈöÇáúÞöíóÇÓö ÔóÑóÇÆöØõ ÞóÏú ÈóíøóäøóÇ(2/347)
ÈóÚúÖóåóÇ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó¡ æóÌõãúáóÊõåõ Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó (ãöäúåõ) ÙóÇåöÑó ÇáúãóÚúäóì Èóíøöäó ÇáúãõÑóÇÏö áóãú íóÌõÒú ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóáóÇ ÈöÇáúÞöíóÇÓö¡ ÅáøóÇ Ãóäú íóÎúÊóáöÝó ÇáÓøóáóÝõ Ýöíåö æóíõÓóæøöÛõæÇ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏó Ýöí ÊóÑúßöåö Ãóæú íóÊøóÝöÞõæÇ Úóáóì ÎõÕõæÕöåö¡ Ýóíóßõæäõ ÇáúÚöáúãõ ÈöãõæÌöÈö Úõãõæãöåö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö¡ ÝóíóÌõæÒõ ÊóÑúßõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóÈöÇáúÞöíóÇÓö.
æóÃóãøóÇ ãóÇ áóãú íóßõäú ÈöåóÐóÇ ÇáúæóÕúÝö ÝóãõæÌöÈõ Íõßúãöåö ËóÇÈöÊñ ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö æóáóÇ ÈöÇáúÞöíóÇÓö¡ æóßóÐóáößó áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ÈöÐóáößó ÅÐóÇ ßóÇäó ãõæÌöÈõåõ ËóÇÈöÊðÇ ãöäú ØóÑöíÞò íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ ÝóÅöäøóãóÇ íóÌõæÒõ ÇáÊøóÎúÕöíÕõ ÈöãóÇ íóÌõæÒõ (Èöåö) ÇáäøóÓúÎõ Ýöí ãöËúáöåö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇáÊøóÎúÕöíÕö æóÇáäøóÓúÎö Ãóäøóåõ íóÈúÞóì ãóÚó ÇáÊøóÎúÕöíÕö ãöäú Íõßúãö ÇááøóÝúÙö ãóÇ íóÕöÍøõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ æóáóÇ íóÈúÞóì ãóÚó ÇáäøóÓúÎö Íõßúãñ íõÓúÊóÚúãóáõ.
Þöíáó (áóåõ) : åóÐóÇ ÝóÑúÞñ ãöäú æóÌúåò (ÂÎóÑó) áóÇ íóãúäóÚõ ÇáúÌóãúÚó ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ¡ æóÚóáóì Ãóäøó ÇáäøóÓúÎó áóÇ íóÕöÍøõ ÅáøóÇ æóÞóÏú ãóÖóì ãöäú æóÞúÊö ÇáúÍõßúãö ãóÇ íóÕöÍøõ ÇÓúÊöÚúãóÇáõåõ Ýöíåö æóÐóáößó ÇáúæóÞúÊõ åõæó ÈöãóäúÒöáóÉö ãóÇ ÊóÈóÞøóì ãöäú Íõßúãö ÇáöÇÓúãö ÈóÚúÏó ÇáÊøóÎúÕöíÕö æóáóÇ ÝóÑúÞó ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú åóÐöåö ÇáúÌöåóÉö ÝóËóÈóÊó ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÌóæóÇÒõ äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö.
æóÃóãøóÇ ãóäú äóÝóì ÌóæóÇÒóåõ ãöäú ÇáúãõÎóÇáöÝöíäó ÈöãóÇ ÇÏøóÚóì (Ýöíåö) ãöäú æõÑõæÏö ÇáÓøóãúÚö ÝóÅöäøóåõ ÇÍúÊóÌøó Ýöíåö ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò Ãóæú äõäúÓöåóÇ äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] .
ÞóÇáó: æóÇáÓøõäøóÉõ áóÇ Êóßõæäõ ÎóíúÑðÇ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö æóáóÇ ãöËúáóåõ ÈöæóÌúåò.
ÝóäóÞõæáõ æóÈöÇóááøóåö ÇáÊøóæúÝöíÞõ: Åäøóåõ áóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöí åóÐöåö ÇáúÂíóÉö Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑóåõ¡ Èóáú ÝöíåóÇ ÇáÏøóáóÇáóÉõ Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö ãöäú æõÌõæåò äóÐúßõÑõåóÇ (Åäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì) .
ÝóäóÈúÏóÃõ ÈöÈóíóÇäö æóÌúåö ÇáÏøóáóÇáóÉö ãöäú åóÐöåö ÇáúÂíóÉö Úóáóì ÕöÍøóÉö ÞóæúáöäóÇ¡ Ëõãøó äóÔúÑóÚõ Ýöí ÇáúÅöÈóÇäóÉö Úóäú(2/348)
ÝóÓóÇÏö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ÈöåóÇ Úóáóì ãóÇ ÇÏøóÚóæúåõ (Åäú ÔóÇÁó Çááøóåõ) .
ÝóÃóãøóÇ æóÌúåõ ÇáÏøóáóÇáóÉö ãöäúåóÇ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÞóæúáöäóÇ Ýóãöäú æóÌúåóíúäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: " ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ " áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ (Èöåö) ÎóíúÑðÇ ãöäúåóÇ Ýöí äóÙúãöåóÇ æóÕõæÑóÊöåóÇ æóÍõÑõæÝöåóÇ¡ Ãóæú ÎóíúÑðÇ ãöäúåóÇ ÃóÕúáóÍó áóäóÇ æóÃóäúÝóÚó. ÝóÃóãøóÇ ÇáúæóÌúåõ ÇáúÃóæøóáõ ÝóÝóÇÓöÏñ¡ áöÃóäøó ÃóÍóÏðÇ áóÇ íóÞõæáõ Åäøó åóÐöåö ÇáúÂíóÉó ÎóíúÑñ ãöäú åóÐöåö ÇáúÂíóÉö Ýöí äóÝúÓöåóÇ¡ ÝóËóÈóÊó ÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó Íõßúãñ ËóÈóÊó ãöäú ÌöåóÉö ÇáÓøõäøóÉö ÃóÕúáóÍó áóäóÇ æóÃóäúÝóÚó ãöäúåõ áóæú äóÒóáó Èöåö ÞõÑúÂäñ¡ æóãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÈöÈóÚúÖö ÇáúÃóÍúßóÇãö ÞõÑúÂäðÇ æóÃóäúÒóáó ÈöÈóÚúÖöåóÇ æóÍúíðÇ áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò Úóáóì ÍóÓóÈö Úöáúãöåö ÈöãóÕóÇáöÍöäóÇ (ÝöíåóÇ) .
æóÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúÂíóÉö ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÝóÞóÏú ÏóáøóÊú Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎöåóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö áöÌóæóÇÒö ÅØúáóÇÞöåóÇ ÃóäøóåóÇ ÎóíúÑñ áóäóÇ ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí Ãóäøó Þóæúáóåõ " ãöËúáöåóÇ " áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúãõãóÇËóáóÉó ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú (ÌóãöíÚö ÌöåóÇÊöåöãóÇ Ãóæú ãöäú ÈóÚúÖöåóÇ¡ Ýóáóæú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ æõÌõæÏó ÇáúãõãóÇËóáóÉö ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú ÌóãöíÚö ÇáúÌöåóÇÊö áóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇáäøóÇÓöÎõ ãöËúáó ÇáúãóäúÓõæÎö Ýöí äóÙúãöåö æóÕõæÑóÊöåö æóÍõÑõæÝöåö æóãóÚóÇäöíåö¡ æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÇáäøóÇÓöÎõ åõæó ÇáúãóäúÓõæÎó æóíõæÌöÈõ ÈõØúáóÇäó ÇáäøóÓúÎö ÑóÃúÓðÇ¡ ÝóáóãøóÇ ÈóØóáó åóÐóÇ ÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó æõÌõæÏõ ÇáúãõãóÇËóáóÉö ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú) ÈóÚúÖö ÇáúÌöåóÇÊö¡ æóÞóÏú íóÕöÍøõ ÅØúáóÇÞõ (ÇÓúãö) ÇáúãóËóáö ÅÐóÇ ÊóãóÇËóáóÇ ãöäú ÈóÚúÖö ÇáúæõÌõæåö ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÍõæÑñ Úöíäñ} [ÇáæÇÞÚÉ: 22] {ßóÃóãúËóÇáö ÇááøõÄúáõÄö Çáúãóßúäõæäö} [ÇáæÇÞÚÉ: 23] ÝóÃóØúáóÞó ÇÓúãó ÇáúãõãóÇËóáóÉö áöãõãóÇËóáóÊöåóÇ ãöäú ÈóÚúÖö ÇáúæõÌõæåö ÅÐú ãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÇáúÍõæÑó ÇáúÚöíäó ÛóíúÑõ ãõãóÇËöáóÉò áöáøõÄúáõÄö ãöäú ÌóãöíÚö ÇáúÌöåóÇÊö¡ æóÅöäøóãóÇ ãöËúáõåõäøó Èöåö ãöäú ÌöåóÉö ÇáÕøóÝóÇÁö æóÇáäøóÞóÇÁö æóäóÍúæö Ðóáößó (æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ) .
ÝóãóÊóì ÇÓúÊóÍóÞøó ÇÓúãó ÇáúãõãóÇËóáóÉö ãöäú æóÌúåò Ýóåõæó ÏóÇÎöáñ ÊóÍúÊó ÇáúÂíóÉö¡ æóÞóÏú Êóßõæäõ ÇáÓøõäøóÉõ ãöËúáó ÇáúÂíóÉö¡ ãöäú ÌöåóÉö ÇáäøóÝúÚö æóÇáÕøóáóÇÍö¡ æóãöäú ÌöåóÉö ÃóäøóåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ æóÍúíñ ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóÌõæÒó äóÓúÎõåõ ÈöåóÇ áöÚõãõæãö ÇááøóÝúÙö.(2/349)
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóÇ íõØúáóÞõ ÇÓúãõ ÇáúãõãóÇËóáóÉö Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÅáøóÇ ÝöíãóÇ íóßõæäõ (ãõãóÇËöáðÇ) áóåõ ãöäú ÌóãöíÚö ÌöåóÇÊöåö¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóßõäú ßóÐóáößó ÝóÅöäøóãóÇ (íõÞóÇáõ) åõæó ãöËúáõåõ Úóáóì ÇáÊøóÞúíöíÏö.
Þöíáó áóåõ: áóãú íõÑöÏú ÈöÇáúãöËúáö åóÇåõäóÇ ãóÇ ÐóßóÑúÊ¡ áöãóÇ ÈóíøóäøóÇ¡ ÝóËóÈóÊó Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó ÇáúãõãóÇËóáóÉó ãöäú ÈóÚúÖö ÇáúæõÌõæåö¡ ÝóÞóÏú ÏóáøóÊú ÇáúÂíóÉõ Ýöí åóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö.
æóÃóãøóÇ ãóÇ ÞõáúäóÇ: Åäøóåõ áóÇ ÏóáóÇáóÉó ÝöíåóÇ Úóáóì ãóÇ ÐóåóÈõæÇ Åáóíúåö¡ Ýóãöäú ÌöåóÉö Ãóäøó ÇáøóÐöí Ýöí ÇáúÂíóÉö Ãóäøóåõ ÅÐóÇ äóÓóÎó ÂíóÉð ÃóÊóì ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ æóáóãú íóÐúßõÑú ÇáäøóÇÓöÎó áóåóÇ¡ æóÅöäøóãóÇ (ÞõáúäóÇ) (ÝöíåóÇ) Ãóäøóåõ íóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäú ÇáúãóäúÓõæÎö Ãóæú ãöËúáöåö¡ æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóäúÓóÎó ÇáúÂíóÉó ÈöÇáÓøõäøóÉö Ëõãøó íóÃúÊöí ÈöÂíóÉò ÃõÎúÑóì ãöËúáöåóÇ æóáóÇ Êóßõæäõ åöíó ÇáäøóÇÓöÎóÉó ÅÐú áóãú íóÞõáú (ãóÇ äóäúÓóÎú) ãöäú ÂíóÉò äóÃúÊö ÈöãóÇ íóäúÓóÎõåóÇ ÎóíúÑðÇ ãöäúåóÇ.
æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó (Ãóäøó Þóæúáóåõ) " äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ " ÑóÇÌöÚñ Åáóì ÇáúÍõßúãö æóÇáÊøöáóÇæóÉö¡ æóäóÓúÎõ ÇáÊøöáóÇæóÉö áóÇ íóßõæäõ ÈöÂíóÉò ãöËúáöåóÇ Èóáú ÈöÛóíúÑö ÂíóÉò Ëõãøó íóÃúÊöí ÈöÂíóÉò ÎóíúÑò ãöäúåóÇ áóíúÓóÊú åöíó ÇáäøóÇÓöÎóÉó áöáÊøöáóÇæóÉö ÝóßóÐóáößó åóÐóÇ Ýöí ÇáúÍõßúãö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáøóÐöí ÊóÞúÊóÖöíåö ÍóÞöíÞóÉõ ÇááøóÝúÙö åõæó äóÓúÎõ ÇáÊøöáóÇæóÉö æóÇáäøóÙúãö Ïõæäó ÇáúÍõßúãö¡ áöÃóäøó ÇáúÂíóÉó Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö ÇÓúãñ áöáäøóÙúãö¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÇáúÂíóÉó ÞóÏú Êóßõæäõ ÈóÇÞöíóÉð æóÇáúÍõßúãó ãóäúÓõæÎñ¡ æóÞóÏú ÊõäúÓóÎõ ÇáúÂíóÉõ æóÇáúÍõßúãõ ÈóÇÞò¡ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÂíóÉó ÇÓúãñ áöáÑøóÓúãö æóÇáäøóÙúãö Ïõæäó ÇáúÍõßúãö¡ (ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõÍúãóáó Þóæúáõåõ {ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò} [ÇáÈÞÑÉ: 106] Úóáóì äóÓúÎö ÇáÊøöáóÇæóÉö æóÇáÑøóÓúãö Ïõæäó ÇáúÍõßúãö) ¡ æóÃóáøóÇ íóÏúÎõáó ÇáúÍõßúãõ Ýöíåö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò.
æóÃóíúÖðÇ áóÇ íóÎúáõæ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú ÂíóÉò} [ÇáÈÞÑÉ: 106] ãöäú (ÃóÍóÏö) ÃóæúÌõåò ËóáóÇËóÉò: ÅãøóÇ Ãóäú íõÑöíÏó (Èöåö) äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö Ïõæäó ÇáúÍõßúãö Ãóæú äóÓúÎó ÇáúÍõßúãö Ïõæäó ÇáÊøöáóÇæóÉö Ãóæú äóÓóÎóåõãóÇ ãóÚðÇ.(2/350)
ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö Ïõæäó ÇáúÍõßúãö áóãú íóÚúÊóÑöÖú Úóáóì ãóæúÖõæÚö ÇáúÎöáóÇÝö (áöÃóäøó ÇáúÎöáóÇÝó) ÈóíúäóäóÇ Ýöí äóÓúÎö ÇáúÍõßúãö¡ æóáóãú äóÎúÊóáöÝú Ãóäøó äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö (ÞóÏú) íóßõæäõ ÈöÛóíúÑö ÇáúÞõÑúÂäö.
æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ äóÓúÎó ÇáúÍõßúãö Ïõæäó ÇáÊøöáóÇæóÉö áóãú íóãúÊóäöÚú äóÓúÎõåõ ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõ ÇáÓøõäøóÉö ÎóíúÑðÇ áóäóÇ ãöäú Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö Ýöí ÈóÇÈö Ãóäøóåõ ÃóÕúáóÍõ áóäóÇ æóÃóäúÝóÚõ¡ áöÃóäøó ÇÓúãó ÇáúÎóíúÑö áóÇ íõØúáóÞõ Ýöí ãöËúáö åóÐöåö ÅáøóÇ ÈöÅöÖúãóÇÑö ÅÖóÇÝóÊöåö Åáóì ãóäú íóÍúÕõáõ áóåõ¡ áöÃóäøóß áóÇ ÊóÞõæáõ Åäøó åóÐóÇ ÎóíúÑñ ãöäú åóÐóÇ ÅáøóÇ æóãõÑóÇÏõß Ãóäøóåõ ÎóíúÑñ áöãóäú ÊóÚóÈøóÏó Èöåö Ãóæú ÌóÚóáó áóåõ Ãóæú ãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóì Ðóáößó.
æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö æóÇáúÍõßúãö ãóÚðÇ¡ ÝóÅöäøó äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö ÞóÏú íóÌõæÒõ ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö ÈöÛóíúÑö ÞõÑúÂäò¡ ÈöÃóäú íõäúÓöíó Çááøóåõ ãóäú íóÍúÝóÙõåóÇ Ãóæú íóÃúãõÑó Úóáóì (áöÓóÇäö) ÑóÓõæáö Çááøóåö ÈöÇáúÅöÚúÑóÇÖö ÚóäúåóÇ ÝóÊõäúÓóì¡ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Ãóäøó ÇáúÂíóÉó áóãú ÊóãúäóÚú äóÓúÎó ÇáúÍõßúãö Úóáóì ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ æóßóÐóáößó áóÇ íóãúÊóäöÚõ äóÓúÎõåõãóÇ ãóÚðÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ Ãóäú íóÌõæÒó Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåö {ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] ¿ (Ãóæú ãöËúáöåóÇ Ãóäú íóßõæäó) ÎóíúÑðÇ ãöäú ÇáúÃõæáóì ãöäú ÌöåóÉö ãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ãöäú ÒöíóÇÏóÉö ÇáËøóæóÇÈö ÈöÊöáóÇæóÊöåóÇ¡ ßóãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó {Þõáú åõæó Çááøóåõ ÃóÍóÏñ} [ÇáÅÎáÇÕ: 1] ÊóÚúÏöáõ ËõáõËó ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóÃóäøó {Þõáú íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáúßóÇÝöÑõæäó} [ÇáßÇÝÑæä: 1] ÊóÚúÏöáõ ÑõÈõÚó ÇáúÞõÑúÂäö íóÚúäöí ÝöíãóÇ íõÓúÊóÍóÞøõ ÈöÊöáóÇæóÊöåóÇ ãöäú ÇáËøóæóÇÈö ÒöíóÇÏóÉñ Úóáóì ãóÇ íõÓúÊóÍóÞøõ ÈöÛóíúÑöåóÇ.
æóÅöÐóÇ ßóÇäó Þóæúáõåõ {ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ãóÚúäóÇåõ áóãú íóßõäú áóäóÇ Ãóäú äóÚúÏöáó Èöåö Úóäú ÞõÑúÂäò ãöËúáöåö Åáóì ÛóíúÑöåö ãöãøóÇ áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò ãöäú ÌöåóÉö ãóÇ ÐõßöÑó¡ Ëõãøó Åäøó ÇáúÞõÑúÂäó áóÇ íóßõæäõ ÈóÚúÖõåõ ÎóíúÑðÇ ãöäú ÈóÚúÖò.(2/351)
ÇáúÌóæóÇÈõ: Åäøó åóÐóÇ áóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Úóáóì ÔóíúÁò ãöãøóÇ ÞóÏøóãúäóÇ æóáóÇ íóãúäóÚõ ÌóæóÇÒó äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ ãöäú æõÌõæåò.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÃóäøóÇ ÅÐóÇ ÓóáøóãúäóÇ áóåõ ãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ ãöäú Ðóáößó Ýöí ßóæúäö ÇáÊøöáóÇæóÉö ÎóíúÑðÇ áóåõ áöãóÇ íõÓúÊóÍóÞø ÈöåóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÉö ÇáËøóæóÇÈö. ÝóÞóÏú ËóÈóÊó Ãóäøó Ýöí ÇáúÂíóÉö ÖóãöíÑðÇ áóíúÓó ãóÐúßõæÑðÇ Ýöí ÇááøóÝúÙö¡ æóåõæó ßóæúäõ ËóæóÇÈöåóÇ ÎóíúÑðÇ áóäóÇ¡ ÝóÍöíäóÆöÐò áóÇ íóßõæäõ ÎóÕúãõäóÇ Ãóæúáóì ÈöÕóÑúÝö ãóÚúäóÇåóÇ Åáóíúåö ãöäøóÇ (ÈöÕóÑúÝöåö) Åáóì ÇáúÍõßúãö æóãóÇ áóäóÇ Ýöíåö ãöäú ÇáäøóÝúÚö æóÇáÕøóáóÇÍö.
æóæóÌúåñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Ãóäøóåõ ÞóÏú ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÞóæúáöåö ÎóíúÑðÇ ãöäúåóÇ Ãóäøóåõ ÎóíúÑñ áóäóÇ (áöÃóäøó ÇáúÂíóÉó áóíúÓóÊú ÎóíúÑðÇ ãöäú ÂíóÉò ÃõÎúÑóì ÛóíúÑöåóÇ Ýöí äóÝúÓöåóÇ¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó ÝóÞóÏú ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó Ãóäøóåõ ÃóäúÝóÚõ áóäóÇ) ¡ æóÃóÕúáóÍõ ÅãøóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÒöíóÇÏóÉö ÇáËøóæóÇÈö¡ æóÅöãøóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáäøóÝúÚö æóÇáÕøóáóÇÍö¡ Ëõãøó áóÇ íóÎúÊóáöÝõ ÍöíäóÆöÐò ÇáúÍõßúãõ ÇáËøóÇÈöÊõ ÈöÇáÓøõäøóÉö æóÇáúÍõßúãõ ÇáËøóÇÈöÊõ ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ Åäú ßóÇäó åóÐóÇ ÇáúÅöØúáóÇÞõ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóäóÇæóáó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Úóáóì ÍöíóÇáöåö ÈöÃóäøóåõ ÎóíúÑñ áóäóÇ Ýöí ÈóÇÈö Ãóäøóåõ ÃóÕúáóÍõ áóäóÇ¡ ÝóáóíúÓó ÅÐóäú ÝöíãóÇ ÐóßóÑóåõ åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáõ ãóÇ íóãúäóÚõ ßóæúäó ÇáËøóÇäöí ÎóíúÑðÇ ãöäú ÇáúÃóæøóáö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÈóíøóäøóÇ.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ÌóÇÆöÒðÇ Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõ ÇáÓøõäøóÉö ÎóíúÑðÇ áóäóÇ ãöäú Íõßúãò áóæú ßóÇäó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÌóÇÒó åóÐóÇ ÇáúÅöØúáóÇÞõ Ýöíåö ßóãóÇ ÌóÇÒó ÝöíãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÒöíóÇÏóÉö ÇáËøóæóÇÈö¡ ßóÇäó ÃóÞóáøõ ÃóÍúæóÇáöåö ÊóÌúæöíÒó ÇáúÃóãúÑóíúäö ãöäú äóÓúÎöåóÇ ÈöÞõÑúÂäò ãöËúáöåóÇ¡ Ãóæú ÎóíúÑò ãöäúåóÇ¡ ãöäú ÌöåóÉö ÇáËøóæóÇÈö æóãöäú äóÓúÎöåóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö ãöäú ÌöåóÉö ãóÇ íóßõæäõ ÎóíúÑðÇ áóäóÇ Ýöí ÈóÇÈö ÇáäøóÝúÚö æóÇáÕøóáóÇÍö.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÇáøóÐöí íóÞúÊóÖöíåö ÍóÞöíÞóÉõ ÇááøóÝúÙö äóÓúÎõ ÇáäøóÙúãö æóÇáÊøöáóÇæóÉö¡ áöÃóäøó ÇáúÂíóÉó ÇÓúãñ áöáäøóÙúãö æóÇáÑøóÓúãö áóÇ ÇáúÍõßúãö¡ æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì äóÓúÎö ÇáúÍõßúãö. ÅÐú ÌóÇÆöÒñ ÈóÞóÇÁõ ÇáúÍõßúãö ãóÚó äóÓúÎö ÇáÊøöáóÇæóÉö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó ÕóÇÑó ÊóÞúÏöíÑõ ÇáúÂíóÉö: ãóÇ äóäúÓóÎú ãöäú äóÙúãö ÂíóÉò æóÑóÓúãöåóÇ äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ ÝóáóÇ íóÚúÊóÑöÖõ (Ðóáößó) Úóáóì ãóæúÖõæÚö ÇáúÎöáóÇÝö¡ áöÃóäøó ÇáúÎöáóÇÝó ÈóíúäóäóÇ ÅäøóãóÇ åõæó Ýöí äóÓúÎö Íõßúãö ÇáúÂíóÉö ÈöÇáÓøõäøóÉö áóÇ Ýöí äóÓúÎö ÇáäøóÙúãö æóÇáÊøöáóÇæóÉö¡ ÅÐú áóÇ ÎöáóÇÝó Èóíúäó ãóäú íõÌöíÒõ äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö Ãóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ æõÞõæÚõåõ ÈöÛóíúÑö ÞõÑúÂäò áöãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóáóíúÓó Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {äóÃúÊö ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì (Ãóäøó) ÇáúãóÃúÊöíøó Èöåö(2/352)
åõæó ÇáäøóÇÓöÎõ áóåóÇ¡ ÅÐú áóãú íóÞõáú äóÃúÊö ÈöãóÇ íóäúÓóÎõåóÇ ÎóíúÑðÇ ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ¡ æóãóäú ÇÏøóÚóì Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó Èöåö äóÃúÊö ÈöäóÇÓöÎò ÎóíúÑò ãöäúåóÇ¡ áóãú íõÓóáøóãú áóåõ ÏóÚúæóÇåõ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò¡ æóÓóÞóØó ÇÓúÊöÏúáóÇáõåõ ÈöÇáúÂíóÉö Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö ÈóíúäóäóÇ¡ ÅÐú áóíúÓó ÃóÍóÏõ ÇáúÎóÕúãóíúäö ÈöÃóæúáóì ÈöãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ ãöäú ÃóÍóÏö æóÌúåóíú ÇáöÇÍúÊöãóÇáö ãöäú ÇáúÂÎóÑö¡ Èóáú áóæú ÞõáúäóÇ: Åäøó ÇáúÃóÙúåóÑó æóÇóáøóÐöí íóÞúÊóÖöíåö ÝóÍúæóì ÇáúÎöØóÇÈö¡ äóÓúÎõ ÇáúÂíóÉö ÈöÃóíøö æóÌúåò ßóÇäó ãöäú æõÌõæåö ÇáäøóÓúÎö ÞõÑúÂäðÇ Ãóæú ÛóíúÑó ÞõÑúÂäò¡ Ëõãøó íóÃúÊöí ÈóÚúÏó Ðóáößó ÈöÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ¡ ßóÇäó ÞóæúáðÇ ÓóÏöíÏðÇ Ãóæú ÃóÔúÈóåó ÈöÇáÕøóæóÇÈö ãöäú Þóæúáö ãõÎóÇáöÝöäóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì Ýöí ÓöíóÇÞö ÇáúÂíóÉö {Ãóáóãú ÊóÚúáóãú Ãóäøó Çááøóåó Úóáóì ßõáøö ÔóíúÁò ÞóÏöíÑñ} [ÇáÈÞÑÉ: 106] íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó äóÓúÎõ ÇáúÂíóÉö ÈöÞõÑúÂäò ãõÚúÌöÒò áóÇ íóÞúÏöÑõ ÃóÍóÏñ ÛóíúÑõ Çááøóåö Úóáóì ÇáúÅöÊúíóÇäö ÈöãöËúáöåö¡ ÝóËóÈóÊó Ãóäøóåõ ãóäóÚó äóÓúÎóåóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö.
Þöíáó áóåõ: (æóáóæú) ÓóáøóãúäóÇ áóß ãóÇ ÇÏøóÚóíúÊ áóãú íõÚúÊóÑóÖú Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö¡ æóÐóáößó áöÃóäøóåõ íóÞúÊóÖöí äóÓúÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö (æóäóÓúÎõ ÇáÊøöáóÇæóÉö) ¡ æóÇáäøóÙúãö áóÇ íóÞúÏöÑõ Úóáóíúåö ÃóÍóÏñ ÛóíúÑõ Çááøóåö¡ æóåóÐóÇ ãóÇ áóÇ ÎöáóÇÝó Ýöíåö ÈóíúäóäóÇ¡ ÝóãóÇ ÇáÏøóáóÇáóÉõ ãöäúåóÇ (Úóáóì Ãóäøó åóÐóÇ íóÏõáøõ) Úóáóì ÇãúÊöäóÇÚö ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáúÍõßúãö ÇáøóÐöí ÊóÖóãøóäóÊúåõ ÇáúÂíóÉõ.
æóãöäú (æóÌúåò ÂÎóÑó) : áóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ãóÇ æóÕóÝúÊ áöÃóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÇáúÂíóÉö Ãóäøó ÇáøóÐöí åõæó ÎóíúÑñ ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáõåóÇ åõæó ÇáäøóÇÓöÎõ áóåóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóßõäú Ðóáößó Ýöí ÇáúÂíóÉö áóãú íóÌõÒú áöÃóÍóÏò Ãóäú íóÏøóÚöíóåõ ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò ãöäú ÛóíúÑöåóÇ ÝóáóÇ íóãúÊóäöÚõ ÍöíäóÆöÐò Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ äóÓúÎó Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö Ãóæú ÊöáóÇæóÊöåö ÈöæóÍúíò ãöäú ÚöäúÏöåö áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò æóíóÃúÊöí ãóÚó Ðóáößó ÈöÞõÑúÂäò ÎóíúÑò ãöäúåóÇ Ãóæú ãöËúáöåóÇ Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ íóÍúÊóãöáõåõ ÇááøóÝúÙõ æóíóÌõæÒõ Ýöíåö¡ ÝóáóÇ íóÏõáøõ Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÇáäøóÇÓöÎó íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÞõÑúÂäðÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáøóÐöí íóÃúÊöí (Èöåö) ÈóÚúÏó ÇáäøóÓúÎö íóßõæäõ ÞõÑúÂäðÇ (Åäú ÇÞúÊóÖóÊú) ÇáúÂíóÉõ Ðóáößó.
æóæóÌúåñ ÂÎóÑõ: æóåõæó Ãóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóäú íóßõæäó ÇáøóÐöí íóÃúÊöí Èöåö ÍõßúãðÇ ãöäú ÌöåóÉö æóÍúíò áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò.
æóíóÕöÍøõ ÇáúæóÕúÝõ áóåõ ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó Ãóäøóåõ Úóáóì ßõáø ÔóíúÁò ÞóÏöíÑñ¡ áöÃóäøó ÇáúÍõßúãó ÇáøóÐöí åõæó ÃóÕúáóÍõ áóÇ íóÚúáóãõåõ ÃóÍóÏñ ÛóíúÑõ Çááøóåö ÇáøóÐöí Úóáóì ßõáøö ÔóíúÁò ÞóÏöíÑñ¡ ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì Ãóäøó ÇáøóÐöí íóÃúÊöí Èöåö ÈóÚúÏó ÇáäøóÓúÎö ÞõÑúÂäñ ãõÚúÌöÒñ.(2/353)
ÝóÅöäú Þöíáó: ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {ÞóÇáó ÇáøóÐöíäó áóÇ íóÑúÌõæäó áöÞóÇÁóäóÇ ÇÆúÊö ÈöÞõÑúÂäò ÛóíúÑö åóÐóÇ Ãóæú ÈóÏøöáúåõ Þõáú ãóÇ íóßõæäõ áöí Ãóäú ÃõÈóÏøöáóåõ ãöäú ÊöáúÞóÇÁö äóÝúÓöí Åäú ÃóÊøóÈöÚõ ÅáøóÇ ãóÇ íõæÍóì Åáóíøó} [íæäÓ: 15] (ÝóÏóáøó Ãóäøóåõãú) ÓóÃóáõæåõ ÊóÈúÏöíáó ÇáúÂíóÉö äóÝúÓöåóÇ æóÞóÏú ÃóÎúÈóÑó Ãóäøóåõ áóÇ íõÈóÏøöáõåõ ãöäú ÊöáúÞóÇÁö äóÝúÓöåö¡ æóáóæú ÌóÇÒó äóÓúÎõåõ ÈöÇáÓøõäøóÉö áóßóÇäó ÞóÏú ÈóÏøóáóåõ ãöäú ÊöáúÞóÇÁö äóÝúÓöåö.
Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáñ ÝóÇÓöÏñ ãöäú æõÌõæåò.
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõãú (ÅÐóÇ ßóÇäõæÇ) ÓóÃóáõæåõ ÊóÈúÏöíáó ÇáúÂíóÉö äóÝúÓöåóÇ áóãú íõÚúÊóÑóÖú Úóáóì Ðóáößó ÇáúÍõßúãö æóßóáóÇãõäóÇ ÅäøóãóÇ åõæó Ýöí ÇáúÍõßúãö ÇáøóÐöí íóËúÈõÊõ ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ åóáú íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ ÈöÇáÓøõäøóÉö Ãóãú áóÇ¡ æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÓóÃóáõæåõ ÊóÈúÏöíáó ÇáäøóÙúãö æóÇáÑøóÓúãö¡ Ãóæú ÊóÈúÏöíáó ÇáúÍõßúãö¡ Ãóæú ÊóÈúÏöíáóåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ.
ÝóÅöäú ßóÇäõæÇ ÓóÃóáõæåõ ÊóÈúÏöíáó ÇáäøóÙúãö¡ æóåõæó ÇáøóÐöí íóÞúÊóÖöíåö ÙóÇåöÑõ ÇááøóÝúÙö¡ ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö ãöäú ÇáúãóÓúÃóáóÉö áöãóÇ ÈóíøóäøóÇ¡ æóáöÃóäøó ÃóÍóÏðÇ ÛóíúÑõ Çááøóåö áóÇ íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÊóÈúÏöíáö äóÙúãö ÇáúÞõÑúÂäö Åáóì äóÙúãò ÂÎóÑó ãõÚúÌöÒò. ÝóáóÇ ãóÚúäóì áöáöÇÔúÊöÛóÇáö ÈöåóÐóÇ ÇáúæóÌúåö Ýöí ãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö.
æóÅöäú ßóÇäõæÇ ÓóÃóáõæåõ ÊóÈúÏöíáó ÇáúÍõßúãö Ïõæäó ÇáäøóÙúãö áóãú íõÚúÊóÑóÖú ÃóíúÖðÇ Úóáóì ÞóæúáöäóÇ¡ áöÃóäøó ÃóßúËóÑó ãóÇ Ýöíåö äóÝúíñ ÊóÈúÏöíáõåõ ãöäú ÊöáúÞóÇÁö äóÝúÓöåö æóäóÍúäõ áóÇ äóÞõæáõ Åäøóåõ íõÈóÏøöáõåõ ãöäú ÊöáúÞóÇÁö äóÝúÓöåö¡ æóÅöäøóãóÇ íõÈóÏøöáõåõ Çááøóåõ ÈöæóÍúíò ãöäú ÚöäúÏöåö ÅãøóÇ ÞõÑúÂäñ (æóÅöãøóÇ) ÛóíúÑõ ÞõÑúÂäò¡ æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó Þóæúáõåõ Ýöí ÓöíóÇÞö ÇáúÎöØóÇÈö {Åäú ÃóÊøóÈöÚõ ÅáøóÇ ãóÇ íõæÍóì Åáóíøó} [íæäÓ: 15] (æóÇáúæóÍúíõ) áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöÇáúÞõÑúÂäö Ïõæäó ÛóíúÑöåö ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÊóÈúÏöíáö Íõßúãöåö ÈöæóÍúíò áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ áóäóÇ Íóãúáõ ÇáúãóÚúäóì Úóáóì ÇáúÍõßúãö¡ áöÃóäøó ÇáøóÐöí íóÞúÊóÖöíåö ÙóÇåöÑõ ÇááøóÝúÙö äóÓúÎõ ÇáäøóÙúãö æóÇáÑøóÓúãö. ÅÐú ßóÇäó ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ãöäú ÃóÌóáöåö ßóÇäó ÞõÑúÂäðÇ æóÌóæøóÏóåõ Úóáóì ÖóÑúÈò ãöäú ÇáäøóÙúãö¡ æóÅöäú ßóÇäõæÇ ÓóÃóáõæåõ ÊóÈúÏöíáó ÇáäøóÙúãö æóÇáúÍõßúãö ãóÚðÇ ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö ÃóíúÖðÇ Úóáóì ãóÇ ÇÎúÊóáóÝúäóÇ Ýöíåö¡ áöÃóäøóÇ áóãú äóÞõáú Åäøóåõ íõÈóÏøöáõ ÔóíúÆðÇ ãöäúåõ ãöäú ÊöáúÞóÇÁö äóÝúÓöåö¡ æó (ÅäøóãóÇ) ÞõáúäóÇ ÅäøóãóÇ íóÊøóÈöÚõ ãóÇ íõæÍóì Åáóíúåö¡(2/354)
æóãóÇ íõæÍóì Åáóíúåö ÞóÏú íóßõæäõ ÞõÑúÂäðÇ æóÛóíúÑó ÞõÑúÂäò.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {æóÅöÐóÇ ÈóÏøóáúäóÇ ÂíóÉð ãóßóÇäó ÂíóÉò æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ ÈöãóÇ íõäóÒøöáõ ÞóÇáõæÇ ÅäøóãóÇ ÃóäúÊó ãõÝúÊóÑò} [ÇáäÍá: 101] ¡ æóåóÐóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõ ÅäøóãóÇ ÊõäúÓóÎõ ÇáúÂíóÉõ ÈöÂíóÉò ãöËúáöåóÇ ÞóØúÚðÇ áöÍõÌóÌö ÇáúßõÝøóÇÑö æóÅöÈúØóÇáðÇ áöÏóÚúæóÇåõãú Ãóäøóåõ ÇÝúÊóÑóÇåóÇ æóÃóäøóåõ ÃóÊóì ÈöåóÇ ãöäú ÞöÈóáö äóÝúÓöåö.
Þöíáó áóåõ: æóãóÇ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÅöÐóÇ ÈóÏøóáúäóÇ ÂíóÉð ãóßóÇäó ÂíóÉò} [ÇáäÍá: 101] ãóÇ íõæÌöÈõ Ãóäøó Íõßúãó ÇáúÞõÑúÂäö áóÇ íõäúÓóÎõ ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóßúËóÑõ ãóÇ Ýöíåö ÇáúÅöÎúÈóÇÑõ ÈöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÈóÏøóáó ÂíóÉð ãóßóÇäó ÂíóÉò ÞóÇáó ÇáúßõÝøóÇÑõ {ÅäøóãóÇ ÃóäúÊó ãõÝúÊóÑò} [ÇáäÍá: 101] æóáóãú íóÞõáú Åäøóåõ áóÇ íóäúÓóÎõåóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: (Åäøóåõ) ÅäøóãóÇ ÈóÏøóáó ÂíóÉð ãóßóÇäó ÂíóÉò ÞóØúÚðÇ áöÍõÌóÌö ÇáúßõÝøóÇÑö æóÈõØúáóÇäðÇ áöÏóÚúæóÇåõãú ÝóÅöäøóåõ (ÞóÏú) ÃóÎúÈóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ãóäøóåõãú áóãú íóäúÊóåõæÇ Úóäú Þóæúáöåöãú åóÐóÇ (ãóÚó) ÊóÈúÏöíáö ÂíóÉò ãóßóÇäó ÂíóÉò æóáóãú íóãúäóÚú Þóæúáõåõãú Ðóáößó ãöäú äóÓúÎö ÂíóÉò ÃõÎúÑóì¡ æóßóÐóáößó áóÇ íóãúäóÚõ äóÓúÎóåóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö æóÅöäú ÞóÇáó ÇáúßõÝøóÇÑõ Ðóáößó.
æóÚóáóì Ãóäøó " Þóæúáóåõ {æóÅöÐóÇ ÈóÏøóáúäóÇ ÂíóÉð ãóßóÇäó ÂíóÉò} [ÇáäÍá: 101] ÅäøóãóÇ íóÊóäóÇæóáõ äóÝúÓó ÇáúãóÊúáõæøö áóÇ ÇáúÍõßúãó æóáóíúÓó (Ýöí) ÇáúãóÊúáõæøö ãóÇ íõæÌöÈõ ÊóÈúÏöíáó ÇáúÍõßúãö æóÇáöÇÎúÊöáóÇÝõ ÈóíúäóäóÇ Ýöí ÇáúÍõßúãö áóÇ Ýöí ÇáúãóÊúáõæøö¡ ÝóáóíúÓó áöãóÇ ÐóßóÑõæåõ ÊóÚóáøõÞñ ÈöãóæúÖöÚö ÇáúÎöáóÇÝö.
ÝóÅöäú Þöíáó: áóæú äóÓóÎóåóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö áóÇÑúÊóÇÈó ÇáúßõÝøóÇÑõ æóÞóÇáõæÇ: Åäøóåõ ãöäú ÚöäúÏöåö.
Þöíáó áóåõ: ÞóÏú ÇÑúÊóÇÈó ÇáúßõÝøóÇÑõ ãóÚó äóÓúÎöåóÇ ÈöÂíóÉò ÃõÎúÑóì æóáóãú íóãúäóÚú¡ ÇÑúÊöíóÇÈõåõãú ãöäú äóÓúÎöåóÇ ÈöÂíóÉò ÛóíúÑöåóÇ. ÝóßóÐóáößó áóÇ íóãúäóÚõ äóÓúÎóåóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö.
æóÞóÏú ÏóáøóáúäóÇ (Úóáóì ÌóæóÇÒö äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö ÈöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ) æóÃóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÇáúÚóÞúáö æóáóÇ Ýöí(2/355)
ÇáÓøóãúÚö ãóÇ íóãúäóÚõ (ãöäú) Ðóáößó¡ æóäõÏöáøõ ÇáúÂäó Úóáóì ÈõØúáóÇäö Þóæúáö ãóäú ÒóÚóãó Ãóäøóåõ (áóÇ íóÌöÏõ) äóÓúÎó ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö ÈóÚúÏó ãõæóÇÝóÞóÊöåö ÅíøóÇäóÇ Úóáóì ÊóÌúæöíÒöåö
ÝóäóÞõæáõ: Åäøó ÃóÕúÍóÇÈóäóÇ ÞóÏú ÐóßóÑõæÇ ÃóÍúßóÇãðÇ Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö áóãú íóËúÈõÊú äóÓúÎõåóÇ ÅáøóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ ãöäúåóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇóááøóÇÊöí íóÃúÊöíäó ÇáúÝóÇÍöÔóÉó ãöäú äöÓóÇÆößõãú ÝóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ Úóáóíúåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉð ãöäúßõãú ÝóÅöäú ÔóåöÏõæÇ ÝóÃóãúÓößõæåõäøó} [ÇáäÓÇÁ: 15] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÊóæøóÇÈðÇ ÑóÍöíãðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 16] . ÝóÇÊøóÝóÞó ÇáÓøóáóÝõ ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö ÈöÇáÊøóÝúÓöíÑö ãöäúåõãú ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò æóÛóíúÑõåõ Ãóäøó ÍóÏøó ÇáÒøóÇäöíóíúäö ÇáúãõÍúÕóäö æóÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö ßóÇäó ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì ÇáúãóÐúßõæÑóíúäö Ýöí åóÐöåö ÇáúÂíóÉö Ëõãøó äõÓöÎó Ðóáößó ÚóäúåõãóÇ ÈöÇáúÌóáúÏö áöÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö æóÇáÑøóÌúãö áöáúãõÍúÕóäö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÇáúãõæÌöÈõ (áöäóÓúÎö) Ðóáößó ÍóÏöíËõ ÚõÈóÇÏóÉó Èúäö ÇáÕøóÇãöÊö Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ÇáúÈößúÑõ ÈöÇáúÈößúÑö ÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò æóÇáËøóíøöÈõ ÈöÇáËøóíøöÈö ÇáúÌóáúÏõ¡ æóÇáÑøóÌúãõ» . æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì äõÓöÎóÇ ÈöÇáúÎóÈóÑö Þóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - (Ýöí åóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËö) «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ» ÝóäóÈøóåóäóÇ Úóáóì æõÌõæÏö ÇáÓøóÈöíáö ÇáøóÐöí ÐóßóÑóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí Þóæúáöåö: {Ãóæú íóÌúÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 15] ¡ æóÏóáøó ÈöÞóæúáöåö: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí» Úóáóì ãóÚúäóíóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáúÅöÎúÈóÇÑõ ÈöÇáäøóÓúÎö Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ æóÃóäøóåõ áóãú íóÊóÞóÏøóãúåóÇ ÞóÈúáó åóÐóÇ ÇáúæóÞúÊö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó åóÐóÇ ÇáäøóÓúÎó æóÇÞöÚñ áóÇ ÈöÞõÑúÂäò Èóáú ÈöÓõäøóÊöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÅäøóãóÇ äõÓöÎó Ðóáößó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] Þöíáó áóåõ: åóÐóÇ ÛóáóØñ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Þóæúáóåõ: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí» ÞóÏú ÃóÝóÇÏó æõÞõæÚó ÇáäøóÓúÎö ÈöÓõäøóÊöåö áóÇ ÈöÇáúÞõÑúÂäö.(2/356)
æóÇáËøóÇäöí: Þóæúáõåõ: «ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ» ÞóÏú Ïóáøó Úóáóì Ãóäøó ÂíóÉó ÇáúÌóáúÏö áóãú Êóßõäú äóÒóáóÊú æóÃóäøó ÇáÓøóÈöíáó ßóÇäó ãõÊóÞóÏøöãðÇ¡ Ýóáóãú íóßõäú (íóÕöÍøõ) ÇáúÅöÎúÈóÇÑõ ÈöÃóäøó ÇáÓøóÈöíáó ãóÃúÎõæÐñ Úóäúåõ æóáóÇ íõäóÈøöåõåõãú Úóáóì æõÌõæÏöåö ÅáøóÇ ãóÚó ÊóÞóÏøõãö Úöáúãöåöãú ÈöåóÇ¡ æóÊóÞúÑöíÑöåóÇ ÞóÈúáó Ðóáößó ÚöäúÏóåõãú.
æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúÊ¡ áóßóÇäóÊú ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÎóÈóÑö ÞóÇÆöãóÉð Úóáóì æõÞõæÚö äóÓúÎöåóÇ ÈöÇáÓøõäøóÉö¡ æóåöíó Ãóäøó ÂíóÉó ÇáúÌóáúÏö ãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÍõßúãóåóÇ ãóÞúÕõæÑñ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö¡ æóÞóÏú ßóÇäó ÇáúÍóÈúÓõ æóÇáúÃóÐóì ÍóÏøðÇ ËóÇÈöÊðÇ Úóáóì ÇáúãõÍúÕóäö æóÛóíúÑöåö¡ áöÃóäøó ÃóÍóÏðÇ ãöäú ÇáÓøóáóÝö áóãú íóÞõáú Åäøóåõ ßóÇäó ÍóÏøðÇ áöÃóÍóÏö ÇáúÝóÑöíÞóíúäö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö¡ æóßóÇäóÊú ÂíóÉõ ÇáúÌóáúÏö äóÇÓöÎóÉð áöáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì Úóäú ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö.
æóáóæú ÎóáøóíúäóÇ ÈóÚúÏó Ðóáößó æóãõÞúÊóÖóì Íõßúãö ÂíóÉö ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì æóÂíóÉö ÇáúÌóáúÏö¡ áóÃóæúÌóÈó Ðóáößó ÈóÞóÇÁó Íõßúãö ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì Ýöí ÇáúãõÍúÕóäóíúäö¡¡ æóáóÇ ÔóíúÁó äóÓóÎóåõ ÚóäúåõãóÇ ÅáøóÇ ÅíÌóÇÈõ ÇáÑøóÌúãö æóÇáÑøóÌúãõ (ÅäøóãóÇ) ËóÈóÊó ÈöÇáÓøõäøóÉö. æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóíúÓó Ýöí ÂíóÉö ÇáúÌóáúÏö ãóÇ íõæÌöÈõ äóÓúÎó ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì¡ áöÃóäøóåõ áóãú íóßõäú íóãúÊóäöÚõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ¡ æóãóÇ íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõ ãóÚó ÇáúÃóæøóáö áóÇ íóÌõæÒõ æõÞõæÚõ ÇáäøóÓúÎö Èöåö. ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó ÇáäøóÓúÎó æóÞóÚó ÈöÛóíúÑöåö (æóáóíúÓó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ãóÇ íõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ ÝóËóÈóÊó Ãóäøóåõ ãóäúÓõæÎñ ÈöÇáÓøõäøóÉö) .
ÝóÅöäú Þöíáó: ãóÇ ÃóäúßóÑúÊ ÃóáøóÇ íóÏõáøó ÍóÏöíËõ ÚõÈóÇÏóÉó Ýöí ÇáúÌóáúÏö æóÇáÑøóÌúãö Úóáóì äóÓúÎö ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì. áöÃóäøó ÇáøóÐöí Ýöí ÇáúÂíóÉö ãöäú Ðóáößó ãõÄóÞøóÊñ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Ãóæú íóÌúÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 15] ÝóÅöäøóãóÇ Èóíøóäó ÇáÑøóÓõæáõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ðóáößó ÇáÓøóÈöíáó ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó Ýöí ÇáúÂíóÉö Åáóì ÓóäóÉò áóãú íóßõäú ãõÖöíøõ ÇáÓøóäóÉö ãõæÌöÈðÇ áöäóÓúÎöåóÇ.
Þöíáó áóåõ: áóíúÓó åóÐóÇ ßóãóÇ ÙóäóäúÊ¡ áöÃóäøó Þóæúáóåõ: {Ãóæú íóÌúÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 15] áóíúÓó ÈöÊóæúÞöíÊò ÅÐóÇ áóãú íóßõäú íóãúÊóäöÚõ ãóÚó æõÌõæÏö åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÃóáøóÇ íóÌúÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ Ýóíóßõæäõ ÍóÏøõåõãóÇ ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì Úóáóì(2/357)
ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡ æóáóæú áóãú íõÚúØóÝú Úóáóíúåö Þóæúáõåõ: {Ãóæú íóÌúÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ} [ÇáäÓÇÁ: 15] áóßóÇäó ãóÚúÞõæáðÇ ãöäú ÇáúÂíóÉö ËóÈóÇÊõ ÍõßúãöåóÇ Åáóì Ãóäú íóäúÓóÎóåóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöÛóíúÑöåóÇ ãöäú ÇáúÃóÍúßóÇãö¡ æóÐößúÑõ ÇáÓøóÈöíáö ÅäøóãóÇ ÃóÝóÇÏó ÊóÃúßöíÏó ÈóÞóÇÁö ÇáúÍõßúãö Åáóì æóÞúÊö æõÞõæÚö ÇáäøóÓúÎö. æóÚóáóì ÃóäøóÇ áóæú ÓóáøóãúäóÇ áóß ãóÇ ÇÏøóÚóíúÊ ßóÇäóÊú ÏóáóÇáóÉõ ÇáúÎóÈóÑö ÞóÇÆöãóÉð Úóáóì ÕöÍøóÉö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÇáÓøóÈöíáó ãóÐúßõæÑñ Ýöí ÇáäøöÓóÇÁö ÎóÇÕøóÉð ÛóíúÑõ ãóÐúßõæÑò Ýöí ÇáÑøöÌóÇáö¡ áöÃóäøó ÍóÏøó ÇáÑøóÌõáö ßóÇäó ÇáúÃóÐóì Åáóì Ãóäú íóÊõæÈó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóÂÐõæåõãóÇ ÝóÅöäú ÊóÇÈóÇ æóÃóÕúáóÍóÇ ÝóÃóÚúÑöÖõæÇ ÚóäúåõãóÇ} [ÇáäÓÇÁ: 16] ¡ æóåõæó ãóäúÓõæÎñ ÇáúÂäó ÈöÑóÌúãö ÇáúãõÍúÕóäö æóÌóáúÏö ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö.
æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Ãóäøó ËõÈõæÊó ÇáÑøóÌúãö ÇáäøóÇÓöÎö áöÍõßúãö ÇáúÂíóÉö ËóÇÈöÊñ ÈöÇáÓøõäøóÉö ÝóáóÇ ãóÍóÇáóÉó ÞóÏú ÃóæúÌóÈó äóÓúÎó ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö.
æóÞóÏú ÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÇáúãõÎóÇáöÝöíäó: íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÍóÈúÓõ¡ æóÇáúÃóÐóì ßóÇäó Ýöí ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö¡ ÝóäõÓöÎó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ} [ÇáäæÑ: 2] æóáóãú íóßõäú áöáúãõÍúÕóäö Íõßúãñ ËóÇÈöÊñ ÝóßóÇäó æõÌõæÈõ ÇáÑøóÌúãö ÍóÏøðÇ ãõÈúÊóÏóÃð.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: æóåóÐóÇ ÛóáóØñ ãöäú ÞóÇÆöáöåö ãöäú æóÌúåóíúäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ßõáøó ãóäú Ñõæöíó Úóäúåõ ÊóÃúæöíáõ åóÐöåö ÇáúÂíóÉö ãöäú ÇáÓøóáóÝö ÞóÏú ÞóÇáó Åäú Ðóáößó ßóÇäó ÍóÏøó ÇáÒøóÇäöíóíúäö æóáóãú íóÐúßõÑõæÇ ÝóÑúÞðÇ Èóíúäó ÇáúãõÍúÕóäö æóÛóíúÑöåö¡ æóáóæú ßóÇäó ÍóÏøðÇ áöÃóÍóÏö ÇáúÝóÑöíÞóíúäö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö áóäõÞöáó æóáóÝóÑøóÞõæÇ ÈóíúäóåõãóÇ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóÚúáóãõæåõ ÍóÏøðÇ áöÝóÑöíÞò Ïõæäó ÝóÑöíÞò ÝóíóäúÞõáõæÇ ãóÇ íõæÌöÈõ ßóæúäóåõ ÍóÏøðÇ áöáúÝóÑöíÞóíúäö ÌóãöíÚðÇ¡ ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì ÓõÞõæØö Þóæúáö åóÐóÇ ÇáúÞóÇÆöáö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: Ãóäøó Þóæúáóåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ» ¡ ÅÎúÈóÇÑñ ÈöÃóäøó ÇáÓøóÈöíáó áöÌóãöíÚö ãóäú ÊóÖóãøóäóÊúåõ ÇáúÂíóÉõ ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ ÐößúÑõ ÇáÓøóÈöíáö áöáúÝóÑöíÞóíúäö ãöäú ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö æóÛóíúÑöåöäøó¡ áóæúáóÇ Ðóáößó áóÇÞúÊóÕóÑó ÈöÐößúÑö ÇáÓøóÈöíáö Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäóÉö¡ ÝóáóãøóÇ ÌóãóÚó ÇáúÝóÑöíÞóíúäö ãöäú(2/358)
ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö æóÛóíúÑöåöäøó Ýöí ÈóíóÇäö ÇáÓøóÈöíáö ÝóÞóÇáó: «ÇáúÈößúÑõ ÈöÇáúÈößúÑö ÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò æóÇáËøóíøöÈõ ÈöÇáËøóíøöÈö ÇáúÌóáúÏõ æóÇáÑøóÌúãõ» ¡ Ïóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì ÇáúãóÐúßõæÑóíúäö Ýöí (ÇáúÂíóÉö ßóÇäó áöáúÝóÑöíÞóíúäö æóãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÕóÇÑó ÇáÓøóÈöíáõ ÇáúãóÐúßõæÑõ Ýöí) ÇáúÎóÈóÑö äóÇÓöÎðÇ áöáúÍõßúãö Úóäú ÇáúÝóÑöíÞóíúäö ÌóãöíÚðÇ.
æóÚóáóì Ãóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó ÞóÏú ÞóÇáó: äõÓöÎó ÇáúÍóÈúÓõ æóÇáúÃóÐóì Úóäú ÇáúãõÍúÕóäöíäó ÈöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «ÇáËøóíøöÈõ ÈöÇáËøóíøöÈö ÇáúÌóáúÏõ æóÇáÑøóÌúãõ» .
Ýóãóäú ãóäóÚó Ðóáößó ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöåö ÝóÅöäøóãóÇ íóäúÞõÖõ ÈöÐóáößó Þóæúáó ÕóÇÍöÈöåö.
æóÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÍóÈúÓõ æóÇáúÃóÐóì ãóäúÓõæÎóíúäö Úóäú ÇáúãõÍúÕóäö ÈöÇáÑøóÌúãö ÇáøóÐöí ßóÇäó Ýöí ÂíóÉò ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö æóÞóÏú äõÓöÎóÊú ÊöáóÇæóÊõåõ¡ ÝóáóÇ íóÏõáøõ ãóÇ ÐóßóÑúÊ Úóáóì Ãóäøóåõ ãóäúÓõæÎñ ÈöÇáÓøõäøóÉö. æóåóÐóÇ (ÃóíúÖðÇ) ÛóáóØñ¡ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÃóÎúÈóÑó Ýöí ÍóÏöíËö ÚõÈóÇÏóÉó Ãóäøó ÇáÓøóÈöíáó Ýöí ÇáúÂíóÉö ßóÇäó ÚóÞöíÈó ãóÇ ÃóæúÌóÈóåõ ÈöÞóæúáöåö: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ» ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõãú äóÞóáõæÇ ãöäú ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì Åáóì ãóÇ åõæó åóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËõ ÈöáóÇ æóÇÓöØóÉö Íõßúãò ÈóíúäóåõãóÇ.
æóáóÇ íóÞõæáõ ÃóÍóÏñ ãöäú ÇáäøóÇÓö: Åäøó ãóÇ Ñõæöíó Ýöí ÎóÈóÑö ÚõÈóÇÏóÉó ãöäú Þóæúáöåö: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ» ßóÇäó ÞõÑúÂäðÇ Ýöí æóÞúÊò ãöäú ÇáúÃóæúÞóÇÊö¡ æóßóíúÝó íóßõæäõ ÞõÑúÂäðÇ ãóÚó ÅÎúÈóÇÑöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÃóäøóåõ ãóÃúÎõæÐñ Úóäúåõ áóÇ Úóäú ÇáúÞõÑúÂäö.
ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì ãóäúÓõæÎóÇäö Úóäú ÇáúãõÍúÕóäö ÈöÇáÑøóÌúãö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí ÎóÈóÑö ÚõÈóÇÏóÉó ÇáøóÐöí áóãú íóßõäú ÞõÑúÂäðÇ ÞóØøõ. æóáóæú ßóÇäó ÞõÑúÂäðÇ ãóäúÓõæÎó ÇáÊøöáóÇæóÉö áóãóÇ ÞóÇáó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí» ¡ æóáóßóÇäó ÇáÓøóÈöíáõ ÇáøóÐöí ÌõÚöáó áóåõäøó ãõÊóÞóÏøöãðÇ áöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÞõÑúÂäö ÇáúãóäúÓõæÎö ÇáÊøöáóÇæóÉö ÇáËøóÇÈöÊö ÇáúÍõßúãö¡ æóÝöí ÎóÈóÑö ÚõÈóÇÏóÉó ãóÇ íóäúÝöí åóÐóÇ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÍóÈúÓó æóÇáúÃóÐóì ãóäúÓõæÎóÇäö Úóäú ÇáúãõÍúÕóäö ÈöÇáÑøóÌúãö ÇáøóÐöí áóãú íóßõäú ËõÈõæÊõåõ ÈöÞõÑúÂäò äõÓöÎóÊú ÊöáóÇæóÊõåõ.
æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì: Åäøóåõ áóæú ÔóÇÚó åóÐóÇ ÇáÊøóÃúæöíáõ Ýöí Ðóáößó áóÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó Ýöí ßõáøö ÓõäøóÉò ËóÈóÊóÊú Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÃóäøóåóÇ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÇáúãóäúÓõæÎö ÇáÊøöáóÇæóÉö¡ ÝóíõæÌöÈõ åóÐóÇ ÃóáøóÇ íóËúÈõÊó áöáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÓõäøóÉñ¡ æóáóÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó Ýöí ÌóãöíÚö ãóÇ äõÓöÎó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ãöãøóÇ ÞóÏú æõÌöÏó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ãóÇ íõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ Åäøóåõ ÅäøóãóÇ äõÓöÎó ÈöÇáúÞõÑúÂäö ÇáúãóäúÓõæÎö ÇáÊøöáóÇæóÉö¡ Ëõãøó äóÒóáóÊú ÇáúÂíóÉõ ÇáúÃõÎúÑóì ÈöÇáúÍõßúãö ÇáúÂÎóÑö. æóåóÐóÇ ÎóáóÝñ ãöäú ÇáúÞóæúáö.(2/359)
æóáóÌóÇÒó Ãóäú íõÞóÇáó: ãóÇ äõÓöÎóÊú ÓõäøóÉñ ÞóØøõ ÅáøóÇ ÈöÞõÑúÂäò ÞóÏú äõÓöÎóÊú ÊöáóÇæóÊõåõ ÝóíõæÌöÈõ åóÐóÇ ÈõØúáóÇäó Þóæúáö ãõÎóÇáöÝöäóÇ Åäøó ÇáÓøõäøóÉó áóÇ íóäúÓóÎõåóÇ ÇáúÞõÑúÂäõ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ßóíúÝó íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÍóÏöíËõ ÚõÈóÇÏóÉó äóÇÓöÎðÇ áöÍõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö æóåõæó ãöäú ÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö æóãöäú ÃóÕúáößõãú Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö.
ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú åóÐóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: (æóåõæó) Ãóäøó ÎóÈóÑó ÚõÈóÇÏóÉó æóÅöäú ßóÇäó æõÑõæÏõåõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö¡ ÝóÞóÏú ÇÌúÊóãóÚóÊú ÇáúÃõãøóÉõ Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáö Íõßúãöåö Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáÑøóÌúãö¡ ÅáøóÇ ãóäú ÔóÐøó ÚóáóíúåóÇ ãöãøóäú áóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ÎöáóÇÝõåõ ÎöáóÇÝðÇ ãöäú ÇáúÎóæóÇÑöÌö¡ æóãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈöíáóåõ ãöäú ÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö Ýóåõæó ãõæÌöÈñ áöáúÚöáúãö Ýöí ãóÚúäóì ÇáúÎóÈóÑö ÇáúãõÊóæóÇÊöÑö æóíóÌõæÒõ äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö Èöåö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó Þóæúáóåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» åõæó ãöäú ÃóÎúÈóÇÑö ÇáúÂÍóÇÏö¡ æóÞóÏú ÃóÌóÇÒó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ äóÓúÎó ÇáúÞõÑúÂäö Èöåö áöÊóáóÞøöí ÇáäøóÇÓö ÅíøóÇåõ ÈöÇáúÞóÈõæáö æóÇÊøöÝóÇÞöåöãú Úóáóì ÇÓúÊöÚúãóÇáö Íõßúãöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáúÂÎóÑõ: Ãóäøó ÑóÌúãó ÇáúãõÍúÕóäö ÞóÏú ËóÈóÊó Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÈöÃóÎúÈóÇÑò ãõÊóæóÇÊöÑóÉò ãõäúÊóÔöÑóÉò ãõæÌöÈóÉö Úöáúãò ÈöãõÎúÈóÑóÇÊöåóÇ ÝóÅöäøóãóÇ ÃóËúÈóÊúäóÇ ÇáÑøóÌúãó ÈöåóÐöåö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö æóÈöÎóÈóÑö ÚõÈóÇÏóÉó¡ æóÃóËúÈóÊúäóÇ ÈöåóÇ äóÓúÎó ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì Úóäú ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö¡ ÝóÕóÇÑó ÍóÙøõ ÎóÈóÑö ÚõÈóÇÏóÉó Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÊóÇÑöíÎö ÇáÑøóÌúãö¡ æóÃóäøóåõãú äóÞóáõæÇ ÃóãúÑó ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì Åáóì ÇáÑøóÌúãö ÈöáóÇ æóÇÓöØóÉö Íõßúãò ÈóíúäóåõãóÇ æóáóÇ äõÒõæáö ÂíóÉò ÞóÈúáóåõ ÃóæúÌóÈóÊú äóÓúÎóåõãóÇ.
[ÅËúÈóÇÊõ ÊóÇÑöíÎö ÇáúÍõßúãö ÈöãöËúáöåö æóÅöäú ÊóÚóáøóÞó Èöåö Íõßúãõ ÇáäøóÓúÎö]
æóÞóÏú íóÌõæÒõ ÅËúÈóÇÊõ ÊóÇÑöíÎö ÇáúÍõßúãö ÈöãöËúáöåö æóÅöäú ÊóÚóáøóÞó Èöåö Íõßúãõ ÇáäøóÓúÎö ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáäøóÓúÎõ æóÇÞöÚðÇ Èöåö æóÈöÛóíúÑöåö ãöãøóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöÎóÈóÑöåö ÚöäúÏó ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ.
æóãöãøóÇ Þöíáó Åäøóåõ äóÓúÎñ ãöäú Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÅÐóÇ ÍóÖóÑó ÃóÍóÏóßõãú ÇáúãóæúÊõ Åäú ÊóÑóßó ÎóíúÑðÇ ÇáúæóÕöíøóÉõ áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó ÈöÇáúãóÚúÑõæÝö ÍóÞøðÇ Úóáóì ÇáúãõÊøóÞöíäó} [ÇáÈÞÑÉ: 180] .
æÞóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÕöíøóÉð áöÃóÒúæóÇÌöåöãú ãóÊóÇÚðÇ Åáóì ÇáúÍóæúáö ÛóíúÑó ÅÎúÑóÇÌò} [ÇáÈÞÑÉ: 240] ÝóÞóÏú ßóÇäóÊú ÇáúæóÕöíøóÉõ áóåõãú æóÇÌöÈóÉð ÈöåóÐöåö ÇáúÂíóÉö¡ áöÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 180] ãóÚúäóÇåõ ÝõÑöÖó Úóáóíúßõãú ßóÞóæúáöåö: {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÇáÕøöíóÇãõ} [ÇáÈÞÑÉ: 183] ¡ æóäóÍúæõåõ¡ æóáóíúÓó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ãóÇ íõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ Ýóáóãú íõäúÓóÎú ÅáøóÇ ÈöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: «áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» .(2/360)
ÝóÒóÚóãó ãõÎóÇáöÝõæäóÇ Ãóäøó Ðóáößó ãóäúÓõæÎñ ÈöÂíóÉö ÇáúãóæóÇÑöíËö «áöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Íöíäó äóÒóáóÊú ÂíóÉõ ÇáúãóæóÇÑöíËö Åäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ÃóÚúØóì ßõáøó Ðöí ÍóÞøò ÍóÞøóåõ ÝóáóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» ÝóÃóÎúÈóÑó Ãóäøó ÇáúæóÕöíøóÉó áöáúæóÇÑöËö ãóäúÓõæÎóÉñ ÈöÂíóÉö ÇáúãóæóÇÑöíËö¡ ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó: áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÌóÚóáó áóåõ ÇáúãöíÑóÇËó. ßóÇäó ãóÚúÞõæáðÇ Ãóäøó ÇáäøóÇÓöÎó áöáúæóÕöíøóÉö åõæó ÇÓúÊöÍúÞóÇÞõ ÇáúãöíÑóÇËö áóÇ Þóæúáõåõ áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò.
æóÇáúÌóæóÇÈõ: Ãóäøó ãóÇ (ÐóßóÑóåõ ãöäú) Ðóáößó áóÇ íõæÌöÈõ ßóæúäó ÇáúãöíÑóÇËö äóÇÓöÎðÇ áöáúæóÕöíøóÉö¡ æóÐóáößó Ãóäøóåõ áóÇ íóãúÊóäöÚõ ÇÌúÊöãóÇÚõ ÇáúãöíÑóÇËö æóÇáúæóÕöíøóÉö Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áöÔóÎúÕò æóÇÍöÏò¡ æóÂíóÉõ ÇáúãóæóÇÑöíËö ÅäøóãóÇ ÝöíåóÇ ÅíÌóÇÈõ (ÇáúãöíÑóÇËö) ÈóÚúÏó ÇáúæóÕöíøóÉö áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕóì ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] Ýóáóæú ÎõáøöíäóÇ æóÇáúÂíóÊóíúäö áóÌóãóÚúäóÇ áóåõãóÇ Èóíúäó ÇáúãöíÑóÇËö æóÇáúæóÕöíøóÉö¡ áöÃóäøó ßõáøó Íõßúãóíúäö íóÌõæÒõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò áöÔóÎúÕò æóÇÍöÏò¡ ÝóáóíúÓó Ýöí æõÑõæÏö ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÂÎóÑö ãóÇ íõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ÝöíãóÇ ÓóáóÝó. ÝóæóÌóÈó Úóáóì åóÐóÇ ãóÊóì æóÌóÏúäóÇ Íõßúãóíúäö ÞóÏú äõÓöÎó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÚöäúÏó ÅíÌóÇÈö ÇáúÂÎóÑö ãöãøóÇ íóÕöÍøõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõ Ãóäú íóÞõæáó Åäøó ÇáäøóÓúÎó æóÇÞöÚñ ÈöÛóíúÑöåö áöÃóäøóÇ áóæú ÎõáøöíäóÇ æóÅöíøóÇåõãóÇ áóãóÇ ÃóæúÌóÈúäóÇ äóÓúÎðÇ¡ æóÞóæúáõåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «Åäøó Çááøóåó ÞóÏú ÃóÚúØóì ßõáøó Ðöí ÍóÞøò ÍóÞøóåõ ÝóáóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» áóÇ íõæÌöÈõ ãóÇ ÐóßóÑõæåõ¡ áöÃóäøó ÂíóÉó ÇáúãöíÑóÇËö ÅÐóäú áóãú ÊõæÌöÈú äóÓúÎó ÇáúæóÕöíøóÉö áöãóÇ ÈóíøóäøóÇ¡ ÝóáóíúÓó íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÅäøóåóÇ åöíó ÇáäøóÇÓöÎóÉõ áóåóÇ.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõãú: Åäøó åóÐóÇ ÈöãóäúÒöáóÉö Þóæúáöåö áóæú ÞóÇáó: «áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ÃóÚúØóì ßõáøó Ðöí ÍóÞøò ÍóÞøóåõ.
ÝóÅöäøóÇ áóæú ÓóáøóãúäóÇ áóåõãú Ðóáößó áóãú íóÏõáøó Úóáóì ãóÇ ÞóÇáõæÇ¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÞõæáó: áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò áöÃóäøó Çááøóåó ÞóÏú ÃóÚúØóì ÇáúãöíÑóÇËó¡ ÝóäóÓóÎó æóÕöíøóÊóåõ (ÈöæóÍúíò ãöäú ÚöäúÏöåö) áóÇ ÈöÂíóÉö ÇáúãöíÑóÇËö. ÝóÅöÐóÇ áóãú íóßõäú åóÐóÇ ãõãúÊóäöÚðÇ Èóáú íóßõæäõ ÓóÇÆöÛðÇ ÌóÇÆöÒðÇ¡ áóãú íóÌõÒú áóäóÇ Ãóäú äóÞõæáó Åäøó åóÐóÇ ÇáúÞóæúáó íóÞúÊóÖöí ßóæúäó ÇáúæóÕöíøóÉö ãóäúÓõæÎóÉð ÈöÇáúãöíÑóÇËö æóÅöäøóãóÇ ãóÚúäóì ÐößúÑöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáúãöíÑóÇËó ÚöäúÏó ÐößúÑö äóÓúÎö ÇáúæóÕöíøóÉö (Ãóäøóåõ) ¡ æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ: ÃóÑóÇÏó Ãóäú íõÈóíøöäó Ãóäøóåõ æóÅöäú ÍõÑöãó ÍóÙøóåõ ãöäú ÇáúæóÕöíøóÉö¡ ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú ÃõÚúØöíó ãöäú ÍóÙøö ÇáúãöíÑóÇËö ãóÇ(2/361)
ÚóÓóì Ãóäú íóßõæäó ÎóíúÑðÇ áóåõ ãöäú ÇáúæóÕöíøóÉö ÝóÃóÎúÈóÑó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ãóäøóåõ áóãú íõÎúáöåö Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö ÞóÈúáó äóÓúÎö ÇáúæóÕöíøóÉö æóÈóÚúÏóåóÇ ãöäú ÍóÙøò Ýöí ãóÇáö ÇáúãóíøöÊö¡ ÝóÈóÇäó ÈöãóÇ æóÕóÝúäóÇ Ãóäøóåõ áóíúÓó ÝöíãóÇ ÇÚúÊóÑóÖó Èöåö ÇáúãõÎóÇáöÝõ ãóÇ íóäúÝöí Ãóäøó ßóæúäó ÇáúãöíÑóÇËö ãóäúÓõæÎðÇ ÈöÞóæúáöåö: áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò¡ æóÇóáøóÐöí ÚöäúÏöí Ãóäøó ÇáúæóÕöíøóÉó áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó íóÌõæÒõ Ãóäú Êóßõæäó ãóäúÓõæÎóÉð ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕóì ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] ÝóÃóÌóÇÒó áóåõ æóÕöíøóÉð Ãóíøó æóÕöíøóÉò ßóÇäóÊú¡ áöÃóäøóåõ ÃóØúáóÞóåóÇ ÈöáóÝúÙò ãóäúßõæÑò¡ Ëõãøó ÌóÚóáó ÈóÇÞöíó ÇáúãóÇáö áöáúæóÑóËóÉö Úóáóì ÇáÓøöåóÇãö¡ ÝóáóÇ íóÈúÞóì ÈóÚúÏó Ðóáößó æóÕöíøóÉñ íóÓúÊóÍöÞøõåóÇ ÇáúæóÇáöÏóÇäö æóÇáúÃóÞúÑóÈõæäó¡ ÝóÊóÖóãøóäóÊú åóÐöåö ÇáúÂíóÉõ äóÓúÎó ÅíÌóÇÈö ÇáúæóÕöíøóÉö áóåõãú ãöäú åóÐöåö ÇáúÌöåóÉö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóíúÓó Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕóì ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] äóÝúíñ áöÌóæóÇÒö (äóÓúÎö) ÇáúæóÕöíøóÉö áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó¡ ÅÐú ßóÇäó ÇáúãóÐúßõæÑõ Ýöí ÇáúÂíóÉö æóÕöíøóÉð ãóäúßõæÑóÉð ÛóíúÑó ãóÞúÕõæÑóÉò Úóáóì Þóæúãò¡ Ýóåöíó ÌóÇÆöÒóÉñ áöáúæóÇÑöËö ÈöÙóÇåöÑö ÇáúÂíóÉö¡ Ýóáóãú íóäúÓóÎú ÌóæóÇÒóåóÇ áöáúæóÇÑöËö ÅáøóÇ Þóæúáõåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - «áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» .
Þöíáó (áóåõ) : ÇáøóÐöí Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ÐößúÑõ ÅíÌóÇÈö ÇáúæóÕöíøóÉö áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó ÈöÞóæúáöåö: {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÅÐóÇ ÍóÖóÑó ÃóÍóÏóßõãú ÇáúãóæúÊõ} [ÇáÈÞÑÉ: 180] ¡ æóáóíúÓó Ýöíåö ÐößúÑõ ÌóæóÇÒöåóÇ ÅáøóÇ Úóäú ÇáúæóÇÌöÈö¡ æóáóãú ÊóÞúÊóÖö ÇáúÂíóÉõ ÌóæóÇÒóåóÇ Úóáóì ÌöåóÉö ÇáÊøóÈóÑøõÚö ÈöåóÇ¡ æóÇáúæóÕöíøóÉõ ÇáúãóÐúßõæÑóÉõ Ýöí ÂíóÉö ÇáúãóæóÇÑöíËö áóãøóÇ ßóÇäóÊú ãõØúáóÞóÉð Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóßöÑóÉö ÝóÞóÏú ÊóÖóãøóäóÊú äóÓúÎó ÅíÌóÇÈöåóÇ.
ÝóÅöÐóäú Þóæúáõåõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: «áóÇ æóÕöíøóÉó áöæóÇÑöËò» áóãú íõäúÓóÎú Èöåö ÔóíúÁñ ãöäú Íõßúãö ÇáúÂíóÉö¡ áöÃóäøó ÇáøóÐöí ÝöíåóÇ ÇáúÅöíÌóÇÈõ ÞóÏú äõÓöÎó ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÒõ Úóáóì ÛóíúÑö æóÌúåö ÇáúÅöíÌóÇÈö Ýóåõæó Íõßúãñ ÂÎóÑõ áóíúÓó áóåõ ÐößúÑñ Ýöí ÇáúÂíóÉö.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò íõæÕóì ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] ÇáúæóÕöíøóÉõ ÇáøóÊöí ÃóæúÌóÈóåóÇ áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó ÈöÇáúÂíóÉö ÇáúÃõÎúÑóì.(2/362)
Þöíáó áóåõ: áóæú ßóÇäó ßóÐóáößó áóÞóÇáó ãöäú ÈóÚúÏö ÇáúæóÕöíøóÉö ÍóÊøóì íóÑúÌöÚó ÇááøóÝúÙõ Åáóì ÇáúæóÕöíøóÉö ÇáúãóÚúåõæÏóÉö ÇáøóÊöí ÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõ ÅíÌóÇÈöåóÇ áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó (æóíõÎóÕøöÕõåóÇ ÈöáóÝúÙò íõæÌöÈõ ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑó ÚóáóíúåóÇ ÝóáóãøóÇ ÃóØúáóÞóåóÇ ÈöáóÝúÙö ÇáäøóßöÑóÉö ÇÞúÊóÖóì Ðóáößó ÌóæóÇÒó æóÕöíøóÉò áöãóäú ßóÇäó ãöäú ÇáäøóÇÓö¡ ÝóÏóáøó ÈöÐóáößó Úóáóì äóÓúÎö æõÌõæÈöåóÇ áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó) ÅÐú ÌóÚóáó ÈóÇÞöíó ÇáúãóÇáö ÈóÚúÏó åóÐöåö ÇáúæóÕöíøóÉö áöáúæóÑóËóÉö¡ æóãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÞõáúäóÇ: Åäøó ÅíÌóÇÈó ÇáúæóÕöíøóÉö áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó ÅÐóÇ áóãú íóßõæäõæÇ æóÑóËóÉð ãóäúÓõæÎóÉñ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ãöäú ÈóÚúÏö æóÕöíøóÉò ÊõæÕõæäó ÈöåóÇ Ãóæú Ïóíúäò} [ÇáäÓÇÁ: 12] áöÃóäøóåõ ÇÞúÊóÖóì ÌóæóÇÒóåóÇ áöÓóÇÆöÑö ÇáäøóÇÓö¡ æóÌóÚóáó ÈóÇÞöíó ÇáúãóÇáö ÈóÚúÏóåóÇ áöáúæóÑóËóÉö ÝóÊóÖóãøóäó Ðóáößó äóÓúÎó æõÌõæÈöåóÇ áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó¡ æóÇÑöËöíäó ßóÇäõæÇ Ãóæú ÛóíúÑó æóÇÑöËöíäó¡ æóÇÓúÊóÏúáóáúäóÇ ÈöÐóáößó Úóáóì ÈõØúáóÇäö Þóæúáö ØóÇæõÓò æóãóÓúÑõæÞò æóãõÓúáöãö Èúäö íóÓóÇÑò Ýöí ÂÎóÑöíäó Íöíäó ÃóËúÈóÊõæÇ ÝóÑúÖó ÇáúæóÕöíøóÉö áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó ÅÐóÇ áóãú íóßõæäõæÇ æóÑóËóÉð æóáóãú íõÌóæøöÒõæåóÇ áöáúÃóÌúäóÈöíøöíäó ãóÇ ÏóÇãó åóÄõáóÇÁö ãóæúÌõæÏöíäó.
æóÞóÏú ÇÓúÊóÏóáøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáúæóÕöíøóÉö áöáúÃóÌúäóÈöíøö¡ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÌóÚóáó(2/363)
áöáúãõÚúÊóÞóíúäö Ýöí ÇáúãóÑóÖö ÇáËøõáõËó æóáóãú íóßõäú Èóíúäóåõãú æóÈóíúäó ÇáúãóíøöÊö ÞóÑóÇÈóÉñ (ÞóÇáó) : ÝóÞóÏú Ïóáøó åóÐóÇ Úóáóì ÈõØúáóÇäö ÅíÌóÇÈö ÇáúæóÕöíøóÉö áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó¡ æóåóÐóÇ íóÞúÊóÖöí ãöäúåõ ÅÌóÇÒóÉó äóÓúÎö ÇáúæóÕöíøóÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö áöáúæóÇáöÏóíúäö æóÇáúÃóÞúÑóÈöíäó ÅÐóÇ áóãú íóßõæäõæÇ æóÑóËóÉð ÈöÇáúÎóÈóÑö.
æóãöãøóÇ Þöíáó: Åäøóåõ äóÓúÎñ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {Ýóæóáøö æóÌúåóß ÔóØúÑó ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö æóÍóíúËõ ãóÇ ßõäúÊõãú ÝóæóáøõæÇ æõÌõæåóßõãú ÔóØúÑóåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 144] ÞóÇáõæÇ: ÝóÞóÏú ßóÇäó åóÐóÇ ÍõßúãðÇ ÚóÇãøðÇ ãõÓúÊóÞöÑøðÇ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáÕøóáóæóÇÊö ÈöÅöÌúãóÇÚö ÇáúÃõãøóÉö¡ ÅÐú ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò æõÑõæÏõ Ïóáöíáö ÇáúÎõÕõæÕö ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáúÚõãõæãö ÅáøóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáäøóÓúÎö.
ÞóÇáõæÇ: æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøó ÕóáóÇÉó ÇáúÎóæúÝö ÅäøóãóÇ äóÒóáóÊú ÈóÚúÏó Ðóáößó «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÃóÎøóÑó ÇáÕøóáóæóÇÊö íóæúãó ÇáúÎóäúÏóÞö æóáóãú íõÕóáøö ÕóáóÇÉó ÇáúÎóæúÝö» áöÃóäøóåóÇ áóãú Êóßõäú äóÒóáóÊú.
ÞóÇáõæÇ: æóÞóÏú ÇÚúÊóÑóÝó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÈöÐóáößó Ýöí ÃóãúÑö ÕóáóÇÉö ÇáúÎóæúÝö. ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóåóÐóÇ ÚöäúÏöí áóÇ Ïóáöíáó Ýöíåö Úóáóì æõÌõæÏö ÇáäøóÓúÎö áöÃóäøóåõ áóÇ íõãúßöäõ áöÃóÍóÏò Ãóäú íóÏøóÚöíó Ãóäøó ÇáÊøóæóÌøõåó Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö ÞóÏú ßóÇäó æóÇÌöÈðÇ Ýöí ÍóÇáö ÇáúÎóæúÝö æóÝöí ÇáÓøóÝóÑö Úóáóì ÇáÑøóÇÍöáóÉö áöáúãõÊóäóÝøöáö Ëõãøó äõÓöÎó ÊóÑúßõ ÇáÊøóæóÌøõåö ÅáóíúåöãóÇ Ýöí åóÇÊóíúäö ÇáúÍóÇáóÊóíúäö: Èóáú íóÌõæÒõ Ãóäú íõÞóÇáó: áóãú íõÄúãóÑõæÇ ÈóÏúÁðÇ ÈöÇáÊøóæóÌøõåö Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö ÅáøóÇ Ýöí ÍóÇáö ÇáúÃóãúäö æóÝöí ÛóíúÑö ÍóÇáö ÇáÓøóÝóÑö áöáúãõÊóäóÝøöáö Úóáóì ÇáÑøóÇÍöáóÉö (æóÅöäøóãóÇ ßóÇäóÊú ÍóÇáó ÇáúÎóæúÝö) ãóÎúÕõæÕóÉð ãöäú Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ýóæóáøö æóÌúåóß ÔóØúÑó ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö} [ÇáÈÞÑÉ: 144] ¡ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áóãú íõÕóáøö ÕóáóÇÉó ÇáúÎóæúÝö ÅáøóÇ ÈóÚúÏó ãõÖöíøö ãõÏøóÉò ãóäú áõÒõæãö ÝóÑúÖö ÇáÊøóæóÌøõåö Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö¡ ãöãøóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó áõÒõæãõ ÇáÊøóæóÌøõåö ÅáóíúåóÇ ÞóÏú ßóÇäó ÚóÇãøðÇ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáÕøóáóæóÇÊö Ëõãøó äõÓöÎó¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó ÇáÕøóÍóÇÈóÉõ ÞóÏú ÚóáöãóÊú Íöíäó äõÒõæáö ÇáúÂíóÉö ãöäú ÎöØóÇÈö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ãóÇ ÃóæúÌóÈó ßóæúäó Ðóáößó ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ÍóÇáö ÇáúÃóãúäö (æóÇáúÅöÞóÇãóÉö) Ïõæäó ÍóÇáö ÇáúÎóæúÝö æóÇáÓøóÝóÑö¡ Ëõãøó áóãú íóÊøóÝöÞú ÝöÚúáõåóÇ ÛóíúÑó ãõÊóæóÌøöåò Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö ÅáøóÇ ÚöäúÏó ÇáúÍóÇÌóÉö¡ æóÚóáóì Ãóäøó (Ýöí) ÓöíóÇÞö ÞöÕøóÉö ÇáúÃóãúÑö(2/364)
ÈöÇáÊøóæóÌøõåö Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö ãóÇ íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõãú ßóÇäõæÇ ãóÃúãõæÑöíäó ÈöåóÇ Ýöí ÍóÇáò Ïõæäó ÍóÇáò. æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÃóíúäóãóÇ ÊõæóáøõæÇ ÝóËóãøó æóÌúåõ Çááøóåö} [ÇáÈÞÑÉ: 115] æóÙóÇåöÑõ ÇáúÂíóÉö íóÞúÊóÖöí ÌóæóÇÒó ÇáÊøóæóÌøõåö Åáóì ÓóÇÆöÑö ÇáúÌöåóÇÊö ÅáøóÇ Ãóäøóåõ áóãøóÇ ßóÇäó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ýóæóáøö æóÌúåóß ÔóØúÑó ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö} [ÇáÈÞÑÉ: 144] íóÞúÊóÖöí áõÒõæãó ÇáÊøóæóÌøõåö Åáóíúåö ÍóÊúãðÇ ßóÇäó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÃóíúäóãóÇ ÊõæóáøõæÇ ÝóËóãøó æóÌúåõ Çááøóåö} [ÇáÈÞÑÉ: 115] ãõÓúÊóÚúãóáðÇ Ýöí ÍóÇáóÊóíú ÇáúÎóæúÝö æóÇáÓøóÝóÑö - áöáÊøóäóÞøõáö Úóáóì ÇáÑøóÇÍöáóÉö - ÇááøóÊóíúäö Õóáøóì ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÝöíåöãóÇ Åáóì ÛóíúÑö ÇáúßóÚúÈóÉö¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÞóÇáó Ýöí ãöËúáö åóÐóÇ Ãóäøóåõ äõÓöÎó ßóãóÇ áóÇ íõÞóÇáõ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍõÑøöãóÊú Úóáóíúßõãú ÃõãøóåóÇÊõßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 23] Ãóäøóåõ äóÇÓöÎñ áöÈóÚúÖö ãóÇ ÇäúÊóÙóãóåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÇäúßöÍõæÇ ãóÇ ØóÇÈó áóßõãú ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö} [ÇáäÓÇÁ: 3] æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóì Ðóáößó ãöäú ÇáúÂíö ÇáúÎóÇÕøóÉö æóÇáúÚóÇãøóÉö¡ æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó äóÇÓöÎðÇ áóßóÇäó (äóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö) ÈöÞõÑúÂäò æóåõæó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÃóíúäóãóÇ ÊõæóáøõæÇ ÝóËóãøó æóÌúåõ Çááøóåö} [ÇáÈÞÑÉ: 115] .
æóÞóÏú Ñóæóì ÚóÈúÏõ Çáúãóáößö Èúäõ ÃóÈöí ÓõáóíúãóÇäó Úóäú ÓóÚöíÏö Èúäö ÌõÈóíúÑò Úóäú ÇÈúäö ÚõãóÑó ÞóÇáó «ßóÇäó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - íõÕóáøöí ÊóØóæøõÚðÇ ÍóíúËõ ÊóæóÌøóåóÊú Èöåö ÑóÇÍöáóÊõåõ æóåõæó íóÃúÊöí ãöäú ãóßøóÉó Åáóì ÇáúãóÏöíäóÉö» ÞóÇáó ÇÈúäõ ÚõãóÑó æóÃóäóÇ ÃõÕóáøöí ÍóíúËõ ÊóæóÌøóåóÊú Èöí ÑóÇÍöáóÊöí ÊóØóæøõÚðÇ Ëõãøó ÊóáóÇ {æóáöáøóåö ÇáúãóÔúÑöÞõ æóÇáúãóÛúÑöÈõ ÝóÃóíúäóãóÇ ÊõæóáøõæÇ ÝóËóãøó æóÌúåõ Çááøóåö} [ÇáÈÞÑÉ: 115] .¡ æóÞóÇáó: Ýöí åóÐóÇ äóÒóáóÊú åóÐöåö ÇáúÂíóÉõ.
ÝóÃóÎúÈóÑó ÇÈúäõ ÚõãóÑó Ãóäøó åóÐöåö ÇáúÂíóÉó åöíó ÇáøóÊöí ÃóÈóÇÍóÊú ÇáÕøóáóÇÉó Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö Åáóì ÛóíúÑö ÇáúßóÚúÈóÉö¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÎõÕøóÊú ÇáúÂíóÉõ ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ ÇáúÃóãúÑõ ÈöÇÓúÊöÞúÈóÇáö ÇáúßóÚúÈóÉö ÚóÇãøðÇ Ãóæú äóÓóÎóÊúåóÇ¡ æóÃóíøõ ÇáúæóÌúåóíúäö ßóÇäó ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö Úóáóì äóÓúÎö ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÛóíúÑöåö ãöãøóäú ÞóÇáó Ðóáößó ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: Åäøó ÕóáóÇÉó ÇáúÎóæúÝö áóãú Êóßõäú äóÒóáóÊú íóæúãó ÇáúÎóäúÏóÞö¡ æóÞóÏú ßóÇäõæÇ ãóÃúãõæÑöíäó Ýöí ÍóÇáö ÇáúÎóæúÝö ÈöÇáÊøóæóÌøõåö Åáóì ÇáúßóÚúÈóÉö ÝóáöÐóáößó áóãú íõÕóáøöåóÇ íóæúãóÆöÐò(2/365)
áöÊóÚóÐøõÑö ÇáÊøóæóÌøõåö ÅáóíúåóÇ. ÝóÅöäøóåõ ÏóÚúæóì áóíúÓó ÚóáóíúåóÇ Ïóáöíáñ æóÞóÏú ÐóßóÑó ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÅöÓúÍóÇÞó æóÇáúæóÇÞöÏöíøõ ÌóãöíÚðÇ Ãóäøó ÛóÒúæóÉó ÐóÇÊö ÇáÑøöÞóÇÚö ßóÇäóÊú ÞóÈúáó ÇáúÎóäúÏóÞö æóáóãú íóÎúÊóáöÝõæÇ Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÏú Õóáøóì ÈöÐóÇÊö ÇáÑøöÞóÇÚö ÕóáóÇÉó ÇáúÎóæúÝö. ÝóËóÈóÊó Ãóäøó ÕóáóÇÉó ÇáúÎóæúÝö (ÞóÏú) ßóÇäóÊú äóÒóáóÊú ÞóÈúáó ÇáúÎóäúÏóÞö¡ æóÅöäøóãóÇ ÊóÑóßó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÕóáóÇÉó ÇáúÎóæúÝö íóæúãó ÇáúÎóäúÏóÞö¡ áöÃóäøóåõ ÔõÛöáó ÈöÇáúÞöÊóÇáö Úóäú ÇáÕøóáóÇÉö¡ æóãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó ÞõáúäóÇ: Åäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ áöáúãõÓóÇíöÝö æóÇáúãõÞóÇÊöáö ÕóáóÇÉñ æóÃóäøóåõ íõÄóÎøöÑõåóÇ ÍóÊøóì íóäúÞóÖöíó ÇáúÞöÊóÇáõ.
æóáöÐóáößó ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - íóæúãóÆöÐò «ãóáóÃó Çááøóåõ ÞõÈõæÑóåõãú æóÈõíõæÊóåõãú äóÇÑðÇ ßóãóÇ ÔóÛóáõæäóÇ Úóäú ÇáÕøóáóÇÉö ÇáúæõÓúØóì» .
æóãöãøóÇ Þöíáó: Åäøóåõ ãóäúÓõæÎñ ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö ÈöÇáÓøõäøóÉö Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú ÝóÇÊóßõãú ÔóíúÁñ ãöäú ÃóÒúæóÇÌößõãú Åáóì ÇáúßõÝøóÇÑö ÝóÚóÇÞóÈúÊõãú ÝóÂÊõæÇ ÇáøóÐöíäó ÐóåóÈóÊú ÃóÒúæóÇÌõåõãú ãöËúáó ãóÇ ÃóäúÝóÞõæÇ} [ÇáããÊÍäÉ: 11] ¡ æóåóÐóÇ ÇáúÍõßúãõ ãóäúÓõæÎñ (ÇáúÂäó) ÚöäúÏó ÇáúÌóãöíÚö¡ æóáóíúÓó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ãóÇ íõæÌöÈõ äóÓúÎóåõ ÝóÚóáöãúäóÇ Ãóäøó äóÓúÎóåõ ßóÇäó ÈöÇáÓøõäøóÉö.
æóãöãøóÇ äõÓöÎó ãöäúåõ ÃóíúÖðÇ ÈöÛóíúÑö ÞõÑúÂäò ãóÇ Ñóæóì ÚóØóÇÁñ Úóäú ÚõÈóíúÏö Èúäö ÚõãóíúÑò Úóäú ÚóÇÆöÔóÉó(2/366)
- ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ - Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {áóÇ íóÍöáøõ áóß ÇáäøöÓóÇÁõ ãöäú ÈóÚúÏõ} [ÇáÃÍÒÇÈ: 52] ÞóÇáóÊú: «ãóÇ ÊõæõÝøöíó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÍóÊøóì ÃõÍöáøó áóåõ Ãóäú íóÊóÒóæøóÌó ãöäú ÇáäøöÓóÇÁö ãóÇ ÔóÇÁó» ¡ æóÑõæöíó ÚóäúåóÇ ÍóÊøóì " ÃõÍöáøó áóåõ äöÓóÇÁõ Ãóåúáö ÇáúÃóÑúÖö ".
æóáóíúÓó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ãóÇ (íõæÌöÈõ äóÓúÎó Ðóáößó) ÝóËóÈóÊó Ãóäøóåõ äõÓöÎó ÈöÇáÓøõäøóÉö.
ÝóÅöäú Þöíáó: äóÓóÎóåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÅäøóÇ ÃóÍúáóáúäóÇ áóß ÃóÒúæóÇÌóß ÇááøóÇÊöí ÂÊóíúÊ ÃõÌõæÑóåõäøó} [ÇáÃÍÒÇÈ: 50] Þöíáó áóåõ: áóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöí åóÐóÇ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúÊ áöÃóäøó åóÐöåö ÇáúÅöÈóÇÍóÉó ãóÞúÕõæÑóÉñ Úóáóì ÇáäøöÓóÇÁö ÇáúãóÐúßõæÑóÇÊö Ýöí ÇáúÂíóÉö¡ áöÃóäøóåõ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÅäøóÇ ÃóÍúáóáúäóÇ áóß ÃóÒúæóÇÌóß ÇááøóÇÊöí ÂÊóíúÊ ÃõÌõæÑóåõäøó æóãóÇ ãóáóßóÊú íóãöíäõß} [ÇáÃÍÒÇÈ: 50] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÂíóÉö Ýóáóãú íõæÌöÈú äóÓúÎó Þóæúáöåö {áóÇ íóÍöáøõ áóß ÇáäøöÓóÇÁõ ãöäú ÈóÚúÏõ} [ÇáÃÍÒÇÈ: 52] ¡ æóÚóáóì Ãóäøóåõ ÞóÏú Ñõæöíó Ýöí ÇáÊøóÝúÓöíÑö Ãóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {áóÇ íóÍöáøõ áóß ÇáäøöÓóÇÁõ ãöäú ÈóÚúÏõ} [ÇáÃÍÒÇÈ: 52] äóÒóáóÊú ÈóÚúÏó Þóæúáöåö {ÅäøóÇ ÃóÍúáóáúäóÇ áóß ÃóÒúæóÇÌóß} [ÇáÃÍÒÇÈ: 50] .
æóÃóãøóÇ äóÓúÎõ Íõßúãö ÇáúÞõÑúÂäö æóãóÇ ËóÈóÊó ãöäú ÇáÓøõäøóÉö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö ÈöÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏöº ÝóÅöäøóåõ ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò ÚöäúÏóäóÇ¡ áöÃóäøó ÎóÈóÑó ÇáúæóÇÍöÏö áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó¡ æóÇáúÞõÑúÂäõ æóãóÇ ËóÈóÊó ÈöÇáÊøóæóÇÊõÑö íõæÌöÈóÇäö ÇáúÚöáúãó ÈöÕöÍøóÉö ãóÇ ÊóÖóãøóäóÇåõ¡ ÝóÛóíúÑõ (ÌóÇÆöÒò) Ãóäú (íóäúÒöáó ãóÇ) ßóÇäó åóÐóÇ æóÕúÝõåõ ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: ÞóÏú íóÌõæÒõ ÊóÑúßõ ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöáúãó ÈöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõåõ¡ áöÃóäøó ãóÇ ËóÈóÊó ãöäú ÅÈóÇÍóÉö ÇáúÃóÔúíóÇÁö Ýöí ÇáúÃóÕúáö ÞóÈúáó æõÑõæÏö ÇáúãóäúÚö ÞóÏú æóÞóÚó ÇáúÚöáúãõ ÈöÕöÍøóÊöåóÇ æóíõÞúÈóáõ (ãóÚó Ðóáößó) ÎóÈóÑõ ÇáúæóÇÍöÏö(2/367)
Ýöí ÍóÙúÑöåóÇ.
Þöíáó áóåõ: áóíúÓó ßóÐóáößó¡ áöÃóäøó ÇáäøóÞúáó æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏú Ïóáøó Úóáóì ÅÈóÇÍóÉö ÃóÔúíóÇÁó Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäøóÇ ÇáúÞóæúáõ Ýöíåö¡ ÝóÅöäøóÇ ãóÊóì ÞóÕóÏúäóÇ Åáóì ÇÓúÊöÈóÇÍóÉö ÔóíúÁò ãöäúåóÇ ÈöÚóíúäöåö ÝóÅöäøóãóÇ ØóÑöíÞõ ÇÓúÊöÈóÇÍóÊöåö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ¡ æóÛóáóÈóÉõ ÇáÙøóäøö Ýöí ÃóáøóÇ íóáúÍóÞóäóÇ Èöåö ÖóÑóÑñ ÃóßúËóÑõ ãöãøóÇ äóÑúÌõæ Èöåö ãöäú äóÝúÚò¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÇáÊøóÕóÑøõÝó Ýöí ÇáÊøöÌóÇÑóÇÊö æóÇáúÎõÑõæÌó Ýöí ÇáúÃóÓúÝóÇÑö æóÔõÑúÈó ÇáúÃóÏúæöíóÉö æóÃóßúáó ÇáúÃóØúÚöãóÉö ÅäøóãóÇ íóÕöÍøõ áóäóÇ ãöäúåóÇ ÇÓúÊöÈóÇÍóÉõ ãóÇ áóÇ íóáúÍóÞõäóÇ Èöåö ÖóÑóÑñ ÃóßúËóÑõ ãöäú ÇáäøóÝúÚö ÇáøóÐöí äóÑúÌõæåõ ÈöåóÇ Ýöí ÛóÇáöÈö ÙóäøöäóÇ. æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Ðóáößó (ÝöíãóÇ) ÓóáóÝó¡ æóÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó äóÙöíÑóåõ ãóÇ ÃóãóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Èöåö Ýöí ÞóÈõæáö ÔóåóÇÏóÉö ÔóÇåöÏóíúäö ãóÑóÖöíøóíúäö Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö¡ æóÐóáößó ËóÇÈöÊñ ÈöãóÇ ÃóæúÌóÈó áóäóÇ ÇáúÚöáúãó ÇáúÍóÞöíÞöíøó¡ Ëõãøó ãóÊóì ÚóíøóäøóÇ ÔóÇåöÏóíúäö ßóÇäó ÞóÈõæáõ ÔóåóÇÏóÊöåöãóÇ (ãöäú ØóÑöíÞö ÛóÇáöÈö ÇáÙøóäøö áóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÍóÞöíÞóÉö ÇáúÚöáúãö ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ íóÓóÚõ ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöí ÑóÏøö ÔóåóÇÏóÊöåöãóÇ) Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ íóÛúáöÈõ Ýöí ÇáÙøóäøö ãöäú ÞóÈõæáöåóÇ Ãóæú ÑóÏøöåóÇ ÝóßóÐóáößó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ Ýöí ßóæúäö ÇáúÃóÔúíóÇÁö ãõÈóÇÍóÉð Ýöí ÇáúÃóÕúáö åõæó Úóáóì (åóÐóÇ ÇáÓøóÈöíáö) . .(2/368)
[ÈóÇÈñ ÐößúÑõ äóÓúÎö ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúÃóÍúßóÇãö]
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: ÞóÏú íóÑöÏõ ÇáäøóÓúÎõ Úóáóì ÇáäøóÇÓöÎö ãöäú ÇáúÍõßúãö¡ æóÐóáößó äóÍúæõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ãóÇ ßóÇäó áöäóÈöíøò Ãóäú íóßõæäó áóåõ ÃóÓúÑóì ÍóÊøóì íõËúÎöäó Ýöí ÇáúÃóÑúÖö} [ÇáÃäÝÇá: 67] ÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò: äóÓóÎóåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöãøóÇ ãóäøðÇ ÈóÚúÏõ æóÅöãøóÇ ÝöÏóÇÁð} [ãÍãÏ: 4] (æóÞóÇáó ÇáÓøõÏøöíøõ Þóæúáõåõ {ÝóÅöãøóÇ ãóäøðÇ ÈóÚúÏõ æóÅöãøóÇ ÝöÏóÇÁð} [ãÍãÏ: 4] äóÓóÎóåõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÇÞúÊõáõæÇ ÇáúãõÔúÑößöíäó ÍóíúËõ æóÌóÏúÊõãõæåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 5] .
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó: Ãóäøóåõ ÞóÏú Ñõæöíó: Ãóäøó ÓõæÑóÉó ÈóÑóÇÁóÉñ ãöäú ÂÎöÑö ãóÇ äóÒóáó ãöäú ÇáúÞõÑúÂäö.
æóãöäú äóÍúæö Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì. {æóÇóááøóÇÊöí íóÃúÊöíäó ÇáúÝóÇÍöÔóÉó ãöäú äöÓóÇÆößõãú ÝóÇÓúÊóÔúåöÏõæÇ Úóáóíúåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉð ãöäúßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 15] Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÞöÕøóÉö.
ÐóßóÑó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò: Ãóäøóåõ ßóÇäó ÍóÏøõ ÇáÒøóÇäöíóíúäö ÈóÏúÁðÇ¡ æóÃóäøóåõ äõÓöÎó ÈöÇáúÌóáúÏö æóÇáÑøóÌúãö ÇááøóÐóíúäö äõÓöÎó ÈöåöãóÇ.(3/7)
Ðóáößó ãóÇ Ñõæöíó Ýöí ÍóÏöíËö ÚõÈóÇÏóÉó Èúäö ÇáÕøóÇãöÊö Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ. ÇáúÈößúÑõ ÈöÇáúÈößúÑö ÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò¡ æóÇáËøóíøöÈõ ÈöÇáËøóíøöÈö ÇáúÌóáúÏõ¡ æóÇáÑøóÌúãõ» æóåóÐóÇ ÇáúÍóÏøõ ãóäúÓõæÎñ Úóäú ÛóíúÑö ÇáúãõÍúÕóäö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÇáÒøóÇäöíóÉõ æóÇáÒøóÇäöí ÝóÇÌúáöÏõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöÇÆóÉó ÌóáúÏóÉò} [ÇáäæÑ: 2] . æóÚóäú ÇáúãõÍúÕóäö ÑóÌúãõåõ ãóÇÚöÒðÇ æóÇáúÛóÇãöÏöíøóÉó (ãöäú ÛóíúÑö ÌóáúÏò æóÈöÞóæúáöåö:) «íóÇ ÃõäóíúÓõ ÇõÛúÏõ Úóáóì ÇãúÑóÃóÉö åóÐóÇ¡ ÝóÅöäú ÇÚúÊóÑóÝóÊú ÝóÇÑúÌõãúåóÇ» ¡ Ýóáóãú ÊõæÌöÈú ÇáúÂíóÉõ ÇáäøóÝúíó¡ æóáóãú íõæÌöÈú ÇáúÎóÈóÑõ ÇáúÌóáúÏó ãóÚó ÇáÑøóÌúãö¡ æóßóÇäó Ðóáößó ÈóÚúÏó ÍóÏöíËö ÚõÈóÇÏóÉó (Èúäö ÇáÕøóÇãöÊö) áöÃóäøóåõãú äõÞöáõæÇ ãöäú ÇáúÍóÈúÓö æóÇáúÃóÐóì Åáóì ãóÇ Ýöí ÍóÏöíËö ÚõÈóÇÏóÉó¡ ÈöáóÇ æóÇÓöØóÉò áöÞóæúáöåö: «ÎõÐõæÇ Úóäøöí¡ ÞóÏú ÌóÚóáó Çááøóåõ áóåõäøó ÓóÈöíáðÇ» Ëõãøó ßóÇäó äõÒõæáõ ÇáúÂíóÉö æóÞöÕøóÉõ ãóÇÚöÒò ÈóÚúÏó Ðóáößó.
æóäóÍúæõ Ðóáößó ãöäú ÇáÓøõäøóÉö ÍóÏöíËõ: ÅÈóÇÍóÉõ ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí Ãóæøóáö ÇáúÅöÓúáóÇãö¡ Ëõãøó ÍõÙöÑó Ëõãøó ÃõÈöíÍó¡ Ëõãøó ÍõÙöÑó¡ æóÐóáößó áöÃóäøó «ÚóÈúÏó Çááøóåö Èúäó ãóÓúÚõæÏò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -¡ ÐóßóÑó Ãóäøóåõ ÞóÏöãó ãöäú ÇáúÍóÈóÔóÉö¡ ÝóÑóæóì: Ãóäøóåõ ßóÇäó ÈöãóßøóÉó¡ æóÑóæóì: Ãóäøó ÞõÏõæãóåõ ãöäúåóÇ ßóÇäó ÈóÚúÏó ÇáúåöÌúÑóÉö Åáóì ÇáúãóÏöíäóÉö¡ æóÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ßóÇäó íõÑöíÏõ ÇáúÎõÑõæÌó Åáóì ÈóÏúÑò¡ ÞóÇáó: ÝóÓóáøóãúÊ Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóåõæó íõÕóáøöí¡ æóÞóÏú ßóÇäó íõÓóáøöãõ ÈóÚúÖõäóÇ Úóáóì ÈóÚúÖò Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö. ÞóÇáó Ýóáóãú íóÑõÏøó Úóáóíøó ÇáÓøóáóÇãó¡ ÝóÃóÎóÐóäöí ãóÇ ÞóÏõãó æóãóÇ ÍóÏóËó¡ ÝóáóãøóÇ Óóáøóãó ãöäú ÕóáóÇÊöåö ÞóÇáó:(3/8)
- Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Åäøó Çááøóåó íõÍúÏöËõ ãöäú ÃóãúÑöåö ãóÇ ÔóÇÁó¡ æóÅöäøó ãöãøóÇ ÃóÍúÏóËó: Ãóäú áóÇ ÊóÊóßóáøóãõæÇ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö» ÝóËóÈóÊó ÈöÐóáößó ÍóÙúÑõ ÇáúßóáóÇãö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö ãõÊóÞóÏøöãðÇ áöíóæúãö ÈóÏúÑò.
æóÍóÏöíËõ Ðöí ÇáúíóÏóíúäö Ýöí ÅÈóÇÍóÊöåö ÃóíúÖðÇ ÞóÈúáó íóæúãö ÈóÏúÑò (áöÃóäøóåõ ÞõÊöáó íóæúãó ÈóÏúÑò) æóÑõæöíó Úóäú «ÒóíúÏö Èúäö ÃóÑúÞóãó Ãóäøóåõ ÞóÇáó: ßõäøóÇ äóÊóßóáøóãõ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö ÍóÊøóì äóÒóáó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÞõæãõæÇ áöáøóåö ÞóÇäöÊöíäó} [ÇáÈÞÑÉ: 238] ÝóÃõãöÑúäóÇ ÈöÇáÓøõßõæÊö» . ÝóÃóÎúÈóÑó Úóäú äóÝúÓöåö ãõÔóÇåóÏóÉó ÍóÇáö: ÅÈóÇÍóÉö ÇáúßóáóÇãö ãöäúåóÇ¡ æóåõæó (ãöãøóäú) áóãú íóÔúåóÏú ÈóÏúÑðÇ¡ æóáóãú íóßõäú (ÍöíäóÆöÐò) ãöãøóäú íóÚúÞöáõ áöÕöÛóÑöåö¡ Ãóæú ÚóÓóì áóãú íóßõäú(3/9)
æõáöÏó¡ ÝóËóÈóÊó ÈöÐóáößó: ÅÈóÇÍóÊõåõ ÈóÚúÏó ÍóÙúÑöåö¡ Ëõãøó ÍóÙóÑóåõ ÈóÚúÏó Ðóáößó ÈöÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáúãóÑúæöíøóÉö Ýöí ÍóÙúÑöåö¡ äóÍúæõ ÍóÏöíËö ãõÚóÇæöíóÉó Èúäö ÇáúÍóßóãö ÇáÓøõáóãöíøö: Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó: «Åäøó ÕóáóÇÊóäóÇ åóÐöåö áóÇ íóÕúáõÍõ ãöäúåóÇ ÔóíúÁñ ãöäú ßóáóÇãö ÇáäøóÇÓö» æóáöÃóäøó (ÇáäøóÇÓó ÞóÏú) ÇÊøóÝóÞõæÇ: Ãóäøó ÂÎöÑó Íõßúãöåö ßóÇäó ÇáúÍóÙúÑó¡ æóãöäú Ðóáößó ÃóíúÖðÇ: ãõÊúÚóÉõ ÇáäøöÓóÇÁö¡ áöÃóäøóåõ (Ñõæöíó Úóäú Úóáöíøö Èúäö ÃóÈöí ØóÇáöÈò «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÃóÈóÇÍóåóÇ¡ Ëõãøó ÍóÑøóãóåóÇ íóæúãó ÎóíúÈóÑó» ¡ æóÑóæóì ÓóãõÑóÉõ ÇáúÌõåóäöíøõ «Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÃóÈóÇÍóåóÇ Ýöí ÍóÌøóÉö ÇáúæóÏóÇÚö¡ Ëõãøó ÍóÑøóãóåóÇ» (ÝóÏóáøó ÃóäøóåóÇ) ÃõÈöíÍóÊú ÈóÚúÏó ÇáúÍóÙúÑö¡ Ëõãøó ÍõÙöÑóÊú ÈóÚúÏó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ ÝóßóÇäó ÂÎöÑõ ÃóãúÑöåóÇ ÇáúÍóÙúÑó) .(3/10)
[ÈóÇÈñ ÂÎóÑõ Ýöí ÇáäøóÓúÎö]
ö Ñõæöíó: Ãóäøóåõãú ßóÇäõæÇ íóÊóæóÇÑóËõæäó ÈöÇáúÍóáöÝö æóÈöÇáúåöÌúÑóÉö Ýöí Ãóæøóáö ÇáúÅöÓúáóÇãö. æóÃóäøó ÇáÑøóÍöãó (ÈóÚúÏó) Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇóáøóÐöíäó ÚóÞóÏóÊú ÃóíúãóÇäõßõãú ÝóÂÊõæåõãú äóÕöíÈóåõãú} [ÇáäÓÇÁ: 33] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æÇáøóÐöíäó ßóÝóÑõæÇ ÈóÚúÖõåõãú ÃóæúáöíóÇÁõ ÈóÚúÖò ÅáøóÇ ÊóÝúÚóáõæåõ Êóßõäú ÝöÊúäóÉñ Ýöí ÇáúÃóÑúÖö æóÝóÓóÇÏñ ßóÈöíÑñ} [ÇáÃäÝÇá: 73] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóÇóáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ æóáóãú íõåóÇÌöÑõæÇ ãóÇ áóßõãú ãöäú æóáóÇíóÊöåöãú ãöäú ÔóíúÁò ÍóÊøóì íõåóÇÌöÑõæÇ} [ÇáÃäÝÇá: 72] .
ÝóÞöíáó: Åäøó Ðóáößó ãóäúÓõæÎñ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÃõæáõæ ÇáúÃóÑúÍóÇãö ÈóÚúÖõåõãú Ãóæúáóì ÈöÈóÚúÖò Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ãöäú ÇáúãõÄúãöäöíäó æóÇáúãõåóÇÌöÑöíäó} [ÇáÃÍÒÇÈ: 6] . æóãöäú ÇáäøóÇÓö ãóäú áóÇ íóÑóì Ðóáößó äóÓúÎðÇ¡ æóíóÞõæáõ: ÅäøóãóÇ ÍóÏóËó æóÇÑöËñ Ãóæúáóì ãöäú æóÇÑöËò ÞóÇáó: ÝóÃóãøóÇ ÇáúãöíÑóÇËõ ÈöÇáúÍóáöÝö æóÇáúãõÚóÇÞóÏóÉö ÝóÞóÇÆöãñ áóãú íõäúÓóÎú áöÃóäøóåõ Åäú áóãú íóßõäú áóåõ ÞóÑóÇÈóÉñ ÇÓúÊóÍóÞøó (ÇáúÍóáöíÝõ) ÇáúãöíÑóÇËó¡ ÅÐóÇ ßóÇäó ÚóÇÞóÏóåõ æóæóÇáóÇåõ Úóáóì (Ãóäøóåõ) íóÑöËõåõ ÅÐóÇ ãóÇÊó.
æóÑõæöíó Úóäú ÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ãóÓúÚõæÏò Ãóäøóåõ ÞóÇáó: (íóÇ ãóÚúÔóÑó åóãúÏóÇäó ãóÇ ÃóÍóÏñ ãöäú ÇáúÚóÑóÈö ÈöÃóæúáóì ãöäú Ãóäú íóãõæÊó ÇáÑøóÌõáõ ãöäúåõãú æóáóÇ íóÊúÑõßõ æóÇÑöËðÇ ãöäúßõãú¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó¡ ÝóáúíóÖóÚú ÃóÍóÏõßõãú ãóÇáóåõ ÍóíúËõ ÔóÇÁó) .(3/13)
æóÞóÇáó ÇáúÞóÇÆöáõæäó ÈöãóÇ æóÕóÝúäóÇ: Åäøó åóÐóÇ áóíúÓó ÈöäóÓúÎò¡ áöÃóäøó ãöíÑóÇËóåõ áóãú íóÓúÞõØú¡ æóÅöäú ßóÇäó ÛóíúÑõåõ Ãóæúáóì Èöåö ãöäúåõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö¡ ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúÃóÎó ãöäú Ãóåúáö ÇáúãöíÑóÇËö æóáóÇ íóÑöËõ ãóÚó ÇáöÇÈúäö¡ æóáóÇ íóßõæäõ ãöíÑóÇËõåõ ãóäúÓõæÎðÇ ÚöäúÏó æõÌõæÏö ÇáöÇÈúäö¡ ßóÐóáößó áóãú íóßõäú áóåõ æóÇÑöËñ ãöäú (Ðöí ÑóÍöãò) Ãóæú æóáóÇÁò¡ ÝóÅöäøó áóåõ Ãóäú íóÖóÚó ãöíÑóÇËóåõ ÍóíúËõ ÔóÇÁó¡ ÈöÍõßúãö ÇáúÂíóÉö ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ ÅíÌóÇÈõ ÇáÊøóæóÇÑõËö ÈöÇáúãõÚóÇÞóÏóÉö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: æóÇóáøóÐöí äóÞõæáõ Ýöí Ðóáößó: æõÌõæÈõ ÇáúÅöÑúËö ÈöÇáúãõÚóÇÞóÏóÉö ãóäúÓõæÎñ áóÇ ãóÍóÇáóÉó Ýöí ÍóÇáö æõÌõæÏö Ðöí ÇáÑøóÍöãö¡ æóÐóáößó áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ßóÇäó ÃóæúÌóÈóåõ áöáúÍóáöíÝö ãóÚó æõÌõæÏö Ðöí ÇáÑøóÍöãö¡ æóãóÚó ÚóÏóãöåöãú¡ æóÌóÚóáóåõ Ãóæúáóì ãöäúåõãú¡ ÝóáóãøóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì ÈóÚúÏó Ðóáößó {æóÃõæáõæ ÇáúÃóÑúÍóÇãö ÈóÚúÖõåõãú Ãóæúáóì ÈöÈóÚúÖò Ýöí ßöÊóÇÈö Çááøóåö ãöäú ÇáúãõÄúãöäöíäó æóÇáúãõåóÇÌöÑöíäó} [ÇáÃÍÒÇÈ: 6] .
ÝóÞóÏú ÕóÑóÝó Úóäúåõãú Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö ãóÇ ßóÇäó ÌóÚóáóåõ áóåõãú Åáóì ÛóíúÑöåöãú ãöäú Ðóæöí ÑóÍöãö ÇáúãóíøöÊö¡ ÝóÃóæúÌóÈó Ðóáößó äóÓúÎó ãöíÑóÇËö ÇáúÍóáöíÝö æóÇáúãõÚóÇÞöÏö¡ Ýöí ÍóÇáö æõÌõæÏö Ðóæöí ÇáÑøóÍöãö¡ æóÅöÐóÇ áóãú íóßõäú Ðõæ ÑóÍöãò: ÝóÍõßúãõ ÇáúÅöÑúËö ÞóÇÆöãñ ÈóíúäóåõãóÇ Úóáóì ãóÇ ÇÞúÊóÖóÊúåõ ÇáúÂíóÉõ¡ ÝóßóÃóäøó ÇáäøóÓúÎó ÅäøóãóÇ æóÑóÏó Úóáóì ÅÍúÏóì ÍóÇáóíú ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÇáúãöíÑóÇËö ÈöÇáúãõÚóÇÞóÏóÉö æóÇáúÍóáöÝö (æóåöíó ÍóÇáõ æõÌõæÏö Ðóæöí ÇáÑøóÍöãö Ïõæäó ÛóíúÑöåóÇ¡ æóäõÝöíó åóÐóÇ ÇáúÍõßúãõ) Ýöí ÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí áóÇ íóÊúÑõßõ ÇáúãóíøöÊõ ÝöíåóÇ ÐóÇ ÑóÍöãò Úóáóì ãóÇ ÃóæúÌóÈóÊúåõ ÇáúÂíóÉõ ÇáúãõæÌöÈóÉõ áöãöíÑóÇËö ÇáúÍóáöíÝö æóÇáúãõÚóÇÞóÏóÉö.
æóãöãøóÇ íõÔúÈöåõ åóÐóÇ æóáóíúÓó ÈöäóÓúÎò Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {áöíóÓúÊóÃúÐöäúßõãú ÇáøóÐöíäó ãóáóßóÊú ÃóíúãóÇäõßõãú} [ÇáäæÑ: 58] ÇáúÂíóÉó. ÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò: ßóÇäó ÇáäøóÇÓõ áóãú Êóßõäú áóåõãú ÓõÊõæÑñ¡ ÝóßóÇäó ÎóÇÏöãõ ÇáÑøóÌõáö íóÏúÎõáõ Åáóíúåö æóåõæó ãóÚó(3/14)
Ãóåúáöåö¡ ÝóÃóãóÑóåõ Çááøóåõ ÈöÇáöÇÓúÊöÆúÐóÇäö áöÐóáößó¡ ÝóáóãøóÇ ÃóÊóì Çááøóåõ ÈöÇáúÎóíúÑö æóÇöÊøóÎóÐõæÇ ÇáÓøõÊõæÑó æóÇáúÍöÌóÇáó ÑóÃóì ÇáäøóÇÓõ Ãóäøó Ðóáößó ÞóÏú ßóÝóÇåõãú ãöäú ÇáöÇÓúÊöÆúÐóÇäö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò: ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ ãöäú Þóæúáöåö Úóáóì Ãóäøó ãöËúáó Ðóáößó ÇáÓøóÈóÈö áóæú ÚóÇÏó áóÚóÇÏó ÇáúÍõßúãõ¡ æóáóíúÓó Ðóáößó ÈöäóÓúÎò¡ áöÃóäøó ÇáúÍõßúãó ÇáúÃóæøóáó ÈóÇÞò¡ æóáóãú íóÓúÞõØú ÅáøóÇ ÈöÍõÏõæËö ÓóÈóÈò¡ ãóÊóì ÒóÇáó ÇáÓøóÈóÈõ ÚóÇÏó ÇáúÍõßúãõ¡ ßóÇáúÍóÇÆöÖö áóÇ ÕóáóÇÉó ÚóáóíúåóÇ¡ áöÃóÌúáö æõÌõæÏö ÇáúÍóíúÖö ÇáøóÐöí ÅÐóÇ ÒóÇáó áóÒöãóÊúåóÇ ÇáÕøóáóÇÉõ¡ æóáóíúÓó Ðóáößó ÈöäóÓúÎò áöáÕøóáóÇÉö ÚóäúåóÇ¡ áöÃóäøó ÇáÕøóáóÇÉó ÅäøóãóÇ ÊóÌöÈõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö áöÍõÏõæËö ÓóÈóÈò¡ ãóÊóì ÒóÇáó ÚóÇÏó Íõßúãõ áõÒõæãöåóÇ¡ æóáóãú íóßõäú åõäóÇßó Íõßúãñ ËóÇÈöÊñ¡ ÝóäõÞöáóÊú Úóäúåõ Åáóì ÛóíúÑöåö¡ æóÅöäøóãóÇ æóÑóÏóÊú ÇáúÂíóÉõ Ýöí ÅíÌóÇÈö ÇáöÇÓúÊöÆúÐóÇäö ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÇáúÃóÓúÈóÇÈö ÇáÓøóÇÊöÑóÉö áóåõãú Úóäú ÃóÚúíõäö ÇáÏøóÇÎöáöíäó Åáóíúåöãú¡ ãöäú ÎóÏóãöåöãú¡ æóÃóæúáóÇÏöåöãú¡ ÝóßóÇäó ÇáúÃóãúÑõ ÈöÇáöÇÓúÊöÆúÐóÇäö ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì åóÐöåö ÇáúÍóÇáóÉö¡ æóáóãú íóßõäú ÞóÈúáóåõ Íõßúãñ ËóÇÈöÊñ äõÞöáõæÇ Úóäúåõ ÈöÇáúÂíóÉö Åáóì ÛóíúÑöåö (ÝóãóÊóì ÒóÇáó ÇáÓøóÈóÈõ) ÇáøóÐöí ãöäú (ÃóÌúáöåö) ÃõãöÑõæÇ ÈöÐóáößó (ÒóÇáó) ÇáúÍõßúãõ(3/15)
[ÈóÇÈñ ÇáúÞóæúáõ Ýöí áõÒõæãö ÔóÑóÇÆöÚö ãóäú ßóÇäó ÞóÈúáó äóÈöíøöäóÇ ãöäú ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö]
ö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ -
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -: ÇÎúÊóáóÝó Ãóåúáõ ÇáúÚöáúãö Ýöí Ðóáößó. ÝóÞóÇáó ÞóÇÆöáõæäó: áóÇ íóáúÒóãõäóÇ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöãóäú ßóÇäó ÞóÈúáó äóÈöíøöäóÇ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Ýöí ÔóÑóÇÆöÚöåöãú¡ áöÃóäøóåõãú áóãú íóßõæäõæÇ ãóÈúÚõæËöíäó ÅáóíúäóÇ¡ æóÅöäøóãóÇ ÇáúãóÈúÚõæËõ ÅáóíúäóÇ äóÈöíøõäóÇ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÅöäøóãóÇ íóáúÒóãõäóÇ ÔóÑöíÚóÊõåõ ÎóÇÕøóÉð Ïõæäó ÔóÑóÇÆöÚö ÛóíúÑöåö ãöäú ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: ßõáøõ ãóÇ ËóÈóÊó ãöäú ÔóÑóÇÆöÚö ãóäú ßóÇäó ÞóÈúáóåõ ãöäú ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ãóÇ áóãú íóËúÈõÊú äóÓúÎõåõ Ýóåõæó áóÇÒöãñ áóäóÇ¡ ËóÇÈöÊõ ÇáúÍõßúãö ÚóáóíúäóÇ¡ æóÇáúæõÕõæáõ Åáóì ãóÚúÑöÝóÊöåö¡ ÈöÃóäú íóÐúßõÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí ßöÊóÇÈöåö: Ãóäøó Íõßúãó ßóíúÊó æóßóíúÊó ÞóÏú ßõäúÊ ÔóÑóÚúÊå áöÈóÚúÖö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö¡ æóíõÎúÈöÑõäóÇ ÈöÐóáößó ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -. æóáóãú íóËúÈõÊú Ãóäøóåõ ãóäúÓõæÎñ¡ ÝóíóáúÒóãõäóÇ Ðóáößó¡ Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ßóÇäó íóáúÒóãõäóÇ áóæú ÔóÑóÚóåõ ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.(3/19)
æóÃóãøóÇ ãóÇ áóãú íóËúÈõÊú ãöäú Ðóáößó ãöäú ÃóÍóÏö åóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö ÝóáóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó Èöåö¡ áöÃóäøó Ãóåúáó ÇáúßöÊóÇÈö ÞóÏú ÛóíøóÑõæÇ ßóËöíÑðÇ ãöäú ÃóÍúßóÇãöåö æóÈóÏøóáõæåóÇ¡ ÝóáóÇ íõáúÊóÝóÊõ Åáóì ÑöæóÇíóÉö ãóäú Íóßóì ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó: Ãóäøó Ýöí ÇáÊøóæúÑóÇÉö Ãóæú ÇáúÅöäúÌöíáö ßóÐóÇ¡ æóáóÇ Åáóì ÑöæóÇíóÉö Ãóåúáö ÇáúßöÊóÇÈö Úóäú ßõÊõÈöåöãú ÃóíúÖðÇ¡ áöÃóäøó Þóæúáó åóÄõáóÇÁö ÛóíúÑõ ãóÞúÈõæáò Ýöí ÅËúÈóÇÊö ÇáÔøóÑöíÚóÉö¡ ÈößõÝúÑöåöãú æóÖóáóÇáöåöãú.
æóÞóÏú ÇÍúÊóÌøó ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÔøöÑúÈö¡ áöÅöÌóÇÑóÉö ÇáúãõåóÇíóÃóÉö Ýöí ÇáÔøöÑúÈö¡ ÈöãóÇ Íóßóì Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí ßöÊóÇÈöåö Ýöí ÞöÕøóÉö ÕóÇáöÍò æóÞóæúãöåö¡ Íöíäó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóäóÈøöÆúåõãú Ãóäøó ÇáúãóÇÁó ÞöÓúãóÉñ Èóíúäóåõãú ßõáøõ ÔöÑúÈò ãõÍúÊóÖóÑñ} [ÇáÞãÑ: 28] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {åóÐöåö äóÇÞóÉñ áóåóÇ ÔöÑúÈñ æóáóßõãú ÔöÑúÈõ íóæúãò ãóÚúáõæãò} [ÇáÔÚÑÇÁ: 155] . æóåóÐóÇ íóÏõáøõ ÏóáóÇáóÉð ÈóíøöäóÉð: Ãóäøóåõ ßóÇäó íóÑóì Ãóäøó ãóÇ áóãú íóËúÈõÊú äóÓúÎõåõ ãöäú ÔóÑóÇÆöÚö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÇáúãõÊóÞóÏøöãöíäó ÝóåóÄõáóÇÁö áóÇÒöãñ áóäóÇ. Ëõãøó ÌóÇÆöÒñ áóäóÇ Ãóäú íõÞóÇáó: Åäøóåõ ÅäøóãóÇ ÑóÂåõ áóÇÒöãðÇ áóäóÇ áöÃóäøó ÚöäúÏóåõ Ãóäøóåõ ÞóÏú ÕóÇÑó ÔóÑöíÚóÉð áöäóÈöíøöäóÇ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóÞóÏú ßõäúÊ ÃóÑóì ÃóÈóÇ ÇáúÍóÓóäö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ßóËöíÑðÇ ãóÇ íóÍúÊóÌøõ áöÅöíÌóÇÈö ÇáúÞöÕóÇÕö Èóíúäó ÇáúÍõÑøö æóÇáúÚóÈúÏö¡ æóÇáúãõÓúáöãö æóÇáÐøöãøöíøö¡ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóßóÊóÈúäóÇ Úóáóíúåöãú ÝöíåóÇ Ãóäøó ÇáäøóÝúÓó ÈöÇáäøóÝúÓö} [ÇáãÇÆÏÉ: 45] æóÙóÇåöÑõ ÇÍúÊöÌóÇÌöåö ÈöåóÐöåö ÇáúÂíóÉö íóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøóåõ íóÑóì åóÐóÇ ÇáúãóÐúåóÈó ÕóÍöíÍðÇ.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÈóßúÑò¿ ÞóÇÆöáñ: ÞóÏú ßóÇäóÊú ÔóÑóÇÆöÚõ ãóäú ÞóÈúáóäóÇ áóÇÒöãóÉð áöãóäú ÌóÇÁó ÈóÚúÏóåõãú Åáóì ÂÎöÑö ÇáúÃóÈóÏö ãóÇ áóãú íõäúÓóÎú.(3/20)
Ãóæú íóÞõæáõ: Åäøó Êöáúßó ÇáÔøóÑóÇÆöÚó áóãú ÊóáúÒóãú ÇáäøóÇÓó ßóÇÝøóÉð Úóáóì ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡ æóÅöäøóãóÇ áóÒöãóÊúäóÇ áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÌóÚóáó ãóÇ áóãú íõäúÓóÎú ãöäú Êöáúßó ÇáÔøóÑóÇÆöÚö ÔóÑöíÚóÉñ áöäóÈöíøöäóÇ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÅöäøóãóÇ íóáúÒóãõäóÇ ÇÊøöÈóÇÚõåóÇ æóÇáúÚóãóáõ ÈöåóÇ ãöäú ÍóíúËõ ÕóÇÑóÊú ÔóÑöíÚóÉó ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ áóÇ ãöäú ÍóíúËõ ßóÇäóÊú ÔóÑöíÚóÉð áöáúÃóäúÈöíóÇÁö ÇáúãóÇÖöíäó - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ -.
Ãóæú íóÞõæáõ ÞóÇÆöáñ: áóíúÓó ÔóíúÁñ ãöäú ÔóÑóÇÆöÚö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÇáúãõÊóÞóÏøöãöíäó ËóÇÈöÊóÉð¡ áóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÈóÞóÇÁö åóÐóÇ¡ ÅÐóÇ áóãú íóÑöÏú äóÓúÎõåóÇ Úóáóì ãóÇ ÞóÇáó ãóäú ÍóßóíúäóÇ Þóæúáóåõ ÈóÏúÁðÇ æóáóÇ ãöäú ÌöåóÉö: ÃóäøóåóÇ ÕóÇÑóÊú ÔóÑöíÚóÉð áöäóÈöíøöäóÇ æóÃóäøóåõ áóÇ íóáúÒóãõäóÇ ãöäúåóÇ ÔóíúÁñ¡ æóÅöäú Íóßóì Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí ßöÊóÇÈöåö: Ãóäøóåõ ÔóÑóÚóåóÇ áöãóäú ßóÇäó ÞóÈúáóäóÇ ÍóÊøóì íóÃúãõÑóäóÇ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöåóÇ Ãóæú ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: ÃóäøóåóÇ ÔóÑöíÚóÉñ áóäóÇ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÞóæúáõ ÇáúÃóæøóáõ: ÝóÅöäøóåõ ÈóÚöíÏñ¡ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøó åóÐóÇ áóæú ßóÇäó åóßóÐóÇ¡ áóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÃõæáóÆößó ãóÈúÚõæËöíäó ÅáóíúäóÇ¡ æóÃóäú Êóßõæäó Êöáúßó ÇáúÃóæóÇãöÑõ ÃóæóÇãöÑó áóäóÇ¡ æóÞóÏú ÚóáöãúäóÇ: Ãóäøó Ðóáößó áóíúÓó ßóÐóáößó¡ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÞóÇáó (ÎõÕöÕúÊ ÈöÎóãúÓò áóãú íõÚúØóåõäøó ÃóÍóÏñ ÞóÈúáöí¡ ãöäúåóÇ: Ãóäøöí ÈõÚöËúÊ Åáóì ÇáúÃóÍúãóÑö æóÇáúÃóÓúæóÏö¡ æóßõáøõ äóÈöíøò ÝóÅöäøóãóÇ ßóÇäó íõÈúÚóËõ Åáóì Þóæúãöåö) æóáöÃóäøó Ðóáößó áóæú ßóÇäó ßóÐóáößó áóæóÌóÈó ÚóáóíúäóÇ ØóáóÈõ ÔóÑóÇÆöÚö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ - æóäóÊøóÈöÚõåóÇ¡ æóáóÏóÚóÇ ÇáäøóÈöíøõ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÇáäøóÇÓó ÅáóíúåóÇ ÏõÚóÇÁð ÚóÇãøðÇ¡ ßóÏõÚóÇÆöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Åáóì ÇÊøöÈóÇÚö ÔóÑöíÚóÊöåö¡ æóáóæú ßóÇäó ßóÐóáößó áóäóÞóáóÊú ÇáúÃõãøóÉõ Ðóáößó äóÞúáðÇ ÚóÇãøðÇ¡ æóáóæóÌóÈó Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÊóÚúáöíãõåóÇ ÇáÕøóÍóÇÈóÉó æóÊóÈúáöíÛõåóÇ ÅíøóÇåõãú¡ æóáóæú ßóÇäó ßóÐóáößó áóäóÞóáõæåóÇ(3/21)
ßóäóÞúáöåöãú ÔóÑöíÚóÉó ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóÞóÏú Ñõæöíó Úóäú «ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: Ãóäøóåõ ÑóÃóì Ýöí íóÏö ÚõãóÑó Èúäö ÇáúÎóØøóÇÈö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - ÕóÍöíÝóÉð ÝóÞóÇáó: ãóÇ åóÐöåö ÝóÞóÇáó: ÇáÊøóæúÑóÇÉõ¡ ÝóÛóÖöÈó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - æóÞóÇáó: ÃóãõÊóåóæøößõæäó ßóãóÇ ÊóåóæøóßóÊú ÇáúíóåõæÏõ æóÇáäøóÕóÇÑóì¿ áóæú ßóÇäó ãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - ÍóíøðÇ áóãóÇ æóÓöÚóåõ ÅáøóÇ Ãóäú íóÊøóÈöÚóäöí» ÝóåóÐóÇ íóÏõáøõ: Úóáóì Ãóäøó Êöáúßó ÇáÔøóÑöíÚóÉó áóãú Êóßõäú áóÇÒöãóÉð áóäóÇ¡ áóæúáóÇ Ðóáößó áóãóÇ äóåóÇåõ Úóäú ÇáäøóÙóÑö ÝöíåóÇ æóÚóäú ÊóÚóáøõãöåóÇ.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÅäøóãóÇ äóåóÇåõ Úóäú Ðóáößó áöÃóäøó ÇáúíóåõæÏó ÞóÏú ÈóÏøóáóÊú æóÛóíøóÑóÊú¡ Ýóáóãú íóÃúãóäú Ãóäú äóÊøóÈöÚó ãöäúåóÇ ãóÇ ÞóÏú ÈóÏøóáõæåõ.
Þöíáó áóåõ: áóæú ßóÇäó åóÐóÇ ãõÑóÇÏóåõ áóÞóÇáóåõ áóåõ¡ ÝóáóãøóÇ ÚóÏóáó Úóäú ÐößúÑö Ðóáößó Åáóì Þóæúáöåö: (áóæú ßóÇäó ÍóíøðÇ áóãóÇ æóÓöÚóåõ ÅáøóÇ Ãóäú íóÊøóÈöÚóäöí) ¡ Ïóáøó Ðóáößó: Úóáóì Ãóäøó ÔóÑöíÚóÉó ãõæÓóì - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - áóãú Êóßõäú ÞóÇÆöãóÉð ËóÇÈöÊóÉó ÇáúÍõßúãö Ýöí Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö¡ áöÃóäøóåóÇ áóæú ßóÇäóÊú ÈóÇÞöíóÉð ËóÇÈöÊóÉð áóãóÇ ßóÇäó ãóãúäõæÚðÇ ãöäú ÇáúÈóÞóÇÁö ÚóáóíúåóÇ¡ ãóÇ áóãú íóÈúÞó ÚóáóíúåóÇ¡ ÝóåóÐóÇ ÇáúæóÌúåõ íóÝúÓõÏõ ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ.
æóÈóÞöíó ÇáúßóáóÇãõ Ýöí ÇáúãóÞóÇáóÊóíúäö ÇáúÂÎöÑóÊóíúäö ÇááøóÊóíúäö ÐóßóÑúäóÇ. ÝóäóÞõæáõ: Åäøó ÇáÕøóÍöíÍó Ãóäøó Êöáúßó ÇáÔøóÑóÇÆöÚó ÇáøóÊöí áóãú ÊõäúÓóÎú ÞóÈúáó äóÈöíøöäóÇ ÕóÇÑóÊú ÔóÑöíÚóÉð áöäóÈöíøöäóÇ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÝóáóÒöãó ÇáäøóÇÓó ÍöíäóÆöÐò ÍõßúãõåóÇ¡ ãöäú ÍóíúËõ ÕóÇÑóÊú ÔóÑöíÚóÉð áöáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ áóÇ ãöäú ÍóíúËõ ßóÇäóÊú ÔóÑöíÚóÉð áöãóäú ßóÇäó ÞóÈúáóåõ.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÊöáúßó ÍõÌøóÊõäóÇ ÂÊóíúäóÇåóÇ ÅÈúÑóÇåöíãó Úóáóì Þóæúãöåö} [ÇáÃäÚÇã: 83] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃõæáóÆößó ÇáøóÐöíäó åóÏóì Çááøóåõ ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] æóÐóáößó ÈóÚúÏó ÐößúÑö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ - æóÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Ëõãøó ÃóæúÍóíúäóÇ Åáóíúß Ãóäú ÇÊøóÈöÚú ãöáøóÉó ÅÈúÑóÇåöíãó ÍóäöíÝðÇ} [ÇáäÍá: 123] æóÞóæúáõåõ: {æóãóÇ ÌóÚóáó(3/22)
Úóáóíúßõãú Ýöí ÇáÏøöíäö ãöäú ÍóÑóÌò ãöáøóÉó ÃóÈöíßõãú ÅÈúÑóÇåöíãó} [ÇáÍÌ: 78] .
æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÔóÑóÚó áóßõãú ãöäú ÇáÏøöíäö ãóÇ æóÕøóì Èöåö äõæÍðÇ æóÇóáøóÐöí ÃóæúÍóíúäóÇ Åáóíúß} [ÇáÔæÑì: 13] Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Ãóäú ÃóÞöíãõæÇ ÇáÏøöíäó æóáóÇ ÊóÊóÝóÑøóÞõæÇ Ýöíåö} [ÇáÔæÑì: 13] ÝóÈóÞöíó ÙóÇåöÑõ åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö: Ãóäøó ÔóÑóÇÆöÚó ãóäú ßóÇäó ÞóÈúáóäóÇ ãöäú ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö áóãú Êóßõäú áóÇÒöãóÉð áóäóÇ ÈöäóÝúÓö æõÑõæÏöåóÇ ÞóÈúáó ãóÈúÚóËö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÝóÅöäøóåóÇ ÞóÏú ÕóÇÑóÊú Úóáóì ÔóÑöíÚóÊöåö¡ æóáóÒöãóÊúäóÇ ãöäú ÍóíúËõ ÃõãöÑúäóÇ ÈöÇÊøöÈóÇÚöåóÇ æóÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Èöåöãú ÝöíåóÇ¡ áöÃóäøó ÃóÞóáøó ÃóÍúæóÇáö åóÐöåö ÇáúÃóæúÞóÇÊö: Ãóäú Êóßõæäó ÈöãóäúÒöáóÉö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ßõÊöÈó Úóáóíúßõãú ÇáÕøöíóÇãõ ßóãóÇ ßõÊöÈó Úóáóì ÇáøóÐöíäó ãöäú ÞóÈúáößõãú} [ÇáÈÞÑÉ: 183] ÝóÊóßõæäõ ÔóÑóÇÆöÚõ ãóäú ÞóÈúáóäóÇ áóÇÒöãóÉð áóäóÇ ãöäú ÍóíúËõ ÕóÇÑóÊú ÔóÑöíÚóÉð áóäóÇ¡ ÝóÅöáúÒóÇãõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÅíøóÇäóÇ ÝöÚúáóåóÇ ÈöÇáúÞõÑúÂäö¡ áóÇ áöÃóäøó ÇáúÃóäúÈöíóÇÁó ÇáúãõÊóÞóÏøöãöíäó ßóÇäõæÇ ãóÈúÚõæËöíäó ÅáóíúäóÇ¡ æóáóÇ ßóÇäóÊú ÔóÑóÇÆöÚõåõãú ÃóãúÑðÇ áóäóÇ ÚöäúÏó æõÑõæÏöåóÇ.
æóÞóÏú Ñóæóì ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÚóÈúÏö Çááøóåö Úóäú ÇáúÚóæøóÇãö Èúäö ÍóæúÔóÈò Úóäú ãõÌóÇåöÏò¡ ÞóÇáó: ÓóÃóáúÊ ÇÈúäó ÚóÈøóÇÓò Úóäú ÓóÌúÏóÉö (Õ) ãöäú Ãóíúäó ÓóÌóÏúÊ¿ ÞóÇáó: ÃóæóãóÇ ÊóÞúÑóÁõæÇ {æóãöäú ÐõÑøöíøóÊöåö ÏóÇæõÏ æóÓõáóíúãóÇäó} [ÇáÃäÚÇã: 84](3/23)
Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃõæáóÆößó ÇáøóÐöíäó åóÏóì Çááøóåõ ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] ÝóßóÇäó ÏóÇæõÏ ãöãøóäú ÃõãöÑó äóÈöíøõßõãú Ãóäú íóÞúÊóÏöíó Èöåö¡ ÝóÓóÌóÏóåóÇ ÏóÇæõÏ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÓóÌóÏóåóÇ ãõÍóãøóÏñ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -.
ÝóÅöäú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ: áóíúÓó ÝöíãóÇ ÏóáøóÊú ãöäú åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúÊ ãöäú æõÌõæåò.
ÃóÍóÏõåóÇ: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃõæáóÆößó ÇáøóÐöíäó åóÏóì Çááøóåõ ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] ÑóÇÌöÚñ Åáóì ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõåõ ãöäú ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Úóáóì ÇáÊøóæúÍöíÏö¡ áöÃóäøóåõ ÊóÚóÇáóì ÞóÏú ÐóßóÑó ÇÓúÊöÏúáóÇáó ÅÈúÑóÇåöíãó ÕóáóæóÇÊõ Çááøóåö Úóáóíúåö Úóáóì ÇáÊøóæúÍöíÏö áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóáóãøóÇ Ìóäøó Úóáóíúåö Çááøóíúáõ ÑóÃóì ßóæúßóÈðÇ ÞóÇáó åóÐóÇ ÑóÈøöí} [ÇáÃäÚÇã: 76] Ëõãøó ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì Ýöí ÓöíóÇÞö ÇáúÎöØóÇÈö: {æóÊöáúßó ÍõÌøóÊõäóÇ ÂÊóíúäóÇåóÇ ÅÈúÑóÇåöíãó Úóáóì Þóæúãöåö} [ÇáÃäÚÇã: 83] Ëõãøó ÓóÇÞó ÇáúÞöÕøóÉó Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃõæáóÆößó ÇáøóÐöíäó åóÏóì Çááøóåõ ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] íóÚúäöí Ýöí ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Úóáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æóÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáäøóÙóÑö ÇáúãõÄóÏøöí Åáóì ãóÚúÑöÝóÊöåö¡ ÝóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöíåö ÅÐðÇ Úóáóì áõÒõæãö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Èöåö Ýöí ÛóíúÑöåö ãöäú ÔóÑóÇÆöÚö ãöËúáöåö¡ ÇáøóÊöí íóÌõæÒõ Ãóäú íóÎúÊóáöÝó ÃóÍúßóÇãõ ÇáúÃõãóãö ÝöíåóÇ.
æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì: Ãóäøóåõ ÐóßóÑó ÂÈóÇÁóåõãú æóÐõÑøöíøóÇÊöåöãú æóÅöÎúæóÇäóåõãú¡ æóáóãú íóßõæäõæÇ ßõáøõåõãú ÃóäúÈöíóÇÁó Ðóæöí ÔóÑóÇÆöÚó¡ æóÞóÏú ÃõãöÑó ÈöÇÞúÊöÏóÇÆöåöãú¡ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ãóÇ ÊóÓóÇæóì ÇáúÌóãöíÚõ Ýöí ÊóßúáöíÝöåö: ãöäú ÇáÊøóæúÍöíÏö¡ æóÊóÕúÏöíÞö ÇáÑøõÓõáö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóäóÍúæöåö¡ ãöäú ãõæÌöÈóÇÊö ÃóÍúßóÇãö ÇáúÚõÞõæáö.
æóæóÌúåñ ÂÎóÑõ: Ãóäøó ÔóÑóÇÆöÚóåõãú ßóÇäóÊú ãõÎúÊóáöÝóÉð¡ æóÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò Ãóäú íóÃúãõÑóåõ ÈöÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Èöåöãú Ýöí ÔóÑóÇÆöÚöåöãú ãóÚó ÇÎúÊöáóÇÝöåóÇ¡ áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö ÇáÊøóßúáöíÝö ÈöåóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö¡ ÝóËóÈóÊó Ãóäøó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó ãóÞúÕõæÑñ Úóáóì ãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ÇáöÇÎúÊöáóÇÝõ Ýöíåö Ýöí ÇáúÃóÒúãóÇäö.
æóãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì: áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ßóÇäó Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ßõáøö äóÈöíøò ãöäúåõãú ÇáäøóÇÓöÎõ æóÇáúãóäúÓõæÎõ¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ÊóßúáöíÝõ ÇáúÍõßúãö ÇáäøóÇÓöÎö æóÇáúãóäúÓõæÎö ãóÚðÇ¡ ÝóÚõáöãó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ äóÓúÎõåõ æóÊóÈúÏöíáõåõ ãöãøóÇ Ýöí ÇáúÚõÞõæáö ÅíÌóÇÈõåõ¡ æóÞóÏú ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {áößõáøò ÌóÚóáúäóÇ ãöäúßõãú ÔöÑúÚóÉð(3/24)
æóãöäúåóÇÌðÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 48] æóåóÐóÇ íõæÌöÈõ Ãóäú Êóßõæäó ÔóÑöíÚóÉð áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäú ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÛóíúÑö ÔóÑöíÚóÉö ÇáúÂÎóÑöíäó.
ÇáúÌóæóÇÈõ: ÃóãøóÇ ãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú ÇÓúÊöÏúáóÇáö ÅÈúÑóÇåöíãó - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Úóáóì ÇáÊøóæúÍöíÏö¡ æóÃóäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃõæáóÆößó ÇáøóÐöíäó åóÏóì Çááøóåõ ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] ÑóÇÌöÚñ Åáóíúåö æóãóÞúÕõæÑñ Úóáóíúåö Ïõæäó ÛóíúÑöåö¡ ÝóÅöäøóåõ ÛóíúÑõ ãõæÌöÈò áöãóÇ ÐõßöÑó¡ ãöäú ÞóÈúáö Ãóäøó ÇÓúãó ÇáúåõÏóì íóÊóäóÇæóáõ ãóÇ ÃóÈóÇäó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ãöäú ÇáÏøóáóÇÆöáö Úóáóì ÊóæúÍöíÏöåö¡ æóÚóÏúáöåö¡ æóÓóÇÆöÑö ÕöÝóÇÊöåö¡ æóíóÊóäóÇæóáõ ÃóíúÖðÇ ãóÇ ÃõäúÒöáó Úóáóì ÃóäúÈöíóÇÆöåö ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÔóÑóÇÆöÚöåö¡ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {ÅäøóÇ ÃóäúÒóáúäóÇ ÇáÊøóæúÑóÇÉó ÝöíåóÇ åõÏðì æóäõæÑñ¡ íóÍúßõãõ ÈöåóÇ ÇáäøóÈöíøõæäó ÇáøóÐöíäó ÃóÓúáóãõæÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 44] ÝóÓóãøóì ãóÇ Ýöí ÇáÊøóæúÑóÇÉö ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇáÔøóÑúÚö åõÏðì¡ æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {Çáã} [ÇáÈÞÑÉ: 1] {Ðóáößó ÇáúßöÊóÇÈõ áÇ ÑóíúÈó Ýöíåö åõÏðì áöáúãõÊøóÞöíäó} [ÇáÈÞÑÉ: 2] æóÇáúÞõÑúÂäõ íóÔúÊóãöáõ Úóáóì: ãõæÌöÈóÇÊö ÃóÍúßóÇãö ÇáúÚõÞõæáö ÇáøóÊöí áóÇ íóÌõæÒõ ÇáöÇÎúÊöáóÇÝõ ÝöíåóÇ¡ æóÚóáóì ÇáÔøóÑóÇÆöÚö ÇáøóÊöí ØóÑöíÞõ ãóÚúÑöÝóÉö ÅÏúÑóÇßöåóÇ ÇáÓøóãúÚõ¡ Ëõãøó Óóãøóì ÇáúÌóãöíÚó åõÏðì¡ ÝóÏóáøó Ãóäøó ÇÓúãó ÇáúåõÏóì áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöãóÇ Ýöí ÇáúÚóÞúáö ÅíÌóÇÈõåõ¡ Ïõæäó ãóÇ íóÏõáøõ ÇáÓøóãúÚõ Úóáóì æõÌõæÈöåö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó Ðóáößó ßóÐóáößó¡ ÇÞúÊóÖóì Úõãõæãõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöåöãú Ýöí ÌóãöíÚö ãóÇ Óõãøöíó åõÏðì¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ áöÃóÍóÏò ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Èöåö Úóáóì ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Úóáóì ÇáÊøóæúÍöíÏö Ïõæäó ÃóÍúßóÇãö ÇáÔøóÑóÇÆöÚö¡ áöÃóäøóåõ ÊóÎúÕöíÕñ ÈöáóÇ ÏóáóÇáóÉò.
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÃõæáóÆößó ÇáøóÐöíäó åóÏóì Çááøóåõ ÝóÈöåõÏóÇåõãú ÇÞúÊóÏöåú} [ÇáÃäÚÇã: 90] ßóáóÇãñ ÞóÇÆöãñ ÈöäóÝúÓöåö íóÕöÍøõ ÇÈúÊöÏóÇÁõ ÇáúÎöØóÇÈö Èöåö¡ æóßõáøõ ßóáóÇãò åóÐóÇ Íõßúãõåõ Ýóåõæó ãóÍúãõæáñ Úóáóì ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ÙóÇåöÑõ áóÝúÙöåö¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ ÊóÖúãöíäõåõ áöÛóíúÑöåö ÅáøóÇ ÈöÏóáóÇáóÉò¡ ÝóæóÌóÈó ãöäú ÃóÌúáö Ðóáößó Íóãúáõåõ Úóáóì Úõãõæãöåö Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ Íõßúãõ áóÝúÙöåö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: Åäøóåõ ÞóÏú ÐóßóÑó ÂÈóÇÁóåõãú æóÐõÑøöíøóÇÊöåöãú æóÅöÎúæóÇäóåõãú¡ æóÃóäøóåõ áóãú íóßõæäõæÇ ßõáøõåõãú ÃóäúÈöíóÇÁó Ðóæöí ÔóÑóÇÆöÚó¡ æóÞóÏú ÃõãöÑó ãóÚó Ðóáößó ÈöÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Èöåöãú¡ ÝóÏóáøó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇá Úóáóì ÇáÊøóæúÍöíÏö¡ ÝóáóíúÓó ÈöãõæÌöÈò áöãóÇ ÐóßóÑóåõ¡ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøóåõ ÃóæúÌóÈó ÈöÇáúÂíóÉö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó ÈöÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÇáúãóÐúßõæÑöíäó ÝöíåóÇ¡ Ëõãøó ÚóÞøóÈóåõ ÈöÐößúÑö ãóäú ÇÞúÊóÏóì Èöåöãú ãöäú ÂÈóÇÆöåöãú¡ æóÅöÎúæóÇäöåöãú¡ æóÐõÑøöíøóÇÊöåöãú¡ æóÇÊøóÈóÚó ÓõäøóÊóåõãú¡ ÝóÃõãöÑó ÈöÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Èöåöãú ÃóíúÖðÇ¡(3/25)
æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ åóÐóÇ¡ æóÅöäú áóãú íóßõæäõæÇ Úóáóì ãöäúåóÇÌö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö æóØóÑöíÞóÊöåöãú¡ æóÇÊøöÈóÇÚö ÔóÑóÇÆöÚöåöãú¡ ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóÇÊøóÈöÚú ÓóÈöíáó ãóäú ÃóäóÇÈó Åáóíøó} [áÞãÇä: 15] æóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {æóíóÊøóÈöÚú ÛóíúÑó ÓóÈöíáö ÇáúãõÄúãöäöíäó} [ÇáäÓÇÁ: 115] ÌõãúáóÉð¡ áöÃóäøóåõãú áóÇ íóßõæäõæäó ãõÄúãöäöíäó ÅáøóÇ æóåõãú ãõÊøóÈöÚõæäó áöáúÃóäúÈöíóÇÁö - Úóáóíúåöãú ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Åáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇÌúÊóÈóíúäóÇåõãú æóåóÏóíúäóÇåõãú Åáóì ÕöÑóÇØò ãõÓúÊóÞöíãò} [ÇáÃäÚÇã: 87] .
æóÃóíúÖðÇ: ÝóÅöäøó ÙóÇåöÑó ÇááøóÝúÙö: íóÞúÊóÖöí ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó ÈöÇáúÌóãöíÚö¡ Ýóãóäú ßóÇäó ãöäúåõãú áóåõ ÔóÑöíÚóÉñ ÝóÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöåö ÝöíåóÇ æóÇÌöÈñ¡ æóãóäú áóãú íóßõäú áóåõ ãöäúåõãú ÔóÑöíÚóÉñ ãóÎúÕõæÕñ ãöäú ÇááøóÝúÙö¡ Åäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÃóäúÈöíóÇÁó ÎóÇÕøóÉð.
æóÃóãøóÇ ãóÇ ÐóßóÑóåõ: ãöäú ÇÎúÊöáóÇÝö ÔóÑóÇÆöÚöåöãú æóÃóäøóåõ íóÓúÊóÍöíáõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöåöãú ÝöíåóÇ Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝöåóÇ¡ ÝóáóÇ ãóÚúäóì áóåõ¡ áöÃóäøó Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -: ÇáäøóÇÓöÎó æóÇáúãóäúÓõæÎó¡ ßóÐóáößó ÔóÑóÇÆöÚõ ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÇáúãõÊóÞóÏøöãöíäó ÅäøóãóÇ íóáúÒóãõäóÇ ãöäúåóÇ¡ æóÊóÕöíÑõ ÔóÑöíÚóÉð áöäóÈöíøöäóÇ ãóÇ ÇÓúÊóÞóÑøó æóËóÈóÊó Íõßúãõåõ Åáóì ãóÈúÚóËöåö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ ÝóÌõÚöáó ÔóÑöíÚóÉð áóåõ Ïõæäó ãóÇ äõÓöÎó ãöäúåóÇ¡ æóÚóáöãúäóÇ ÈöÇáäøóÇÓöÎö ãöäúåóÇ ãöäú ÇáúãóäúÓõæÎö Úóáóì ÇáÊøóÝúÕöíáö áóÇ íóãúäóÚõ ÕöÍøóÉó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Èöåöãú ÝöíåóÇ¡ áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ: ÅäøóãóÇ íóáúÒóãõäóÇ ãöäúåóÇ ãóÇ ÃóÎúÈóÑó Çááøóåõ æóÑóÓõæáõåõ Ãóäøóåõ ßóÇäó ÔóÑöíÚóÉð áóåõãú¡ Ëõãøó áóãú íõÎúÈöÑú ÈöäóÓúÎöåö¡ ÝóÃóãøóÇ ÚóÏóÇ Ðóáößó ÝóáóíúÓó ÚóáóíúäóÇ ÊóÊóÈøõÚõåõ¡ áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÕöáõ Åáóì ÍóÞöíÞóÊöåö ãöäú ÛóíúÑö ÌöåóÉö ÇáÑøóÓõæáö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: áóæú ßõäøóÇ ãõÊóÚóÈøöÏöíäó ÈöÐóáößó¡ áóßóÇäó ÚóáóíúäóÇ ØóáóÈõåõ æóÊóÊóÈøõÚõåõ¡ ÝóáóíúÓó ÈöãõæÌöÈö ãóÇ ÐõßöÑó¡ áöÃóäøó ãóÇ ßóÇäó ãöäú ÔóÑöíÚóÊöåöãú ÅÐóÇ ÕóÇÑó ÔóÑöíÚóÉð áóäóÇ ÝóÞóÏú ÇßúÊóÝóíúäóÇ ÈöæõÌõæÏöåö Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö æóÇáÓøõäøóÉö ÇáËøóÇÈöÊóÉö Úóäú ÇáäøóÈöíøö - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ -¡ Úóäú ØóáóÈöåö ãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì. æóäóÞõæáõ: Åäøó ßõáøó ãóÇ æõÌöÏó Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö Ãóæú ÇáÓøõäøóÉö Ãóäøóåõ ßóÇäó ÔóÑöíÚóÉð áöäóÈöíøöäóÇ - Úóáóíúåö ÇáÓøóáóÇãõ - Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇ æóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ ÈóÚúÏó Ðóáößó Åáóì ØóáóÈöåóÇ ãöäú ÛóíúÑö åóÐöåö ÇáúÌöåóÉö¡ áöÃóäøóÇ áóÇ äóÕöáõ Åáóíúåö ãöäú ØóÑöíÞò íõæËóÞõ ÈöåóÇ¡ æóãóÇ ßóÇäó åóÐóÇ Íõßúãõåõ ÝóÞóÏú ÓóÞóØó ÚóäøóÇ ÊóßúáöíÝõåõ¡ ÝóÅöäú ÇÊøóÝóÞó Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÔóÑöíÚóÉö ãóäú ÞóÈúáóäóÇ ÔóíúÁñ ÞóÏú ÃóÑóÇÏó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ãóäú íóÊóÚóÈøóÏóäóÇ Èöåö - ÝóÅöäøóåõ Åäú áóãú íóÐúßõÑú Ãóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó ÔóÑöíÚóÉð áóåõãú¡ ÝóÅöäøóåõ íóÈúÊóÏöÆõ ÈöÅöíÌóÇÈöåö ÔóÑöíÚóÉð áöáäøóÈöíøö¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú Ýöíåö ÍößóÇíóÉõ ßóæúäöåö ÔóÑöíÚóÉð áöãóäú ÞóÈúáóäóÇ - ÝóíóßúÝöí ÈöåóÐóÇ Úóäú ØóáóÈöåö æóÊóÊóÈøõÚöåö ãöäú ÔóÑóÇÆöÚö ãóäú ÞóÈúáóäóÇ.(3/26)